
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम् (Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections)
Ang Adhyāya na ito, nasa Uttara-bhāga sa diyalogo nina Hayagrīva at Agastya sa Lalitopākhyāna, ay isang teknikal na talaan ng mga paglalagak ng śakti sa Śrīcakra-Rāja-Ratha (ang “maharlikang karuwahe” na kinikilalang Śrīcakra). Ipinahayag ni Hayagrīva na ang anyo ng ratha ay may limang parva (mga bahagi/antas), at sinimulan niyang isa-isahin ang mga devatā na nakatalaga sa bawat parva, kasama ang kanilang mabagsik na anyo at tungkuling pandigma laban sa hukbo ni Bhaṇḍāsura. Sa unang parva (Bindu) lumilitaw si Daṇḍanāyikā bilang kapangyarihang nagpaparusa at lumalamon sa mga hadlang; sa ikalawang parva sa ratha-nābhi (pusod ng gulong) naroon sina Jṛmbhinī, Mohinī, Staṃbhinī na may sandata at nagliliyab na palamuti; sa ikatlong parva ay limang devī na nagsisimula kay Andhinī, parang apoy ng kalpa na tumatagos sa daigdig. Binibigyang-diin din ang mga nasasakupan sa ilalim ng utos ni Daṇḍanāthā/Daṇḍanāyikā at ang mga pantulong na śakti gaya nina Yakṣiṇī, Śaṅkhinī, Lākinī, Hākinī, na nagpapakita ng patong-patong na pamumuno at pagbabantay. Layunin ng kabanata ang pagmamapa ng pangalan → kinalalagyan → gampanin para sa kosmolohiya at ritwal.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपख्याने श्रीचक्रराजरथज्ञेयचक्ररथपर्वस्थदेवतानामप्रकाशनं नामैकोनविंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच किरिचक्ररथेन्द्रस्य पञ्चपर्वसमाश्रिताः / देवताश्च शृणु प्राज्ञ नाम यच्छृण्वतां जयः
Kaya nga, sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttara, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya sa Lalitopākhyāna, ang ika-labinsiyam na kabanata na pinamagatang “Pagpapahayag ng mga pangalan ng mga diyos na nananahan sa mga parva ng karwaheng Śrīcakra Raja-ratha (na kilala bilang Cakra-ratha).” Sinabi ni Hayagrīva: O marunong, pakinggan ang mga diyos na sumasandig sa limang parva ng Kiri-cakra-rathendra; ang pakikinig sa kanilang mga pangalan ay nagdudulot ng tagumpay.
Verse 2
प्रथमं पर्वबिन्द्वाख्यं संप्राप्ता दण्डनायिका / सा तत्र जगदुद्दण्डकण्टकव्रातघस्मरी
Una, sa parva na tinatawag na “Parva-bindu,” dumating si Daṇḍanāyikā; doon siya naging tagalamon ng pangkat ng mapagmataas na tinik na nanggugulo sa daigdig.
Verse 3
नानाविधाभिर्ज्वालाभिर्नर्तयन्ती जयश्रियम्
Sa sari-saring liyab ng apoy, para bang pinasasayaw niya ang “Śrī ng Tagumpay.”
Verse 4
उद्दण्डपोत्रनिर्घातनिर्भिन्नोद्धतदानवाः / दंष्ट्राबालमृगाङ्कांशुविभावनविभावरी
Sa bagsik na hampas ng “potra,” ang mapagmataas na mga dānava ay nabiyak; sa kanyang mga pangil, siya’y kumislap na parang gabi na nagpapalitaw ng sinag ng batang buwan.
Verse 5
प्रावृषेण्यपयोवाहव्यूहनीलवपुर्ल्लता / किरिचक्ररथेन्द्रस्य सालङ्कारायते सदा / पोत्रिणी पुत्रिताशेषविश्वावर्तकदंबिका
Gaya ng bughaw na agos ng tubig sa panahon ng tag-ulan, ang banal na lakas na tila baging ay laging nag-aanyong palamuti ng Kiricakra-Rathendra. Siya si Potrini, Putrita, at si Dambika na nagpapapaikot sa gulong ng buong sansinukob.
Verse 6
तस्यैव रथनाभस्य द्वितीयं पर्व संश्रिताः / जृंभिनी मोहिनी चैव स्तंभिनी तिस्र एव हि / उत्फुल्लदाडिमीप्रख्यं सर्वदानवमर्दनाः
Sa ikalawang bahagi ng rathanābha na iyon nananahan ang tatlong Diyosa: Jṛmbhinī, Mohinī, at Stambhinī. Sila’y maningning na parang namumulaklak na granada at tagapagdurog ng lahat ng dānava.
Verse 7
मुसलं च हलं हालापात्रं मणिगणर्पितम् / ज्वलन्माणिक्यवलयैर्बि भ्राणाः पाणिपल्लवैः
Hawak nila ang pamalo, araro, at sisidlang hālā na inukitan ng mga hiyas; sa kanilang malalambot na kamay ay kumikislap ang nagliliyab na pulseras na rubi.
Verse 8
अतितीक्ष्णकरालाक्ष्यो ज्वालाभिर्दैत्यसैनिकान् / दहन्त्य इव निःशङ्कं सेवन्ते सूकराननाम्
Taglay ang napakatalim at nakapanghihilakbot na mga mata, wari’y sinusunog nila sa apoy ang hukbo ng mga daitya; at walang pangamba nilang pinaglilingkuran ang Diyosa na Sūkarānanā.
Verse 9
किरिचक्ररथेन्द्रस्य तृतीयं पर्व संश्रिताः / अन्धिन्याद्याः पञ्च देव्यो देवीयन्त्रकृतास्पदाः
Sa ikatlong bahagi ng Kiricakra-Rathendra nananahan ang limang Diyosa, simula kay Andhinī; sila’y nakaluklok sa mga upuang nilikha ng yantra ng Diyosa.
Verse 10
कठोरेणाट्टहासेन भिन्दन्त्यो भुवनत्रयम् / ज्वाला इव तु कल्पग्नेरङ्गनावेषमाश्रिताः
Sa kanilang mabagsik na halakhak ay wari’y nabibiyak ang tatlong daigdig; tulad ng liyab ng apoy sa wakas ng kalpa, nagpakita sila sa anyong babae.
Verse 11
भण्डासुरस्य सर्वेषां सैन्यानां रुधिरप्लुतिम् / लिलिक्षमाणा जिह्वाभिर्लेलिहानाभिरुज्ज्वलाः
Ninais nilang dilaan ang pagbaha ng dugo ng buong hukbo ni Bhaṇḍāsura; sa mga dila nilang dumidila, sila’y nagliliwanag.
Verse 12
सेवन्तें सततं दण्डनाथामुद्दण्डविक्रमाम् / किरिचक्ररथेन्द्रस्य चतुर्थं पर्व संश्रिताः
Palagi nilang pinaglilingkuran si Daṇḍanāthā na may di-mapipigil na lakas; at nananahan sila sa ikaapat na parva ni Kiricakrarathendra.
Verse 13
ब्रह्माद्याः पञ्चमीवर्ज्या अष्टमीरवर्जिता अपि / षडेव देव्यः षट्चक्रज्वलज्ज्वालाकलेवराः
Sa mga diyosang nagsisimula kay Brahmā—hindi kasama ang ikalima at hindi rin ang ikawalo—anim na diyosa lamang; ang kanilang katawan ay liyab na nagliliyab ng anim na chakra.
Verse 14
महता विक्रमौघेण विबन्त्य इव दानवान् / आज्ञया दण्डनाथायास्तं प्रदेशमुपासते
Sa dakilang agos ng lakas, wari’y iniinom nila ang mga dānava; at sa utos ni Daṇḍanāthā, naninirahan sila sa pook na iyon.
Verse 15
तस्यैव पर्वणो ऽधस्तात्त्वरिताः स्थानमाश्रिताः / यक्षिणी शङ्खिनी चैव लाकिनी हाकिनी तथा
Sa ilalim ng bahaging iyon, sila’y agad na pumuwesto—Yakṣiṇī, Śaṅkhinī, Lākinī, at Hākinī.
Verse 16
शाकिनी डाकिनी चैव तासामैक्यस्वरूपिणी / हाकिनी सप्तमीत्येताश्चण्डदोर्दण्डविक्रमाः
Kasama rin ang Śākinī at Ḍākinī; at si Hākinī, na anyo ng kanilang pagkakaisa, ay tinatawag na ikapito—may mabagsik na lakas ng bisig.
Verse 17
पिबन्त्य इव भूतानि पिबन्त्य इव मेदिनीम् / त्वचं रक्तं तथा मांसं मेदो ऽस्थि च विरोधिनाम्
Para bang ini’y tila umiinom ng mga nilalang, tila umiinom ng mismong lupa; balat, dugo, laman, taba, at buto ng mga kalaban.
Verse 18
मज्जानमथ शुक्रं च पिबन्तयो विकटाननाः / निष्ठुरैः सिंहनादैश्च पूरयन्त्यो दिशो दश
Ang mga may nakapanghihilakbot na mukha’y umiinom hanggang utak-buto at binhi; at sa mararahas na ungol na tila leon, pinupuno nila ang sampung dako.
Verse 19
धातुनाथा इति प्रोक्ता अणिमाद्यष्टसिद्धिदाः / मोहने मारणे चैव स्तंभने ताडने तथा
Sila’y tinatawag na Dhātunāthā, tagapagkaloob ng walong siddhi gaya ng aṇimā; bihasa sa mohana, māraṇa, stambhana, at tāḍana.
Verse 20
भक्षणे दुष्टदैत्यानामामूलं च निकृन्तने / पण्डिताः खण्डिताशेषविपदो भक्तिशालिषु
Sila’y bihasa sa paglamon sa masasamang daitya at sa pagputol sa kanila hanggang ugat; para sa mga may bhakti, sila ang marurunong na pumupunit sa lahat ng kapahamakan.
Verse 21
धातुनाथा इतिप्रोक्ताः सर्वधातुषु संस्थिताः / सप्तापि वारिधीनूर्मिमालासंचुंबितांबरान्
Tinatawag silang “Dhātunātha,” sapagkat nananahan sila sa lahat ng sangkap; at ang pitong dagat, sa mga kuwintas ng alon, ay wari’y humahalik sa kanilang kasuutang-langit.
Verse 22
क्षणर्धेनैव निष्पातुं निष्पन्नबहुसाहसाः / शकटा कारदन्ताश्च भयङ्करविलोचनाः
Sa kalahating kisap-mata sila’y sumasalpok palabas, sanay sa di-mabilang na kabayanihan; may katawang tila karwahe, may pangil na kakila-kilabot, at matang nakapanghihilakbot.
