Adhyaya 316
Mantra-shastraAdhyaya 31634 Verses

Adhyaya 316

Derivation (Uddhāra) of the Sakalādi Mantra (सकलादिमन्त्रोद्धारः)

Ipinapaliwanag ni Panginoong Agni (bilang Īśvara sa binanggit na pambungad) ang isang teknikal na balangkas ng tantra para sa pagkuha/deribasyon (uddhāra) at paggamit ng sistemang Sakalādi/Prāsāda-mantra, sa pamamagitan ng pagmamapa ng mga yunit ng tunog—hanay ng varṇa mula a hanggang kṣa (ka-series)—sa mga anyong banal at tungkuling ritwal. Mula sa mga antas ng pag-iral—sakala (nahahayag), niṣkala (walang bahagi), śūnya (kawalan)—lumilipat ito sa “pag-inhinyero” ng mantra: pagbanggit ng mga pangalan ng diyos, mga katumbas na ikonograpiya (kṣa bilang Narasiṃha; proporsyon ng Viśvarūpa), at mga paglalagay ng nyāsa na kaugnay ng limang mukha (Īśāna, Tatpuruṣa, Aghora/Dakṣiṇa, Vāmadeva, Sadyojāta). Itinatakda rin ang mga pantulong na mantra (hṛdaya, śiras, śikhā, netra, astra) at ang mga hulíng pagbigkas (namaḥ, svāhā, vauṣaṭ, hūṃ, phaṭ), na nagtatapos sa prāsāda-mantra na “sarva-karmakara” na sinasabing nakagaganap ng lahat ng ritwal. Sa huling bahagi, inihahambing ang sakala prāsāda sa niṣkala na anyo ni Sadāśiva, tinatalakay ang pagtabing na may bahid ng śūnya, at inilalagay ang mga nabuong set sa taksonomiya ng Vidyeśvara (walong panginoon), upang pagdugtungin ang metapisika, ponolohiya, ikonograpiya, at mabisang pagsasagawa ng ritwal.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नानामन्त्रा नाम पञ्चदशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ षोडशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः सकलादिमन्त्रोद्धारः ईश्वर उवाच सकलं निष्कलं शून्यं कलाढ्यं स्वमलङ्कृतम् क्षपणं क्षयमन्तस्थं कण्ठोष्ठं चाष्टमंशिवम्

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa nagwakas ang ika-315 kabanata na tinawag na “Iba’t ibang Mantra.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-316 kabanata: “Paglalantad (uddhāra) ng Mantrang Sakalādi.” Sinabi ng Panginoon: “(Ito) ay sakala (may anyo) at niṣkala (walang bahagi), śūnya (kawalan), sagana sa mga kalā, pinalamutian ng sariling kapangyarihan. Ito ang kṣapaṇa (tagapag-alis), ang kṣaya (tagapagtapos ng pagkasira), nananahan sa loob (antastha); (ito) ay sa lalamunan at mga labi (kaṇṭha–oṣṭha), at ang ikawalo—Śiva, ang mapalad.”

Verse 2

प्रासादस्य पराख्यस्य स्मृतं रूपं गुहाष्टधा रिपुदुष्टादि वारयेदिति क , ट च प्रसादस्येति ख स्मृतिरूपमिति ख सदाशिवस्य शब्दस्य रूपस्याखिलसिद्धये

Ang anyo ng tinatawag na ‘Parā’ na Prāsāda (pinakamataas na uri ng templo) ay inaalala bilang “walong-ulat na lihim” (guhya aṣṭadhā). Sinasabing nakapagtataboy ito ng mga kaaway, masasamang tao, at iba pa—ganito ang pagbasa sa Ka at Ṭa; sa pagbasa namang Kha ay may “ng prāsāda” at “ang anyong inaalala.” (Itinuturo ito) upang makamit ang ganap na tagumpay (siddhi) sa pamamagitan ng anyong-mantra ng salitang “Sadāśiva.”

Verse 3

अमृतश्चांशुभांश्चेन्दुश्चेश्वरश्चोग्र ऊहकः एकपादेन ओजाख्य औषधश्चांशुमान् वशी

“Amṛta (Walang-kamatayan), Aṃśubhāṃ (Nagniningning), Indu (Buwan), Īśvara (Panginoon), Ugra (Mabangis), Ūhaka (Tagapagkilatis), Ekapāda (May Isang Paa), ang tinatawag na Ojas, Auṣadha (Panginoon ng mga halamang-gamot), Aṃśumān (Maliwanag), at Vaśī (May pagpipigil-sa-sarili).”

