Adhyaya 12

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) एकादशो ऽध्यायः व्यास उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे वक्ष्यमाणं सनातनम् / कर्मयोगं ब्राह्मणानामात्यन्तिकफलप्रदम्

Ganito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong śloka, sa huling bahagi—sa loob ng Īśvara-gītā—(nagsisimula) ang ikalabing-isang kabanata. Wika ni Vyāsa: “Makinig kayo, kayong lahat na ṛṣi, sa walang-hanggang aral na aking ipahahayag—ang Karma-yoga para sa mga Brahmana, na nagkakaloob ng sukdulang bunga.”

Verse 2

आम्नायसिद्धमखिलं ब्रिह्मणानुप्रदर्शितम् / ऋषीणां शृण्वतां पूर्वं मनुराह प्रजापतिः

Noon pa man, habang nakikinig ang mga ṛṣi, nagsalita si Prajāpati Manu tungkol sa buong aral—na itinatag sa āmnāya (banal na tradisyong minana) at ipinaliwanag nang wasto ni Brahmā.

Verse 3

सर्वपापहरं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम् / समाहितधियो यूयं शृणुध्वं गदतो मम

Ang banal na aral na ito—mapagpala at pumapawi ng lahat ng kasalanan—ay minahal at isinagawa ng mga kapulungan ng mga ṛṣi. Kaya tipunin ninyo ang isip sa pagninilay at makinig sa akin habang ako’y nagsasalita.

Verse 4

कृतोपनयनो वेदानधीयीत द्विजोत्तमाः / गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे स्वसूत्रोक्तविधानतः

Matapos isagawa ang ritong upanayana, ang pinakadakila sa mga dwija ay nararapat mag-aral ng mga Veda; sa ikawalong taon mula sa paglilihi—o sa ikawalong taon mula sa kapanganakan—ayon sa paraang itinuturo ng sariling tradisyong Gṛhya-sūtra.

Verse 5

दण्डी च मेखली सूत्री कृष्णाजिनधरो मुनिः / भिक्षाहारो गुरुहितो वीक्षमाणो गुरुर्मुखम्

May dalang tungkod, suot ang bigkis at banal na sinulid, balot sa balat ng itim na usa, ang mag-aaral na tulad ng muni ay nabubuhay sa limos; tapat siya sa kapakanan ng guro at nakatuon ang tingin sa mukha ng guru, naghihintay ng aral.

Verse 6

कार्पासमुपवीतार्थं निर्मितं ब्रह्मणा पुरा / ब्राह्मणानां त्रिवित् सूत्रं कौशं वा वस्त्रमेव वा

Noong unang panahon, nilikha ni Brahmā ang bulak para sa layunin ng upavīta (banal na sinulid). Para sa mga brāhmaṇa, itinakda ang banal na pisi na may tatlong hibla; maaari itong gawin sa hibla ng damong kuśa, o maging sa simpleng tela.

Verse 7

सदोपवीती चैव स्यात् सदा बद्धशिखो द्विजः / अन्यथा यत् कृतं कर्म तद् भवत्ययथाकृतम्

Ang dwija ay dapat laging suot ang upavīta at laging nakatali nang wasto ang śikhā (tuktok na buhol ng buhok). Kung hindi, anumang ritwal o tungkuling gawin niya ay magiging tila hindi nagawa nang tama.

Verse 8

वसेदविकृतं वासः कार्पासं वा कषायकम् / तदेव परिधानीयं शुक्लमच्छिद्रमुत्तमम्

Dapat magsuot ng kasuotang hindi binabago—alinman sa telang bulak o telang tinina ng banayad na mapaklang tina. Iyon lamang ang dapat isuot: puting malinis, walang punit, at mainam ang uri.

Verse 9

उत्तरं तु समाख्यातं वासः कृष्णाजिनं शुभम् / अभावे गव्यमजिनं रौरवं वा विधीयते

Ang pang-itaas na kasuotan ay ipinahayag na ang mapalad na balat ng itim na antelope (kṛṣṇājina). Kung wala ito, itinatakda ang balat ng baka; o kung hindi, maaaring gamitin ang balat ng usa (raurava).

Verse 10

उद्धृत्य दक्षिणं बाहुं सव्ये बाहौ समर्पितम् / उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसज्जने

Itaas ang kanang braso at ilagay ang banal na sinulid (upavīta) sa kaliwang braso—ito ang wastong anyo ng upavīta para sa araw-araw na pagsasagawa. Ngunit kapag isinusuot na nakapatong sa leeg, ito’y tinatawag na nivīta.

Verse 11

सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्विजाः / प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्ये कर्मणि योजयेत्

Itaas ang kaliwang braso at ilagay ang banal na sinulid sa kanang balikat—O mga dvija (dalawang ulit na isinilang)—ang ayos na ito ay tinatawag na prācīnāvīta. Ito’y dapat gamitin sa mga ritwal para sa mga ninuno (pitṛ-karman).

Verse 12

अग्न्यगारे गवां गोष्ठे होमे जप्ये तथैव च / स्वाध्याये भोजने नित्यं ब्राह्मणानां च सन्निधौ

Sa bahay-apoy (agnyagāra), sa kulungan ng mga baka, sa homa at sa japa; gayundin sa pag-aaral ng Veda at sa oras ng pagkain—dapat laging panatilihin ang disiplina ng kadalisayan at paggalang sa harap ng mga Brāhmaṇa.

Verse 13

उपासने गुरूणां च संध्ययोः साधुसंगमे / उपवीती भवेन्नित्यं विधिरेष सनातनः

Sa paglilingkod at pagdalo sa mga guro, sa dalawang ritong Sandhyā, at sa pakikisama sa mga banal—dapat laging nakasuot ang banal na sinulid (upavīta). Ito ang walang hanggang tuntunin (sanātana).

Verse 14

मौञ्जी त्रिवृत् समा श्लक्षणा कार्या विप्रस्य मेखला / मुञ्जाभावे कुशेनाहुर्ग्रन्थिनैकेन वा त्रिभिः

Para sa isang brāhmaṇa, ang bigkis sa baywang (mekhalā) ay dapat gawin sa damong muñja—pinilipit nang tatlong ulit, pantay at makinis. Kung walang muñja, iniuutos na gawin ito sa damong kuśa, na tatalian ng isang buhol o ng tatlong buhol.

Verse 15

धारयेद् बैल्वपालाशौ दण्डौ केशान्तकौ द्विजः / यज्ञार्हवृक्षजं वाथ सौम्यमव्रणमेव च

Ang mag-aaral na dvija ay dapat magdala ng tungkod na yari sa kahoy ng bael o palāśa, na umaabot hanggang sa dulo ng buhok (tuktok ng ulo). O kaya’y tungkod mula sa punong angkop sa yajña, may mahinahong anyo at walang kapintasan.

Verse 16

सायं प्रातर्द्विजः संध्यामुपासीत समाहितः / कामाल्लोभाद् भयान्मोहात् त्यक्तेन पतितो भवेत्

Ang dvija ay dapat sumamba sa Sandhyā sa dapithapon at sa bukang-liwayway nang may natipong isip. Kapag tinalikuran ito dahil sa pagnanasa, kasakiman, takot, o pagkalito, siya’y nagiging nalugmok (patita).

Verse 17

अग्निकार्यं ततः कुर्यात् सायं प्रातः प्रसन्नधीः / स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा

Pagkaraan nito, nang may payapang at masayang diwa, gawin ang ritwal ng apoy sa dapithapon at muli sa umaga. Pagkatapos maligo, maghandog ng tarpaṇa upang bigyang-kasiyahan ang mga deva, ang mga ṛṣi, at ang mga ninuno.

Verse 18

देवताभ्यर्चनं कुर्यात् पुष्पैः पत्रेण वाम्बुभिः / अभिवादनशीलः स्यान्नित्यं वृद्धेषु धर्मतः

Sambahin ang mga diyos sa pamamagitan ng mga bulaklak, mga dahon, o kahit tubig. At ayon sa dharma, maging palaging masigasig sa magalang na pagbati at pagyukod, lalo na sa mga nakatatanda.

