Adhyaya 5

Sutra 1

अनीश्वराः पितृमन्तः स्थितपितृमातृकाः पुत्राः ॥ कZ_०३.५.०१ ॥

Ang mga anak na lalaki ay hindi mga malayang may-ari sa batas habang nabubuhay ang ama at habang kapwa naroroon/nabubuhay ang ama at ina.

Sutra 2

तेषामूर्ध्वं पितृतो दायविभागः पितृद्रव्याणाम् ॥ कZ_०३.५.०२ ॥

Pagkatapos lamang niyon (ibig sabihin, matapos mamatay ang ama/mawakas ang kapangyarihan niya) nagkakaroon ng paghahati ng mana mula sa ama—ng ari-arian ng ama.

Sutra 3

स्वयं आर्जितमविभाज्यमन्यत्र पितृद्रव्यादुत्थितेभ्यः ॥ कZ_०३.५.०३ ॥

Ang ari-ariang sariling kinita ay hindi dapat paghati-hatian—maliban kung sa lawak na ito’y nagmula sa (o masusundan pabalik sa) ari-arian ng ama.

Sutra 4

पितृद्रव्यादविभक्तोपगतानां पुत्राः पौत्रा वा आचतुर्थादित्यंशभाजः ॥ कZ_०३.५.०४ ॥

Ang mga anak na lalaki—o mga apo na lalaki—na nanatili sa hindi pa nahahating magkasanib na ari-arian na nagmula sa ari-arian ng ama ay nagkakaroon ng karapatang tumanggap ng bahagi simula sa ikaapat na salinlahi (ibig sabihin, kinikilala ang karapatan hanggang ikatlo; lampas doon, ang pag-angkin ng bahagi ay nagsisimula lamang sa ikaapat).

Sutra 5

तावदविच्छिन्नः पिण्डो भवति ॥ कZ_०३.५.०५ ॥

Hangga’t ganoon, nananatiling buo at hindi nahahati ang ari-arian ng pamilya bilang isang pinagsamang yunit (isang ‘piṇḍa’ na hindi pa nahahati).

Sutra 6

विच्छिन्नपिण्डाः सर्वे समं विभजेरन् ॥ कZ_०३.५.०६ ॥

Kapag nabuwag na ang pinagsamang yunit (ibig sabihin, naganap na ang paghahati), ang lahat (ng karapat-dapat na tagapagmana) ay dapat maghati nang pantay-pantay.

Sutra 7

अपितृद्रव्या विभक्तपितृद्रव्या वा सह जीवन्तः पुनर्विभजेरन् ॥ कZ_०३.५.०७ ॥

Ang mga walang pamana mula sa ama, o yaong ang pamana mula sa ama ay nahati na, kung sila’y namumuhay nang magkakasama, ay maaaring maghati muli (ng ari-ariang sama-samang naipon).

Sutra 8

यतश्चोत्तिष्ठेत स द्व्यंशं लभेत ॥ कZ_०३.५.०८ ॥

Ang taong sa pamamagitan ng sariling pagsisikap ay nagpaunlad/nagtatag ng (karaniwang ari-arian) ay tatanggap ng dobleng bahagi.

Sutra 9

द्रव्यमपुत्रस्य सोदर्या भ्रातरः सहजीविनो वा हरेयुः कन्याश्च ॥ कZ_०३.५.०९ ॥

Ang ari-arian ng lalaking walang anak na lalaki ay kukunin ng kanyang mga kapatid na lalaki na buo (magkakaparehong magulang) o ng mga kamag-anak na kasamang naninirahan; at (kung wala sila/ayon sa itinakda) pati ang mga anak na babae.

Sutra 10

रिक्थं पुत्रवतः पुत्रा दुहितरो वा धर्मिष्ठेषु विवाहेषु जाताः ॥ कZ_०३.५.१० ॥

Ang mana ng lalaking may mga anak ay mapupunta sa kanyang mga anak na lalaki; o sa kanyang mga anak na babae na isinilang mula sa mga kasal na ayon sa batas.

Sutra 11

तदभावे पिता धरमाणः ॥ कZ_०३.५.११ ॥

Kung wala sila, ang ama—kung nabubuhay—ang kukuha (ng ari-arian).

Sutra 12

पित्रभावे भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च ॥ कZ_०३.५.१२ ॥

Kung wala ang ama, ang mga kapatid na lalaki at ang mga anak na lalaki ng mga kapatid (ang magmamana).

Sutra 13

अपितृका बहवोऽपि च भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च पितुरेकमंशं हरेयुः ॥ कZ_०३.५.१३ ॥

Kahit marami ang mga tagapagmana na walang ama, ang mga kapatid na lalaki at ang mga anak na lalaki ng mga kapatid ay dapat tumanggap lamang ng iisang bahagi—ang bahaging sana’y para sa ama (nang sama-sama).

Sutra 14

सोदर्याणामनेकपितृकाणां पितृतो दायविभागः ॥ कZ_०३.५.१४ ॥

Sa mga magkakapatid na iisa ang ina ngunit magkakaiba ang ama, ang pamana ay dapat hatiin ayon sa ari-arian ng kani-kanilang ama.

Sutra 15

पितृभ्रातृपुत्राणां पूर्वे विद्यमाने नापरमवलम्बन्ते ज्येष्ठे च कनिष्ठमर्थग्राहिणम् ॥ कZ_०३.५.१५ ॥

Para sa mga anak na lalaki ng kapatid na lalaki ng ama (mga pinsang buo sa ama), kapag may nakatatanda (naunang may karapatan) na umiiral, ang sumunod ay hindi maaaring umasa sa kanya upang maghabol ng karapatan; at kapag naroon ang panganay, ang bunso na kumuha ng ari-arian ay hindi dapat kilalaning may karapatang mangibabaw sa panganay.

Sutra 16

जीवद्विभागे पिता नैकं विशेषयेत् ॥ कZ_०३.५.१६ ॥

Sa paghahating ginagawa habang buhay pa ang ama, hindi dapat magpakita ng pagkiling ang ama sa pagbibigay ng natatanging bahagi sa iisang anak lamang.

Sutra 17

न चैकमकारणान्निर्विभजेत ॥ कZ_०३.५.१७ ॥

At hindi rin dapat ibukod (o ihiwalay) ang isang tao nang walang dahilan sa paghahati.

Sutra 18

पितुरसत्यर्थे ज्येष्ठाः कनिष्ठाननुगृह्णीयुः अन्यत्र मिथ्यावृत्तेभ्यः ॥ कZ_०३.५.१८ ॥

Kapag hindi sapat ang kabuhayan ng ama, dapat suportahan ng mga nakatatandang kapatid na lalaki ang mga nakababata—maliban sa mga may tiwaling o mapanlinlang na asal.

Sutra 19

प्राप्तव्यवहाराणां विभागः ॥ कZ_०३.५.१९ ॥

May paghahati (paglalaan) para sa mga bagay na nasa ilalim na ng transaksiyon/paghahabol (ibig sabihin, mga ari-arian o pananagutang umabot na sa antas na maaaring ipaglaban o singilin).

Sutra 20

अप्राप्तव्यवहाराणां देयविशुद्धं मातृबन्धुषु ग्रामवृद्धेषु वा स्थापयेयुः आव्यवहारप्रापणात्प्रोषितस्य वा ॥ कZ_०३.५.२० ॥

Para sa mga hindi pa kayang magsagawa ng mga transaksiyon (o hindi pa nagsisimula ang kanilang pakikitungo sa kalakalan), ang netong halagang dapat bayaran (pagkatapos linisin ang mga pananagutan) ay dapat ideposito sa mga kamag-anak sa panig ng ina o sa mga nakatatanda sa nayon—gayundin sa mga kaso na ang tao ay wala dahil hindi pa pumapasok sa pakikitungo o nasa malayo.

Sutra 21

सम्निविष्टसममसम्निविष्टेभ्यो नैवेशनिकं दद्युः कन्याभ्यश्च प्रादानिकम् ॥ कZ_०३.५.२१ ॥

Sa mga hindi pa nakapagtatatag ng sariling sambahayan, dapat bigyan ng bahagi para sa pagtatatag (pangpundar ng tirahan) na katumbas ng sa mga nakapagtatag na; at sa mga anak na babae, dapat bigyan ng bahagi para sa pag-aasawa (dote/handog sa kasal).

Sutra 22

ऋणरिक्थयोः समो विभागः ॥ कZ_०३.५.२२ ॥

Ang mga utang at ang minanang ari-arian ay dapat hatiin nang pantay (ibig sabihin, ang pananagutan at mga ari-arian ay ipinapamahagi nang magkaparis).

Sutra 23

उदपात्राण्यपि निष्किंचना विभजेरनित्याचार्याः ॥ कZ_०३.५.२३ ॥

Kahit ang mga sisidlang tubig ay dapat panghati-hatian sa mga walang pag-aari (mga ascetic); at ang mga may di-matatag na disiplina (palaboy/di-regular na ascetic) ay ituturing ding saklaw ng gayong paghahati.

Sutra 24

छलमेतदिति कौटिल्यः ॥ कZ_०३.५.२४ ॥

Sabi ni Kauṭilya: “Ito ay pandaraya (isang mapanlinlang na pakana).”

Sutra 25

सतोऽर्थस्य विभागो नासतः ॥ कZ_०३.५.२५ ॥

Ang paghahati ay para sa ari-ariang umiiral, hindi para sa ari-ariang hindi umiiral.

Sutra 26

एतावानर्थः सामान्यस्तस्यैतावान्प्रत्यंश इत्यनुभाष्य ब्रुवन् साक्षिषु विभागं कारयेत् ॥ कZ_०३.५.२६ ॥

Pagkatapos sabihin: “Ito ang kabuuang ari-ariang magkakasama; ito ang katumbas na bahagi niya,” dapat niyang ipagawa ang paghahati sa harap ng mga saksi.

Sutra 27

दुर्विभक्तमन्योन्यापहृतमन्तर्हितमविज्ञातोत्पन्नं वा पुनर्विभजेरन् ॥ कZ_०३.५.२७ ॥

Dapat nilang muling hatiin (ang ari-arian) kung ito’y maling nahati, inangkin ng isa’t isa, itinago, o kung may ari-ariang lumitaw kalaunan na dati’y hindi nalalaman.

Sutra 28

अदायादकं राजा हरेत्स्त्रीवृत्तिप्रेतकार्यवर्जमन्यत्र श्रोत्रियद्रव्यात् ॥ कZ_०३.५.२८ ॥

Kukunin ng hari (bilang napupunta sa estado) ang ari-ariang walang legal na tagapagmana—maliban sa nakalaan para sa kabuhayan ng babae at para sa mga ritwal ng libing; ngunit hindi ito saklaw sa ari-arian ng isang śrotriya.

Sutra 29

तत्त्रैवेद्येभ्यः प्रयच्छेत् ॥ कZ_०३.५.२९ ॥

Dapat niyang ipagkaloob ang (ari-ariang) iyon sa mga Traivedya.

Sutra 30

पतितः पतिताज्जातः क्लीबश्चानंशाः जडोन्मत्तान्धकुष्ठिनश्च ॥ कZ_०३.५.३० ॥

Ang taong natiwalag, ang ipinanganak mula sa natiwalag, at ang impotente—sila ay walang bahagi; gayundin ang may kapansanan sa pag-iisip, ang baliw, ang bulag, at ang may ketong.

Sutra 31

सति भार्यार्थे तेषामपत्यमतद्विधं भागं हरेत् ॥ कZ_०३.५.३१ ॥

Kapag may nakalaan para sa ikabubuhay ng asawa, ang kanilang mga anak—kung hindi kabilang sa kaparehong uri na diskwalipikado—ang tatanggap ng kanilang bahagi.

Sutra 32

ग्रासाच्छादनमितरे पतितवर्जाः ॥ कZ_०३.५.३२ ॥

Ang iba pa (na hindi kasama sa bahagi) ay bibigyan ng pagkain at damit—maliban sa patita (natiwalag).

Sutra 33

तेषां च कृतदाराणां लुप्ते प्रजनने सति ॥ कZ_०३.५.३३अब् ॥

At para sa mga nag-asawa na, kapag tumigil na (o wala) ang pag-aanak…

Sutra 34

सृजेयुर्बान्धवाः पुत्रांस्तेषामंशान्प्रकल्पयेत् ॥ कZ_०३.५.३३च्द् ॥

Walang tekstong isasalin.