Verse 4

अकारादेः क्षकारश् च ककारादेः क्रमादिमे कामदेवः शिखण्डी च गणेशः कालशङ्करौ

Mula sa hanay ng mga pantig na nagsisimula sa “a” hanggang “kṣa”, at gayundin mula sa hanay na nagsisimula sa “ka”, ayon sa wastong pagkakasunod—ang (mga pantig na) ito ay itinuturo na tumutugma sa mga diyos: Kāmadeva, Śikhaṇḍī, Gaṇeśa, at Kāla-Śaṅkara.

Verse 5

एकनेत्रो द्विनेत्रश् च त्रिशिखो दीर्घबाहुकः एकपादर्धचन्द्रश् च बलपो योगिनीप्रियः

Siya ang May-Isang-Mata at gayundin ang May-Dalawang-Mata; siya’y may tatlong tuktok (triśikha), mahahaba ang mga bisig; may isang paa, taglay ang kalahating buwan; makapangyarihan, at minamahal ng mga Yoginī.

Verse 6

शक्तीश्वरो महाग्रन्थिस्तर्पकः स्थाणुदन्तुरौ निधीशो नन्दी पद्मश् च तथान्यः शाकिनीप्रियः

Siya ang Panginoon ng Śakti; ang May Dakilang Buhol (Mahāgranthi); ang Tagapagpuno ng kasiyahan (Tarpaka); ang Di-natitinag (Sthāṇu); ang May Pangil o Pangilid (Dantura); ang Panginoon ng mga kayamanan (Nidhīśa); si Nandī; si Padma; at gayundin ang “Iba Pa” na lampas sa lahat; at ang Minamahal ng mga Śākinī.

Verse 7

सुखविम्बो भीषनश् च कृतान्तः प्राणसंज्ञकः तेजस्वी शक्र उदधिः श्रीकण्ठः सिंह एव च

“Sukhavimba” (anyo ng mapagpalang liwanag); “Bhīṣaṇa” (ang Kakila-kilabot); “Kṛtānta” (Kamatayan, ang tagapagtapos); “Prāṇa-saṃjñaka” (kilala bilang hininga ng buhay); “Tejasvī” (ang Maningning); “Śakra” (makapangyarihang gaya ni Indra); “Udadhi” (Karagatan); “Śrīkaṇṭha” (ang Mapalad ang Lalamunan); at “Siṃha” (Leon).

Verse 8

शशाङ्को विश्वरूपश् च क्षश् च स्यान्नरसिंहकः सूर्यमात्रासमाक्रान्तं विश्वरूपन्तु कारयेत्

Ang “Śaśāṅka” at “Viśvarūpa” ang mga itinakdang anyo; at ang pantig na “kṣa” ay dapat iguhit/ukitin bilang “Narasiṃha”. Dapat likhain ang larawan ni Viśvarūpa na sumasaklaw sa sukat ng Araw (proporsiyong solar).

Verse 9

अंशुमत्संयुतं कृत्वा शशिवीजं विनायुतम् ईशानमोजसाक्रान्तं प्रथमन्तु समुद्धरेत्

Pagkatapos pagsamahin sa sangkap na “aṃśumat” (ang maningning), at pagdugtungin ang “śaśi-bīja” (binhing pantig ng Buwan) kasama si Vināyaka (vinā-yuta), dapat munang ilabas/bigkasin ang bahaging “Īśāna” (mantra), na pinalalakas ng ojas (lakas-buhay).

Verse 10

तृतीयं पुरुषं विद्धि दक्षिणं पञ्चमं तथा सप्तमं वामदेवन्तु सद्योजातन्ततःपरं

Alamin na ang ikatlong paglalagay ay “Tatpuruṣa”; ang ikalima ay “Dakṣiṇa” (Aghora, ang mukhang timog); at ang ikapito ay “Vāmadeva”; pagkaraan nito, ang “Sadyojāta” ang kasunod na paglalagay.

Verse 11

रसयुक्तन्तु नवमं ब्रह्मपञ्चपञ्चकमीरितम् ओंकाराद्याश् चतुर्थ्यन्ता नमोन्ताः सर्वमन्त्रकाः

Ang ikasiyam na (hanay) ay ipinahahayag na “may rasa,” at itinuturo bilang Brahma na limang-at-limang pangkat. Lahat ng mantra ay yaong nagsisimula sa Oṃ, nagtatapos sa anyong datibo (ikaapat na kaso), at nagwawakas sa salitang “namaḥ.”