Verse 19

असावहं भो नामेति सम्यक् प्रणतिपूर्वकम् / आयुरारोग्यसिद्ध्यर्थं तन्द्रादिपरिवर्जितः

Sa wastong pagpapatirapa, dapat bigkasin nang tama ang pormula: “Ito ako—O iginagalang—na nagngangalang ….” At upang makamtan ang mahabang buhay at kalayaan sa karamdaman, manatiling malaya sa katamaran at mga hadlang na tulad nito.

Verse 20

आयुष्णान् भव सौम्येति वाच्यो विप्रो ऽभिवादने / अकारश्चास्य नाम्नो ऽन्ते वाच्यः पूर्वाक्षरः प्लुतः

Sa paghahandog ng pormal na pagbati (abhivādana), ang isang brāhmaṇa ay dapat tawagin: “Mabuhay nang mahaba, O mahinahong ginoo.” At sa pagbigkas ng kanyang pangalan, magdagdag ng tunog na “a” sa dulo, at pahabain ang naunang pantig sa tonong pluta.

Verse 21

न कुर्याद् यो ऽभिवादस्य द्विजः प्रत्यभिवादनम् / नाभिवाद्यः स विदुषा यथा शूद्रस्तथैव सः

Ang sinumang “dalawang-ulit na isinilang” na hindi gumaganti ng pagbati kapag siya’y iginagalang na binabati, ay hindi dapat batiin ng marurunong; sa bagay na ito, siya’y itinuturing na di naiiba sa isang śūdra.

Verse 22

व्यत्यस्तपाणिना कार्यमुपसंग्रहणं गुरोः / सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणः

Kapag lumalapit sa Guru upang magbigay-galang, gawin ito nang magkakrus ang mga kamay: ang kaliwa ay hipuin ng kaliwang kamay, at ang kanan ay hipuin ng kanang kamay.

Verse 23

लौकिकं वैदिकं चापि तथाध्यात्मिकमेव वा / आददीत यतो ज्ञानं तं पूर्वमभिवादयेत्

Maging ito man ay kaalamang pangmundo, kaalamang Veda, o karunungang espirituwal (adhyātmika), sinumang pinagmulan ng kaalamang iyon—sa kanya muna dapat yumukod at magbigay-galang.

Verse 24

नोदकं धारयेद् भैक्षं पुष्पाणि समिधस्तथा / एवंविधानि चान्यानि न दैवाद्येषु कर्मसु

Huwag magtago o maghawak para sa ritwal ng tubig, pagkaing limos (bhiksha), mga bulaklak, o mga patpat na panggatong; gayundin, ang mga bagay na ganito ay hindi dapat gamitin sa mga gawaing panrelihiyon na nagsisimula sa pagsamba sa mga deva (daiva-karmas).

Verse 25

ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत् क्षत्रबन्धुमनामयम् / वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव तु

Kapag nakatagpo ang isang Brāhmaṇa, itanong ang kanyang kagalingan; sa isang Kṣatriya, itanong kung siya’y ligtas sa karamdaman at kapinsalaan; sa isang Vaiśya, itanong ang katiwasayan at pag-unlad; at sa isang Śūdra, tunay nga, ang kalusugan lamang.

Verse 26

उपाध्यायः पिता ज्येष्ठो भ्राता चैव महीपतिः / मातुलः श्वशुरस्त्राता मातामहपितामहौ / वर्णज्येष्ठः पितृव्यश्च पुंसो ऽत्र गुरवः स्मृताः

Sa bagay na ito, ang guro (upādhyāya), ang ama, ang nakatatandang kapatid na lalaki, at ang hari ay itinuturing na mga guru. Gayundin, ang tiyuhin sa ina, ang biyenan na ama, ang tagapagtanggol, ang lolo sa ina at lolo sa ama, pati ang nakatatanda ayon sa kaayusang varṇa at ang tiyuhin sa ama—sila ang ipinahahayag na mga guru ng isang lalaki.

Verse 27

माता मातामही गुर्वो पितुर्मातुश्च सोदराः / श्वश्रूः पितामहीज्येष्ठा धात्री च गुरवः स्त्रियः

Ang ina at ang lola sa ina ay dapat igalang bilang mga guru; gayundin ang mga kapatid na babae ng ama at ng ina. At ang biyenan na ina, ang pinakamatanda sa mga lola sa ama, at ang tagapag-alaga o yaya na nagpalaki—ang mga babaeng ito man ay ituring ding mga guru.

Verse 28

इत्युक्तो गुरुवर्गो ऽयं मातृतः पितृतो द्विजाः / अनुवर्तनमेतेषां मनोवाक्कायकर्मभिः

Gayon ipinahayag ang buong hanay ng mga kagalang-galang na nakatatanda—O mga dvija—sa panig ng ina at sa panig ng ama; sila’y dapat sundin at paglingkuran sa isip, sa salita, at sa gawa ng katawan.

Verse 29

गुरुं दृष्ट्वा समुत्तिष्ठेदभिवाद्य कृताञ्जलिः / नैतैरुपविशेत् सार्धं विवदेन्नात्मकारणात्

Kapag nakita ang Guru, tumindig at yumukod nang may paggalang, magkasalikop ang mga palad; huwag makipantay sa pag-upo sa mga iginagalang na nakatatanda, at huwag makipagtalo dahil sa sariling pagmamataas.

Verse 30

जीवितार्थमपि द्वेषाद् गुरुभिर्नैव भाषणम् / उदितो ऽपि गुणैरन्यैर्गुरुद्वेषी पतत्यधः

Kahit para sa pag-iingat ng buhay, dahil sa poot ay hindi nakikipag-usap ang mga Guru sa gayong tao; at kahit maningning siya sa iba pang kabutihan, ang napopoot sa Guru ay babagsak sa kapahamakan.

Verse 31

गुरूणामपि सर्वेषां पूज्याः पञ्च विशेषतः / तेषामाद्यास्त्रयः श्रेष्ठास्तेषां माता सुपूजिता

Kahit sa lahat ng mga guro, may limang lalong dapat igalang. Sa mga iyon, ang unang tatlo ang pinakadakila; at sa kanila, ang ina ang dapat sambahin nang may pinakamataas na parangal.

Verse 32

यो भावयति या सूते येन विद्योपदिश्यते / ज्येष्ठो भ्राता च भर्ता च पञ्चैते गुरवः स्मृताः

Ang nag-aaruga at nagpapalaki sa atin, ang ina na nagsilang, ang nagtuturo ng banal na kaalaman, ang nakatatandang kapatid na lalaki, at ang asawa—ang limang ito ang kinikilalang ‘guru’, mga dapat igalang.

Verse 33

आत्मनः सर्वयत्नेन प्राणत्यागेन वा पुनः / पूजनीया विशेषेण पञ्चैते भूतिमिच्छता

Sa lahat ng pagsisikap—maging kapalit man ang sariling buhay—ang naghahangad ng kagalingan, kasaganaan, at pagyabong na espirituwal ay dapat magbigay ng natatanging paggalang sa limang ito.

Verse 34

यावत् पिता च माता च द्वावेतौ निर्विकारिणौ / तावत् सर्वं परित्यज्य पुत्रः स्यात् तत्परायणः

Hangga’t ang ama at ina—ang dalawang ito—ay nananatiling hindi napipinsala, dapat isantabi ng anak ang lahat at ialay ang buong sarili sa kanila.

Verse 35

पिता माता च सुप्रीतौ स्यातां पुत्रगुणैर्यदि / स पुत्रः सकलं धर्ममाप्नुयात् तेन कर्मणा

Kung dahil sa mga birtud ng anak ay lubos na nalulugod ang ama at ina, sa gawang iyon mismo natatamo ng anak ang kabuuan ng Dharma.

Verse 36

नास्ति मातृसमं दैवं नास्ति पितृसमो गुरुः / तयोः प्रत्युपकारो ऽपि न कथञ्चन विद्यते

Walang diyos na kapantay ng ina, at walang guro na kapantay ng ama. Maging ang pagtanaw at pagbabayad sa kanilang biyaya ay hindi kailanman ganap na magagawa.

Verse 37

तयोर्नित्यं प्रियं कुर्यात् कर्मणा मनसा गिरा / न ताभ्यामननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत्

Dapat laging gawin ang nakalulugod sa dalawang iyon (ina at ama) sa gawa, sa isip, at sa salita; at kung wala ang kanilang pahintulot, huwag magsagawa ng iba pang tungkuling panrelihiyon o pagtalima.

Verse 38

वर्जयित्वा मुक्तिफलं नित्यं नैमित्तिकं तथा / धर्मसारः समुद्दिष्टः प्रेत्यानन्तफलप्रदः

Isinasantabi muna ang bunga ng paglaya (mukti), ang diwa ng Dharma ay ipinahayag bilang pagsasagawa ng mga tungkuling araw-araw (nitya) at mga tungkuling paminsan-minsan (naimittika); pagpanaw, nagkakaloob ito ng walang hanggang bunga.

Verse 39

सम्यगाराध्य वक्तारं विसृष्टस्तदनुज्ञया / शिष्यो विद्याफलं भुङ्क्ते प्रेत्य चापद्यते दिवि

Kapag ang guro—tagapagpaliwanag ng banal na aral—ay nararapat na pinarangalan at sinamba, at ang alagad ay pinahintulutang lumisan, tinatamasa niya ang bunga ng kaalamang iyon; at pagpanaw, nararating niya ang daigdig ng langit.

Verse 40

यो भ्रातरं पितृसमं ज्येष्ठं मूर्खो ऽवमन्यते / तेन दोषेण स प्रेत्य निरयं घोरमृच्छति

Ang mangmang na lumalapastangan sa nakatatandang kapatid na dapat ituring na gaya ng ama—dahil sa kasalanang iyon, pagpanaw ay mapapasa kanya ang kakila-kilabot na impiyerno.

Verse 41

पुंसा वर्त्मनिविष्टेन पूज्यो भर्ता तु सर्वदा / याति दातरि लोके ऽस्मिन् उपकाराद्धि गौरवम्

Para sa lalaking nakatatag sa wastong landas ng asal, ang asawa—tagapagtanggol at tagapagtaguyod ng sambahayan—ay dapat laging parangalan. Sa daigdig na ito, ang dangal ay nakakamtan sa paggawa ng kabutihan; tunay, ang paggalang ay sumisibol mula sa tulong na ibinibigay.

Verse 42

येनरा भर्तृपिण्डार्थं स्वान् प्राणान् संत्यजन्ति हि / तेषामथाक्षयांल्लोकान् प्रोवाच भगवान् मनुः

Yaong mga babaeng, alang-alang sa handog na piṇḍa para sa asawa, ay tunay na isinusuko ang sariling buhay—tungkol sa kanila, ipinahayag ng pinagpalang Manu na nararating nila ang mga daigdig na di-nasisira.

Verse 43

मातुलांश्च पितृव्यांश्च श्वशुरानृत्विजो गुरून् / असावहमिति ब्रूयुः प्रत्युत्थाय यवीयसः

Ang mga nakababata ay dapat tumindig nang may paggalang at bumati sa mga tiyuhin sa ina, mga tiyuhin sa ama, biyenan na lalaki, mga paring tagapaghandog, at mga guro, na nagsasabing: “Narito po ako.”

Verse 44

अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत् / भोभवत्पूर्वकं त्वेनमभिभाषेत धर्मवित्

Kahit mas bata siya, ang tumanggap ng dīkṣā (inisiyasyon) ay hindi dapat tawagin sa pangalan. Ang nakaaalam ng dharma ay dapat kumausap sa kanya sa magagalang na anyo gaya ng “bho” at “bhavat,” at tawagin siya nang may nararapat na paggalang.

Verse 45

अभिवाद्याश्च पूज्यश्च शिरसा वन्द्य एव च / ब्राह्मणः क्षत्रियाद्यैश्च श्रीकामैः सादरं सदा

Ang isang brāhmaṇa ay dapat laging batiin nang may paggalang, parangalan sa pagsamba, at yukuang may pagyukod ng ulo—ng mga kṣatriya at iba pang uri ng lipunan, lalo na ng mga naghahangad ng kasaganaan at mabuting kapalaran.

Verse 46

नाभिवाद्यास्तु विप्रेण क्षत्रियाद्याः कथञ्चन / ज्ञानकर्मगुणोपेता यद्यप्येते बहुश्रुताः

Ang isang brāhmaṇa ay hindi kailanman dapat maunang bumati sa mga kṣatriya at iba pang varṇa—sa anumang pagkakataon—kahit sila’y may kaalaman, matuwid na gawain, mabubuting katangian, at malawak na pagkatuto.

