Previous Verse
Next Verse

Markandeya Purana — Adhyaya 52, Shloka 17

Adhyaya 52The Manifestation of Nilalohita (Rudra) and the Allocation of His Names, Abodes, Consorts, and Lineages

मनस्विन्यामहं तस्मात् पुत्रो वेदशिरा मम ।

धूम्रवत्यां समभवत् प्राणस्यापि निबोध मे ॥

manasvinyām ahaṃ tasmāt putro vedaśirā mama | dhūmravatyāṃ samabhavat prāṇasyāpi nibodha me ||

Mula kay Manasvinī, nagkaroon ako ng isang anak na lalaki na ang pangalan ay Vedaśiras. At mula kay Dhūmravatī ay isinilang din ang isang anak ni Prāṇa—unawain mo ito mula sa akin.

मनस्विन्याम्in Manasvinī (name of a woman)
मनस्विन्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular (in/at)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, nominative singular
तस्मात्from him/that (one)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; Ablative singular (from that)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
वेदशिराःVedaśiras (name)
वेदशिराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेदशिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; समास: वेदस्य शिरः इति षष्ठी-तत्पुरुष (name)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of me/my)
धूम्रवत्याम्in Dhūmravatī (name of a woman)
धूम्रवत्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधूम्रवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular
समभवत्was born/occurred
समभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada; ‘became/was born’
प्राणस्यof Prāṇa
प्राणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of Prāṇa)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चयार्थ (also/even)
निबोधunderstand/know
निबोध:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘know/understand’
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; Dative singular (to me/for me)
Likely Mārkaṇḍeya continuing first-person genealogical narration
Prāṇa (as personage)Mṛkaṇḍu (implicitly in lineage)
Genealogical expansionTransmission of Vedic identity (name Vedaśiras)Family-line cataloging

FAQs

The naming conventions (e.g., Vedaśiras) emphasize that Vedic learning and identity are central virtues within ṛṣi lineages—knowledge is treated as an inherited and cultivated sacred trust.

Vaṁśa: continued enumeration of descendants and their maternal lines.

‘Vedaśiras’ symbolically suggests the ‘head/crest’ of revelation—an image of the lineage as a living embodiment of śruti-smṛti continuity.