Verse 23
स्वस्वामिनीद्रोहकृतां स्वकीयसमयद्रुहाम् / वैदिकद्रोहणादेव द्रोहिणां वीरवैरिणाम्
Yaong nagtataksil sa sariling ginang at sumisira sa sariling panata at takdang panahon—dahil sa pagtataksil sa dharmang Veda, sila’y nagiging mga taksil at kaaway ng mga bayani.
Verse 24
यज्ञद्रोहकृतां दुष्टदैत्यानां भक्षणे समाः / नित्यमेव च सेवन्ते पोत्रिणीं दण्डनायिकाम्
Sa paglamon sa masasamang daitya na nagtaksil sa yajña, sila’y magkakapantay na handa; at lagi nilang pinaglilingkuran si Potriṇī, ang pinunong tagapagpataw ng parusa.
Verse 25
तस्यैव पर्वणः पार्श्वे द्वितीये दिव्यमन्दिरे / क्रोधिनी स्तंभिनी ख्याते वर्तेते देवते उभे
Sa gilid ng tuktok na iyon, sa ikalawang banal na dambana, nananahan ang dalawang diyosa na kilala bilang Krodhinī at Stambhinī.
Verse 26
चामरे वीजयन्त्यौ च लोलकङ्कणदोर्लते / देवद्विषां चमूरक्तहालापानमहोद्धते
Kapwa sila nagpapaypay ng cāmara; ang kanilang mga bisig na tila baging ay may kumakalog na pulseras, at sila’y tila lasing sa ‘alak’ na dugo ng hukbo ng mga kaaway ng mga deva.
Verse 27
सदा विघूर्णमानाक्ष्यौ सदा प्रहसितानने / अथ तस्य रथेन्द्रस्य किरिचक्राश्रितस्य च
Laging umiikot ang kanilang mga mata at laging nakangiti ang kanilang mukha; at saka binanggit ang dakilang karwahe na umaasa sa Kiri-cakra.
Verse 28
पार्श्वद्वयकृतावासमायुधद्वन्द्वमुत्तमम् / हलं च मुसलं चैव देवतारूपमास्थितम्
Sa magkabilang panig bilang tahanan, ang dakilang pares ng sandata—hala at musala—ay nag-anyong diyos.
Verse 29
स्वकीयमुकुटस्थाने स्वकीयायुधविग्रहम् / आबिभ्राणं जग षिघस्मरं विबुधैः स्मृतम्
Taglay sa sariling kinalalagyan ng korona ang anyo ng sariling sandata, siya’y inaalala ng mga deva bilang ‘Jagat-śīghra-smara’, ang madaling maalala ng sanlibutan.
Verse 30
एतदायुधयुग्मेन ललिता दडनायिका / खण्डयिष्यति संग्रामं विषङ्गं नामदानहम्
Sa pamamagitan ng pares na sandatang ito, si Lalitā na Dandanāyikā ay wawasak sa digmaan ang asurang nagngangalang Viṣaṅga.
Verse 31
तस्यैव पर्वणो दण्डनाथाया अग्रसीमनि / वर्त्तमानो महाभीमः सिंहो नादैर्ध्वनन्नभः
Sa unahang hangganan ng hukbo ni Dandanāthā, isang napakakilabot na leon ang sumusulong, at sa mga ungol nito’y umuugong ang langit.
Verse 32
दंष्ट्राकटकटात्कार बधिरीकृतदिङ्मुखः / चण्डोच्चण्ड इति ख्यातश्चतुर्हस्तस्त्रिलोचनः
Sa lagitik ng kanyang mga pangil ay tila nabibingi ang mga dako; siya’y kilala bilang Caṇḍoccaṇḍa, may apat na kamay at may tatlong mata.
Verse 33
शूलखड्गप्रेतपाशान्दधानो दीप्तविग्रहः / सदा संसेवते देवीं पश्यन्नेव हि पोत्रिणीम्
Taglay ang trishula, espada, at lubid na panggapos sa mga preta, at may maningning na anyo, siya’y laging naglilingkod sa Diyosa, na wari’y minamasdan ang Potriṇī (ang may anyong Varāha).
Verse 34
किरिचक्ररथेन्द्रस्य षष्टं पर्व समाश्रिताः / वार्त्ताल्याद्या अष्ट देव्यो दिक्ष्वष्टासूपविश्रुताः
Nananahan sa ikaanim na parva ni Kiricakrarathendra, ang walong Diyosa—pinangungunahan ni Vārttālī—ay bantog at nakapuwesto sa walong dako.
Verse 35
अष्टपर्वतनिष्पातघोरनिर्घातनिःस्वनाः / अष्टनागस्फुरद्भूषा अनष्टबलतेजसः
Ang kanilang ugong ay tulad ng nakapanghihilakbot na dagundong na wari’y pagbagsak ng walong bundok; pinalalamutian ng kumikislap na hiyas ng walong Nāga, at ang kanilang lakas at ningning ay di kailanman kumukupas.
Verse 36
प्रकृष्टदोष्प्रकाण्डोष्महुतदानवकोटयः / सेवन्ते ललितां देव्यो दण्डनाथामहर्निशम्
Ang mga Diyosa na sa init ng kanilang makapangyarihang bisig ay kayang tupukin ang mga Dānava na di-mabilang, kasama si Daṇḍanāthā, ay naglilingkod kay Lalitā nang araw at gabi.
