Adhyaya 52: The Manifestation of Nilalohita (Rudra) and the Allocation of His Names, Abodes, Consorts, and Lineages

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे दुः सहोत्पत्तिसमापनं नामैकपञ्चाशौऽध्यायः द्विपञ्चाशोऽध्यायः— मार्कण्डेय उवाच । इत्येष तामसः सर्गो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । रुद्रसर्गं प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु ॥

Sa gayon nagwakas, sa Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, ang ika-limampu’t isang kabanata na tinatawag na “Pagwawakas ng Pinagmulan ng Duḥsaha.” Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Sa ganito nagtatapos ang tāmasa na paglikha ni Brahmā, na isinilang mula sa Di-nahahayag (Avyakta). Ngayon ay ilalarawan ko ang paglikhang kaugnay ni Rudra; makinig habang aking ipinahahayag.”

Verse 2

तनयाश्च तथैवाष्टौ पत्न्यः पुत्राश्च ते तथा । कल्पादावात्मनस्तुल्यं सुतं प्रध्यायतः प्रभोः ॥

Gayundin, may walong anak na lalaki, at mayroon din silang mga asawa at mga anak. Sa pasimula ng kalpa, habang ang Panginoon (Brahmā) ay nagmumuni-muni sa samādhi, nahayag ang isang anak na kapantay Niya sa likas na kalikasan.

Verse 3

प्रादुरासीदथाङ्के ’स्य कुमारो नीललोहितः । रुरोद सुस्वरं सो ’थ द्रवंश्च द्विजसत्तम ॥

Pagkaraan, sa kandungan ng Kanyang kandungan (sa Kanyang kandungan/lap) ay lumitaw ang isang batang lalaki na si Nīlalohita. Siya’y umiyak nang malakas at tumakbo rin sa paligid, O pinakamainam sa mga dalawang-beses na isinilang.

Verse 4

किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह । नाम देहीति तं सो ’थ प्रत्युवाच जगत्पतिम् ॥

Sinabi ni Brahmā sa kanya habang siya’y umiiyak, “Bakit ka umiiyak?” Pagkaraan ay sumagot siya sa Panginoon ng daigdig, “Bigyan mo ako ng isang pangalan.”

Verse 5

रुद्रस्त्वं देव ! नाम्नासि मा रोदीर्धैर्यमावह । एवमुक्तस्ततः सो ’थ सप्तकृत्वो रुरोद ह ॥

“Rudra ang iyong pangalan, O diyos; huwag kang umiyak—magpakatatag ka.” Ngunit kahit sinabi iyon, umiyak pa rin siya nang pitong ulit.

Verse 6

ततो ’न्यानि ददौ तस्मै सप्त नामानि वै प्रभुः । स्थानानि चैषामष्टानां पत्नीः पुत्रांश्च वै द्विज ॥

Pagkaraan, ipinagkaloob ng Panginoon sa kanya ang pitong iba pang pangalan. At itinalaga rin Niya ang mga tahanan ng walong iyon, kasama ang kanilang mga asawa at mga anak, O brāhmaṇa.

Verse 7

भवं शर्वं तथेशानं तथा पशुपतिं प्रभुः । भीममुग्रं महादेवमुवाच स पितामहः ॥

Ipinahayag ng Dakilang Ninuno (Brahmā) ang mga pangalang ito: Bhava, Śarva, Īśāna, Paśupati, Bhīma, Ugra, at Mahādeva (bukod pa kay Rudra).

Verse 8

चक्रे नामान्यथैतानि स्थानान्येषाञ्चकार ह । सूर्यो जलं मही वह्निर्वायुराकाशमेव च ॥

Sa gayon, itinatag niya ang mga pangalang iyon, at itinakda rin ang kanilang mga himpilan: ang Araw, Tubig, Lupa, Apoy, Hangin, at gayundin ang Kalawakan (Eter).

Verse 9

दीक्षितो ब्राह्मणः सोम इत्येतास्तनवः क्रमात् । सुवर्चला तथैवोमा विकेशी चापरा स्वधा ॥

“Ang napasimulan (ascetic), ang brāhmaṇa, at si Soma”—ang mga ito (kasama ng nauna) ang mga himpilan ayon sa wastong pagkakasunod. Ang kanilang mga kabiyak ay sina Suvarcalā, gayundin si Umā, si Vikeśī, at isa pa na tinatawag na Svadhā.

Verse 10

स्वाहा दिशस्तथा दीक्षा रोहिणी च यथाक्रमम् । सूर्यादीनां द्विजश्रेष्ठ ! रुद्राद्यैर्नामभिः सह ॥

At (ang natitirang mga kabiyak) ay sina Svāhā, ang mga Direksiyon (Diśaḥ), Dīkṣā, at Rohiṇī, ayon sa pagkakasunod—kasama ng mga pangalang nagsisimula kay Rudra para sa pangkat na nagsisimula sa Araw, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa.