Verse 12

सद्योदेवा द्वितीयन्तु हृदयञ्चाङ्गसंयुतम् चतुर्थन्तु शिरो विद्धि ईश्वरन्नामनामतः

Alamin na ang ikalawa (mantra/anyo) ay “Sadyodeva,” na kaugnay ng puso (hṛdaya) at ng mga pantulong na sangkap (aṅga). Alamin din na ang ikaapat ay ang ulo, ayon sa pagtatalaga ng pangalan ni Īśvara (ang Panginoon).

Verse 13

ऊहकन्तु शिखा ज्ञेया विश्वरूपसमन्विता त्रिशिखी चोर्ध्ववाहुक इति ख , छ च तन्मन्त्रमष्टमं ख्यातं नेत्रन्तु दशमं मतम्

Ang Śikhā (tuktok na buhol ng buhok na ginagamit sa nyāsa) ay dapat maunawaan bilang “Ūhakā,” na may kasamang anyong pangkalahatan (Viśvarūpa)—bilang triśikhī (“tatlong tuktok”) at ūrdhva-vāhuka (“nakataas ang mga bisig”); ipinahihiwatig ng mga pantig na kha at cha. Iyan ang ipinahahayag na ikawalong mantra; at ang Netra (mantra ng pag-iingat sa mata) ay itinuturing na ikasampu.

Verse 14

अस्त्रं शशी समाख्यातं शिवसंज्ञं शिखिध्यजः नमः स्वाहा तथा वौषत् हूं च फत्कक्रमेण तु

Ang “Śaśī-astra,” ang sandatang-buwan, ay ipinahahayag nang ganito. O Śikhidhvaja, taglay nito ang pangalang “Śiva.” Ito’y gamitin sa wastong pagkakasunod ng mantra: “namaḥ,” “svāhā,” “vauṣaṭ,” “hūṃ,” at “phaṭ.”

Verse 15

जातिफट्कं हृदादीनां प्रासादं मन्त्रमावदे ईशानाद्रुद्रसंख्यातं प्रोद्धरेच्चांशुरञ्जितम्

Dapat bigkasin ang “jāti-phaṭka” (phaṭ na ayon sa uri) para sa hṛdaya at sa iba pang sangkap ng nyāsa, at ipahayag ang “prāsāda” na mantra. Mula kay Īśāna, dapat itong hanguin/ayusin ayon sa bilang ni Rudra, na pinagniningning ng mga sinag (aṃśu) nito.

Verse 16

औषधाक्रान्तशिरसमूहकस्योपरिस्थितं अर्धचन्द्रोर्धनादश् च विन्दुद्वितयमध्यगं

Inilalagay sa ibabaw ng pangkat ng mga titik-ulo na nagsisimula sa «auṣadha» ang kalahating-buwan at ang ardhanāda; ito’y nakapuwesto sa pagitan ng dalawang tuldok (bindu).

Verse 17

तदन्ते विश्वरूपन्तु कुटिलन्तु त्रिधा ततः एवं प्रासादमन्त्रश् च सर्वकर्मकरो मनुः

Sa dulo nito, dapat buuin ang anyong viśvarūpa (may lahat ng anyo); pagkatapos ay gawin nang tatluhan ang anyong kuṭila (baluktot/paikot). Sa gayon nabubuo ang prāsāda-mantra, ang mantra ng templo, na itinuturing na mabisa sa pagtupad ng lahat ng gawain-ritwal (sarva-karman).

Verse 18

शिखावीजं समुद्धृत्य फट्कारान्तन्तु चैव फट् अर्धचन्द्रासनं ज्ञेयं कामदेवं ससर्पकम्

Matapos kunin ang Śikhā-bīja, at saka idagdag sa dulo ang pantig na «phaṭ»—tunay na bigkasin ang «phaṭ»—dapat maunawaan ito bilang Ardhacandra-āsana, na kaugnay ni Kāmadeva, kasama ang kasabay na sangkap/anyo ng ahas.

Verse 19

महापाशुपतास्त्रन्तु सर्वदुष्टप्रमर्दनम् प्रासादः सकलः प्रोक्तो निष्कलः प्रोच्यते ऽधुना

Ngayon, ang Dakilang Pāśupata-astra ay ipinahahayag na sandatang dumudurog sa lahat ng masasama. Nailarawan na ang prāsāda na may anyo (sakala); sa kasalukuyan ay ipinapaliwanag ang walang-anyong (niṣkala) aspekto.