Verse 37
तासामाख्याश्च विख्याताः समाकर्णय कुंभज / वार्ताली चैव वाराहीसा वाराहमुखी परा
O Kumbhaja, pakinggan ang kanilang mga tanyag na pangalan: Vārtālī, Vārāhīsā, at ang kataas-taasang Vārāhamukhī.
Verse 38
अन्धिनी रोधिनी चैव जृंभिणी चैव मोहिनी / स्तंभिनीति रिपुक्षोभस्तंभनोच्चाटनक्षमाः
Andhinī, Rodhinī, Jṛṃbhiṇī, Mohinī, at Staṃbhinī—kaya nilang guluhin ang kaaway at magsagawa ng stambhana at uccāṭana.
Verse 39
तासां च पर्वणो वामभागे सततसंस्थितिः / दण्डनाथोपवाह्यस्तु कासरो धूसराकृतिः
Sila’y laging nananatili sa kaliwang panig ni Parvaṇa; at ang kasamang sasakyan ni Daṇḍanāthā ay si Kāsara, na may anyong kulay-abo.
Verse 40
अर्धक्रोशायतः शृङ्गद्वितये क्रोशविग्रहः / खड्गवन्निष्ठुरैर्लोमजातैः संवृतविग्रहः
Ang dalawang sungay nito’y kasinghaba ng kalahating krośa, at ang buong katawan ay isang krośa ang sukat. Nababalutan ang anyo nito ng magagaspang at matutulis na balahibo na parang espada.
Verse 41
कालदण्डवदुच्चण्डबालकाण्डभयङ्करः / नीलाञ्जनाचलप्रख्यो विकटोन्नतरुष्टभूः
Mabangis ito na parang pamalo ng Kāla, nakapanghihilakbot na gaya ng mabangis na sanga ng punla. Maitim-asul ito na wari’y bundok na Nīlāñjana, at ang lupang tinatapakan ay magaspang at nakaangat, napakalaki.
Verse 42
महानीलगिरिश्रेष्ठगरिष्ठस्कन्धमण्डलः / प्रभूतोष्मलनिश्वासप्रसराकंपितांबुधिः
Ang balikat at likod nito’y napakabigat at maringal, gaya ng pinakadakilang bundok na Nīla. Ang mainit nitong hininga’y lumalaganap, anupa’t pati karagatan ay nayayanig.
Verse 43
घर्घरध्वनिना कालमहिषं विहसन्निव / वर्त्तते खुरविक्षिप्तपुष्कलावर्तवारिदः
Sa ugong na garalgal, wari’y tinatawanan nito ang Kāla-mahiṣa. Ito’y kumikilos habang ang makakapal na ulap ng ulan ay umiikot sa malalaking alimpuyo, naitataas at naihahagis ng mga kuko ng paa nito.
Verse 44
तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताच्चित्रस्थानकृतालयाः / इन्द्रादयो ऽनेकभेदा दिशामष्टकदेवताः
Sa ibaba ng mga tiklop ng bundok na iyon, itinayo ang mga tahanan sa sari-saring kamangha-manghang pook. Doon nananahan ang mga diyos ng walong direksiyon, iba-iba ang uri, na pinangungunahan nina Indra at iba pa.
Verse 45
ललितायां कार्यसिद्धिं विज्ञापयितुमागताः / इन्द्रश्चाप्सरसश्चैव स चतुष्षष्टिकोटयः
Upang ipabatid kay Lalitā ang pagkakaganap ng gawain, dumating si Indra, ang mga apsara, at ang animnapu’t apat na koṭi ng mga diyos.
Verse 46
सिद्ध अग्निश्च साध्याश्च विश्वेदेवास्तथापरे / विश्वकर्मा मयश्चैव मातरश्च बलोन्नताः
Dumating din ang mga Siddha, si Agni, ang mga Sādhya at iba pang Viśvedeva; pati si Viśvakarmā, si Maya, at ang makapangyarihang mga Mātṛkā.
Verse 47
रुद्राश्च परिचाराश्च रुद्राश्चैव पिशाचकाः / क्रन्दञ्चिरक्षसां नाथा राक्षसा बहवस्तथा
Dumating ang mga Rudra at kanilang mga tagapaglingkod, pati ang mga piśāca na tulad ng Rudra; at si Krandañci, panginoon ng mga rākṣasa, kasama ang marami pang rākṣasa.
Verse 48
मित्राश्च तत्र गन्धर्वाः सदा गानविशारदाः / विश्वावसुप्रभृतयो विख्यातास्तत्पुरोगमाः
Naroon ang mga gandharva na may diwang kaibigan, laging bihasa sa pag-awit; at sina Viśvāvasu at iba pang tanyag ang nanguna.
Verse 49
तथा भूतगणाश्चान्ये वरुणो वासवः परे / विद्याधराः किन्नराश्च मारुतेश्वर एव च
Gayundin, dumating ang iba pang pangkat ng bhūta, si Varuṇa at iba pang Vāsava; pati ang mga vidyādhara, kinnara, at si Māruteśvara.
Verse 50
तथा चित्ररथश्चैव रथकारक कारकाः / तुंबुरुर्नारदो यक्षः सोमोयक्षेश्वरस्तथा
Gayon din naroon si Citraratha at ang mga tagagawa ng karwahe; si Tumburu, si Narada, ang mga Yaksha, at si Soma na panginoon ng mga Yaksha.
