Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
एतस्मिन्नेव काले तु पुरीं वारामसीं पुरा / शून्यां निवेशयामास क्षेमको नाम राक्षसः
Transliteration
etasminneva kāle tu purīṃ vārāmasīṃ purā / śūnyāṃ niveśayāmāsa kṣemako nāma rākṣasaḥ
Translation
Sa panahong iyon din, ang sinaunang lungsod ng Varamasi ay ginawang tiwangwang at walang tao ng rakshasang nagngangalang Ksemaka.
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
एवindeed/just
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
कालेtime/period
काले:
अधिकरण (Time locus)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पक्षान्तरबोधक-अव्यय (concessive/contrast particle)
पुरीम्city
पुरीम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
वारामसीम्Vārāmasī (Vārāṇasī)
वारामसीम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeNoun
Rootवारामसी/वाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुरीम् इति विशेषणम्
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly/once)
शून्याम्empty/deserted
शून्याम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुरीम् इति विशेषणम्
निवेशयामासmade (it) inhabited/settled
निवेशयामास:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootनि+विश् (धातु) → निवेशयामास (णिच् causative + periphrastic perfect)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect/परस्मैपद), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रयोग (Causative)
क्षेमकःKṣemaka
क्षेमकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootक्षेमक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
सम्बन्ध/विशेषण-निपात (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामनिर्देशार्थक-अव्यय (indeclinable: ‘by name’)
राक्षसःa demon (Rakshasa)
राक्षसः:
समानााधिकरण (Apposition to क्षेमकः)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन