Adhyaya 67

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उवोद्धात पादे भार्गवचरिते अमावसुवंशानुकीर्त्तनं नाम षट्षष्टितमो ऽध्यायः // ६६// आयोः पुत्रा महात्मानः पञ्चैवासन्महाबलाः / स्वर्भानुत नयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः

Sa gayon, sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong pāda (Uvoddhāta) ng Bhārgava-carita, natapos ang ika-66 na kabanata na tinatawag na “Pagbanggit sa angkan ni Amāvasu.” Ang dakilang Āyu ay may limang anak na makapangyarihan; ang mga haring iyon ay isinilang kay Prabhā, anak ni Svarbhānu.

Verse 2

नहुषः प्रथमस्तेषां क्षत्रवृद्धस्ततः स्मृतः / रंभो रजिरनेनाश्च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः

Sa kanila, ang una ay si Nahuṣa; kasunod ay kinikilalang Kṣatravṛddha. Sina Rambha, Raji, at Anena ay bantog sa tatlong daigdig.

Verse 3

क्षत्रवृद्धात्मजश्चैव सुनहोत्रो महायशाः / सुनहोत्रस्य दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः

Si Sunahotra, na tanyag, ay anak ni Kṣatravṛddha. Si Sunahotra ay may tatlong tagapagmana na lubhang matuwid sa dharma.

Verse 4

काशः शलश्च द्वावेतौ तथा गृत्समदः प्रभुः / पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकः

Sina Kāśa at Śala—ang dalawang ito; at si Gṛtsamada, ang pinuno. Ang anak ni Gṛtsamada ay si Śunaka, na kilala rin bilang Śaunaka.

Verse 5

ब्राह्मणाः क्षत्रियाश्चैव वैश्याः शूद्रास्तथैव च / एतस्य वंशेसंभूता विचित्रैः कर्मभिर्द्विजाः

Ang mga Brahmana, Kṣatriya, Vaiśya, at Śūdra—lahat ay isinilang sa angkang ito; at ang mga dvija ay nakilala sa sari-saring gawain.

Verse 6

शलात्मजो ह्यार्ष्टिषेणः शिशिरस्तस्य जात्मजः / शौनकाश्चार्ष्टिषेणाश्च क्षत्रोपेता द्विजातयः

Ang anak ni Śala ay si Ārṣṭiṣeṇa, at ang anak niya ay si Śiśira. Ang mga Śaunaka at Ārṣṭiṣeṇa ay mga dvija na taglay ang lakas ng kṣatriya.

Verse 7

काश्यस्य काशिपो राजा पुत्रो दीर्घतपास्तथा / धन्वश्च दीर्घतपसो विद्वान्धन्वन्तरीस्ततः

Ang anak ni Kāśya ay ang haring Kāśipa, at ang anak niya ay si Dīrghatapā. Ang anak ni Dīrghatapā ay si Dhanva, at mula kay Dhanva isinilang ang marunong na si Dhanvantari.

Verse 8

तपसोंऽते महातेजा जातो वृद्धस्य धीमतः / अथैनमृषयः प्रोचुः सूतं वाक्यमिद पुनः

Sa wakas ng pag-aayuno at pagninilay, isinilang mula sa matalinong matanda ang isang anak na may dakilang ningning. Pagkaraan, muling nagsalita ang mga rishi kay Suta ng ganitong salita.

Verse 9

ऋषय ऊचुः कश्च धन्वन्तरिर्देवो मानुषेष्विह जज्ञिवान् / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नोब्रूहि परन्तप

Sinabi ng mga rishi: Sino ang diyos na si Dhanvantari na isinilang dito sa mga tao? Nais naming malaman ito; O manlulupig ng kaaway, sabihin mo sa amin.

Verse 10

सूत उवाच धन्वन्तरेः संभवो ऽयं श्रूयतामिह वै द्विजाः / स संभूतः समुद्रान्ते मथ्यमाने ऽमृते पुरा

Sinabi ni Suta: O mga dvija, pakinggan ang pinagmulan ni Dhanvantari. Noong unang panahon, nang kinalog ang karagatan para sa amrita, siya’y lumitaw mula sa dagat.

Verse 11

उत्पन्नः कलशात्पूर्वं सर्वतश्च श्रिया वृतः / सद्यःसंसिद्धकार्यं तं दृष्ट्वा विष्णुखस्थितः

Siya’y unang lumitaw mula sa banga, at napalilibutan sa lahat ng dako ng karangalan ni Shri. Nang makita ni Vishnu na agad na natupad ang gawain, siya’y nanatili sa kalangitan.

Verse 12

अब्जस्त्वमिति होवाच तस्मादब्जस्तु स स्मृतः / अब्जः प्रोवाच विष्णुं तं तनयो ऽस्मि तव प्रभो

Sinabi niya, “Ikaw ay Abja”; kaya siya’y naalaala sa pangalang ‘Abja’. Pagkatapos, sinabi ni Abja kay Vishnu, “O Panginoon, ako’y iyong anak.”

Verse 13

विधत्स्व भागं स्थानं च मम लोके सुरोत्तम / एवमुक्तः स दृष्ट्वा तु तथ्यं प्रोवाच स प्रभुः

O pinakadakila sa mga diyos, itakda mo ang aking bahagi at kalagayan sa aking daigdig. Nang masabi ito, ang Panginoon ay tumingin sa katotohanan at nagsalita nang wasto.

Verse 14

कृतो यज्ञविभागस्तु दैतेयैर्हि सुरैस्तथा / वेदेषु विधियुक्तं च विधिहोत्रं महर्षिभिः

Ang mga Daitya at mga diyos ay nagtakda ng paghahati sa yajna; at ang mga Maharsi ay nagtatag ng homa na ayon sa tuntunin ng Veda.

Verse 15

न सक्यमिह होमं वै तुभ्यं कर्तुं कदायन / अर्वाक्सूतो ऽसि हे देव तव मन्त्रो न वै प्रभो

O diyos, dito ay hindi kailanman maaaring isagawa ang homa para sa iyo; sapagkat ikaw ay arvāksūta—O Panginoon, wala kang karapatang mantra.

Verse 16

द्वितीयायां तु संभूत्यां लोके ख्यातिं गमिष्यसि / अणिमादियुतां सिद्धिं गतस्तत्र भविष्यसि

Sa ikalawang pagsilang, magkakamit ka ng katanyagan sa daigdig; at matapos makamtan ang mga siddhi gaya ng aṇimā at iba pa, mananatili ka roon.

Verse 17

एतेनैव शरीरेण देवत्वं प्राप्स्यसि प्रभो / चा (च) तुर्मन्त्रैर्घृतैर्गव्यैर्यक्ष्यन्ते त्वां द्विजातयः

O Panginoon, sa mismong katawang ito ay makakamtan mo ang pagka-diyos; at ang mga dvijāti ay mag-aalay sa iyo sa yajna sa apat na mantra, kasama ang ghee at mga handog mula sa baka.

Verse 18

अथ वा त्वं पुनश्चैव ह्यायुर्वेदं विधास्यसि / अवश्यभावीह्यर्थो ऽयं प्राग्दृष्टस्त्वब्जयोनिना

O kung hindi, ikaw ay muling magtatatag ng Ayurveda. Ito’y tiyak na mangyayari; nakita na ito noon pa ng Brahma na isinilang sa lotus.

Verse 19

द्वितीयं द्वापर प्राप्य भविता त्वं न संशयः / तस्मात्तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुरन्तर्दधे ततः

Pagdating ng ikalawang Dvapara, tiyak na ikaw ay lilitaw—walang alinlangan. Pagkaloob ng biyaya sa kanya, si Vishnu ay naglaho roon.

Verse 20

द्वितीये द्वापरे प्राप्ते सौनहोत्रः स काशिराट् / पुत्रकामस्तपस्तेपे नृपो दीर्घतपास्तथा

Nang dumating ang ikalawang Dvapara, ang haring Saunahotra ng Kashi ay nagsagawa ng mahabang pag-aayuno at pagninilay upang magkaanak na lalaki.

Verse 21

अब्जं देवं तु पुत्रार्थे ह्यारिराधयिषुर्नृपः / वरेण च्छन्दयामास ततो धन्वन्तरिर्नृपम्

Para sa anak, ninais ng hari na sambahin ang Diyos na mula sa lotus. Kaya si Dhanvantari ay nagbigay ng biyaya at pinasaya ang hari.

Verse 22

नृप उवाच भगवन्यदि तुष्टस्त्वं पुत्रो मे गतिमान्भवेः / तथेति समनुज्ञाय तत्रैवान्तरधात्प्रभुः

Wika ng hari, “O Bhagavan, kung ikaw ay nalulugod, nawa’y maging marangal at may lakas ang aking anak.” Sa pagsabing “Gayon nga,” ang Panginoon ay naglaho roon din.

Verse 23

तस्य गेहे समुत्पन्नो देवो धन्वन्तरिस्तदा / काशिराजो महाराजः सर्व रोगप्रणाशनः

Sa kanyang tahanan noon ay lumitaw ang Diyos na si Dhanvantari. Siya ang Dakilang Hari ng Kashi, tagapagpuksa ng lahat ng karamdaman.

Verse 24

आयुर्वेदं भरद्वाजात्प्राप्येह सभिषक्क्रियम् / तमष्टधा पुनर्व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत्

Matapos matamo mula kay Bharadvaja ang Ayurveda na may mga gawaing panggagamot, muli niya itong inayos sa walong bahagi at itinuro sa mga alagad.

Verse 25

धन्वन्तरिसुतश्चापि केतुमानिति विश्रुतः / अथ केतुमतः पुत्रो जज्ञे भीमरथो नृपः

Ang anak ni Dhanvantari ay sumikat din sa pangalang Ketuman. Pagkaraan, isinilang ang anak ni Ketuman na si Haring Bhimaratha.