Verse 51
देवैश्च भगवांस्तत्र गोविन्दः कमलापतिः / ईशानश्च जगच्चक्रभक्षकः शूलभीषणः
Kasama ng mga deva, naroon si Bhagavan Govinda, ang asawa ni Kamala; at si Isana, lumalamon sa gulong ng sanlibutan, nakapanghihilakbot sa kanyang trident.
Verse 52
ब्रह्मा चैवाश्विनीपुत्रो वैद्यविद्याविशारदौ / धन्वन्तरिश्च भगवानथान्ये गणनायकाः
Naroon si Brahma at ang mga anak ni Ashvini, kapwa dalubhasa sa sining ng panggagamot; naroon din si Bhagavan Dhanvantari at iba pang mga pinuno ng gana.
Verse 53
कटकाण्डगलद्दान संतर्पितमधुव्रताः / अनन्तो वासुकिस्तक्षः कर्केटः पद्म एव च
Yaong ang katas ng pagkalasing na dumadaloy sa kanilang sentido ay nagpapabusog sa mga bubuyog; naroon din sina Ananta, Vasuki, Takshaka, Karkotaka, at Padma.
Verse 54
महापद्मः शङ्खपालो गुलिकः सुबलस्तथा / एते नागेश्वराश्चैव नागकोटिभिरावृताः
Sina Mahapadma, Shankhapala, Gulika, at Subala; ang mga panginoong Naga na ito ay napalilibutan ng di-mabilang na mga Naga.
Verse 55
एवंप्रकारा बहवो देवतास्तत्र जाग्रति / पूर्वादिदिशमारभ्य परितः कृतमन्दिराः
Sa ganitong paraan, maraming mga diyos ang nagbabantay na gising doon; mula sa silangan at iba pang mga direksiyon, sa paligid ay naitayo ang kanilang mga templo.
Verse 56
तत्रैव देवताश्चक्रे चक्राकारा मरुद्दिशः / आश्रित्य किल वर्तन्ते तदधिष्ठातृदेवताः
Doon din, inayos ng mga diyos ang mga direksiyon ng hangin sa anyong gulong; sa pag-asa roon, nananahan ang mga diyos na tagapangalaga ng mga direksiyong iyon.
Verse 57
जृंभिणी स्तंभिनी चैव मोहिनी तिस्र एव च / तस्यैव पर्वणः प्रान्ते किरिचक्रस्य भास्वतः
Si Jṛmbhiṇī, Si Stambhiṇī, at Si Mohiṇī—ang tatlo—ay nasa dulo ng bahagi ng maningning na Kiri-cakra.
Verse 58
कपालं च गदां बिभ्रदूर्ध्वकेशो महावपुः / पातालतलजंबालबहुला कारकालिमा
Taglay niya ang bungo at pamalo, nakataas ang buhok at napakalaki ng anyo; nababalutan ng makapal na putik mula sa ilalim ng Pātāla, may nakapanghihilakbot na kaitiman.
Verse 59
अट्टहासमहावज्रदीर्णब्रह्माण्डमण्डलः / भिन्दन्डमरुकध्वानै रोदसीकन्दरोदरम्
Sa kanyang aṭṭahāsa na tila dakilang vajra, nabibiyak ang bilog ng sansinukob; sa ugong ng bhinda-ḍamaru, umaalingawngaw ang mga yungib ng Rodasī—ang dalawang daigdig.
Verse 60
फूत्कारीत्रिपुरायुक्तं फणिपाशं करे वहन् / क्षेत्रपालः सदा भाति सेवमानः किटीश्वरीम्
Ang Kṣetrapāla, na kaugnay ng Phūtkārī-Tripurā at may hawak na tali ng ahas sa kamay, ay laging nagniningning habang naglilingkod kay Kiṭīśvarī.
Verse 61
तस्यैव च समीपस्थस्तस्या वाहनकेसरी / यमा रुह्य प्रववृते भण्टासुरबधैषिणी
Sa tabi niya ay naroon ang kanyang sasakyan—ang leon na Kesari; sinakyan ito ni Yamā at sumulong na may hangaring lipulin si Bhaṇṭāsura.
Verse 62
प्रागुक्तमेव देवेशीवाहसिंहस्य लक्षण्म् / तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताद्दण्डनाथासमत्विषः
Ang mga tanda ng leon na vahana ng Diyosa ay naipahayag na; sa ilalim ng mga kasukasuan nito ay may mga mandirigmang kasingningning ni Daṇḍanātha.
Verse 63
दण्डिनीसदृशाशेषभूषणायुधमण्डिताः / शम्याः क्रोडाननाश्चन्द्ररेखोत्तंसितकुन्तलाः
Sila’y tulad ni Daṇḍinī, ganap na pinalamutian ng mga hiyas at sandata; tinatawag na Śamyā, may mukhang Varāha at may buhok na may palamuting guhit ng buwan.
Verse 64
हलं च मुसलं हस्ते घूर्णयन्त्यो मुहुर्मुहुः / ललिताद्रोहिणां श्यामाद्रोहिणां स्वामिनीद्रुहाम्
Paulit-ulit nilang iniikot sa kamay ang araro at pamukpok—laban sa mga taksil kay Lalitā, sa mga taksil kay Śyāmā, at sa mga nagtataksil sa kanilang Ginang.
Verse 65
रक्तस्रोतोभिरुत्कूलैः पूरयन्त्यः कपालकम् / निजभक्तद्रोहकृता मन्त्रमालाविभूषणाः
Pinupuno ng mga diyosa ang mangkok na bungo (kapāla) sa mga agos ng dugong rumaragasa; sila ang nagpaparusa sa mga nagtataksil sa sariling mga deboto, at pinalalamutian ng kuwintas ng mga mantra (mantra-mālā).
Verse 66
स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणां मुण्डमण्डलैः / अखण्डरक्तविच्छर्दैर्बिभ्रत्यो वक्षसि क्रजः
Isinusuot nila sa dibdib ang mga bilog ng pugot na ulo (muṇḍa-maṇḍala) ng mga nang-iinsulto sa sariling pangkat; ang pulang dugo’y bumubulwak nang di napuputol, wari’y kuwintas na nakalapat sa dibdib.
Verse 67
सहस्रं देवताः प्रोक्ताः सेवमानाः किटीश्वरीम्
Sinasabing may isang libong diyos ang naglilingkod at sumasamba kay Kiṭīśvarī, ang Dakilang Ginang.
Verse 68
तासां नामानि सर्वासां दण्डिन्याः कुंभसंभव / सहस्रनामाध्याये तु वक्ष्यन्ते नाधुना पुनः
O Kumbhasambhava, ang mga pangalan ng lahat ng mga iyon na nauukol kay Daṇḍinī ay ipahahayag sa kabanatang “Sahasranāma”; hindi muna ngayon.
Verse 69
अथ तासां देवतानां कोलास्यानां समीपतः / वाहनं कृष्णसारङ्गो दण्डिन्याः समये स्थितः
Pagkaraan, sa tabi ng mga diyos na may mukhang baboy-ramo (kolāsyā), naroon ang sasakyan ni Daṇḍinī—ang kṛṣṇasāraṅga, ang itim na antelope—na nakatindig sa sandaling iyon.
Verse 70
क्रोशार्धार्द्धायतः शृङ्गे तदर्धार्धायतो मुखे / क्रोशप्रमाणापादश्च सदा चोद्धृतवालधिः
Ang mga sungay nito ay kasin-haba ng kalahati-kalahating krośa, at ang bibig ay gayon ding kalahati-kalahati; ang mga paa ay sukat na isang krośa, at ang buntot ay laging nakataas.
Verse 71
उदरे धवलच्छायो हुङ्कारेण महीयसा / हसन्मारुतवाहस्य हरिणस्य पराक्रमम्
Sa tiyan nito ay may maputing sinag; sa dakilang ungol na wari’y tumatawa, nahahayag ang kagitingan ng usa na tumatakbong kasingbilis ng hangin.
Verse 72
तस्यैव पर्वणो देशे वर्त्तते वाहनोत्तमम् / किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्थितस्तत्रैव पर्वणि
Sa lupain ding iyon ng bundok nananatili ang pinakadakilang sasakyan; kay Kiri-cakra Rathendra iyon, at naroon mismo sa bundok na iyon.
Verse 73
वर्त्तते मदिरासिंधुर्देवतारूपमास्थिता / माणिक्यगिरिवच्छोणं हस्ते पिशितपिण्डकम्
Doon, ang dagat ng alak ay nag-anyong diyos; mapula na gaya ng Bundok Manikya, at may hawak na tipak ng karne sa kamay.
Verse 74
दधाना घूर्णमा नाक्षी हेमांभोजस्रगावृता / मदशक्त्या समाश्लिष्टा धृतरक्तसरोजया
Ang mga mata niya’y wari’y umiikot; nababalutan ng kuwintas ng gintong lotus; niyayakap ng lakas ng pagkalango, at may tangan na pulang lotus.
Verse 75
यदायदा भण्डदैत्यः संग्रामे संप्रवर्तते / युद्धस्वेद मनुप्राप्ताः शक्तयः स्युः पिपासिताः
Tuwing sumisiklab sa digmaan ang Bhaṇḍa-daitya, ang mga Śakti na nabasa ng pawis ng labanan ay nagiging uhaw at balisa.
Verse 76
तदातदा सुरासिंधुरात्मानं बहुधा क्षिपन् / रणे खेदं देवतानामञ्जसापाकरिष्यति
Sa gayon at sa gayon, ihahagis ni Surāsindhu ang sarili sa maraming anyo at agad na aalisin ang pagod ng mga deva sa labanan.
Verse 77
तदप्यद्भुतमे वर्षे भविष्यति न संशयः / तदा श्रोष्यसि संग्रामे कथ्यमानं मया मुदा
Sa taong iyon, ito man ay magiging kamangha-mangha—walang alinlangan; noon sa digmaan maririnig mo ang aking masayang pagsasalaysay.
Verse 78
तस्यैव पर्वणो ऽधस्तादष्टदिक्ष्वघ एव हि / उपर्यपि कृतावासा हेतुकाद्या दश स्मृताः
Sa ibaba ng tuktok na iyon, sa walong panig ay naroon ang ‘Agha’ lamang; at sa itaas din, ang ‘Hetuka’ at siyam pa—sampu—ang inaalalang naninirahan.
Verse 79
महान्तो भैरवश्रेष्ठाः ख्याता विपुलविक्रमाः / उद्दीप्तायुत तेजोभिर्द्दिवा दीपितभानवः
Sila’y dakila, pinakadakila sa mga Bhairava, tanyag sa malawak na kabayanihan; sa di-mabilang na naglalagablab na liwanag, kumikislap silang gaya ng araw kahit sa araw mismo.
Verse 80
कल्पान्तकाले दण्डिन्या आज्ञया विश्वघस्मराः / अत्युदग्रप्रकृतयो रददष्टौष्ठसंपुटाः
Sa wakas ng kalpa, sa utos ni Dandini, lumitaw ang mga lumalamon sa daigdig, lubhang mabagsik ang likas, at kinakagat ang mga labi sa ngipin—nakapanghihilakbot.
Verse 81
त्रिशूलाग्रविनिर्भिन्नमहावारिदमण्डलाः / हेतुकस्त्रिपुरारिश्च तृतीयश्चाग्निभैरवः
Gaya ng malalaking kumpol ng ulap na tinuhog ng dulo ng trisula—sina Hetuka, Tripurari, at ang ikatlo, si Agni Bhairava.
Verse 82
यमजिह्वैकपादौ च तथा कालकरालकौ / भीमरूपो हाटकेशस्तथैवाचलनामवान्
Si Yamajihva at Ekapada, gayundin si Kalakarala; si Bhimarupa, Hatakesha, at ang may pangalang Achala.
Verse 83
एते दशैव विख्याता दशकोटिभटान्विताः / तस्यैव किरिचक्रस्य वर्तन्ते पर्वसीमनि
Ang sampung ito ang tanyag, na may kasamang sampung koti na mandirigma; sila’y nasa hanggahang kabundukan ng Kiri-chakra na iyon.
Verse 84
एवं हि दण्डनाथायाः किरिचक्रस्य देवताः / जृंभिण्याद्यचलेन्द्रान्ताः प्रोक्तास्त्रैलोक्यपावनाः
Gayon nga, ang mga diyos ng Kiri-chakra ni Dandanatha—mula kay Jrambhini hanggang kay Achalendra—ay ipinahayag na nagpapabanal sa tatlong daigdig.
Verse 85
तत्रत्यैर्देवतावृन्दैर्बहवस्तत्र संगरे / दानवा मारयिष्यन्ते पास्यन्ते रक्तवृष्टयः
Doon, kasama ang mga pangkat ng mga diyos, sa labang iyon maraming Dānava ang papatayin, at ang ulang-dugo ay iinumin.
Verse 86
इत्थं बहुविधत्राणं पर्वस्थैर्देवतागणैः / किरिचक्रं दण्डनेत्र्या रथरत्नं चचाल ह
Sa gayon, ang mga pangkat ng mga diyos na nasa kabundukan ay nagbigay ng sari-saring pag-iingat; saka, sa pamamagitan ni Daṇḍanetrī, umusad ang mahalagang karwaheng tinawag na Kiricakra.
Verse 87
चक्रराजरथो यत्र तत्र गेयरथोत्तमः / यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्ररथोत्तमः
Kung saan naroon ang karwahe ni Cakrarāja, doon ang Geyaratha ang pinakadakila; at kung saan naroon ang Geyaratha, doon ang Kiricakra-ratha ang pinakamarangal.
Verse 88
एतद्रथ त्रयं तत्र त्रैलोक्यमिव जङ्गमम् / शक्तिसेनासहस्रस्यान्तश्चचार तदा शुभम्
Doon, ang tatlong karwahe ay tila gumagalaw na tatlong daigdig; noon, sa kabutihang-palad, sila’y lumibot sa gitna ng libu-libong hukbo ng Śaktisenā.
Verse 89
मेरुमन्दरविन्ध्यानां समवाय इवाभवत् / महाघोषः प्रववृते शक्तीनां सैन्यमण्डले / चचाल वसुधा सर्वा तच्चक्ररवदारिता
Ito’y tila pagsasanib ng Meru, Mandara, at Vindhya; sa bilog ng hukbo ng mga Śakti umalingawngaw ang dakilang sigaw; yumanig ang buong daigdig, na wari’y hiniwa ng ugong ng cakra.
Verse 90
ललिता चक्रराजाख्या रथनाथस्य कीर्तिताः / षट्सारथय उद्दण्डपाशग्रहणकोविदाः
Para sa Panginoon ng karwahe, sila’y pinupuri sa pangalang “Lalitā Cakrarāja”; anim na kutsero ang bihasa sa paghawak ng makapangyarihang pāśa.
Verse 91
यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्ररथोत्तमम् / इति देवी प्रथमतस्तथा त्रिपुरभैरवी
Kung saan naroon ang Geyaratha, naroon din ang dakilang karwaheng Kiricakra—ganito unang sinabi ng Diyosa; gayundin ni Tripurabhairavī.
Verse 92
संहारभैरवश्चान्यो रक्तयोगिनिवल्लभः / सारसः पञ्चमश्चैव चामुण्डा च तथा परा
May isa pang Saṃhārabhairava, ang minamahal ni Raktayoginī; ang ikalima ay si Sārasa, at gayundin si Parā Cāmuṇḍā.
Verse 93
एतासु देवतास्तत्र रथसारथयः स्मृताः / गेयच क्ररथेन्द्रस्य सारथिस्तु हसंतिका
Sa mga diyos na ito inaalala roon ang mga kutsero ng mga karwahe; ang kutsero ng Geyaratha–Cakrarathendra ay si Hasaṃtikā.
Verse 94
किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्तंभिनी सारथिः स्मृता / दशयोजनमुन्नम्रो ललितारथपुङ्गवः
Ang kutsero ng Kiricakrarathendra ay inaalala bilang Staṃbhinī; ang dakilang karwahe ni Lalitā ay nakatindig na sampung yojana ang taas.
Verse 95
सप्तयोजनमुच्छ्रायो गीतसक्ररथोत्तमः / षड्योजनसमुन्नम्रो किरिचक्ररथो मुने
O muni, ang dakilang karwahe ni Gītaśakra ay tumayog sa pitong yojana; at ang karwahe ni Kirīcakra ay umangat sa anim na yojana.
Verse 96
महामुक्तातपत्रं तु दशयोजनविस्तृतम् / वर्तते ललितेशान्या रथ एव न चान्यतः
Ang dakilang payong na yari sa mga perlas, na may lawak na sampung yojana, ay nasa karwahe lamang ni Laliteśānī at wala sa iba.
Verse 97
तदेव शक्तिसाम्राज्यसूचकं परिकीर्तितम् / सामान्यमातपत्रं तु तथद्वन्द्वेपि वर्तते
Iyon ang ipinahayag na tanda ng paghahari ng Śakti; ngunit ang karaniwang payong ay matatagpuan din sa magkabilang panig sa ganitong tunggalian.
Verse 98
अथ सा ललितेशानी सर्वशक्तिमहेश्वरी / महासाम्राज्यपदवीमारूढा परमेश्वरी
Pagkaraan, si Laliteśānī—ang Mahēśvarī ng lahat ng Śakti, ang Parameśvarī—ay umakyat sa antas ng dakilang paghaharing imperyal.
Verse 99
चचाल भण्डदेत्यस्य क्षयसिद्ध्यभिकाङ्क्षिणी / शब्दायन्ते दिशः सर्वाः कंपते च वसुंधरा
Nagnanais na ganap na mapuksa si Bhaṇḍa na daitya, siya’y umusad; umalingawngaw ang lahat ng dako at yumanig ang lupa.
Verse 100
क्षुभ्यन्ति सर्वभूतानि ललितेशाविनिर्गमे / देवदुन्दुभयो नेदुर्निपेतुः पुष्पवृष्टयः
Nang lumitaw si Laliteśvarī, nanginig ang lahat ng nilalang; umalingawngaw ang mga tambol ng mga deva, at bumuhos ang ulan ng mga bulaklak.
Verse 101
विश्वावसुप्रभृतयो गन्धर्वाः सुरगायकाः / तुम्बुरुर्नारदश्चैव साक्षादेव सरस्वती
Si Viśvāvasu at ang iba pang Gandharva, mga mang-aawit ng mga deva; si Tumburu at si Nārada; at mismong si Sarasvatī Devī ay naroon.
Verse 102
जयमङ्गल पद्यानि पठन्तः पटुगीतिभिः / हर्षसंफुल्लवदनाः स्फुरत्पुलकभूषणाः / मुहुर्जयजयेत्येवं स्तुवाना ललितेश्वरीम्
Binibigkas nila ang mga taludtod ng jayamaṅgala sa bihasang pag-awit; namumukadkad sa galak ang kanilang mukha, at ang pangingilabot ay tila palamuti; paulit-ulit nilang pinupuri si Laliteśvarī, sumisigaw ng “Jaya! Jaya!”
Verse 103
हर्षेणाढ्या मदोन्मत्ताः प्रनृत्यन्तः पदेपदे / सप्तर्षयो वशिष्ठाद्या ऋग्यजुः सामरूपिभिः
Punô ng galak, na tila nalalasing sa biyaya, sila’y sumasayaw sa bawat hakbang; at ang Pitong Ṛṣi, pangunahin si Vasiṣṭha, ay nagpakita sa anyo ng Ṛg, Yajur, at Sāma Veda.
Verse 104
अथर्वरूपैर्मन्त्रैश्च वर्धयन्तो जयश्रियम् / हविषेव महावह्निशिखामत्यन्तपाविनीम्
At sa mga mantra na nasa anyong Atharva, pinalalago nila ang karangalan ng tagumpay; gaya ng handog na havis na nagpapasiklab sa dakilang apoy, lubhang nagpapadalisay.
Verse 105
आशीर्वादेन महता वर्धयामासुरुत्तमाः / तैः स्तूयमाना ललिता राजमाना रथोत्तमे
Sa dakilang pagpapala, pinalago ng mga pinakadakila ang Kanyang karangalan. Habang pinupuri Siya, ang Diyosa Lalitā ay nagniningning at maringal sa pinakamainam na ratha.
Verse 106
भण्डासुरं विनिर्जेतुमुद्दण्डैः सह सैनिकैः
Upang daigin si Bhaṇḍāsura, Siya’y lumusong kasama ang hukbo at matatapang na kawal.
The chapter presents the Śrīcakra-Rāja-Ratha as having five parvas (tiered sections). Their function is organizational: each parva is a stationing-zone for specific devatās/śaktis, forming a hierarchical battle-and-ritual map rather than a genealogical list.
Daṇḍanāyikā/Daṇḍanāthā embodies punitive command (daṇḍa = chastisement/discipline). Jṛmbhinī, Mohinī, and Staṃbhinī indicate expansion/rousing, delusion/enchantment, and immobilization—classic functional powers in Śākta/Mantra frameworks. Andhinī and the associated group signal obscuration and terror-as-transformation, depicted as kalpa-fire-like energies against demonic hosts.
It provides a placement-index: names and roles are anchored to locations on the ratha/Śrīcakra topology (parva, nābhi, beneath a parva), enabling later ritual imagination and recitation to be spatially coherent, even though procedural worship steps are not enumerated here.