Verse 20

औषधं विश्वरूपन्तु रुद्राख्यं सूर्यमण्डलम् चन्द्रार्धं नादसंयोगं विसंज्ञं कुटिलन्ततः

Ang auṣadha, ang sangkap na panggamot, ay may viśvarūpa (pangkalahatang anyo), tinatawag na «Rudra» at inihahalintulad sa bilog ng araw. Taglay nito ang kalahating-buwan, nakaugnay sa nāda (panloob na tunog), nagiging lampas sa karaniwang pag-unawa, at pagkaraan ay nagkakaroon ng kuṭila na anyong paikot na tila ahas.

Verse 21

निष्कलो भुक्तिमुक्तौ स्यात्पञ्चाङ्गो ऽयं सदाशिवः अंशुमान् विश्वरूपञ्च आवृतं शून्यरञ्जितम्

Sa Kanyang anyong walang bahagi (niṣkala), ipinagkakaloob Niya ang kapakinabangan sa daigdig at ang kalayaan. Ang Sadāśiva na ito ay limang-anyo sa pagpapakita; siya’y maningning, may anyong sansinukob, at bagaman natatakpan ay wari’y “nabahiran” ng Kawalan—na para bang nababalutan ng kawalan ng laman.

Verse 22

ब्रह्माङ्गरहितः शून्यस्तस्य मूर्तिरसस्तरुः विघ्ननाशाय भवति पूजितो बालबालिशैः

Walang mga sangkap/katangian ng Brahman, kaya ito’y nagiging hungkag; ang anyo nito’y tila isang “punongkahoy” na di-tunay. Gayunman, kapag sinamba ng mga musmos at mangmang, ito’y itinuturing na paraan sa pagwasak ng mga hadlang.

Verse 23

अंशुमान् विश्वरूपाख्यमूहकस्योपरि स्थितम् कलाढ्यं सकलस्यैव पूजाङ्गादि च सर्वतः

Ang Aṃśumān ay ilalagay sa ibabaw ng anyong tinatawag na Mūhaka, na kilala bilang Viśvarūpa. Siya’y puspos ng lahat ng kalā (mga bahagi/sining na banal), ganap sa bawat paraan, at napaliligiran sa lahat ng panig ng mga kasangkapan ng pagsamba at iba pang sangkap ng ritwal.

Verse 24

नरसिंहं कृतान्तस्थं तेजस्विप्राणमूर्धगम् मन्त्रमादरेदिति ञ चन्द्रार्धनादसंयुक्तमिति ख अंशुमानूहकाक्रान्तमधोर्धं स्वसलङ्घृतम्

“Ang pantig na Ña ay dapat igalang bilang mantra ni Narasiṃha—naninirahan sa saklaw ni Kṛtānta (Kamatayan), maningning, at umaakyat kasama ng prāṇa (hiningang-buhay) tungo sa tuktok ng ulo. Ang pantig na Kha ay sinasabing kaugnay ng tandang kalahating-buwan at ng nāda (banayad na panginginig ng tunog). Ito’y puspos ng mga sinag, natatakpan ng ūhaka (puwersang tagapagdala/tagatulak), at ang ibabang kalahati ay tinatawid ng sarili nitong guhit/tanda.”

Verse 25

चन्द्रार्धनादनादान्तं ब्रह्मविष्णुविभूशित उदधिं नरसिंहञ्च सूर्यमात्राविभेदितम्

Pinagninilayan ko ang anyong yaon: nagsisimula sa tandang kalahating-buwan at walang pasimula ni wakas; pinalalamutian nina Brahmā at Viṣṇu; lawak na gaya ng karagatan; at siyang Nṛsiṃha—natatangi sa mātrā (sukat ng ningning) ng Araw.

Verse 26

यदा कृतं तदा तस्य ब्रह्माण्यङ्गानि पूर्ववत् ओजाख्यमंशुमद्युक्तं प्रथमं वर्णमुद्धरेत्

Kapag naisagawa na iyon, saka—ibalik gaya ng dati ang mga “sangkap/anggulo” ni Brahmā (mga bahagi ng maselang katawan na iniririto)—at bigkasin o ilabas ang unang pantig (varṇa), na tinatawag na “Ojas”, na pinagsasanib sa maningning na “Aṃśumat”.

Verse 27

अशुमच्चांशुनाक्रान्तं द्वितीयं वर्णनायकम् अंशुमानीश्वरन्तद्वत् तृतीयं मुक्तिदायकम्

Ang ikalawa ay “Aśumat” at “Aṃśunākrānta”, ang pinuno ng lahat ng titik. Gayundin, ang ikatlo ay “Aṃśumān Īśvara”, na nagbibigay ng paglaya (mukti).