Verse 26

पुत्रो भीमरथस्यापि जातो धीमान्प्रजेश्वरः / दिवोदास इति ख्यातो वाराणस्यधिपो ऽभवत्

Isinilang din ang anak ni Bhimaratha, ang marunong na pinuno ng mga tao. Siya’y nakilala bilang Divodasa at naging panginoon ng Varanasi.

Verse 27

एतस्मिन्नेव काले तु पुरीं वारामसीं पुरा / शून्यां निवेशयामास क्षेमको नाम राक्षसः

Sa panahong iyon din, ang sinaunang lungsod ng Varamasi ay ginawang tiwangwang at walang tao ng rakshasang nagngangalang Ksemaka.

Verse 28

शप्ता हि सा पुरी पूर्वं निकुंभेन महात्मना / शून्या वर्षसहस्रं वै भवित्रीति पुनः पुनः

Ang lungsod na iyon ay dating isinumpa ng dakilang si Nikumbha: “Mauulit-ulit itong magiging walang tao sa loob ng isang libong taon.”

Verse 29

तस्यां तु शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः / विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत्

Sa panahon ng sumpa, itinayo ni Divodasa, panginoon ng mga nasasakupan, ang isang marikit na lungsod sa dulo ng kanyang lupain sa tabi ng Ilog Gomati.

Verse 30

ऋषय ऊचुः वाराणसीं किमर्थं तां निकुंभः शप्तवान्पुरा / निकुंभश्चापि धर्मात्मा सिद्धक्षेत्रं शशाप यः

Wika ng mga rishi: “Bakit noon ay isinumpa ni Nikumbha, ang matuwid, ang Varanasi? Bakit niya isinumpa maging ang banal na pook ng mga siddha?”

Verse 31

सूत उवाच दिवोदासस्तु राजर्षिर्नगरीं प्राप्य पार्थिवः / वसते स महातेजाः स्फीतायां वै नराधिपः

Sinabi ni Suta: “Si Divodasa, ang rajarishi, nang marating ang lungsod ay nanahan bilang makapangyarihang hari sa masaganang bayan.”

Verse 32

एतस्मिन्नेव काले तु कृतदारो महेश्वरः / देव्याः स प्रियकामस्तु वसन्वै श्वशुरान्तिके

Sa panahong iyon din, si Maheshvara ay nag-asawa na; ayon sa minamahal na kalooban ng Diyosa, nanahan siya malapit sa kanyang biyenan.

Verse 33

देवाज्ञया पारिषदा विश्वरुपास्तपोधनाः / पूर्वोक्तरूपसंवेषैस्तोषयन्ति महेश्वरीम्

Sa utos ng mga diyos, ang mga kasamang may tapang-asceta at maraming anyo ay nagsuot ng anyong nabanggit noon at pinalugod si Maheshwari.

Verse 34

हृष्यते तैर्महादेवो मेना नैव तु तुष्यति / जुगुप्सते सा नित्यं वै देवं देवीं तथैव च

Dahil sa kanila, nagagalak si Mahadeva; ngunit si Mena ay hindi nasisiyahan. Lagi’t lagi niyang kinamumuhian kapwa ang diyos at ang diyosa.

Verse 35

मम पार्श्वे त्वनाचारस्तव भर्त्ता महेश्वरः / दरिद्रः सर्वथैवेह हा कष्टं लज्जते न वै

Sa aking paningin, ang asawa mong si Maheshwara ay walang asal; dito siya’y lubhang dukha—aba, ni hindi man lang nahihiya.

Verse 36

मात्रा तथोक्ता वचसा स्त्रीस्वभावान्न चक्षमे / स्मितं कृत्वा तु वरदा हरपार्श्वमथागमत्

Sa gayong sinabi ng ina, hindi niya nakayang tiisin dahil sa likas na damdaming babae; ngunit ang Mapagkaloob na Diyosa ay ngumiti at lumapit sa tabi ni Hara.

Verse 37

विषण्णवदना देवी महादेवमभाषत / नेह वत्स्याम्यहं देव नय मां स्वं निवेशनम्

Ang Diyosa na may lungkot sa mukha ay nagsabi kay Mahadeva: “O Diyos, hindi ako mananatili rito; dalhin mo ako sa sarili mong tahanan.”

Verse 38

तथोक्तस्तु महादेवः सर्वांल्लोकान्निरीक्ष्य ह / वासार्थं रोचयामास पृथिव्यां तु द्विजोत्तमाः

Nang masabi iyon, minasdan ni Mahadeva ang lahat ng mga daigdig; o mga dakilang dwija, pumili Siya sa lupa ng isang pook na angkop para sa paninirahan.

Verse 39

वाराणसीं महातेजाः सिद्धक्षेत्रं महेश्वरः / दिवोदासेन तां ज्ञात्वा निविष्टां नगरीं भवः

Nakilala ng maningning na Maheshvara ang Varanasi bilang siddha-ksetra; batid ni Bhava na ito’y lungsod na itinatag ni Divodasa.