Verse 47

ब्राह्मणः सर्ववर्णानां स्वस्ति कुर्यादिति स्थितिः / सवर्णेषु सवर्णानां कार्यमेवाभिवादनम्

Ang itinatag na tuntunin ay: ang brāhmaṇa ay dapat magpahayag ng pagpapala na “svasti” para sa lahat ng varṇa. At sa mga magkakapareho ng varṇa, ang nararapat na tungkulin ay ang paggalang na pagbati sa isa’t isa (abhivādana).

Verse 48

गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः / पतिरेको गुरुः स्त्रीणां सर्वत्राभ्यागतो गुरुः

Para sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), ang Apoy (Agni) ang guru; at sa mga varṇa, ang brāhmaṇa ang guru. Para sa kababaihan, ang asawa lamang ang guru; at saanman, ang panauhing dumarating ay dapat ituring na guru.

Verse 49

विद्या कर्म वयो बन्धुर्वित्तं भवति पञ्चमम् / मान्यस्थानानि पञ्चाहुः पूर्वं पूर्वं गुरूत्तरात्

Ang kaalaman, wastong gawa (karma), edad, ugnayang-kamag‑anak, at kayamanan ang sinasabing limang saligan ng paggalang. Sa limang ito, ang nauna ay higit na mabigat at nararapat unahin kaysa sa kasunod.

Verse 50

पञ्चानां त्रिषु वर्णेषु भूयांसि बलवन्ति च / यत्र स्युः सो ऽत्र मानार्हः शूद्रो ऽपि दशमीं गतः

Sa tatlong nakatataas na varṇa, kung ang isang tao ay may mas marami sa limang katangiang ito at matibay ang mga iyon sa kanya, siya ang nararapat parangalan. Maging ang isang Śūdra—kung nakaabot sa ikasampung antas ng kabutihan/katayuan—ay dapat ding igalang.

Verse 51

पन्था देयो ब्राह्मणाय स्त्रियै राज्ञे ह्यचक्षुषे / वृद्धाय भारबुग्नाय रोगिणे दुर्बलाय च

Dapat magbigay-daan (karapatang mauna) sa isang brāhmaṇa, sa babae, sa hari, at sa bulag; gayundin sa matanda, sa taong nakayuko dahil sa pasan, sa maysakit, at sa mahina.

Verse 52

भिक्षामाहृत्य शिष्टानां गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम् / निवेद्य गुरवे ऽश्नीयाद् वाग्यतस्तदनुज्ञया

Araw-araw, nang may pag-iingat at paggalang, matapos magdala ng limos (bhikṣā) mula sa mga tahanan ng mga may wastong asal, ialay niya ito sa guro; at pagkatapos, na may pagpipigil sa pananalita, kumain lamang siya sa pahintulot ng guro.

Verse 53

भवत्पूर्वं चरेद् भैक्ष्यमुपनीतो द्विजोत्तमः / भवन्मध्यं तु राजन्यो वैश्यस्तु भवदुत्तरम्

O Hari, ang bagong na-upanayana na brāhmaṇa, ang pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ay dapat lumabas upang manghingi ng limos sa umaga bago magtanghali; ang kṣatriya sa tanghali; at ang vaiśya sa hapon.

Verse 54

मातरं वा स्वसारं वा मातुर्वा भगिनीं निजाम् / भिक्षेत भिक्षां प्रथमं या चैनं न विमानयेत्

Dapat siyang humingi muna ng limos sa ina, o sa sariling kapatid na babae, o sa kapatid na babae ng ina—kung hindi siya hahamakin ng babae.

Verse 55

सजातीयगृहेष्वेव सार्ववर्णिकमेव वा / भैक्ष्यस्य चरणं प्रोक्तं पतितादिषु वर्जितम्

Ang pagsasagawa ng paghingi ng limos (bhaikṣya) ay itinakda na gawin alinman sa mga bahay ng sariling pangkat, o sa paraang bukás sa lahat ng varṇa; ngunit dapat iwasan ang mga bahay ng mga nalugmok at iba pang di-karapat-dapat.

