Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते कार्त्तवीर्यवधो नाम चत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४०// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा पितुर्वधं घोरं तत्पुत्रास्ते शतं त्वरा / वारयामासुरत्युग्रं भार्गवं स्वबलेः पृथक्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na isinalaysay ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda ng Bhārgava-carita, ang ika-40 kabanata na tinatawag na “Pagpaslang kay Karttavirya.” Wika ni Vasiṣṭha: Nang makita ang kakila-kilabot na pagpatay sa ama, ang sandaang anak niya ay nagmadali, bawat isa’y kasama ang sariling lakas, upang pigilan ang lubhang mabagsik na Bhargava.

Verse 2

एकैकाक्षैहिणीयुक्ताः सर्वे ते युद्धदुर्मदाः / संग्रामं तुमुलं चक्रुः संरब्धास्तु पितुर्वधात्

Silang lahat ay may tig-iisang akshauhini na hukbo at nalululong sa yabang ng digmaan. Dahil sa galit sa pagpaslang sa ama, nagpasiklab sila ng mabangis na labanan.

Verse 3

रामस्तु दृष्ट्वा तत्पुत्राञ्छूरान्रणविशारदान् / परश्वधं समादाय युयुधे तैश्च संगरे

Nang makita ni Rama ang mga anak na iyon—mga bayani at bihasa sa labanan—kinuha niya ang palakol (parashu) at nakipagdigma sa kanila sa digmaan.

Verse 4

तां सेनां भगवान्रामः शताक्षौहिणिसंमिताम् / निजघान त्वरायुक्तो मुहुर्त्तद्वयमात्रतः

Nilipol ni Bhagawan Rama ang hukbong iyon—kasinglaki ng sandaang akṣauhiṇī—sa bilis, sa loob lamang ng dalawang muhūrta.

Verse 5

निःशेषितं स्वसैन्यं तु कुठारेणैव लीलया / दृष्ट्वा रामेण तेसर्वे युयुधुर्वीर्यसंमताः

Nang makita nilang nalipol ang sarili nilang hukbo sa palakol na tila laro lamang, ang lahat ng mandirigmang bantog sa tapang ay sumabak sa pakikipagdigma kay Rama.

Verse 6

नानाविधानि दिव्यानि प्रहरन्तो महोजसः / परितो मण्डलं चक्रुर्भार्गवस्य महात्मनः

Ang mga mandirigmang makapangyarihan, habang nagpapakawala ng sari-saring banal na sandata, ay bumuo ng isang bilog na pagkapaligid sa Mahatma Bhargava.

Verse 7

अथ रामो ऽपि बलवांस्तेषां मण्डलमध्यगः / विरेजे भगवान्साक्षाद्यथा नाभिस्तु चक्रगा

Pagkaraan, ang malakas na si Rama ay tumindig sa gitna ng kanilang bilog at nagningning na waring mismong Bhagawan, gaya ng umbok sa gitna ng gulong sa cakra.

Verse 8

नृत्यन्निवाचौ विरराज रामः शतं पुनस्ते परितो भ्रमन्तः / रेजुश्च गोपी गणमध्यसंस्थः कृष्णो यथा ताः परितो भ्रमन्त्यः

Parang sumasayaw, nagningning si Rama sa larangan ng digmaan; sila’y muling umikot sa paligid niya nang tig-iisang daan. Gaya ni Krishna na marilag sa gitna ng pangkat ng mga gopi, habang ang mga gopi ay umiikot sa paligid niya.

Verse 9

तदा तु सर्वे द्रुहिणप्रधानाः समागताः स्वस्वविमानसंस्थाः / समाकिरन्नन्दनमाल्यवर्षैः समन्ततो राममहीनवीर्यम्

Noon, nagtipon ang mga pangunahing deva sa pamumuno ni Druhiṇa (Brahmā), nakaluklok sa kani-kanilang vimāna, at mula sa lahat ng panig ay nagpaulan ng mga kuwintas ng bulaklak mula sa Nandana upang parangalan ang walang kapantay na lakas ni Rāma.

