
ในกรอบมหาตมยะของหาฏเกศวรเกษตร สุ ตะเล่าเหตุการณ์ที่เน้นการประดิษฐานลึงค์เป็นสำคัญ พระเจ้าธฤตราษฏระ ผู้มีโอรสหนึ่งร้อยพระองค์ ได้รับการสรรเสริญว่าได้ตั้งศิวลึงค์ 101 องค์ ณ ที่นั้น เหล่าปาณฑพร่วมกันประดิษฐานลึงค์ห้าองค์ อีกทั้งมีการกล่าวถึงการประดิษฐานโดยสตรีสำคัญ—เทราปที กุนตี คานธารี และภานุมตี—แสดงถึงการร่วมบูชาด้วยศรัทธาอย่างกว้างขวางในราชสกุล ต่อมา บุคคลสำคัญในบรรยากาศมหาภารตะ/กุรุเกษตร—วิทุระ ศัลยะ ยุยุทสุ พาหลีกะ กรรณะ ศกุนิ โทรณะ กฤปะ และอัศวัตถามา—ต่างประดิษฐานลึงค์ของตนด้วย “ปรมภักติ” ใน “วรปราสาท” อันเป็นมณฑป/ปราสาทศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐ แล้วกล่าวว่าวิษณุก็ทรงประดิษฐานลึงค์ในปราสาทสูงยอดชิขระเช่นกัน จากนั้นกลุ่มสาตวตะ/ยาทวะ—สามพะ พลภัทร ประทยุมน์ อนิรุทธ และผู้อื่น—ประดิษฐานลึงค์หลักสิบองค์ด้วยศรัทธา ท้ายเรื่อง ทุกคนยินดีพอใจ พำนักอยู่นาน ทำทานอย่างมาก—ทรัพย์สิน หมู่บ้าน นาไร่ โค ผ้า และคนรับใช้ เป็นต้น—แล้วลาจากด้วยความเคารพ คำกล่าวผลบุญระบุว่า การบูชาลึงค์เหล่านี้ด้วยภักติย่อมให้สมปรารถนา และลึงค์ของธฤตราษฏระถูกย้ำว่าเป็นผู้ทำลายบาป
Verse 1
। सूत उवाच । धृतराष्ट्रेण भूपेन शतपुत्रान्वितेन च । लिंगानां स्थापितं तत्र शतमेकोत्तरं द्विजाः
สูตะกล่าวว่า: “ณ ที่นั้น พระราชาธฤตราษฏระพร้อมด้วยโอรสหนึ่งร้อยองค์ โอ้ทวิชะทั้งหลาย ได้สถาปนาศิวลึงค์หนึ่งร้อยหนึ่งองค์ไว้”
Verse 2
तथा च पांडवैः सर्वैः स्थापितं लिंगपंचकम् । द्रौपद्या चाऽथ कुन्त्याऽथ गांधार्याऽथ यदृच्छया
ฉันนั้นเอง เหล่าปาณฑพทั้งปวงได้สถาปนาลึงค์ห้าองค์เป็นชุดหนึ่ง; และท้าวนางเทราปที ต่อมาคุณตี และต่อมากานธารี ก็ได้กระทำตามแรงศรัทธาและกาลโอกาสของตน
Verse 3
भानुमत्या च गौरीणां स्थापितं च चतुष्टयम् । विदुरेणाथ शल्येन कलिं गेन युयुत्सुना
ภาณุมตีก็ได้สถาปนาลึงค์สี่องค์แด่พระคุรีทั้งหลาย; และวิฑูระ ต่อมาศัลยะ กะลิงคะ และยุยุตสุ ก็ได้สถาปนา (ลึงค์) เช่นกัน
Verse 4
बाह्लीकेन सपुत्रेण कर्णेनाथ ससूनुना । तथा शकुनिना तत्र द्रोणेन च कृपेण च
ณ ที่นั้น พาหลีกะพร้อมด้วยบุตรของตน และกรรณะพร้อมด้วยบุตรของตน; เช่นเดียวกัน ศกุนิ และทั้งโทรณะกับกฤปะ ก็ได้สถาปนา (ลึงค์)
Verse 5
अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्
อัศวัตถามันได้สถาปนาลึงค์อันประเสริฐทีละองค์โดยแยกกัน ด้วยภักติอันยิ่ง และประดิษฐานไว้ในปราสาทศักดิ์สิทธิ์อันงดงามดุจพรประทาน
Verse 6
तथा संस्थापितं तत्र विष्णुना प्रभविष्णुना । लिंगं प्रासादमाधाय प्रोत्तुंगशिखरान्वितम्
ฉันนั้น ณ ที่นั้น พระวิษณุผู้ทรงเดชานุภาพและอานุภาพยิ่ง ได้ทรงสถาปนาศิวลึงค์หนึ่ง และประดิษฐานไว้ในปราสาท-เทวาลัยที่งามด้วยยอดศิขระสูงเสียดฟ้า
Verse 7
सात्वतेनापि सांबेन बलभद्रेण धीमता । प्रद्युमेनानिरुद्धेन तथान्यैर्मुख्ययादवैः
ทั้งสาตวตะ สัมพะ พระพลภัทรผู้ทรงปรีชา ประทยุมน์ อนิรุทธ และยาทวะผู้เป็นใหญ่ทั้งหลายอื่น ๆ ก็ได้ร่วมด้วย—เข้าประกอบกิจศักดิ์สิทธิ์อันเนื่องด้วยมหิมาแห่งปุณยเขตนั้น
Verse 8
चारुदेष्णादिभिः पुत्रै रुक्मिण्या दशभिः सुतैः । लिंगानां दशकं मुख्यं स्थापितं श्रद्धयान्वितैः
พร้อมด้วยโอรสทั้งหลาย เช่น จารุเทศณะเป็นต้น—คือโอรสสิบองค์ที่ประสูติจากพระรุกมินี—ผู้เปี่ยมด้วยศรัทธา ได้สถาปนาศิวลึงค์สำคัญครบสิบประการ
Verse 9
एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्
ครั้นสถาปนาลึงค์ทั้งหลายโดยถูกต้องตามพิธีแล้ว เหล่ากุรุและปาณฑพทั้งปวง—รวมทั้งยาทวะด้วย—ต่างยินดีปรีดายิ่งนัก รู้สึกว่ากิจอันพึงทำได้สำเร็จแล้ว
Verse 10
तत्र स्थित्वा चिरं कालं दत्त्वा दानान्यनेकशः । धनाढ्यान्ब्राह्मणान्कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवान्
เมื่อพำนักอยู่ที่นั่นเป็นเวลานาน เขาทั้งหลายได้ถวายทานนานาประการ และได้ทำให้พราหมณ์ทั้งหลายมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์ ก่อให้เกิดความรุ่งเรืองอัศจรรย์ในนครศักดิ์สิทธิ์นั้น
Verse 11
दत्त्वा तेभ्यो वरान्नागान्ह याञ्जात्याननेकशः । सद्ग्रामाणि विचित्राणि क्षेत्राणि च सुधेनवः
พวกเขาถวายช้างชั้นเลิศและม้าพันธุ์ดีเป็นอันมาก อีกทั้งมอบหมู่บ้านอันดี ที่ดินและทุ่งนาอันหลากหลาย และโคนมชั้นประเสริฐด้วย
Verse 12
महोक्षांश्च सुवस्त्राणि भूस्थानान्याश्रयांस्तथा । दासीदासांस्तथा भृत्यान्दानानि विविधानि च
พวกเขายังถวายโคผู้ใหญ่ เสื้อผ้าอันงดงาม ที่ดินและที่พำนัก อีกทั้งทาสหญิง ทาสชาย และผู้รับใช้—เป็นทานนานาประการ
Verse 13
तत आमन्त्र्य तान्सर्वान्प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । स्वस्थानं प्रति संहृष्टाः प्रजग्मुः सर्व एव ते
ครั้นแล้วพวกเขากล่าวลาทุกคนด้วยความเคารพ กราบลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า และทั้งหมดก็จากไปด้วยใจยินดีสู่ถิ่นของตน
Verse 14
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं स्थापितं तेन भूभुजा । तथा तद्धृतराष्ट्रेण लिंगं पातकनाशनम्
สูตะกล่าวว่า: ทั้งหมดนี้เราได้บอกแก่ท่านแล้ว—ว่ากษัตริย์องค์นั้นได้สถาปนาไว้ประการใด; และลึงคะที่ธฤตราษฏระได้ตั้งไว้ ซึ่งเป็นผู้ทำลายบาปทั้งปวง
Verse 16
यस्तानि पुरुषः सम्यक्पूजयेद्भक्तिभावितः । स लभेच्चाखिलान्कामान्वांछितान्स्वेन चेतसा
ผู้ใดมีจิตเปี่ยมด้วยภักติ บูชาลึงคะเหล่านั้นโดยถูกต้อง ผู้นั้นย่อมได้สมปรารถนาทั้งปวง ตามที่ใจตนใฝ่หา
Verse 74
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवयादवकृतलिंग प्रतिष्ठावृत्तांतवर्णनंनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः
ดังนี้ จบอธิยายที่เจ็ดสิบสี่ ชื่อว่า “พรรณนาว่าด้วยเหตุแห่งการประดิษฐานลึงค์ที่กระทำโดยเหล่ากุรุวะ ปาณฑวะ และยาทวะ” ในมหาตมยะแห่งเขตหาฏเกศวร ภายในนาครขันธ์ที่หก แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ อันเป็นสังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก