Adhyaya 11

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) दशमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि योगं परमदुर्लभम् / येनात्मानं प्रपश्यन्ति भानुमन्तमिवेश्वरम्

Wika ni Īśvara: “Ngayon, pagkatapos nito, ituturo Ko ang Yoga na lubhang bihira at kataas-taasan—sa pamamagitan nito ay tuwirang namamasdan nila ang Sarili, nagniningning na parang araw, bilang Panginoon.”

Verse 2

योगाग्निर्दहति क्षिप्रमशेषं पापपञ्जरम् / प्रसन्नं जायते ज्ञानं साक्षान्निर्वाणसिद्धिदम्

Ang apoy ng Yoga ay mabilis na sinusunog ang buong kulungan ng kasalanan. Pagkaraan, sumisilang ang malinaw at payapang kaalaman—kaalamang tuwirang nagkakaloob ng ganap na pag-abot sa nirvāṇa (kalayaang sakdal).

Verse 3

योगात्संजायते ज्ञानं ज्ञानाद् योगः प्रवर्तते / योगज्ञानाभियुक्तस्य प्रसीदति महेश्वरः

Mula sa Yoga sumisilang ang tunay na kaalaman; mula sa kaalaman, umuusad ang Yoga. Sa taong matatag na nakatuon sa kapwa Yoga at kaalaman, nagiging mapagpala si Mahādeva (Maheśvara).

Verse 4

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा / ये युञ्जन्तीह मद्योगं ते विज्ञेया महेश्वराः

Minsan sa isang araw, dalawang beses, tatlong beses, o palagi—ang mga nagsasagawa rito ng Aking Yoga ay dapat makilalang “Maheshvara,” mga debotong kinikilalang kaisa ng Dakilang Panginoon.

Verse 5

योगस्तु द्विविधो ज्ञेयो ह्यभावः प्रथमो मतः / अपरस्तु महायोगः सर्वयोगोत्तमोत्तमः

Ang Yoga ay dapat maunawaan na may dalawang anyo. Ang una ay tinatawag na “abhāva”—ang pagkapawi ng mga pag-ikot ng isip at pagkapit sa makamundong bagay. Ang ikalawa ay ang Mahāyoga, ang Dakilang Yoga, ang pinakamataas sa lahat ng yoga, ang sukdulan sa mga sukdulan.

Verse 6

शून्यं सर्वनिराभासं स्वरूपं यत्र चिन्त्यते / अभावयोगः स प्रोक्तो येनात्मानं प्रपश्यति

Ang pagsasanay na iyon ay tinatawag na Abhāva-yoga, kung saan pinagninilayan ang sariling tunay na kalikasan bilang “walang-laman”—malaya sa lahat ng anyong lumilitaw at sa mga paglalang ng isip na tila bagay sa labas—at sa pamamagitan nito ay tuwirang namamasdan ang Ātman (Sarili).

Verse 7

यत्र पश्यति चात्मानं नित्यानन्दं निरञ्जनम् / मयैक्यं स महायोगो भाषितः परमेश्वरः

Ang kalagayang doo’y namamasdan ang Ātman—walang-hanggang kaligayahan at walang-dungis—at natatanto ang pakikiisa sa Akin: iyon ang tinatawag na Mahāyoga, ang pinakadakilang Yoga, na itinuro ng Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara).

Verse 8

ये चान्ये योगिनां योगाः श्रूयन्ते ग्रन्थविस्तरे / सर्वे ते ब्रह्मयोगस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

At anumang iba pang mga yoga ng mga yogin na nababanggit sa malalawak na kasulatan—lahat ng iyon ay hindi man lamang karapat-dapat sa isang panlabing-anim na bahagi ng Brahma-yoga.

Verse 9

यत्र साक्षात् प्रपश्यन्ति विमुक्ता विश्वमीश्वरम् / सर्वेषामेव योगानां स योगः परमो मतः

Ang kalagayang doo’y tuwirang namamasdan ng mga pinalaya ang Panginoon (Īśvara)—ang Soberanong lumalaganap sa buong sansinukob—ang yoga na iyon ang itinuturing na pinakamataas sa lahat ng yoga.

Verse 10

सहस्रशो ऽथ शतशो ये चेश्वरबहिष्कृताः / न ते पश्यन्ति मामेकं योगिनो यतमानसाः

Kahit sila’y libo-libo o daan-daan, yaong mga itinakwil o tumalikod sa Panginoon (Īśvara) ay hindi nakakakita sa Akin, ang Nag-iisa. Tanging ang mga yogin na may disiplinado at nagsisikap na isipan ang tunay na nakakakita (sa Akin).

Verse 11

प्राणायामस्तथा ध्यानं प्रत्याहारो ऽथ धारणा / समाधिश्च मुनिश्रेष्ठा यमो नियम आसनम्

Ang pagdidisiplina ng hininga (prāṇāyāma), pagninilay (dhyāna), pag-urong ng mga pandama (pratyāhāra), at saka pagtuon (dhāraṇā); at ang pagkalubog sa samādhi—O pinakadakila sa mga muni—kasama ang yama, niyama, at āsana.

Verse 12

मय्येकचित्ततायोगो वृत्त्यन्तरनिरोधतः / तत्साधनान्यष्टधा तु युष्माकं कथितानि तु

Ang Yoga ng iisang pagtutok sa Akin ay sumisibol sa pagpigil sa lahat ng iba pang pag-ikot ng isip. Ang mga pagsasanay nito—na walong sangkap—ay tunay nang naipahayag sa inyo.

Verse 13

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ / यमाः संक्षेपतः प्रोक्ताश्चित्तशुद्धिप्रदा नृणाम्

Ang ahiṃsā (di-panlalamang), satya (katotohanan), asteya (di-pagnanakaw), brahmacarya (banal na pagpipigil), at aparigraha (di-pagkamkam) — ito ang mga yama na ipinahayag nang maikli, na nagbibigay ng paglilinis ng isip sa tao.

Verse 14

कर्मणा मनसा वाचा सर्वभूतेषु सर्वदा / अक्लेशजननं प्रोक्तं त्वहिंसा परमर्षिभिः

Sa gawa, sa isip, at sa salita—sa lahat ng nilalang, sa lahat ng panahon—ang ahiṃsā ay ipinahayag ng mga dakilang rishi bilang yaong hindi nagdudulot ng pagdurusa (kaninuman).

Verse 15

अहिंसायाः परो धर्मो नास्त्यहिंसा परं सुखम् / विधिना या भवेद्धिंसा त्वहिंसैव प्रकीर्तिता

Walang dharma na hihigit sa ahimsa, at walang ligaya na hihigit sa ahimsa. Maging ang gawaing wari’y karahasan, kapag isinagawa ayon sa tuntunin ng kasulatan at wastong pamamaraan, ay ipinahahayag na ahimsa rin mismo.

Verse 16

सत्येन सर्वमाप्नोति सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम् / यथार्थकथनाचारः सत्यं प्रोक्तं द्विजातिभिः

Sa katotohanan (satya) nakakamtan ang lahat; sa katotohanan nakasalig ang lahat. Ang disiplinadong gawi ng pagsasalita ayon sa kung ano ang tunay—iyan ang ipinahayag ng mga dvija bilang “katotohanan”.

Verse 17

परद्रव्यापहरणं चौर्याद् वाथ बलेन वा / स्तेयं तस्यानाचरणादस्तेयं धर्मसाधनम्

Ang pagkuha sa ari-arian ng iba—sa pagnanakaw man nang palihim o sa pamamagitan ng dahas—ay tinatawag na pagnanakaw (steya). Ang pag-iwas dito ang asteya (hindi pagnanakaw), isang paraan upang maisakatuparan ang dharma at saligang disiplina sa buhay espirituwal.

Verse 18

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा / सर्वत्र मैथुनत्यागं ब्रह्मचर्यं प्रचक्षते

Ipinahahayag nilang ang brahmacarya ay ang pagtalikod sa pakikipagtalik saanman—sa lahat ng oras at sa bawat kalagayan—sa gawa, sa isip, at sa salita.

Verse 19

द्रव्याणामप्यनादानमापद्यपि यथेच्छया / अपरिग्रह इत्याहुस्तं प्रयत्नेन पालयेत्

Ang hindi pagtanggap ng mga pag-aari—maging ng mga bagay na materyal—ayon sa sariling malayang pasya, kahit sa panahon ng kagipitan: ito ang tinatawag na aparigraha (hindi pagkamkam). Dapat itong ingatan sa masusing pagsisikap.

Verse 20

तपः स्वाध्यायसंतोषाः शौचमीश्वरपूजनम् / समासान्नियमाः प्रोक्ता योगसिद्धिप्रदायिनः

Ang pag-aayuno at pagdurusa (tapas), banal na pag-aaral at pagbigkas (svādhyāya), pagkakasiya, kalinisan, at pagsamba kay Īśvara—sa maikling sabi, ito ang mga niyama na nagbibigay ng tagumpay sa Yoga.

Verse 21

उपवासपराकादिकृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः / शरीरशोषणं प्राहुस्तापसास्तप उत्तमम्

Sa pamamagitan ng pag-aayuno, ng panatang Parāka, ng penitensiyang Kṛcchra, ng panatang Cāndrāyaṇa at iba pa, ipinahahayag ng mga tapasvin na ang pagpapatuyo at pagpapahinang ng katawan ang pinakamataas na tapas.

Verse 22

वेदान्तशतरुद्रीयप्रणवादिजपं बुधाः / सत्त्वशुद्धिकरं पुंसां स्वाध्यायं परिचक्षते

Sinasabi ng mga pantas na ang svādhyāya ay ang mapitagang pagbigkas ng Vedānta, ng Śatarudrīya, at ang japa ng Praṇava (Oṁ) at mga katulad na banal na pormula, sapagkat nililinis nito ang sattva—ang liwanag ng loob—ng tao.

Verse 23

स्वाध्यायस्य त्रयो भेदा वाचिकोपांशुमानसाः / उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यं प्राहुर्वेदार्थवेदिनः

Ang svādhyāya ay may tatlong uri: pagbigkas nang malakas, pagbigkas nang marahan/pausal, at pagbigkas sa isip. Yaong mga nakaaalam sa diwa ng Veda ay nagsasabing ang bawat kasunod ay higit na mataas kaysa nauna.

Verse 24

यः शब्दबोधजननः परेषां शृण्वतां स्फुटम् / स्वाध्यायो वाचिकः प्रोक्त उपांशोरथ लक्षणम्

Ang svādhyāya na sa pamamagitan ng tunog ay malinaw na nagbubunga ng pag-unawa sa iba na nakikinig ay tinatawag na vācika (pagbigkas nang malakas). Pagkaraan, inilalarawan ang tanda ng upāṁśu (pabulong) bilang kaiba nito.

Verse 25

ओष्ठयोः स्पन्दमात्रेण परस्याशब्दबोधकः / उपांशुरेष निर्दिष्टः साहस्रो वाचिकाज्जपः

Kapag ang mantra ay inuusal nang walang maririnig na tunog, sa bahagyang paggalaw lamang ng mga labi, ito’y itinuturo bilang upāṃśu (pabulong/di-marinig na pagbigkas). Ang upāṃśu-japa ay ipinahahayag na isang libong ulit na mas mabisa kaysa sa binibigkas na (vācika) japa.

Verse 26

यत्पदाक्षरसङ्गत्या परिस्पन्दनवर्जितम् / चिन्तनं सर्वशब्दानां मानसं तं जपं विदुः

Ang pagninilay na, sa panloob na pag-uugnay sa mga pantig ng mga salita ng mantra, ay walang panlabas na galaw o panginginig, at sa isip ay pinagninilayan ang kahulugan ng lahat ng salita ng mantra—yaon ang kinikilala ng marurunong bilang mānasa-japa, ang japa sa isip.

Verse 27

यदृच्छालाभतो नित्यमलं पुंसो भवेदिति / या धीस्तामृषयः प्राहुः संतोषं सुखलक्षणम्

Ang matatag na pagkaunawa na nagpapadama sa tao na, “Anumang dumarating nang kusa ay laging sapat para sa akin,”—yaon ang sinabi ng mga rishi na siyang santoṣa (pagiging kontento), ang tanda ng tunay na ligaya.

Verse 28

बाह्यमाभ्यन्तरं शौचं द्विधा प्रोक्तं द्विजोत्तमाः / मृज्जलाभ्यां स्मृतं बाह्यं मनःशुद्धिरथान्तरम्

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, ang kalinisan (śauca) ay sinasabing may dalawang uri: panlabas at panloob. Ang panlabas na kalinisan ay sa paglilinis gamit ang lupa/luad at tubig; ang panloob na kalinisan ay ang pagdalisay ng isip.

Verse 29

स्तुतिस्मरणपूजाभिर्वाङ्मनःकायकर्मभिः / सुनिश्चला शिवे भक्तिरेतदीश्वरपूजनम्

Sa pamamagitan ng pagpupuri, pag-alaala, at pagsamba—na isinasagawa sa salita, isip, at gawa ng katawan—kapag ang bhakti kay Śiva ay naging matatag at di-natitinag, iyon mismo ang tunay na pagsamba kay Īśvara.

Verse 30

यमाः सनियमाः प्रोक्ताः प्राणायामं निबोधत / प्राणः स्वदेहजो वायुरायामस्तन्निरोधनम्

Naipahayag na ang mga yama at niyama; ngayon unawain ang prāṇāyāma. Ang prāṇa ay ang hiningang-buhay na nagmumula sa sariling katawan; ang “āyāma” ay ang pagpipigil dito—kaya ang prāṇāyāma ay ang paghadlang at pagtimpi sa hiningang iyon.

Verse 31

उत्तमाधममध्यत्वात् त्रिधायं प्रतिपादितः / स एव द्विविधः प्रोक्तः सगर्भो ऽगर्भ एव च

Dahil sa pagkakaiba bilang mataas, mababa, at gitna, itinuro ito bilang tatlo. Ang gayong pag-uuri ay ipinahayag ding dalawa: “sagarbha” (may binhi) at “agarbha” (walang binhi).

Verse 32

मात्राद्वादशको मन्दश्चतुर्विंशतिमात्रिकः / मध्यमः प्राणसंरोधः षट्त्रिंशन्मात्रिकोत्तमः

Ang pagpipigil sa prāṇa (prāṇa-saṃrodha) ay may tatlong antas: ang banayad ay 12 mātrā; ang katamtaman ay 24 mātrā; at ang pinakamainam ay 36 mātrā.

Verse 33

प्रस्वेदकम्पनोत्थानजनकत्वं यथाक्रमम् / मन्दमध्यममुख्यानामानन्दादुत्तमोत्तमः

Sa wastong pagkakasunod, ang ānanda (banal na ligaya) ay nagbubunga ng pagpapawis, panginginig, at pagbangon. Sa banayad, katamtaman, at pangunahing antas, ang pinakamataas na ānanda ang pinakadakila.

Verse 34

सगर्भमाहुः सजपमगर्भं विजपं बुधाः / एतद् वै योगिनामुक्तं प्राणायामस्य लक्षणम्

Sinasabi ng mga pantas na ang prāṇāyāma ay “sagarbha” (may binhi) kapag may kasamang japa, ang pag-uulit ng mantra; at “agarbha” (walang binhi) kapag walang japa. Ito nga ang palatandaan ng prāṇāyāma ayon sa mga yogin.

Verse 35

सव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह / त्रिर्जपेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते

Kasama ang mga vyāhṛti at ang praṇava (Oṁ), at kalakip ang pormulang “śiras”, bigkasin ang Gāyatrī nang tatlong ulit habang pinahahaba at inaayos ang hininga; ito ang tinatawag na prāṇāyāma.

Verse 36

रेचकः पूरकश्चैव प्राणायामो ऽथ कुम्भकः / प्रोच्यते सर्वशास्त्रेषु योगिभिर्यतमानसैः

Ang pagbuga (recaka), ang paglanghap (pūraka), at saka ang pagpigil ng hininga (kumbhaka)—ito ang tinatawag na prāṇāyāma sa lahat ng mga śāstra, ayon sa turo ng mga yogin na may disiplinadong isip at masikap sa pagsasanay.

Verse 37

रेचको ऽजस्त्रनिश्वासात् पूरकस्तन्निरोधतः / साम्येन संस्थितिर्या सा कुम्भकः परिगीयते

Ang pagbuga ay tinatawag na recaka, mula sa tuluy-tuloy na paglabas ng hininga; ang paglanghap ay pūraka, sa pagpigil sa daloy na iyon. Ang matatag na pag-iral sa pagkakapantay-pantay ang inaawit bilang kumbhaka.

Verse 38

इन्द्रियाणां विचरतां विषयेषु स्वभावतः / निग्रहः प्रोच्यते सद्भिः प्रत्याहारस्तु सत्तमाः

O pinakadakila sa mga mabubuti, ipinahahayag ng mga pantas na ang pratyāhāra ay ang pagpipigil sa mga pandama na sa likas nilang ugali ay gumagala sa kanilang mga bagay-na-dinadarama.

Verse 39

हृत्पुण्डरीके नाभ्यां वा मूर्ध्नि पर्वतमस्तके / एवमादिषु देशेषु धारणा चित्तबन्धनम्

Ang pagtuon ng isip sa lotus ng puso, o sa pusod, o sa tuktok ng ulo, o sa rurok ng bundok—ito ang dhāraṇā: ang pagbigkis at pagpapatatag ng isip sa gayong piniling lugar.

Verse 40

देशावस्थितिमालम्ब्य बुद्धेर्या वृत्तिसंततिः / वृत्त्यन्तरैरसंसृष्टा तद्ध्यानं सूरयो विदुः

Kapag ang tuluy-tuloy na agos ng mga pagbabago ng isip (buddhi) ay nakasandig sa iisang lugar at kalagayan, at hindi nahahalo sa iba pang galaw ng diwa—ito ang tinatawag ng mga pantas na dhyāna, ang banal na pagninilay.

Verse 41

एकाकारः समाधिः स्याद् देशालम्बनवर्जितः / प्रत्ययो ह्यर्थमात्रेण योगसाधनमुत्तमम्

Ang samādhi ay sinasabing pagkalubog na iisang-anyo, malaya sa pag-asa sa lugar o panlabas na sandigan. Tunay, ang pinakadakilang paraan ng Yoga ay ang kamalayang nakahimlay sa bagay lamang—tanging ang nilalayong kahulugan.

Verse 42

धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादशधारणाः / ध्यानं द्वादशकं यावत् समाधिरभिधीयते

Ang dhāraṇā ay sinasabing tumatagal ng labindalawang yāma; ang labindalawang dhāraṇā ay bumubuo ng dhyāna. At kapag ang dhyāna ay umabot sa labindalawa, iyon ay tinatawag na samādhi.

Verse 43

आसनं स्वस्तिकं प्रोक्तं पद्ममर्धासनं तथा / साधनानां च सर्वेषामेतत्साधनमुत्तमम्

Ang Svastika āsana ay ipinahayag na wastong upuan; gayundin ang Padma āsana at ang Ardhāsana (kalahating lotus). Para sa lahat ng sādhana, ito ang sinasabing pinakamainam na paraan ng pagsasanay.

Verse 44

ऊर्वोरुपरि विप्रेन्द्राः कृत्वा पादतले उभे / समासीतात्मनः पद्ममेतदासनमुत्तमम्

O mga pinakadakilang brāhmaṇa na rishi, ilagay ang dalawang talampakan sa ibabaw ng mga hita at umupo nang matatag, na payapa ang sarili—ito ang Padmāsana (lotus), ang pinakadakilang upuan para sa dhyāna.

Verse 45

एकं पादमथैकस्मिन् विन्यस्योरुणि सत्तमाः / आसीतार्धासनमिदं योगसाधनमुत्तमम्

O pinakamabuti sa mga banal, ilagay ang isang paa sa hita ng kabilang binti at umupo—ito ang Ardhāsana (Kalahating Upuan), isang dakilang tulong sa pagsasanay ng Yoga.

Verse 46

उभे कृत्वा पादतले जानूर्वोरन्तरेण हि / समासीतात्मनः प्रोक्तमासनं स्वस्तिकं परम्

Ilagay ang dalawang talampakan sa pagitan ng mga tuhod at hita, at umupo nang payapa at may pagpipigil-sa-sarili. Ito ang itinuturo bilang pinakadakilang Svastika-āsana.

Verse 47

अदेशकाले योगस्य दर्शनं हि न विद्यते / अग्न्यभ्यासे जले वापि शुष्कपर्णचये तथा

Tunay, kapag hindi wasto ang lugar at panahon, walang tunay na pag-abot (o pagtanaw) sa Yoga. Ito’y gaya ng pagsubok magsindi ng apoy sa tubig, o (pagsubok magsindi) sa bunton ng tuyong dahon.

Verse 48

जन्तुव्याप्ते श्मशाने च जीर्णगोष्ठे चतुष्पथे / सशब्दे सभये वापि चैत्यवल्मीकसंचये

Sa mga pook na siksik sa mga nilalang, sa libingan o pook-sunugan, sa sirang kulungan ng baka, sa sangandaan, sa maingay o nakapanghihilakbot na lugar, at maging sa bunton ng mga dambana at mga punso ng langgam—huwag magsagawa roon ng matatag na pagninilay.

Verse 49

अशुभे दुर्जनाक्रान्ते मशकादिसमन्विते / नाचरेद् देहबाधे वा दौर्मनस्यादिसंभवे

Huwag isagawa ang itinakdang ritwal o pagtalima sa isang di-mapalad na lugar—yaong sinasakop ng masasamang tao, pinamumugaran ng lamok at iba pa—ni kapag may pagdurusa sa katawan, o kapag sumisibol ang panlulumo at mga kaguluhang katulad nito.

Verse 50

सुगुप्ते सुशुभे देशे गुहायां पर्वतस्य तु / नद्यास्तीरे पुण्यदेशे देवतायतने तथा

Sa isang ligtas at mapalad na pook—gaya ng yungib sa bundok, pampang ng ilog, banal na lupain, o sa loob ng dambana/templo ng Diyos—(nararapat) manirahan at magsanay ng yoga.

Verse 51

गृहे वा सुशुभे रम्ये विजने जन्तुवर्जिते / युञ्जीत योगी सततमात्मानं मत्परायणः

Maging sa maayos na tahanan o sa isang marikit na pook na liblib at walang gumagambalang nilalang—ang yogin na kumakapit sa Akin bilang sukdulang layon ay dapat laging magsanay, upang pag-isahin ang ātman sa Yoga.

Verse 52

नमस्कृत्य तु योगीन्द्रान् सशिष्यांश्च विनायकम् / गुरुं चैवाथ मां योगी युञ्जीत सुसमाहितः

Pagkaraang magbigay-galang muna sa mga dakilang Yogin kasama ang kanilang mga alagad, kay Vināyaka (Ganeśa), at sa sariling Guru, ang yogin—na tipon at payapa ang isip—ay dapat magsanay ng Yoga, itinatag ang pagninilay sa Akin, ang Panginoon.

Verse 53

आसनं स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्ममर्धमथापि वा / नासिकाग्रे समां दृष्टिमीषदुन्मीलितेक्षणः

Umupo sa Svastika āsana, o kaya’y sa Half-lotus; at panatilihing pantay at matatag ang tingin sa dulo ng ilong, na bahagyang nakabukas ang mga mata.

Verse 54

कृत्वाथ निर्भयः शान्तस्त्यक्त्वा मायामयं जगत् / स्वात्मन्यवस्थितं देवं चिन्तयेत् परमेश्वरम्

Pagkatapos, maging walang takot at payapa, talikdan ang sanlibutang hinubog ng Māyā; magnilay sa Parameśvara—ang Kataas-taasang Panginoon, ang banal na Katotohanang nananahan sa sariling ātman.

Verse 55

शिखाग्रे द्वादशाङ्गुल्ये कल्पयित्वाथ पङ्कजम् / धर्मकन्दसमुद्भूतं ज्ञाननालं सुशोभनम्

Pagkatapos, sa tuktok ng ulo—labindalawang lapad ng daliri sa itaas—dapat gunigunihin ang isang lotus, sumisibol mula sa bukol ng Dharma, na may tangkay ng Kaalaman na maningning at marikit pagmasdan sa debosyon.

Verse 56

ऐश्वर्याष्टदलं श्वेतं परं वैराग्यकर्णिकम् / चिन्तयेत् परमं कोशं कर्णिकायां हिरण्मयम्

Dapat pagnilayan ang kataas-taasang lotus: ang walong talulot ay puti sa banal na kapangyarihan (aiśvarya), ang gitnang puso nito ay ang sukdulang pagwawalang-kapit (vairāgya); at sa gintong ubod, magnilay sa pinakamataas na “kaluban” (kośa), ang pinakaloob na dambana ng kamalayan.

Verse 57

सर्वशक्तिमयं साक्षाद् यं प्राहुर्दिव्यमव्ययम् / ओङ्कारवाच्यमव्यक्तं रश्मिजालसमाकुलम्

Ang Kataas-taasang Katotohanan ay tuwirang kapuspusan ng lahat ng śakti; ipinahahayag ng mga pantas na Siya’y banal at di-nasisira—maipapahayag sa pantig na Oṃ, di-nahahayag sa anyo, at nababalot ng lambat ng mga sinag ng kamalayan at liwanag.

Verse 58

चिन्तयेत् तत्र विमलं परं ज्योतिर्यदक्षरम् / तस्मिन् ज्योतिषि विन्यस्यस्वात्मानं तदभेदतः

Doon, pagnilayan ang dalisay at kataas-taasang Liwanag na di-nasisira; at ilagak ang sariling Ātman sa Liwanag na iyon, at manahan sa di-pagkakaiba rito.

Verse 59

ध्यायीताकाशमध्यस्थमीशं परमकारणम् / तदात्मा सर्वगो भूत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्

Magnilay kay Īśa, ang Kataas-taasang Sanhi, na nananahan sa gitna ng kalawakan. Kapag naging iisa sa Ātman na iyon—na lumalaganap sa lahat—huwag nang mag-isip ng anuman.

Verse 60

एतद् गुह्यतमं ध्यानं ध्यानान्तरमथोच्यते / चिन्तयित्वा तु पूर्वोक्तं हृदये पद्ममुत्तमम्

Ito ang pinakali lihim na pagninilay; ngayo’y itinuturo ang isa pang paraan ng pagninilay. Matapos pagnilayan ang kataas-taasang lotus sa puso gaya ng naunang sinabi,

Verse 61

आत्मानमथ कर्तारं तत्रानलसमत्विषम् / मध्ये वह्निशिखाकारं पुरुषं पञ्चविंशकम्

Pagkaraan, pagnilayan ang Sarili bilang panloob na tagagawa, nagniningning na parang apoy; at sa pinakasentro, masdan ang ika-dalawampu’t limang Prinsipyo—ang Purusha—na anyong tuktok ng liyab.

Verse 62

चिन्तयेत् परमात्मानं तन्मध्ये गगनं परम् / ओङ्करबोधितं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम्

Pagnilayan ang Paramātman, ang Kataas-taasang Sarili; at sa loob nito, pagnilayan ang sukdulang kalawakan na tila langit ng dalisay na kamalayan. Ang Katotohanang inihahayag ng pantig na Oṃ ay walang hanggan, mapalad bilang Śiva, at di-nalalaglag bilang Acyuta (Viṣṇu).

Verse 63

अव्यक्तं प्रकृतौ लीनं परं ज्योतिरनुत्तमम् / तदन्तः परमं तत्त्वमात्माधारं निरञ्जनम्

Ang Di-nahahayag (Avyakta), na nalulusaw sa Prakṛti, ay ang Kataas-taasang Liwanag na walang kapantay. Sa loob nito naroon ang pinakadakilang Prinsipyo—dalisay at walang dungis, ang sandigan ng Ātman.

Verse 64

ध्यायीत तन्मयो नित्यमेकरूपं महेश्वरम् / विशोध्य सर्वतत्त्वानि प्रणवेनाथवा पुनः

Sa pagiging ganap na nalulubog sa Kanya, dapat laging magnilay sa Maheśvara, ang Iisa na may iisang anyong di-nagbabago; at matapos linisin ang lahat ng tattva, muling magpabanal at magpakatatag sa Pranava (Oṃ) rin.

Verse 65

संस्थाप्य मयि चात्मानं निर्मले परमे पदे / प्लावयित्वात्मनो देहं तेनैव ज्ञानवारिणा

Kapag naitatag ang Sarili sa Akin—sa walang dungis at kataas-taasang kalagayan—dapat niyang bahain at dalisayin ang sariling kalagayang may katawan sa pamamagitan ng mismong tubig ng kaalaman.

Verse 66

मदात्मा मन्मयो भस्म गृहीत्वा ह्यग्निहोत्रजम् / तेनोद्धृत्य तु सर्वाङ्गमग्निरित्यादिमन्त्रतः / चिन्तयेत् स्वात्मनीशानं परं ज्योतिः स्वरूपिणम्

Taglay ang pagkaunawa, “Ako ang Kanyang Sarili; ako’y nilulukuban Niya,” kunin ang abong mula sa Agnihotra; saka ipahid sa buong katawan habang binibigkas ang mga mantra na nagsisimula sa “Agni…”. Pagkaraan, sa loob ng sariling Sarili, pagnilayan si Īśāna, ang Panginoon, bilang Kataas-taasang Liwanag na ang likas ay dalisay na ningning.

Verse 67

एष पाशुपतो योगः पशुपाशविमुक्तये / सर्ववेदान्तसारो ऽयमत्याश्रममिति श्रुतिः

Ito ang Pāśupata Yoga, itinuro upang palayain ang paśu—ang kaluluwang nakagapos—mula sa mga pāśa, ang mga tanikala ng hangganan. Ito ang diwa ng buong Vedānta; at ipinahahayag ng Śruti na ito’y lampas sa lahat ng āśrama.

Verse 68

एतत् परतरं गुह्यं मत्सायुज्योपपादकम् / द्विजातीनां तु कथितं भक्तानां ब्रह्मचारिणाम्

Ito ang kataas-taasan at pinakalihim na aral, ang paraan na nagdadala sa sāyujya—ang pakikiisa sa Akin. Ipinahayag ito para sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), yaong mga deboto na namumuhay sa disiplina ng brahmacarya.

Verse 69

ब्रह्मचर्यमहिंसा च क्षमा शौचं तपो दमः / संतोषः सत्यमास्तिक्यं व्रताङ्गानि विशेषतः

Ang brahmacarya (banal na pagpipigil), ahiṃsā (di-panliligalig), kṣamā (pagpapatawad), śauca (kadalisayan), tapas (pagpapakasakit na banal), at dama (pagpipigil sa sarili); kasama ang santoṣa (kasiyahan), satya (katotohanan), at āstikya (pananampalatayang may paggalang)—ang mga ito, lalo na, ang ipinahahayag na mahahalagang sangkap ng mga banal na panata.

Verse 70

एकेनाप्यथ हीनेन व्रतमस्य तु लुप्यते / तस्मादात्मगुणोपेतो मद्व्रतं वोढुमर्हति

Kahit isang tuntunin lamang ang kulang, nasisira ang panatang ito. Kaya tanging yaong may pagpipigil-sa-sarili at mga birtud ng panloob na sarili ang karapat-dapat tumanggap at magpanatili ng Aking panata.

Verse 71

वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः / बहवो ऽनेन योगेन पूता मद्भावमागताः

Malaya sa pagkapit, takot, at galit—nakalubog sa Akin at sumisilong sa Akin—marami ang nalinis sa mismong Yogang ito at nakaabot sa Aking kalagayan.

Verse 72

ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् / ज्ञानयोगेन मां तस्माद् यजेत परमेश्वरम्

Kung paano man lumalapit at sumusuko sa Akin ang mga nilalang, gayon din ang Aking pagtugon sa kanila. Kaya sambahin ang Akin—ang Kataas-taasang Panginoon—sa pamamagitan ng Yoga ng kaalaman.

Verse 73

अथवा भक्तियोगेन वैराग्येण परेण तु / चेतसा बोधयुक्तेन पूजयेन्मां सदा शुचिः

O kaya, sa pamamagitan ng Bhakti-yoga na sinusuportahan ng pinakamataas na pagwawalang-kapit, sambahin Ako palagi ng yaong laging dalisay, na may isip na gising at may malinaw na pag-unawa.

Verse 74

सर्वकर्माणि संन्यस्य भिक्षाशी निष्परिग्रहः / प्राप्नोति मम सायुज्यं गुह्यमेतन्मयोदितम्

Isinuko ang lahat ng gawa, nabubuhay sa limos, at walang pag-aangkin, ang tao’y nakakamit ang sāyujya—pakikiisa sa Akin. Ito ang lihim na aral na Aking ipinahayag.

Verse 75

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च / निर्ममो निरहङ्कारो यो मद्भक्तः स मे प्रियः

Ang hindi nagtataglay ng poot sa alinmang nilalang, mapagkaibigan at mahabagin; walang pag-aangkin at walang pagkamakasarili—ang gayong deboto Ko ay mahal sa Akin.

Verse 76

संतुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः / मय्यर्पितमनो बुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः

Ang yogi na laging nasisiyahan, laging matatag sa yoga, may pagpipigil-sa-sarili at matibay ang pasya; yaong iniaalay sa Akin ang isip at pag-unawa—ang deboto Kong iyon ay mahal sa Akin.

Verse 77

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः / हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स हि मे प्रियः

Yaong hindi ginugulo ng daigdig at hindi rin nanggugulo sa daigdig; at malaya sa labis na tuwa, poot, takot, at pagkabalisa—siya nga ay mahal sa Akin.

Verse 78

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः / सर्वारम्भपरित्यागी भक्तिमान् यः स मे प्रियः

Ang walang inaasahan, dalisay, mahusay, walang kinikilingan at lampas sa dalamhati; yaong tumalikod sa lahat ng gawaing inuudyok ng sarili at puspos ng debosyon—siya ay mahal sa Akin.

Verse 79

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी संतुष्टो येन केनचित् / अनिकेतः स्थिरमतिर्मद्भक्तो मामुपैष्यति

Ang nananatiling pantay sa paninisi at papuri, mahinahon sa pananalita, nasisiyahan sa anumang kusang dumarating, walang tiyak na tahanan, at matatag ang pag-unawa—ang deboto Ko ay makararating sa Akin.

Verse 80

सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मत्परायणः / मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं परमं पदम्

Kahit laging isinasagawa ang lahat ng gawain, ang taong ganap na nakatuon sa Akin ay makakamit—sa pamamagitan ng Aking biyaya—ang walang hanggan at pinakamataas na kalagayan.

Verse 81

चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः / निराशीर्निर्ममो भूत्वा मामेकं शरणं व्रजेत्

Sa isip, ialay at ipagkatiwala sa Akin ang lahat ng gawain at gawin Akong pinakamataas na layon; maging walang inaasahan at walang pag-aangkin, at lumapit sa Akin lamang bilang kanlungan.

Verse 82

त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः / कर्मण्यभिप्रवृत्तो ऽपि नैव तेन निबध्यते

Tinalikuran ang pagkakapit sa bunga ng gawa, laging nasisiyahan at walang inaasahang sandigan; kahit lubos na kumikilos, hindi siya nabibigkis ng gawaing iyon.

Verse 83

निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः / शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति तत्पदम्

Walang pagnanasa sa bunga, disiplinado ang isip at sarili, at tinalikuran ang lahat ng pag-aari at pag-aangkin; ang gumagawa lamang ng kinakailangang gawaing pangkatawan ay makaaabot sa Kataas-taasang Kalagayan.

Verse 84

यदृच्छालाभतुष्टस्य द्वन्द्वातीतस्य चैव हि / कुर्वतो मत्प्रसादार्थं कर्म संसारनाशनम्

Para sa taong nasisiyahan sa kusang dumarating, lumampas sa mga magkatunggaling pares, at kumikilos lamang upang makamtan ang Aking biyaya—ang gayong gawa ay nagiging tagawasak ng saṃsāra (ikot ng pagkabihag sa daigdig).

Verse 85

मन्मना मन्नमस्कारो मद्याजी मत्परायणः / मामुपैष्यति योगीशं ज्ञात्वा मां परमेश्वरम्

Na ang isip ay nakatuon sa Akin, nagbibigay-galang sa Akin, sumasamba sa Akin sa pamamagitan ng yajña, at sa Akin lamang kumakalinga—siya’y lalapit sa Akin, ang Panginoon ng Yoga, matapos makilala Ako bilang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 86

मद्बुद्धयो मां सततं बोधयन्तः परस्परम् / कथयन्तश्च मां नित्यं मम सायुज्यमाप्नुयुः

Yaong ang pag-unawa ay nakatuon sa Akin, na palaging ginigising ang isa’t isa sa Aking katotohanan at laging nagsasalita tungkol sa Akin, ay makakamtan ang sāyujya—pakikiisa sa Akin, pagpasok sa Aking sariling kalagayan.

Verse 87

एवं नित्याभियुक्तानां मायेयं कर्मसान्वगम् / नाशयामि तमः कृत्स्नं ज्ञानदीपेन भास्वता

Kaya nito, para sa mga laging matatag sa debosyon, winawasak Ko ang ganap na kadiliman na isinilang ng Māyā—kasama ang hanay ng karma—sa pamamagitan ng maningning na lampara ng kaalaman.

Verse 88

मद्बुद्धयो मां सततं पूजयन्तीह ये जनाः / तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्

Ang mga taong dito na ang pag-unawa ay nakatuon sa Akin at palaging sumasamba sa Akin—sa mga laging tapat na iyon, Ako mismo ang nagdadala ng yoga-kṣema: ang dapat makamtan at ang dapat mapanatili.

Verse 89

ये ऽन्ये च कामभोगार्थं यजन्ते ह्यन्यदेवताः / तेषां तदन्तं विज्ञेयं देवतानुगतं फलम्

Ngunit yaong iba, na dahil sa pagnanasa at layaw, ay sumasamba sa ibang mga diyos—alamin na ang bunga nila’y may hangganan lamang hanggang doon; ito’y bungang sumusunod sa diyos na sinamba at nagwawakas kasama nito.

Verse 90

ये चान्यदेवताभक्ताः पूजयन्तीह देवताः / मद्भावनासमायुक्ता मुच्यन्ते ते ऽपि भावतः

Kahit yaong mga deboto ng ibang mga diyos at sumasamba sa kanila rito—kung sila’y nakaugnay sa pagninilay sa Akin, ang Kataas-taasang Panginoon—sila man ay napapalaya, ayon sa panloob na hilig ng kanilang debosyon.

Verse 91

तस्मादनीश्वरानन्यांस्त्यक्त्वा देवानशेषतः / मामेव संश्रयेदीशं स याति परमं पदम्

Kaya nga, talikdan nang lubos ang lahat ng ibang diyos na hindi ang Kataas-taasang Panginoon; sa Akin lamang magkanlong bilang Ishvara. Ang gayong tao’y makaaabot sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 92

त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निः शोको निष्परिग्रहः / यजेच्चामरणाल्लिङ्गे विरक्तः परमेश्वरम्

Talikdan ang pagkakapit sa mga anak at iba pa, maging walang dalamhati at walang pag-aangkin; at sa di-namamatay na Liṅga, sambahin nang walang pagnanasa ang Parameśvara, na lampas sa kamatayan.

Verse 93

ये ऽर्चयन्ति सदा लिङ्गं त्यक्त्वा भोगानशेषतः / एकेन जन्मना तेषां ददामि परमैश्वरम्

Yaong laging sumasamba sa Liṅga, matapos talikdan nang lubos ang lahat ng makamundong aliw—sa iisang buhay—ibinibigay Ko sa kanila ang kataas-taasang pagka-Panginoon, ang pinakamataas na kalagayan ni Ishvara.

Verse 94

परानन्दात्मकं लिङ्गं केवलं सन्निरञ्जनम् / ज्ञानात्मकं सर्वगतं योगिनां हृदि संस्थितम्

Ang Liṅga na iyon ay likas na kataas-taasang kaligayahan—nag-iisa, dalisay na Pag-iral, walang dungis. Ito’y likas na kamalayan-kaalaman, laganap sa lahat, at nananahan sa puso ng mga yogin.

Verse 95

ये चान्ये नियता भक्ता भावयित्वा विधानतः / यत्र क्वचन तल्लिङ्गमर्चयन्ति महेश्वरम्

At ang iba pang mga debotong may disiplina rin—na naghanda ayon sa itinakdang ritwal—sumasamba kay Maheshvara sa pamamagitan ng paggalang at pag-aalay sa mismong liṅga na iyon saan man sila naroroon.

Verse 96

जले वा वह्निमध्ये वाव्योम्नि सूर्ये ऽथवान्यतः / रत्नादौ भावयित्वेशमर्चयेल्लिङ्गमैश्वरम्

Maging sa tubig, sa gitna ng apoy, sa bukás na langit, sa araw, o saanman—pagkatapos pagnilayan na naroon si Īśa—dapat sambahin ang liṅga, ang maharlikang sagisag ni Īśvara.

Verse 97

सर्वं लिङ्गमयं ह्येतत् सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम् / तस्माल्लिङ्गे ऽर्चयेदीशं यत्र क्वचन शाश्वतम्

Tunay, ang lahat ng ito ay napapaloob sa Liṅga; ang lahat ay nakasalig sa Liṅga. Kaya dapat sambahin ang Walang-hanggang Panginoon sa Liṅga—saanman at kailanman—bilang katotohanang laging nananatili.

Verse 98

अग्नौ क्रियावतामप्सु व्योम्नि सूर्ये मनीषिणाम् / काष्ठादिष्वेव मूर्खाणां हृदि लिङ्गन्तुयोगिनाम्

Para sa mga gumaganap ng ritwal, (ang Banal ay hinahanap) sa apoy; para sa iba, sa tubig; para sa mga pantas na mapagnilay, sa langit at sa araw. Ang mangmang ay naghahanap lamang sa kahoy at katulad nito; ngunit para sa mga yogin, ang tunay na liṅga ay nasa loob ng puso.

Verse 99

यद्यनुत्पन्नविज्ञानो विरक्तः प्रीतिसंयुतः / यावज्जीवं जपेद् युक्तः प्रणवं ब्रह्मणो वपुः

Kahit hindi pa sumisilang ang tunay na pagkaunawa, ang taong walang pagkapit ngunit puspos ng mapagmahal na debosyon ay dapat—sa disiplinadong pagtuon—magpatuloy habang may buhay sa pagbigkas ng Praṇava (Oṁ), ang mismong anyong katawan ni Brahman.

Verse 100

अथवा शतरुद्रीयं जपेदामरणाद् द्विजः / एकाकी यतचित्तात्मा स याति परमं पदम्

O kaya naman, hayaang ang dalawang-ulit-na-ipinanganak ay magbigkas ng japa ng Śatarudrīya hanggang sa oras ng kamatayan; nag-iisa at may pagpipigil sa isip at diwa, mararating niya ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 101

वसेद् वामरणाद् विप्रो वाराणस्यां समाहितः / सो ऽपीश्वरप्रसादेन याति तत् परमं पदम्

Ang isang brahmin ay dapat manahan sa Vārāṇasī, matatag sa natipong pagninilay hanggang kamatayan; sa biyaya ni Īśvara, siya man ay makaaabot sa kataas-taasang kalagayang iyon.

Verse 102

तत्रोत्क्रमणकाले हि सर्वेषामेव देहिनाम् / ददाति तत् परं ज्ञानं येन मुच्येत बन्धनात्

Sa sandali ng pag-alis sa katawan, Siya nga ay nagkakaloob sa lahat ng may katawan ng kataas-taasang kaalaman; sa kaalamang iyon, napapalaya mula sa pagkagapos.

Verse 103

वर्णाश्रमविधिं कृत्स्नं कुर्वाणो मत्परायणः / तेनैव जन्मना ज्ञानं लब्ध्वा याति शिवं पदम्

Ang sinumang ganap na tumutupad sa buong tuntunin ng varṇa at āśrama, na Ako ang pinakadakilang kanlungan, ay nakakamit ang tunay na kaalaman sa mismong buhay na ito; at pagkamit nito, nararating niya ang mapalad na kalagayan ni Śiva (kalayaan).

Verse 104

ये ऽपि तत्र वसन्तीह नीचा वा पापयोनयः / सर्वे तरन्ति संसारमीश्वरानुग्रहाद् द्विजाः

Kahit yaong naninirahan doon—mababa man ang katayuan o ipinanganak sa makasalanang lahi—lahat ay nakakatawid sa saṃsāra; sa biyaya ni Īśvara, O mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, silang lahat ay naliligtas.

Verse 105

किन्तु विघ्ना भविष्यन्ति पापोपहतचेतसाम् / धर्मं समाश्रयेत् तस्मान्मुक्तये नियतं द्विजाः

Ngunit tiyak na lilitaw ang mga hadlang sa mga pusong sugatan ng kasalanan. Kaya, O mga dwija, magkanlong nang matatag sa Dharma alang-alang sa moksha, ang paglaya.

Verse 106

एतद् रहस्यं वेदानां न देयं यस्य कस्य चित् / धार्मिकायैव दातव्यं भक्ताय ब्रह्मचारिणे

Ang lihim na aral ng mga Veda na ito ay hindi dapat ibigay kung kani-kanino. Ipagkaloob lamang ito sa taong matuwid—sa deboto at matatag sa brahmacarya, ang banal na pagpipigil at pag-aaral.

Verse 107

व्यास उवाच इत्येतदुक्त्वा भगवानात्मयोगमनुत्तमम् / व्याजहार समासीनं नारायणमनामयम्

Sinabi ni Vyasa: Matapos ipahayag ang walang kapantay na Yoga ng Sarili, ang Mapalad na Panginoon ay nagsalita kay Narayana—nakaupo roon sa katahimikan, malaya sa anumang pagdurusa.

Verse 108

मयैतद् भाषितं ज्ञानं हितार्थं ब्रह्मवादिनाम् / दातव्यं शान्तचित्तेभ्यः शिष्येभ्यो भवता शिवम्

Ang kaalamang ito ay aking ipinahayag para sa kapakinabangan ng mga nagsasalita tungkol sa Brahman. O mapalad na Śiva, ipagkaloob mo ito sa mga alagad na payapa ang isipan.

Verse 109

उक्त्वैवमथ योगीन्द्रानब्रवीद् भगवानजः / हिताय सर्वभक्तानां द्विजातीनां द्विजोत्तमाः

Pagkasabi nito, ang Panginoong Walang Kapanganakan (Aja) ay nagsalita sa mga pinakadakilang yogin, para sa kapakanan ng lahat ng deboto—lalo na para sa ikabubuti ng mga dwija, O pinakamainam sa mga dwija.

Verse 110

भवन्तो ऽपि हि मज्ज्ञानं शिष्याणां विधिपूर्वकम् / उपदेक्ष्यन्ति भक्तानां सर्वेषां वचनान्मम

Kayo man ay magtuturo, ayon sa wastong paraan at itinakdang tuntunin, ng Aking kaalaman sa inyong mga alagad—tunay nga, sa lahat ng deboto—alinsunod sa Aking utos.

Verse 111

अयं नारायणो यो ऽहमीश्वरो नात्र संशयः / नान्तरं ये प्रपश्यन्ति तेषां देयमिदं परम्

Ang Kataas-taasan na ito ay si Nārāyaṇa—tunay, Ako ang Īśvara; walang alinlangan. Sa mga nakakakita ng walang pagkakaiba (sa kanila), ipagkaloob ang pinakamataas na kaloob na ito.

Verse 112

ममैषा परमा मूर्तिर्नारायणसमाह्वया / सर्वभूतात्मभूतस्था शान्ता चाक्षरसंज्ञिता

“Ito ang Aking kataas-taasang pagpapakita, na tinatawag na ‘Nārāyaṇa’—nanahan bilang Sarili ng lahat ng nilalang, nasa loob ng lahat ng pag-iral; payapa, at tinatawag na Di-Nasisira (Akṣara).”

Verse 113

ये त्वन्यथा प्रपश्यन्ति लोके भेददृशो जनाः / न ते मां संप्रपश्यन्ति जायन्ते च पुनः पुनः

Ngunit yaong mga tao sa daigdig na nakakakita nang iba—yaong nakapirmi sa pagtingin ng pagkakaiba—hindi tunay na nakakakita sa Akin; at sila’y muling isinisilang nang paulit-ulit.

Verse 114

ये त्विमं विष्णुमव्यक्तं मां वा देवं महेश्वरम् / एकीभावेन पश्यन्ति न तेषां पुनरुद्भवः

Ngunit yaong nakakakita sa di-nahahayag na Vishnu na ito—o sa Akin, ang banal na Maheshvara—sa pananaw ng ganap na pagkakaisa, para sa kanila’y wala nang muling pagsilang.

Verse 115

तस्मादनादिनिधनं विष्णुमात्मानमव्ययम् / मामेव संप्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि

Kaya nga, masdan ninyo Ako lamang—si Viṣṇu, ang Di-nasisirang Sarili, walang simula at walang wakas; at sambahin ninyo Ako, tunay nga, sa gayong paraan din.

Verse 116

ये ऽन्यथा मां प्रपश्यन्ति मत्वेमं देवतान्तरम् / ते यान्ति नरकान् घोरान् नाहं तेषुव्यवस्थितः

Yaong nakakakita sa Akin nang iba, na inaakalang Ako’y isa lamang na hiwalay na ibang diyos, ay mapupunta sa kakila-kilabot na mga impiyerno; hindi Ako nananahan sa kanila.

Verse 117

मूर्खं वा पण्डितं वापि ब्राह्मणं वा मदाश्रयम् / मोचयामि श्वपाकं वा न नारायणनिन्दकम्

Maging mangmang man o marunong, maging isang brāhmaṇa na kumupkop sa Akin—ibinibigay Ko ang mokṣa; kahit ang tagaluto ng aso (isang itinakwil) ay maaari Kong palayain, ngunit hindi ang nanlalait kay Nārāyaṇa.

Verse 118

तस्मादेष महायोगी मद्भक्तैः पुरुषोत्तमः / अर्चनीयो नमस्कार्यो मत्प्रीतिजननाय हि

Kaya nga, O Puruṣottama, ang Dakilang Yogī na ito ay dapat sambahin at bigyan ng pagpupugay ng Aking mga deboto—tunay nga, upang magbunga ang Aking kinalulugdan (biyaya).

Verse 119

एवमुक्त्वा समालिङ्ग्य वासुदेवं पिनाकधृक् / अन्तर्हितो ऽभवत् तेषां सर्वेषामेव पश्यताम्

Pagkasabi nito, niyakap ng Tagapagdala ng Pināka (Śiva) si Vāsudeva; at habang silang lahat ay nakatingin, siya’y naglaho sa kanilang paningin.

Verse 120

नारायणो ऽपि भगवांस्तापसं वेषमुत्तमम् / जग्राह योगिनः सर्वांस्त्यक्त्वा वै परमं वपुः

Maging si Bhagavān Nārāyaṇa ay nagsuot ng pinakadakilang kasuutan ng isang asceta; tinalikdan Niya ang Kanyang kataas-taasang anyo at tinanggap ang gayong pamumuhay alang-alang sa lahat ng yogin.

Verse 121

ज्ञातं भवद्भिरमलं प्रसादात् परमेष्ठिनः / साक्षादेव महेशस्य ज्ञानं संसारनाशनम्

Sa biyaya ng Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Panginoon, nakilala ninyo ang dalisay na katotohanang walang dungis—ang tuwirang kaalaman kay Maheśvara, na sumisira sa pagkagapos sa saṃsāra.

Verse 122

गच्छध्वं विज्वराः सर्वे विज्ञानं परमेष्ठिनः / प्रवर्तयध्वं शिष्येभ्यो धार्मिकेभ्यो मुनीश्वराः

“Humayo kayo, kayong lahat, na walang pighati. Ipalaganap ninyo ang kataas-taasang natantong kaalaman tungkol sa Parameṣṭhin; at kayo, mga dakilang muni, ipamana ito sa inyong mga alagad na matuwid sa dharma.”

Verse 123

इदं भक्ताय शान्ताय धार्मिकायाहिताग्नये / विज्ञानमैश्वरं देयं ब्राह्मणाय विशेषतः

Ang makapangyarihang karunungang nakatuon sa Īśvara na ito ay dapat ibigay sa deboto at mapayapa, sa taong nakatatag sa dharma at nag-iingat ng mga sagradong apoy; at lalo na itong ipagkaloob sa isang brāhmaṇa.

Verse 124

एवमुक्त्वा स विश्वात्मा योगिनां योगवित्तमः / नारायणो महायोगी जगामादर्शनं स्वयम्

Pagkasabi nito, ang Pandaigdigang Sarili—si Nārāyaṇa, ang Dakilang Yogī, ang pinakadakilang nakaaalam ng yoga sa mga yogin—ay kusang umurong mula sa paningin at naging di-nakikita.

Verse 125

ते ऽपि देवादिदेवेशं नमस्कृत्य महेश्वरम् / नारायणं च भूतादिं स्वानि स्थानानि भेजिरे

Sila man ay yumukod at naghandog ng pagpupugay kay Mahādeva, si Mahēśvara—Panginoon ng mga diyos—at kay Nārāyaṇa, ang sinaunang pinagmulan ng lahat ng nilalang; at bumalik sa kani-kanilang tahanan.

Verse 126

सनत्कुमारो भगवान् संवर्ताय महामुनिः / दत्तवानैश्वरं ज्ञानं सो ऽपि सत्यव्रताय तु

Ipinagkaloob ng pinagpalang pantas na si Sanatkumāra ang aiśvara-jñāna, ang banal na kaalaman tungkol sa Panginoon, kay Saṃvarta na dakilang rishi; at si Saṃvarta naman ay naghandog nito kay Satyavrata.

Verse 127

सनन्दनो ऽपि योगीन्द्रः पुलहाय महर्षये / प्रददौ गौतमायाथ पुलहो ऽपि प्रजापतिः

Si Sanandana rin, ang pinakadakila sa mga yogin, ay nagkaloob ng kaalamang iyon sa dakilang rishi na si Pulaha; at pagkaraan, si Pulaha na Prajāpati ay ipinasa ito kay Gautama.

Verse 128

अङ्गिरा वेदविदुषे भरद्वाजाय दत्तवान् / जैगीषव्याय कपिलस्तथा पञ्चशिखाय च

Ipinagkaloob ni Aṅgiras ang kaalamang iyon kay Bharadvāja, ang nakaaalam ng Veda; at si Kapila naman ay gayundin, ibinigay ito kay Jaigīṣavya at kay Pañcaśikha rin.

Verse 129

पराशरो ऽपि सनकात् पिता मे सर्वतत्त्वदृक् / लेभेतत्परमं ज्ञानं तस्माद् वाल्मीकिराप्तवान्

Ang aking ama na si Parāśara, na nakakakita ng lahat ng tattva, ay tumanggap din ng kataas-taasang kaalamang ito mula kay Sanaka; at mula sa kanya ay natamo ito ni Vālmīki.

Verse 130

ममोवाच पुरा देवः सतीदेहभवाङ्गजः / वामदेवो महायोगी रुद्रः किल पिनाकधृक्

Noong unang panahon, nagsalita sa akin ang Panginoon—si Rudra, ang dakilang Yogin na si Vāmadeva, bantog bilang tagapagdala ng busog na Pināka, na isinilang mula sa katawan ni Satī.

Verse 131

नारायणो ऽपि भगवान् देवकीतनयो हरिः / अर्जुनाय स्वयं साक्षात् दत्तवानिदमुत्तमम्

Maging si Nārāyaṇa mismo—ang pinagpalang Panginoong Hari, anak ni Devakī—ay personal at tuwirang nagkaloob ng kataas-taasang aral na ito kay Arjuna.

Verse 132

यदहं लब्धवान् रुद्राद् वामदेवादनुत्तमम् / विशेषाद् गिरिशे भक्तिस्तस्मादारभ्य मे ऽभवत्

Nang matanggap ko mula kay Rudra—kay Vāmadeva—ang aral na walang kapantay, mula noon ay sumiklab nang higit ang aking debosyon kay Girīśa (Śiva, Panginoon ng Bundok).

Verse 133

शरण्यं शरणं रुद्रं प्रपन्नो ऽहं विशेषतः / भूतेशं गिरशं स्थाणुं देवदेवं त्रिशूलिनम्

Ako’y sumilong—lalo’t higit—kay Rudra, ang Kanlungan ng mga naghahanap ng kanlungan; kay Bhūteśa, Panginoon ng mga nilalang; kay Girīśa, Panginoon ng mga bundok; kay Sthāṇu, ang Di-Natitinag; kay Devadeva, Diyos ng mga diyos; at sa Panginoong may tangan ng trident.

Verse 134

भवन्तो ऽपि हि तं देवं शंभुं गोवृषवाहनम् / प्रपद्यध्वं सपत्नीकाः सपुत्राः शरणं शिवम्

Kaya kayo man ay magkanlong sa banal na Panginoong iyon, si Śambhu—si Śiva na ang sasakyan ay ang toro—lumapit para sa pag-iingat kasama ang inyong mga asawa at mga anak, at isuko ang sarili kay Śiva lamang bilang kanlungan.

Verse 135

वर्तध्वं तत्प्रसादेन कर्मयोगेन शङ्करम् / पूजयध्वं महादेवं गोपतिं भूतिभूषणम्

Sa biyaya Niya, mamuhay at kumilos sa disiplina ng Karma-yoga; sambahin si Śaṅkara—Mahādeva, Panginoon at tagapangalaga ng mga nilalang, na pinalamutian ng banal na abo.

Verse 136

एवमुक्ते ऽथ मुनयः शौनकाद्या महेश्वरम् / प्रणेमुः शाश्वतं स्थाणुं व्यासं सत्यवतीसुतम्

Nang masabi iyon, ang mga pantas na pinamunuan ni Śaunaka ay yumukod nang may paggalang—kay Maheśvara, ang walang hanggan at matatag na Panginoon, at kay Vyāsa, anak ni Satyavatī.

Verse 137

अब्रुवन् हृष्टमनसः कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / साक्षादेव हृषीकेशं सर्वलोकमहेश्वरम्

Sa galak ng puso, kinausap nila ang kagalang-galang na Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), na itinuring nilang ang Panginoon mismo—si Hṛṣīkeśa na hayag, ang Dakilang Soberano ng lahat ng daigdig.

Verse 138

भवत्प्रसादादचला शरण्ये गोवृषध्वजे / इदानीं जायते भक्तिर्या देवैरपि दुर्लभा

Sa Iyong biyaya, O kanlungan ng lahat, O Panginoong may watawat na may tanda ng toro, ngayon ay sumisilang sa akin ang di-matitinag na bhakti—isang debosyong mahirap makamtan kahit ng mga deva.

Verse 139

कथयस्व मुनिश्रेष्ठ कर्मयोगमनुत्तमम् / येनासौ भगवानीशः समाराध्यो मुमुक्षुभिः

O pinakadakilang pantas, ituro mo ang walang kapantay na Karma-yoga—na sa pamamagitan nito ang Pinagpalang Panginoon, si Īśa, ay lubos na nasasamba at napalulugod ng mga naghahangad ng kalayaan.

Verse 140

त्वत्संनिधावेष सूतः शृणोतु भगवद्वचः / तद्वदाखिललोकानां रक्षणं धर्मसंग्रहम्

Sa mismong harapan Mo, O Sūta, hayaang marinig niya ang mga salita ng Panginoon; sa gayong paraan napangangalagaan ang lahat ng daigdig—ito ang buod at pananggalang ng Dharma.

Verse 141

यदुक्तं देवदेवेन विष्णुना कूर्मरूपिणा / पृष्टेन मुनिभिः पूर्वं शक्रेणामृतमन्थने

Ito ang dating winika ng Diyos ng mga diyos—si Viṣṇu sa anyong Kūrma (Pagong)—nang sa paghalò ng amṛta ay tinanong Siya ng mga muni at ni Śakra (Indra).

Verse 142

श्रुत्वा सत्यवतीसूनुः कर्मयोगं सनातनम् / मुनीनां भाषितं कृष्णः प्रोवाच सुसमाहितः

Nang marinig mula sa mga muni ang walang hanggang landas ng Karma‑Yoga, si Kṛṣṇa—anak ni Satyavatī—ay nagsalita nang may ganap na pagtitipon ng isip at katahimikan.

Verse 143

य इमं पठते नित्यं संवादं कृत्तिवाससः / सनत्कुमारप्रमुखैः सर्वपापैः प्रमुच्यते

Sinumang palagiang bumibigkas ng diyalogong ito ni Kṛttivāsa (Śiva), na ipinahayag ng mga pangunahing pantas gaya ni Sanatkumāra, ay ganap na napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 144

श्रावयेद् वा द्विजान् शुद्धान् ब्रह्मचर्यपरायणान् / यो वा विचारयेदर्थं स याति परमां गतिम्

O kung may magpaparinig ng aral na ito sa mga dalisay na dvija na nakatuon sa brahmacarya; o kung may magninilay sa kahulugan nito, siya’y makaaabot sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 145

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं भक्तियुक्तो दृढव्रतः / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

Sinumang palaging nakikinig sa aral na ito—may bhakti at matatag sa panata—ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at pinararangalan sa daigdig ni Brahmā (Brahmaloka).

Verse 146

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन पठितव्यो मनीषिभिः / श्रोतव्यश्चाथ मन्तव्यो विशेषाद् ब्राह्मणैः सदा

Kaya nga, sa buong pagsisikap ay nararapat itong basahin at pag-aralan ng mga pantas; dapat ding pakinggan at saka pagnilayan—lalo na at palagi ng mga Brahmana.