Verse 28

ऊहकञ्चांशुनाक्रान्तं वरुणप्रानतैजसम् पञ्चमन्तु समाख्यातं कृतान्तन्तु ततः परम्

Ang “Ūhaka” at “Aṃśunākrānta”, at gayundin ang “Varuṇa” at “Prānata-Tejas”, ay ipinahahayag bilang ikalimang (hanay ng mga pangalan); pagkatapos nito ay dumarating ang (hanay na nagsisimula sa) “Kṛtānta”.

Verse 29

अंशुमानुदकप्राणः सप्तमं वर्णमुद्धृतम् पद्ममिन्दुसमाक्रान्तं नन्दीशमेकपादधृक्

Ang ikapitong titik ay dapat itaas (para sa nyāsa/pagninilay) bilang maningning, may tubig bilang diwa, at siya mismong hininga ng buhay—(iniisip) na isang lotus na nilulukuban ng buwan, at bilang Nandīśa, ang may iisang paa (anyo ng Ekāpāda).

Verse 30

प्रथमञ्चान्ततो योज्यं क्षपणं दशवीजकम् अस्यार्धं तृतीयञ्चैव पञ्चमं सप्तमं तथा

Ang unang pantig ay dapat ilagay sa hulihan; pagkatapos ay idagdag ang sangkap na “kṣapaṇa”, na isang pormulang may sampung bīja (daśa-bīja). Kalahati ng pormulang ito ay ilalapat din sa ikatlo, ikalima, at ikapito (mga kaso).

Verse 31

सद्योजातन्तु नवमं द्वितीयाद्धृदयादिकम् दशार्णप्रणवं यत्तु फडन्तञ्चास्त्रमुद्धरेत्

Ngunit ang ikasiyam na mantra ay ang “Sadyojāta.” Mula sa ikalawa pataas, dapat tanggapin ang Heart-mantra (Hṛdaya) at ang iba pang mga pantulong na mantra. At ang Praṇava na may sampung pantig, na nagtatapos sa “phaṭ,” ay dapat ilabas/bigkasin bilang Astra-mantra (mantra ng sandata).

Verse 32

नमस्कारयुतान्यत्र ब्रह्माङ्गानि तु नान्यथा द्वितीयादष्टौ यावदष्टौ विद्येश्वरा मताः

Dito, ang mga bahagi (aṅga) ni Brahmā ay dapat ilagak (sa isip) na may kasamang pagpupugay (namaskāra)—sa ganitong paraan lamang, hindi sa iba. Mula sa ikalawang pangkat hanggang sa ikawalo, sila ay itinuturing na mga Vidyeśvara, mga Panginoon ng mga Vidyā.

Verse 33

अनन्तेशश् च सूक्ष्मश् च तृतीयश् च शिवोक्तमः एकमूर्च्येकरूपस्तु त्रिमूर्तिरपरस् तथा

Ang “Ananteśa” at “Sūkṣma” ay dalawang anyo; ang ikatlo ay ang pinakadakilang Śiva gaya ng ipinahayag sa aral na Śaiva. Ang isa ay may iisang katawan at iisang anyo; ang isa pa, gayundin, ay ang Trimūrti na naglalaman ng tatlong anyo.

Verse 34

श्रीकण्ठश् च शिखण्डी च अष्टौविद्येश्वराःस्मृताः शिखण्डिनो ऽप्यनन्तान्तं मन्त्रान्तं मूर्तिरीरिता

Si Śrīkaṇṭha at si Śikhaṇḍī ay inaalala bilang kabilang sa walong Vidyeśvara. Para kay Śikhaṇḍin din, itinuturo na ang itinakdang anyo (mūrti) ay may “Ananta” bilang pangwakas na sangkap, at ang kanyang mantra ay nagtatapos din sa “Ananta”.

Frequently Asked Questions

The chapter emphasizes mantra-uddhāra as a rule-based system: phoneme-series (a–kṣa; ka-series) mapped to deities and ritual roles, structured into pañcabrahma placements and completed through nyāsa aṅgas (hṛdaya, śiras, śikhā, netra, astra) with specified terminal utterances (namaḥ, svāhā, vauṣaṭ, hūṃ, phaṭ).

By presenting sakala (operative, rite-accomplishing) and niṣkala (liberation-linked) configurations of Sadāśiva within one mantra-system, it frames ritual efficacy (sarva-karman) as disciplined sādhana that can yield both worldly attainments and liberation when aligned with correct nyāsa, visualization, and theological orientation.

Key forms include Sadāśiva and the pañcabrahma faces, Viśvarūpa as a prescribed all-formed configuration, Narasiṃha associated with the syllable kṣa, and weaponized forms such as the Mahāpāśupata-astra and Śaśī-astra.