Verse 11

शनैश्चरस्तथा शुक्रो लोहिताङ्गो मनोजवः । स्कन्दः सर्गो ’थ सन्तानो बुधश्चानुक्रमात् सुतः ॥

At ang kanilang mga anak na lalaki, ayon sa pagkakasunod, ay: Śanaiścara, Śukra, Lohitāṅga, Manojava, Skanda, Sarga, Santāna, at Budha.

Verse 12

एवम्प्रकारो रुद्रोऽसौ सतीं भार्यामविन्दत । दक्षकोपाच्च तत्याज सा सती स्वं कलेवरम् ॥

Kaya nga, natamo ni Rudra si Satī bilang asawa. Ngunit dahil sa poot ni Dakṣa, siya’y itinakwil; at ang Satī na iyon ay iniwan ang sarili niyang katawan.

Verse 13

हिमवद्दुहिता साभून्मेनायां द्विजसत्तम । तस्या भ्राता तु मैनाकः सखाम्भोधेरनुत्तमः ॥

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, siya’y naging anak na babae ni Himavat, na isinilang kay Menā. Ang kapatid niyang lalaki ay si Maināka, ang walang kapantay na kaibigan ng karagatan.

Verse 14

उपयेमे पुनश्चैनामनन्यां भगवान्भवः । देवौ धाताविधातारौ भृगोः ख्यातिरसूयत ॥

Pagkaraan, ang Mapalad na Bhava (Śiva) ay muling nag-asawa sa kanya, ang walang kapantay. Si Khyāti, asawa ni Bhṛgu, ay nagsilang ng dalawang diyos na sina Dhātṛ at Vidhātṛ.

Verse 15

श्रियञ्च देवदेवस्य पत्नी नारायणास्य या । आयातिर्नियतिश्चैव मेरोः कन्ये महात्मनः ॥

At si Śrī—na asawa ni Nārāyaṇa, ang Diyos ng mga diyos. Gayundin, sina Āyāti at Niyati ay ang dalawang anak na babae ni Meru na dakila ang loob.

Verse 16

धाताविधात्रोस्ते भार्ये तयोर्जातौ सुतावुभौ । प्राणश्चैव मृकण्डुश्च पिता मम महायशाः ॥

Sina Dhātṛ at Vidhātṛ ay may dalawang asawa; mula sa kanila ay isinilang ang dalawang anak na lalaki—si Prāṇa at si Mṛkaṇḍu, ang aking marangal na ama.

Verse 17

मनस्विन्यामहं तस्मात् पुत्रो वेदशिरा मम । धूम्रवत्यां समभवत् प्राणस्यापि निबोध मे ॥

Mula kay Manasvinī, nagkaroon ako ng isang anak na lalaki na ang pangalan ay Vedaśiras. At mula kay Dhūmravatī ay isinilang din ang isang anak ni Prāṇa—unawain mo ito mula sa akin.

Verse 18

प्राणस्य द्युतिमान् पुत्र उत्पन्नस्तस्य चात्मजः । अजराश्च तयोः पुत्राः पौत्राश्च बहवोऽभवन् ॥

Isinilang ang anak ni Prāṇa na si Dyutimān, at siya man ay nagkaroon ng isang anak na lalaki. Mula sa dalawang iyon ay nagmula ang mga anak na tinawag na Ajarā, at marami ring mga apo.

Verse 19

पत्नी मरीचेः सम्भूतिः पौर्णमासमसूयत । विराजाः पर्वतश्चैव तस्य पुत्रौ महात्मनः ॥

Si Sambhūti, asawa ni Marīci, ay nagsilang kay Paurṇamāsa. At sina Virajā at Parvata ang dalawang anak na lalaki ng dakilang-may-diwa na iyon.

Verse 20

तयोः पुत्रांस्तु वक्ष्येऽहं वंशसंकीर्तने द्विज । स्मृतिश्चाङ्गिरसः पत्नी प्रसूता कन्यकास्तथा ॥

Ngayon ay isasalaysay ko ang tungkol sa kanilang mga anak na lalaki sa pagbigkas ng mga angkan, O dalawang-beses-na-ipinanganak. Si Smṛti, asawa ni Aṅgiras, ay nagsilang din ng mga anak na babae.

Verse 21

सिनीवाली कुहूश्चैव राका भानुमती तथा । अनसूया तथैवात्रेर् जज्ञे पुत्रानकल्मषान् ॥

Sina Sinīvālī at Kuhū, Rākā at Bhānumatī—ito ang mga anak na babae. Gayundin, si Anasūyā, asawa ni Atri, ay nagsilang ng mga anak na lalaking walang dungis.

Verse 22

सोमं दुर्वाससं चैव दत्तात्रेयञ्च योगिनम् । प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दत्तोऽन्यस्तत्सुतोऽभवत् ॥

Si Soma, si Durvāsas, at ang yogin na si Dattātreya—ang mga anak na ito ay isinilang. At mula kay Prīti, asawa ni Pulastya, isinilang ang isa pang anak na nagngangalang Datta; siya ang naging anak niya.

Verse 23

पूर्वजन्मनि सोऽगस्त्यः स्मृतः स्वायम्भुवेऽन्तरे । कर्दमश्चार्ववीरश्च सहिष्णुश्च सुतत्रयम् ॥

Sa isang naunang kapanganakan, siya ay inaalala bilang si Agastya noong Svāyambhuva Manvantara. Mayroon siyang tatlong anak na lalaki: Kardama, Ārvavīra, at Sahiṣṇu.

Verse 24

क्षमा तु सुषुवे भार्या पुलहस्य प्रजापतेः । क्रतोस्तु सन्नतिर्भार्या बालखिल्यानसूयत ॥

Si Kṣamā, asawa ng Prajāpati na si Pulaha, ay nagsilang ng mga supling. At si Sannati, asawa ni Kratu, ay nagsilang ng mga Bālakhilya.

Verse 25

षष्टिर्यानि सहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । ऊर्जायान्तु वसिष्ठस्य सप्ताजायन्त वै सुताः ॥

May animnapung libong ṛṣi na mga ūrdhvaretas, yaong mga mapagtimpi at nag-iingat ng lakas ng paglikha. At kay Ūrjā, asawa ni Vasiṣṭha, tunay ngang isinilang ang pitong anak na lalaki.

Verse 26

रजोगात्रोर्ध्वबाहुश्च सबलश्चानघस्तथा । सुतपाः शुक्ल इत्येते सर्वे सप्तर्षयः स्मृताः ॥

Si Rajogātra, Ūrdhvabāhu, Sabala, Anagha, Sutapā, at Śukla—ang lahat ng ito ay inaalala bilang pitong ṛṣi (saptarṣi).

Verse 27

योऽसावग्निरभीमानी ब्रह्मणस्तनयोऽग्रजः । तस्मात् स्वाहा सुतान् लेभे त्रीन् उदारौजसो द्विज ॥

Si Agni—Abhimānī—na anak ni Brahmā at panganay: mula sa kanya, si Svāhā ay nagkamit ng tatlong anak na lalaki, O dwija, na may maningning na lakas.

Verse 28

पावकं पवमानञ्च शुचिं चापि जलाशिनम् । तेषान्तु सन्ततावन्ये चत्वारिंशच्च पञ्च च ॥

Sina Pāvaka, Pavamāna, at Śuci—na tinatawag ding Jalāśin. Sa kanilang angkan ay may iba pa—apatnapu’t lima ang bilang.

Verse 29

कथ्यन्ते बहुशश्चैते पिता पुत्रत्रयञ्च यत् । एवमेकोनपञ्चाशद् दुर्जयाः परिकीर्तिताः ॥

Ito ang paulit-ulit na binabanggit—ang ama at ang tatlong anak. Kaya’t apatnapu’t siyam na ‘Durjayā’ ang isinasalaysay.

Verse 30

पितरो ब्रह्मणा सृष्टा ये व्याख्याता मया तव । अग्निष्वात्ता बर्हिषदोऽनग्नयः साग्नयश्च ये ॥

Ang mga Pitṛ na nilikha ni Brahmā—na ipinaliwanag ko na sa iyo—ay ang Agniṣvātta, ang Barhiṣad, at yaong walang apoy at yaong may apoy.

Verse 31

तेभ्यः स्वधा सुते जज्ञे मेनां वै धारिणीं तथा । ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ योगिन्यौ चाप्युभे द्विज ॥

Mula sa kanila, si Svadhā ay nagsilang ng dalawang anak na babae—si Menā at gayundin si Dhāriṇī. Kapwa sila brahmavādinī (tagapagsalaysay ng Brahman) at kapwa rin yoginī, O dwija.

Verse 32

उत्तमज्ञानसम्पन्ने सर्वैः समुदिते गुणैः । इत्येषा दक्षकन्यानां कथितापत्यसन्ततिः । श्रद्धावान् संस्मरन्नित्यं प्रजावानभिजायते ॥

Pinagkalooban ng dakilang kaalaman at ganap na taglay ang lahat ng kabutihan—ganito inilarawan ang angkan ng mga supling na nagmula sa mga anak na babae ni Dakṣa. Ang sinumang araw-araw na umaalaala nito nang may pananampalataya ay pagpapalain ng mga anak at masaganang lahi.