Verse 40

पार्श्वस्थं स समाहूय गणेशं क्षेममब्रवीत् / गणेश्वर पुरीं गत्वा शून्यां वाराणसीं कुरु

Pagkaraan, tinawag niya si Ganesha na nasa tabi, nagtanong ng kalagayan, at sinabi: “O Ganeshvara, pumunta sa lungsod at gawing walang tao ang Varanasi.”

Verse 41

मृदुना चाभ्युपायेन अतिवीर्यः स पार्थिवः / ततो गत्वा निकुंभस्तु पुरीं वाराणसीं पुरा

Ang napakalakas na pinunong iyon ay gumamit ng banayad na paraan; pagkatapos, si Nikumbha ay naunang nagtungo sa lungsod ng Varanasi.

Verse 42

स्वप्ने संदर्शयामास मङ्कनं नामतो द्विजम् / श्रेयस्ते ऽहं करिष्यामि स्थानं मे रोचयानघ

Sa panaginip, nagpakita siya sa isang dwija na nagngangalang Mankana: “Gagawin ko ang iyong kabutihan; o walang sala, pumili ka ng pook para sa akin.”

Verse 43

मद्रूपां प्रतिमां कृत्वा नगर्यन्ते निवेशय / तथा स्वप्ने यथा दृष्टं सर्वं कारितवान्द्विजः

Ipinagawa niya ang isang imahen ayon sa aking anyo at ipinalagay ito sa loob ng lungsod. Gaya ng nakita niya sa panaginip, gayon din isinagawa ng brahmana ang lahat.

Verse 44

नगरीद्वार्यनुज्ञाप्य राजानं तु यथाविधि / पूजा तुमहती चैव नित्यमेव प्रयुज्यते

Matapos humingi ng pahintulot sa tagapagbantay ng tarangkahan ng lungsod, nakuha rin niya ang pagsang-ayon ng hari ayon sa ritwal. Doon ay isinasagawa araw-araw ang dakilang pagsamba.

Verse 45

गन्धैर्धूपैश्च वाल्यैश्च प्रेक्षणीयेस्तथैव च / अन्नप्रदानयुक्तैश्च ह्यत्यद्भुतमिवाभवत्

Sa mga pabango, insenso, handog na bali, at mga ritwal na kaaya-ayang pagmasdan, at may kasamang pamamahagi ng pagkain, ang lahat ay naging tila lubhang kahanga-hanga.

Verse 46

एवं संपूज्यते तत्र नित्यमेव गणेश्वरः / ततो वरसहस्राणि नागराणां प्रयच्छति

Sa ganitong paraan, araw-araw na sinasamba roon nang ganap si Gaṇeśvara. Pagkaraan, ipinagkakaloob niya sa mga taga-lungsod ang libu-libong biyaya.

Verse 47

पुत्रान्हिरण्यमायूंषि सर्वकामांस्तथैव च / राज्ञस्तु महिषी श्रेष्टा सुयशा नाम विश्रुता

Ipinagkakaloob niya ang mga anak na lalaki, ginto, mahabang buhay, at lahat ng ninanais. Ang pangunahing reyna ng hari ay tanyag sa pangalang Suyashā.

Verse 48

पुत्रार्थमागता साध्वी राज्ञा देवी प्रचोदिता / पूजां तु विपुलां कृत्वा देवी पुत्रानयाचत

Dahil sa hangaring magkaanak, dumating ang banal na diyosa sa udyok ng hari. Matapos magsagawa ng dakilang pagsamba, humiling siya sa diyos ng mga anak na lalaki.

Verse 49

पुनः पुनरथागत्य बहुशः पुत्रकारणात् / न प्रयच्छति पुत्रांस्तु निकुंभः कारणेन तु

Dahil sa pagnanais ng anak, paulit-ulit siyang bumalik nang maraming ulit; ngunit si Nikumbha, dahil sa isang dahilan, ay hindi nagkaloob ng mga anak na lalaki.

Verse 50

क्रुध्यते यदि राजा तु तत किञ्चित्प्रवर्त्तते / अथ दीर्घेण कालेन क्रोधो राजानमाविशत्

Kapag nagagalit ang hari, may nangyayari talaga; at paglipas ng mahabang panahon, sinakop ng poot ang hari.

Verse 51

भूतं त्विदं मंहद्द्वारि नागराणां प्रयच्छति / प्रीत्या वरांश्च शतशो न किञ्चिन्नः प्रयच्छति

Ang nilalang na ito ay nagbibigay sa malaking tarangkahan sa mga taga-lungsod; masaya itong nagkakaloob ng daan-daang biyaya, ngunit sa amin ay wala man lang ibinibigay.

Verse 52

मामकैः पूज्यते नित्यं नगर्यां मम चैव तु / स याचितश्च बहुशो देव्या मे पुत्रकारणात्

Sa aking lungsod, araw-araw siyang sinasamba ng aking mga tao; at ang aking reyna na diyosa ay maraming ulit nang nakiusap sa kanya dahil sa pagnanais ng anak.

Verse 53

न ददाति च पुत्रं मे कृतघ्नो बहुभोजनः / अतो नार्हति पूजा तु मत्सकाशात्कथञ्चन

Siya’y walang utang-na-loob at sakim sa pagkain, ni hindi man ibinibigay sa akin ang aking anak; kaya sa harap ko, hindi siya karapat-dapat sambahin kailanman.

Verse 54

तस्मात्तु नाशयिष्यामितस्य स्थानं दुरात्मनः / एवं तु स विनिश्चित्य दुरात्मा राजकिल्बिषी

Kaya wawasakin ko ang pook ng masamang-loob na iyon. Sa gayong pasya, ang masamang taong may kasalanang panghari ay kumilos.

Verse 55

स्थानं गणपतेश्तस्य नाशयामास दुर्मतिः / भग्नमायतनं दृष्ट्वा राजानमशपत्प्रभुः

Winawasak ng masamang-isip ang pook ni Ganapati. Nang makita ang wasak na dambana, isinumpa ng Panginoon ang hari.

Verse 56

यस्माद्विनापराधं मे त्वया स्थानं विनाशितम् / अकस्मात्तु पुरी शून्या भवित्रीते नराधिप

Sapagkat winasak mo ang aking pook kahit wala akong sala, kaya, O pinuno ng mga tao, ang iyong lungsod ay biglang mawawalan ng naninirahan.

Verse 57

ततस्तेन तु शापेन शून्या वाराणसी तदा / शप्त्वा पुरीं निकुंभस्तु महादेवमथानयत्

Dahil sa sumpang iyon, noon ay naging walang tao ang Varanasi. Matapos sumpain ang lungsod, dinala ni Nikumbha si Mahadeva roon.

Verse 58

शून्यां पुरीं महा देवो निर्ममे पदमात्मनः / तुल्यां देवविभूत्या तु देव्याश्चैव महामनाः

Nilalang ni Mahadeva ang isang walang-lamang lungsod bilang sariling luklukan ng Kanyang Atman; sa dakilang diwa, ginawa Niya itong kapantay ng karangyaan ng mga deva at karapat-dapat din sa Devi.

Verse 59

रमते तत्र वै देवी ह्यैश्वर्यात्सा तु विस्मिता / देव्या क्रीडार्थमीशानो देवो वाक्यमथाब्रवीत्

Doon, ang Devi ay nagalak sa Kanyang kapangyarihan at namangha; at para sa banal na paglalaro ng Devi, nagsalita si Ishana Deva ng ganitong mga salita.

Verse 60

नाहं वेश्म विमोक्ष्यामि ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / प्रहस्यैनामथोवाच ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / नाहं देवि गमिष्यामि त्वन्यत्रेदं विहाय वै

Hindi Ko iiwan ang tahanang ito; ito ang Aking ‘Avimukta’ na bahay. Ngumiti Siya at sinabi sa kanya—ito ang Aking ‘Avimukta’ na tahanan. O Devi, hindi Ako pupunta sa iba pa kung iiwan ito.

Verse 61

मया सह रमस्वेह क्षेत्रे भामिन्यनुत्तमे / तस्मात्तदविमुक्तं हि प्रोक्तं देवेन वै स्वयम्

O walang kapantay na giliw, makipagdiwang ka sa Akin sa banal na kshetra na ito; kaya nga ang Deva mismo ang tumawag dito na ‘Avimukta’.

Verse 62

एवं वाराणसी शप्ता ह्यविमुक्तं च कीर्त्तिता / यस्मिन्वसेद्भवो देवः सर्वदेवनमस्कृतः

Kaya ang Varanasi ay ipinahayag at pinuri bilang ‘Avimukta’; sapagkat doon nananahan si Bhava Deva (Shiva), na sinasamba at iginagalang ng lahat ng mga deva.

Verse 63

युगेषु त्रिषु धर्मात्मा सह देव्या महेश्वरः / अन्तर्द्धानं कलौ याति तत्पुरं तु महात्मनः

Sa tatlong yuga, nananahan si Maheshvara na may dharma kasama ang Diyosa; sa Kali-yuga, siya at ang banal na lungsod ng dakilang kaluluwa ay naglalaho.

Verse 64

अन्तर्हिते पुरे तस्मिन्पुरी सा वसते पुनः / एवं वाराणसी शप्ता निवेशं पुनरागता

Nang maglaho ang lungsod na iyon, ang lunsod ay muling tinirhan; kaya ang Varanasi na isinumpa ay nagbalik sa dating tahanan nito.

Verse 65

भद्रसेनस्य पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / हत्वा निवेशयामास दिवोदासो नराधिपः

Matapos patayin ang sandaang anak ni Bhadrasena na mga dakilang mamamana, itinatag ng haring Divodasa ang kanyang paninirahan doon.

Verse 66

भद्रसेनस्य राज्यं तु हतं तेन बलीयसा / भद्रसेनस्य पुत्रस्तु दुर्मदो नाम नामतः

Dahil sa mas makapangyarihan, napuksa ang kaharian ni Bhadrasena; at may anak siyang tinatawag sa pangalang ‘Durmada’.

Verse 67

दिवोदासेन बालेति घृणया स विसर्जितः / दिवोदासाद्दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्द्दनः

Dahil sa habag, pinalaya siya ni Divodasa na nagsasabing “bata pa”; at mula kay Divodasa sa Drishadvati ay isinilang ang bayaning si Pratardana.

Verse 68

तेन पुत्रेण बालेन प्रहृतं तस्य वै पुनः / वैरस्यान्त महाराज तदा तेन विधित्सता

Muling hinampas siya ng batang anak na iyon. O Maharaja, upang wakasan ang alitan, noon ay nagpasya siyang gawin iyon.

Verse 69

प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सो गर्गश्च विश्रुतौ / वत्सपुत्रो ह्यलर्कस्तु सन्नतिस्तस्य चात्मजः

Si Pratardana ay may dalawang tanyag na anak na lalaki—si Vatsa at si Garga. Ang anak ni Vatsa ay si Alarka, at ang anak ni Alarka ay si Sannati.

Verse 70

अलर्कं प्रति राजर्षिं श्रोकों गीतः पुरातनैः / षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च

Tungkol sa rajarishi na si Alarka, inawit ng mga sinauna ang talatang ito: nakamit niya ang (buhay/paghahari) na animnapung libong taon at dagdag pang animnaraang taon (60,600 taon).

Verse 71

युवा रूपेण संपन्नो ह्यलर्कः काशिसत्तमः / लोपामुद्राप्रसादेन परमायुरवाप्तवान्

Si Alarka, ang pinakadakila sa Kashi, ay ganap sa anyong kabataan; sa biyaya ni Lopamudra, natamo niya ang sukdulang haba ng buhay.

Verse 72

शापस्यान्ते महाबाहुर्हत्वा क्षेमकराक्षसम् / रम्यामावासयामास पुरीं वाराणसीं नृपः

Sa pagwawakas ng sumpa, pinaslang ng haring makapangyarihan ang rakshasang Ksemakara at muling pinanirahan ang marikit na lungsod ng Varanasi.

Verse 73

सन्नतेरपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः / सुनीथस्य तु दायादः क्षैमाख्यो नाम धार्मिकः

Sa angkan ni Sannati ay lumitaw ang tagapagmana na si Sunitha, isang matuwid sa dharma. At ang tagapagmana ni Sunitha ay si Kshaima, isa ring banal na dharmika.

Verse 74

क्षेमस्य केतुमान्पुत्रः सुकेतुस्तस्य चात्मजः / सुकेतुतनयश्चापि धर्मकेतुरिति श्रुतः

Ang anak ni Kshaima ay si Ketuman, at ang anak niya ay si Suketu. Ang anak ni Suketu ay kilala rin bilang Dharmaketu, ayon sa banal na salaysay.

Verse 75

धर्मकेतोस्तु दायादः सत्यकेतुर्महारथः / सत्यकेतुसुतश्चापि विभुर्नाम प्रजेश्वरः

Ang tagapagmana ni Dharmaketu ay si Satyaketu, ang dakilang mandirigmang mahāratha. At ang anak ni Satyaketu ay si Vibhu, isang prajeśvara o pinuno ng mga tao.

Verse 76

सुविभुस्तु विभोः पुत्रः सुकुमारस्ततः स्मृतः / सुकुमारस्य पुत्रस्तु धृष्टकेतुः सुधार्मिकः

Ang anak ni Vibhu ay si Suvibhu; kasunod ay binabanggit si Sukumara. At ang anak ni Sukumara ay si Dhrishtaketu, na lubhang matatag sa dharma.

Verse 77

धृष्टकेतोस्तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः / वेणुहोत्रसुतश्चापि गार्ग्यो वै नाम विश्रुतः

Ang tagapagmana ni Dhrishtaketu ay si Venuhotra, isang prajeśvara. At ang anak ni Venuhotra ay bantog sa pangalang Gargya.

Verse 78

गार्ग्यस्य गर्गभूमिस्तु वंशो वत्सस्य धीमतः / ब्राह्मणाः क्षत्रियाश्चैव तयोः पुत्राः सुधार्मिकाः

Ang angkan ni Gārgya ay nakilala bilang “Gargabhūmi,” at ang lahi ng marunong na Vatsa ay naging bantog din. Sa dalawang angkan ay may mga brāhmaṇa at kṣatriya, at ang kanilang mga anak na lalaki ay lubhang matuwid sa dharma.

Verse 79

विक्रान्ता बलवन्तश्च सिहतुल्यपराक्रमाः / इत्येते काश्यपाः प्रोक्ता रजेरपि निबोधत

Sila’y matatapang, malalakas, at may lakas-loob na tulad ng leon. Sila ang tinawag na Kāśyapa; ngayon ay unawain din ang tungkol kay Raje.

Verse 80

रजेः पुत्रशतान्यासन्पञ्च वीर्यवतो भुवि / राजेयमिति विख्यातं क्षत्र सिंद्रभयावहम्

Si Raje ay may sandaang anak na lalaki; sa daigdig ay may limang natatanging makapangyarihan. Ang kanilang angkang kṣatriya ay nakilala bilang “Rājeya,” na nagbibigay-takot sa mga kaaway.

Verse 81

तदा देवासुरे युद्धे समुत्पन्ने सुदारुणे / देवाश्चैवासुराश्चैव पितामहमथाब्रुवन्

Noon ay sumiklab ang napakabangis na digmaan ng mga deva at asura. Ang mga deva at asura, kapwa, ay nagsalita sa Pitāmaha na si Brahmā.

Verse 82

आवयोर्भगवन्युद्धे विजेता को भविष्यति / ब्रूहि नः सर्वलोकेश श्रोतुमिच्छामहे वयम्

O Bhagavan, sa digmaan naming ito, sino ang magwawagi? O Panginoon ng lahat ng mga daigdig, sabihin mo sa amin; nais naming marinig.

Verse 83

ब्रह्मोवाच / येषामर्थाय संग्रामे रजिरात्तायुधः प्रभुः / योत्स्यते ते विजष्यन्ते त्रींल्लोकान्नात्र संशयः

Wika ni Brahma—para sa kapakanan ng sinuman na lalaban sa digmaan ang Panginoong Raji na may hawak na sandata, sila’y tiyak na magwawagi sa tatlong daigdig, walang pag-aalinlangan.

Verse 84

रजिर्यतस्ततो लक्ष्मीर्यतो लक्ष्मीस्ततो धृतिः / यतो धृतिस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः

Kung saan naroon si Raji, naroon si Lakshmi; kung saan si Lakshmi, naroon ang katatagan. Kung saan ang katatagan, naroon ang Dharma; kung saan ang Dharma, naroon ang tagumpay.

Verse 85

ते देवा दानवाः सर्वे ततः श्रुत्वा रजेर्जयम् / अभ्ययुर्जयमिच्छन्तः स्तुवन्तो राजसत्तमम्

Pagkaraan, ang lahat ng deva at danava, nang marinig ang tagumpay ni Raji, ay lumapit na nagnanais ng tagumpay, habang pinupuri ang pinakadakilang hari.

Verse 86

ते हृष्टमनसः सर्वे राजानं देवदानवाः / ऊचुरस्मज्जयाय त्वं गृहाम वरकार्मुकम्

Masaya ang lahat ng deva at danava at sinabi sa hari: “Para sa aming tagumpay, tanggapin mo ang dakilang busog na ito.”

Verse 87

रजिरुवाच अहं जेष्यामि भो दैत्या देवाञ्च्छ क्रपुरोगमान् / इन्द्रो भवामि धर्मात्मा ततो योत्स्ये रणाजिरे

Sinabi ni Raji: “O mga Daitya! Aking tatalunin ang mga deva, kasama si Indra na kanilang pinuno. Bilang may pusong nakaugat sa Dharma, ako’y magiging Indra; saka ako lalaban sa larangan ng digmaan.”

Verse 88

दानवा ऊचुः अस्माकमिन्द्रः प्रह्लादस्तस्यार्थे विजयामहे / अस्मिन्तु समये राजंस्तिष्ठेथा देवनोदिते

Nagsalita ang mga Dānava: “Si Prahlāda ang aming Indra; alang-alang sa kanya ay ninanais namin ang tagumpay. O hari, sa panahong ito, sa udyok ng mga deva, manatili ka rito.”

Verse 89

स तथेति ब्रुवन्नेव देवैरप्यभिनोदितः / भविष्यसींद्रो जित्वेति देवैरपि निमन्त्रितः

Sumagot siya, “Gayon nga,” at pinapurihan din ng mga deva. Inanyayahan din siya ng mga deva: “Pagkatapos magwagi, ikaw ay magiging Indra.”

Verse 90

जघान दानवान्सर्वान्ये ऽवध्या वज्रपाणयः / स विप्रनष्टां देवानां परमश्रीः श्रियं वशी

Pinuksa ni Vajrapāṇi ang lahat ng Dānava na inaakalang di-mapapatay. Pinasuko niya at ibinalik ang nawalang sukdulang karangalan ng mga deva.

Verse 91

निहत्य दानवान्सर्वा नाजहार रजिः प्रभुः / तं तथाह रजिं तत्र देवैः सह शतक्रतुः

Kahit napatay na niya ang lahat ng Dānava, hindi pa rin tinanggap ni Raji na panginoon ang (katungkulan/kaharian). Kaya roon, si Śatakratu kasama ang mga deva ay nagsalita kay Raji nang ganito.

Verse 92

रजिपुत्रो ऽहमित्युक्त्वा पुनरेवाब्रहवीद्वचः / इन्द्रो ऽसि राजन्देवानां सर्वेषां नात्र संशयः

“Ako ang anak ni Raji,” sabi niya, at muling nagsalita: “O hari, ikaw ang Indra ng lahat ng deva; walang pag-aalinlangan dito.”

Verse 93

यस्याहमिन्द्रः पुत्रस्ते ख्यातिं यास्यामि शत्रुहन् / स तु शक्रवचः श्रुत्वा वञ्चितस्तेन मायया

Ako si Śatruhan, anak ni Indra; itataas ko ang iyong katanyagan—wika niya. Nang marinig ang salita ni Śakra, siya’y nadaya ng gayong māyā.

Verse 94

तथेत्येवाह वै राजा प्रीयमाणः शतक्रतुम् / तस्मिंस्तु देवसदृशे दिवं प्राप्ते महीपतौ

Ang hari, nalugod kay Śatakratu, ay nagsabi: “Gayon nga.” At nang ang maharlikang tulad ng mga deva ay makarating sa langit.

Verse 95

दायाद्यमिन्द्रादा जह्नुराचार्यतनया रजेः / तानि पुत्रशतान्यस्य तच्च स्थानं शचीपतेः

Inagaw ng mga anak ng ācārya ni Raje ang karapatang mana mula kay Indra. Ang daan-daang anak niya at ang katungkulang iyon ay naging luklukan ni Śacīpati.

Verse 96

समाक्रामन्त बहुधा स्वर्गलोकं त्रिविष्टपम् / ततः काले बहुतिथे समतीते महाबलः

Sumalakay sila sa maraming paraan sa Svargaloka, ang Triviṣṭapa. Pagkaraan, nang lumipas ang mahabang panahon, ang makapangyarihan.

Verse 97

हतराज्यो ऽब्रवीच्छक्रो हतभागो बृहस्पतिम् / बदरी फलमात्रं वै पुरोडाशं विधत्स्व मे

Si Śakra, nawalan ng kaharian at kapalaran, ay nagsabi kay Bṛhaspati: “Ihanda mo para sa akin ang puroḍāśa na kasinlaki lamang ng bungang badarī.”

Verse 98

ब्रह्मर्षे येन तिष्ठेयं तेजसाप्यायितस्ततः / ब्रह्मन्कृशो ऽहं विमना त्दृतराज्यो हृतासनः

O Brahmarshi, ituro ang paraan upang sa pamamagitan ng tejas na iyon ay muli akong mapalakas at makapanatiling matatag. O Brahman, ako’y payat, lugmok, nawalan ng kaharian at inagawan ng luklukan.

Verse 99

हतौजा दुर्बलो युद्धे रजिपुत्रेः प्रसीद मे / बृहस्पतिरुवाच यद्येवं चोदितःशक्र त्वयास्यां पूर्वमेव हि

Nawalan ako ng tejas at nanghina sa digmaan; o anak ni Raji, maawa ka sa akin. Wika ni Brihaspati: “O Shakra, kung ganyan ang iyong pag-uudyok, noon pa sana…”

Verse 100

नाभविष्यत्त्वत्प्रियार्थमकर्त्तव्यं ममानघ / प्रयतिष्यामि देवेन्द्र त्वद्धितार्थं महाद्युते

O walang dungis, alang-alang sa iyong minamahal, wala nang bagay na ituturing kong di dapat gawin. O Devendra, dakilang maningning, magsisikap ako para sa iyong kapakanan.

Verse 101

यज्ञभागं च राज्यं च अचिरात्प्रतिपत्स्यसे / तथा शक्र गमिष्यामि मा भूत्ते विक्लवं मनः

Di magtatagal, matatamo mong muli ang bahagi sa yajña at ang kaharian. O Shakra, gagawin ko rin ang nararapat; huwag manginig ang iyong loob.

Verse 102

ततः कर्म चकारास्य तेजःसंवर्द्धनं महत् / तेषां च बुद्धिसंमोहमकरोद्बुद्धिसत्तमः

Pagkaraan, ang pinakadakila sa karunungan ay nagsagawa ng dakilang gawa upang palaguin ang tejas niya, at nilito rin ang pag-iisip ng lahat ng iyon.

Verse 103

ते यदा तु सुसंमूडा रागान्मत्तो विधर्मिणः / ब्रह्मद्विषश्च संबृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः

Nang sila’y lubhang nalito at nalasing sa pagnanasa, lumihis sa dharma at naging mga kaaway ni Brahman, napawi ang kanilang lakas at kabayanihan.

Verse 104

ततो लेभे ऽसुरैश्वर्यमैन्द्रस्थानं तथोत्तमम् / हत्वा रजिसुतान्सर्वान्कामक्रोधपरायणान्

Pagkaraan, natamo niya ang paghahari sa mga asura at ang dakilang luklukan ni Indra, sapagkat pinaslang niya ang lahat ng anak ni Raji na alipin ng pita at poot.

Verse 105

य इदं च्यवनं स्थानात्प्रतिष्ठां च शतक्रतोः / शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि न स दौरात्म्यमाप्नुयात्

Ang sinumang makinig o magpabasa ng salaysay na ito tungkol sa pagkabagsak at muling pagtatatag ng dangal ni Indra (Śatakratu), ay hindi mapapasailalim sa kasamaan ng loob.