Verse 56

वेदयज्ञैरहीनानां प्रशस्तानां स्वकर्मसु / ब्रह्मचर्याहरेद् भैक्षं गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम्

Ang isang brahmacārin, mapagpigil at masinop, ay dapat araw-araw manghingi ng limos sa mga bahay ng mga hindi nagkukulang sa pag-aaral ng Veda at sa mga tungkuling yajña, at kagalang-galang sa pagtupad ng sariling itinakdang gawain.

Verse 57

गुरोः कुले न भिक्षेत न ज्ञातिकुलबन्धुषु / अलाभे त्वन्यगेहानां पूर्वं पूर्वं विवर्जयेत्

Hindi dapat mamalimos sa sambahayan ng guru, ni sa mga kamag-anak at kaugnayang pampamilya. Kapag walang nakuha, lumapit sa ibang mga bahay, at iwasan nang sunod-sunod ang mga bahay na napuntahan na noon.

Verse 58

सर्वं वा विचरेद् ग्रामं पूर्वोक्तानामसंभवे / नियम्य प्रयतो वाचं दिशस्त्वनवलोकयन्

O kung hindi magagawa ang mga naunang paraan, maaari siyang maglakad sa buong nayon—may pagpipigil at pagkamapagtanaw—pinipigil ang pananalita at hindi lumilingon sa iba’t ibang dako.

Verse 59

समाहृत्य तु तद् भैक्षं यावदर्थममायया / भुञ्जीत प्रयतो नित्यं वाग्यतो ऽनन्यमानसः

Matapos tipunin ang pagkaing limos na iyon nang walang daya at ayon lamang sa kailangan, dapat niya itong kainin araw-araw nang may kalinisan—pinipigil ang pananalita at itinatatag ang isip sa iisang Kataas-taasang Panginoon, walang ibang pinagtutuunan.

Verse 60

भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेद् व्रती / भैक्ष्येण व्रतिनो वृत्तिरुपवाससमा स्मृता

Ang tumutupad ng panata ay dapat mamuhay araw-araw sa pagkaing limos at huwag maging taong kumakain ng sari-saring pagkain. Sapagkat para sa tagapanata, ang pamumuhay sa limos ay itinuturing na katumbas ng pag-aayuno.

Verse 61

पूजयेदशनं नित्यमद्याच्चैतदकुत्सयन् / दृष्ट्वा हृष्येत् प्रसीदेच्च प्रतिनन्देच्च सर्वशः

Dapat igalang ang pagkain araw-araw at kainin ito nang hindi minamaliit. Sa pagtanaw dito, dapat magalak, tumahimik ang loob, at magpahayag ng pasasalamat sa lahat ng paraan.

Verse 62

अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यं चातिभोजनम् / अपुण्यं लोकविद्विष्टं तस्मात् तत्परिवर्जयेत्

Ang labis na pagkain ay nagdudulot ng karamdaman, nagpapaiikli ng buhay, at humahadlang sa kagalingang makalangit; ito rin ay walang-bisa sa kabutihan at kinamumuhian ng lipunan—kaya dapat itong iwasan.

Verse 63

प्राङ्मुखो ऽन्नानि भुञ्जीत सूर्याभिमुख एव वा / नाद्यादुदङ्मुखो नित्यं विधिरेष सनातनः

Dapat kumain na nakaharap sa silangan, o kaya’y nakaharap sa araw. Huwag kailanman gawing kaugalian ang pagkain na nakaharap sa hilaga. Ito ang walang-hanggang tuntunin ng wastong asal.

Verse 64

प्रक्षाल्य पाणिपादौ च भुञ्जानो द्विरुपस्पृशेत् / शुचौ देशे समासीनो भुक्त्वा च द्विरुपस्पृशेत्

Pagkahugasan ang mga kamay at paa, habang kumakain ay dapat magsagawa ng ācamana (banal na paglagok ng tubig na pampadalisay) nang dalawang ulit. Nakaupo sa malinis na pook, matapos kumain ay gawin muli ang paglagok na iyon nang dalawang ulit.