Verse 10

यः शस्त्रपादादुदतिष्ठत ध्वनिर् हुंकारगर्भो दिवमस्पृशन्स वै / तौर्यत्रिकस्येव शरक्षतानि भान्तीव यद्वन्नखदन्तपाताः

Mula sa paghampas ng mga sandata ay umangat ang tunog na may taglay na hiyaw, na wari’y sumayad sa langit; at ang mga bagsak ng kuko at pangil ay kumislap, gaya ng mga sugat ng palaso na luminaw sa gitna ng tugtugin ng tatlong instrumento.

Verse 11

क्रन्दन्ति शस्त्रैः क्षतविक्षताङ्गा गायन्ति यद्वत्किल गीतविज्ञाः / एवं प्रवृत्तं नृपयुद्धमण्डलं पश्यन्ति देवा भृशविस्मिताक्षः

Ang mga napinsala at napunit ang katawan sa sandata ay dumaraing, ngunit umaawit na parang bihasa sa himig; ang ganitong umiiral na bilog ng digmaan ng mga hari ay pinagmamasdan ng mga deva na lubhang namamangha.

Verse 12

ततस्तु रामो ऽवनिपालपुत्राञ्जिघांसुराजौ विविधास्त्रपूगैः / पृथक्चकारातिब लांस्तु मण्डलद्विच्छिद्य पङ्क्तिं प्रभुरात्तचापः

Pagkaraan, si Rāma, ang Panginoon, na nagnanais lipulin ang mga anak ng mga hari, ay itinaas ang busog at sa sari-saring astra ay hinati sa dalawa ang bilog ng labanan, at pinaghiwa-hiwalay ang hanay ng mga lubhang malalakas.

Verse 13

एकैकशस्तान्निजघान वीराञ्छतं तदा पञ्च ततः पलायिताः / शूरो वृषास्यो वृषशूरसेनौ जयध्वजश्चापि विभिन्नधैर्याः

Noon, sa bawat tig-isang hampas ay napatumba niya ang sandaang mandirigma; at pagkaraan, ang lima—Śūra, Vṛṣāsya, Vṛṣa, Śūrasena, at Jayadhvaja—na nabasag ang loob, ay tumakas.

Verse 14

महाभयेनाथ परीतचिता हिमाद्रिपादान्तरकाननं च / पृथग्गतास्ते सुपरीप्सवो नृपा न को ऽपि कांस्विद्ददृशे भृशार्त्तः

Dahil sa matinding takot, ang mga haring iyon ay nagkahiwa-hiwalay sa kagubatan sa paanan ng Himalaya; sa labis na dalamhati, walang sinuman ang nakakita sa iba saanman.

Verse 15

रामो ऽपि हत्वा नृपचक्रमाजौ राज्ञः सहायर्थमुपागतं च / समन्वितो ऽसावकृतव्रणेन सस्नौ मुदागत्य च नर्मदायाम्

Si Rama man, matapos lipulin sa labanan ang pabilog na hukbo ng mga hari at kasama ang mga dumating upang tumulong sa hari, na walang sugat, ay masayang dumating at naligo sa Ilog Narmada.

Verse 16

स्रात्वा नित्यक्रियां कृत्वा संपूज्य वृषभध्वजम् / प्रतस्थे द्रष्टुमुर्वीश शिवं कैलासवासिनम्

Pagkaligo at matapos ang pang-araw-araw na ritwal, at matapos sambahin nang ganap ang Panginoong may watawat na toro, ang haring iyon ay naglakbay upang masilayan si Shiva na nananahan sa Kailasa.

Verse 17

गुरुपत्नीमुमां चापि सुतौ स्कन्दविनायकौ / मनोयायी महात्मासावकृतव्रणसंयुतः

Ang dakilang banal na iyon ay inalaala sa puso si Uma, ang asawa ng Guru, at ang mga anak na sina Skanda at Vinayaka; walang sugat, siya’y naglakbay na kasingbilis ng isip.

Verse 18

कृतकार्यो मुदा युक्तः कैलासं प्राप्य तत्क्षणम् / ददर्श तत्र नगरीं महतीमलकाभिधम्

Nang maganap ang gawain at mapuspos ng galak, agad siyang nakarating sa Kailasa at nakita roon ang dakilang lungsod na tinatawag na Alaka.

Verse 19

नानामणिगणाकीर्णभवनैरुपशोभिताम् / नानारुपधरैर्यक्षैः शोभितां चित्रभूषणैः

Ang lungsod na iyon ay pinaganda ng mga tahanang hitik sa sari-saring hiyas, at lalo pang pinalamutian ng mga Yakṣa na may iba’t ibang anyo at mga kagamitang maringal at makukulay.

Verse 20

नानावृक्षसमाकीणैर्वनैश्चोपवनैर्युताम् / दीर्घिकाभिः सुदीर्घाभिस्तडागैश्चोपशोभिताम्

Ang lungsod ay napapaligiran ng mga gubat at harding hitik sa iba’t ibang puno, at pinapaganda ng mahahabang lawa at mga malalawak na imbakan ng tubig.

Verse 21

सर्वतो ऽप्यावृतां बाह्ये सीतयालकनन्दया / तत्र देवाङ्गनास्नानमुक्तकुङ्कुमपिञ्जरम्

Ang lungsod ay napaliligiran din sa labas, sa lahat ng panig, ng maputing Alakanandā; doon, ang kumkuma na natunaw mula sa pagligo ng mga dalagang makalangit ay nagpapapula sa tubig.

Verse 22

तृषाविर हिताश्चांभः पिबन्ति करिणो मुदा / यत्र संगीतसंनादा श्रूयन्ते तत्रतत्र ह

Kapag napawi ang uhaw, ang mga elepante ay umiinom ng tubig nang may galak; at saanman marinig ang alingawngaw ng musika, doon-doon kumakalat ang matamis na himig.

Verse 23

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सततं सहकारिभिः / तां दृष्ट्वा भार्गवो राजन्मुदा परमया युतः

Nang makita ang lungsod na iyon, na laging may kasamang mga Gandharva at Apsarā bilang mga kasama, O Hari, napuspos si Bhārgava ng sukdulang galak.

Verse 24

ययौ तदूर्ध्वं शिखरं यत्र शेवपरं गृहम् / ततो ददर्श राजेन्द्र स्निग्धच्छायं महावटम्

Umakyat siya sa tuktok na yaon, kung saan naroon ang tahanang nakatalaga kay Śiva. Pagkaraan, O dakilang hari, nakita niya ang malaking punong balete na may banayad na lilim.

Verse 25

तस्याधस्ताद्वरावासं सुसेव्यं सिद्धसंयुतम् / ददर्ंश तत्र प्राकारं शतयोजनमण्डलम्

Sa ibaba nito ay may marangal na tahanan, karapat-dapat dalawin at pinaninirahan ng mga siddha. Doon nakita niya ang pader na pumapalibot na may lawak na sandaang yojana.

Verse 26

नानारत्नाचितं रम्यं चतुर्द्वारं गणावृतम् / नन्दीश्वरं महाकालं रक्ताक्षं विकटोदरम्

Yaon ay marikit na hitik sa sari-saring hiyas, may apat na tarangkahan, at napalilibutan ng mga gaṇa: Nandīśvara, Mahākāla, Raktākṣa, at Vikaṭodara.

Verse 27

पिङ्गलाक्षं विशालाक्षं विरूपाक्षं घटोदरम् / मन्दारं भैरवं बाणं रुरुं भैरवमेव च

Pingalākṣa, Viśālākṣa, Virūpākṣa, Ghaṭodara; Mandāra, Bhairava, Bāṇa, Ruru, at si Bhairava rin mismo.

Verse 28

वीरकं वीरभद्रं च चण्डं भृङ्गिं रिटिं मुखम् / सिद्धेन्द्रनाथरुद्रांश्च विद्याधरमहोरगान्

Vīraka, Vīrabhadra, Caṇḍa, Bhṛṅgi, Riṭi, at Mukha; gayundin ang mga Siddhendra, Nātharudra, Vidyādhara, at Mahoraga.

Verse 29

भूतप्रेतपिशाचांश्च कूष्माण्डान्ब्रह्मराक्षसान् / वेतालान्दानवेन्द्रांश्च योगीन्द्रांश्च जटाधरान्

Nakita niya ang mga bhūta, preta, piśāca, kūṣmāṇḍa, brahmarākṣasa, vetāla, mga hari ng dānava, at mga yogīndra na may jata.

Verse 30

यक्षकिंपुरुषांश्चैव डाकिनीयो गिनीस्तथा / दृष्ट्वा नन्द्या५या तत्र प्रविष्टो ऽन्तर्मुदान्वितः

Nakita rin niya ang mga yakṣa, kiṃpuruṣa, mga ḍākinī at gini; at sa utos ni Nandī, pumasok siya sa loob na may galak sa puso.

Verse 31

ददर्श तत्र भुवनैरावृतं शिवमन्दिरम् / चतुर्योजनविस्तीर्णं तत्र प्राग्द्वारसंस्थितौ

Nakita niya roon ang templo ni Śiva na napalilibutan ng mga daigdig; lawak ay apat na yojana; at sa silangang tarangkahan, naroon silang nakatayo.

Verse 32

दृष्ट्वा वामे कार्त्तिकेय दक्ष चैव विनायकम् / ननाम भार्गवस्तौ द्वौ शिवतुल्यपराक्रमौ

Nang makita si Kārttikeya sa kaliwa at si Vināyaka sa kanan, yumukod si Bhārgava at nagbigay-pugay sa dalawang may lakas na tulad ni Śiva.

Verse 33

पार्षदप्रवरास्तत्र क्षेत्रपालाश्च संस्थिताः / रत्नसिंहासनस्थाश्च रत्नभूषमभूषिताः

Naroon ang mga dakilang pārṣada at mga kṣetrapāla; sila’y nakaupo sa mga trono ng hiyas at pinalamutian ng mga alahas na ratna.

Verse 34

भार्गवं प्रविशन्तं तु ह्यपृच्छञ्शिवमन्दिरम् / विनायको महाराज क्षणं तिष्ठेत्युवाच ह

Nang papasok na si Bhargava sa templo ni Shiva, tinanong siya ni Vinayaka at sinabi, “Maharaja, tumigil muna sandali.”

Verse 35

निद्रितो ह्युमया युक्तो महादेवो ऽधुनेति च / ईश्वराज्ञां गृहीत्वाहमत्रागत्यक्षणान्तरे

Ngayon ay natutulog si Mahadeva kasama si Uma; tinanggap ko ang utos ng Ishvara at dumating ako rito sa isang iglap.

Verse 36

त्वया सार्द्धं प्रवेक्ष्यामि भ्रातस्तिष्ठात्र सांप्रतम् / विनायकचश्चैवं श्रुत्वा भार्गवनन्दनः

Kapatid, papasok ako kasama mo; ngayon ay manatili ka muna rito. Nang marinig ang sinabi ni Vinayaka, ang anak ni Bhargava…

Verse 37

प्रवक्तुमुपचक्राम गणेशं त्वरयान्वितः / राम उवाच गत्वा ह्यन्तःपुरं भ्रातः प्रणम्य जगदीश्वरौ

Nagmamadali siyang nagsimulang magsalita kay Ganesha. Sinabi ni Rama, “Kapatid, pumasok sa looban ng palasyo at magbigay-galang sa dalawang Panginoon ng daigdig…”

Verse 38

पार्वतीशङ्करौ सद्यो यास्यामि निजमन्दिरम् / कार्त्तवीर्यः सुचन्द्रश्च सपुत्रबलबान्धवः

Pagkaraang agad na magbigay-galang kina Parvati at Shankara, tutungo ako sa sarili kong templo. Sina Karttavirya at Sucandra rin, kasama ang mga anak, lakas, at mga kamag-anak…

Verse 39

अन्ये सहस्रशो भूपाः कांबोजाः पङ्लवाः शाकाः / कान्यकुब्जाः कोशलेशा मायावन्तो महाबलाः

Libu-libong iba pang mga hari - ang mga Kamboja, Pahlava, Shaka, mga pinuno ng Kanyakubja at Kosala - mga dalubhasa sa ilusyon at napakalakas.

Verse 40

निहताः समरे सर्वे मया शंभुप्रसादतः / तमिमं प्रणिपत्यैव यास्यामि स्वगृहं प्रति

Lahat sila ay napatay ko sa labanan sa pamamagitan ng biyaya ni Shambhu. Pagkatapos ko lamang yumuko sa Kanya ako uuwi sa aking tahanan.

Verse 41

इत्युक्त्वा भार्गवस्तत्र तस्थौ गणपतेः पुरः / प्रोवाच मधुरं वाक्यं भार्गवे स गणाधिपः

Matapos sabihin ito, si Bhargava ay tumayo doon sa harap ni Ganapati. Ang Panginoon ng mga Gana ay nagsalita ng matatamis na salita kay Bhargava.

Verse 42

विनायक उवाच ज्ञणं तिष्ट महाभाग दर्शनं ते भविष्यति / अद्य विश्वेश्वरो भ्रातर्भवान्या सह वर्त्तते

Sinabi ni Vinayaka: "Maghintay ka sandali, O dakila, makakamit mo ang darshan. Ngayon, kapatid, ang Panginoon ng Uniberso ay kasama ni Bhavani."

Verse 43

स्त्रीपुंसोर्युक्त योस्तात सहैकासनसंस्थयोः / करोति सुखभङ्गं यो नरकं स व्रजेद्ध्रुवम्

"O mahal, sinumang gumambala sa kaligayahan ng isang lalaki at babae na nakaupo nang magkasama sa iisang upuan ay tiyak na mapupunta sa impiyerno."

Verse 44

विशेषतस्तु पितरं गुरुं वा भूपतिं द्विजः / र७स्यं समुपासिनं न पश्येदिति निश्चयः

Lalo na, ang isang dvija ay hindi nararapat tumingin sa ama, guro, o hari na nagsasagawa ng lihim na pagsamba; ito ang tiyak na pasya.

Verse 45

कामतो ऽकामतो वापि पश्येद्यः सुरतोन्मुखम् / स्त्रीविच्छेदो भवेत्तस्य ध्रुवं सप्रसु जन्मसु

Ang sinumang, sadya man o hindi, tumingin sa taong nakatuon sa paglalayaw ng pita, tiyak na daranas ng pagkalayo sa babae, kahit sa maraming kapanganakan.

Verse 46

श्रोणिं वक्षः स्थलं वक्त्रं यः पश्यति परस्त्रियः / मातुर्वापि भगिन्या वा दुहितुः स नराधमः

Ang sinumang tumingin sa balakang, dibdib, o mukha ng ibang babae—kahit siya’y ina, kapatid na babae, o anak—siya ang pinakamasamang tao.

Verse 47

भार्गव उवाच अहो श्रुतमपूर्वं किं वचनं तव वक्त्रतः / ब्रान्त्या विनिर्गतं वापि हास्यार्थमथवोदितम्

Wika ni Bhārgava: “Aba! Anong di-karaniwang pananalita ang narinig ko mula sa iyong bibig? Lumabas ba ito dahil sa pagkalito, o sinabi lamang para sa biro?”

Verse 48

कामिनां सविकाराणामेतच्छास्त्रनिदर्शनम् / निर्विकारास्य च शिशोर्न दोषः कश्चिदेव हि

Ito ang turo ng śāstra para sa mga taong mapagnasa na may pagnanasa at pag-uga ng loob; ngunit ang batang walang pagbabago ng pita ay walang anumang sala.

Verse 49

यास्याम्यन्तः पुरं भ्रातस्तव किं तिष्ठ बालक / यथादृष्टं करिष्यामि तत्र यत्समयोचितम्

O kapatid, papasok ako sa loob ng palasyo; bakit ka nakatayo riyan, bata? Gagawin ko ayon sa aking nakita, at ang nararapat sa takdang panahon doon.

Verse 50

तत्रैव माता तातश्च त्वया नाम निरूपितौ / जगतां पितरौ तौ च पार्वतीपरमेश्वरौ

Doon mo rin pinangalanan ang ina at ama; silang dalawa ang mga magulang ng sanlibutan—si Parvati at si Parameshvara.

Verse 51

इत्युक्त्वा भार्गवो राजन्नन्तर्गन्तुं समुद्यतः / विनायकस्तदोत्थाय वारयामास सत्वरम्

Pagkasabi nito, O hari, handa nang pumasok sa loob si Bhargava; ngunit tumindig si Vinayaka at dali-daling humarang sa kanya.

Verse 52

वाग्युद्धं च तयोरासीन्मिथो हस्तविकर्षणम् / दृष्ट्वा सकन्दस्तु संभ्रान्तो बोधयामास तौ तदा

Nagkaroon sa kanila ng labanan ng salita at paghila sa kamay ng isa’t isa; nang makita ito, nabalisa si Skanda at agad silang pinayuhan noon din.

Verse 53

बाहुभ्यां द्वौ समुद्गृह्य पृथगुत्सारितौ तथा / अथ क्रुद्धो गणेशाय भार्गवः परवीरहा / परश्वधं समादाय सप्रक्षेप्तुं समुद्यतः

Inangat niya ang dalawa sa pamamagitan ng kanyang mga bisig at pinaghiwalay sila; saka si Bhargava, mamumuksa ng mga bayani ng kaaway, ay nagalit kay Ganesha, kinuha ang palakol (parashu) at naghanda itong ihagis.

Verse 54

तं दृष्ट्वा गजाननो भृगुवरं क्रोधात्क्षिपन्तं त्वरा स्वात्मार्थं परशुं तदा निजकरेणोद्धृत्य वेगेन तु / भूर्लोकं भुवः स्वरपि तस्योर्ध्वं महर्वैजनं लोकं चापि तपो ऽथ सत्यमपरं वैकुण्ठमप्यानयत्

Nang makita iyon, nakita ni Gajānana ang Bhṛguvara na sa galit ay naghahagis ng palakol; upang ipagtanggol ang sarili, itinaas niya ang palakol sa sariling kamay at sa bilis ay dinala siya sa Bhūrloka, Bhuvaḥ, Svarga, saka sa Maharloka, Vaijana-loka, Tapoloka, Satyaloka, at maging sa dakilang Vaikuṇṭha.

Verse 55

तस्योर्ध्वं च विदर्शयन्भृगुवरं गोलोकमीशात्मजो निष्पात्याधरलोकसप्तक मपीत्थं दर्शयामास च / उद्धृत्याथ ततो हि गर्भसलिले प्रक्षप्तमात्रं त्वरा भीतं प्राणपरिप्सुमानयदथो तत्रैव यत्रास्थितः

Habang ipinakikita sa Bhṛguvara ang nasa itaas, ipinamalas din ng anak ng Īśvara ang Goloka; at hinila rin palabas ang pitong daigdig sa ibaba upang ipakita. Pagkaraan, nang siya’y maihagis pa lamang sa tubig ng sinapupunang kosmiko, agad siyang iniahon; at ang takót na nagnanais maligtas ang buhay ay mabilis na ibinalik sa mismong kinaroroonan niya.