Adhyaya 37
Pravargya supplementary mantras.
Mantras
Mantra 1
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नारि॑रसि
ด้วยการเร้าเร่งของเทพสวิตฤ (Savitṛ) ข้าพเจ้ารับเอาเจ้าไว้ ด้วยแขนของอัศวินทั้งคู่ (Aśvins) ด้วยมือของปูษัน (Pūṣan). เจ้ามิใช่ศัตรู.
Mantra 2
यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चित॑ः । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुति॒ः स्वाहा॑
เขาทั้งหลายผูกเทียมจิต และผูกเทียมความคิด—เหล่าผู้มีญาณดลใจ ของผู้มีญาณดลใจผู้ยิ่งใหญ่ ผู้รู้แจ้งทั่วถึง. องค์ผู้เดียว ผู้รู้ระเบียบพิธี ได้จัดตั้งหน้าที่ของปุโรหิตให้เป็นระเบียบแล้ว; บทสรรเสริญอันครอบคลุมรอบด้านแด่เทพสวิตฤ (Savitṛ) นั้นยิ่งใหญ่และทรงพลัง. สวาหา (Svāhā)!
Mantra 3
देवी॑ द्यावापृथिवी म॒खस्य॑ वाम॒द्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे
โอ้เทวีฟ้ากับแผ่นดิน ขอให้ข้าพเจ้าในวันนี้ ณ สถานบูชาแห่งเทพทั้งหลายบนพื้นพิภพ สำเร็จ “เศียรแห่งมคะ (Makha)” เพื่อท่านทั้งสองโดยราบรื่นเถิด. เพื่อมคะ ข้าพเจ้ารับเอาท่าน; เพื่อเศียรของมคะ ข้าพเจ้ารับเอาท่าน.
Mantra 4
देव्यो॑ वम्र्यो भू॒तस्य॑ प्रथम॒जा म॒खस्य॑ वो॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे
โอ้ก้อนดินศักดิ์สิทธิ์จากจอมปลวกทั้งหลาย ผู้บังเกิดก่อนแห่งภาวะ (bhūta) ผู้บังเกิดแรกแห่งมคะ (Makha) แห่งพิธีบูชา—ขอให้ข้าพเจ้าวันนี้ตั้งท่านทั้งหลายให้สำเร็จเป็นศีรษะของมคะ บนแผ่นดิน ในสถานบูชาของเทพทั้งหลาย (devayajana) เพื่อมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน; เพื่อศีรษะของมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน!
Mantra 5
इय॒त्यग्र॑ आसीन्म॒खस्य॑ ते॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे
แต่ปฐมกาล มคะ (Makha) มีประมาณเพียงเท่านี้; วันนี้บนแผ่นดิน ในสถานบูชาของเทพทั้งหลาย (devayajana) ขอให้ข้าพเจ้าตั้งศีรษะของเขาให้สำเร็จเพื่อท่าน. เพื่อมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน; เพื่อศีรษะของมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน!
Mantra 6
इन्द्र॒स्यौज॑ स्थ म॒खस्य॑ वो॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे
ท่านทั้งหลายคือพลังอำนาจของอินทรา (Indra); วันนี้บนแผ่นดิน ในสถานบูชาของเทพทั้งหลาย (devayajana) ขอให้ข้าพเจ้าตั้งท่านทั้งหลายให้สำเร็จเป็นศีรษะของมคะ (Makha). เพื่อมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน; เพื่อศีรษะของมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน. เพื่อมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน; เพื่อศีรษะของมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน. เพื่อมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน; เพื่อศีรษะของมคะ ข้าพเจ้าตั้งท่าน.
Mantra 7
प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒: प्र दे॒व्ये॒तु सू॒नृता॑ । अच्छा॑ वी॒रं नर्यं॑ प॒ङ्क्तिरा॑धसं दे॒वा य॒ज्ञं न॑यन्तु नः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे
ขอให้พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ก้าวออกไป; ขอให้สุนฤตาอันศักดิ์สิทธิ์ (Sūnṛtā, วาจามงคลสัตย์จริง) ก้าวออกไป. ขอให้เหล่าเทพนำพิธีบูชาของเราไปสู่วีรบุรุษ ผู้กล้าหาญองอาจ ผู้รุ่งเรืองในระเบียบห้าประการ ผู้มีความสำเร็จครบถ้วน. เพื่อมคะ (Makha) ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้! (กล่าวสามครั้ง)
Mantra 8
म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे
ท่านคือเศียรของมคะ (Makha). เพื่อมคะ ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้. ท่านคือเศียรของมคะ. เพื่อมคะ ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้. ท่านคือเศียรของมคะ. เพื่อมคะ ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้. เพื่อมคะ ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้. เพื่อมคะ ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้. เพื่อมคะ ข้าตั้งท่านไว้; เพื่อเศียรของมคะ ข้าตั้งท่านไว้.
Mantra 9
अश्व॑स्य त्वा॒ वृष्ण॑ः श॒क्ना धू॑पयामि देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।
ข้าพเจ้าจุดเครื่องหอมถวายแด่ท่าน ด้วยฤทธิ์อันสัมฤทธิ์ของม้าพ่อพันธุ์ผู้ทรงพลัง ณ ลานบูชาแห่งปฐพี อันเป็นที่บูชาเทพทั้งหลาย. เพื่อมคะ (Makha, พิธีบูชา) ขอมอบท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ขอมอบท่าน; เพื่อศีรษะ ขอมอบท่าน. เพื่อมคะ ขอมอบท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ขอมอบท่าน; เพื่อศีรษะ ขอมอบท่าน. เพื่อมคะ ขอมอบท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ขอมอบท่าน; เพื่อศีรษะ ขอมอบท่าน. เพื่อมคะ ขอมอบท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ขอมอบท่าน; เพื่อศีรษะ ขอมอบท่าน. เพื่อมคะ ขอมอบท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ขอมอบท่าน; เพื่อศีรษะ ขอมอบท่าน. เพื่อมคะ ขอมอบท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ขอมอบท่าน; เพื่อศีรษะ ขอมอบท่าน.
Mantra 10
ऋ॒जवे॑ त्वा सा॒धवे॑ त्वा सुक्षि॒त्यै त्वा॑ । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।
เพื่อความตรงเที่ยง ข้าขอถวายท่าน; เพื่อความสำเร็จอันดี ข้าขอถวายท่าน; เพื่อการตั้งมั่นอันดี ข้าขอถวายท่าน. เพื่อมคะ (Makha) ข้าขอถวายท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ข้าขอถวายท่าน; เพื่อเศียร ข้าขอถวายท่าน. เพื่อมคะ ข้าขอถวายท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ข้าขอถวายท่าน; เพื่อเศียร ข้าขอถวายท่าน. เพื่อมคะ ข้าขอถวายท่าน; ในฐานะผู้เป็นของมคะ ข้าขอถวายท่าน; เพื่อเศียร ข้าขอถวายท่าน.
Mantra 11
य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा॒ सूर्य॑स्य त्वा॒ तप॑से । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मध्वा॑नक्तु पृथि॒व्याः स॒ᳪस्पृश॑स्पाहि । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ तपो॑ऽसि
เพื่อยมะ (Yama) ข้าขอถวายท่าน; เพื่อมคะ (Makha) ข้าขอถวายท่าน; เพื่อสุริยะ (Sūrya) ข้าขอถวายท่าน, เพื่อความร้อน ข้าขอถวายท่าน. ขอให้เทพสวิตฤ (Savitar) เจิมท่านด้วยความหวาน; ท่านจงคุ้มครองการสัมผัสกับแผ่นดิน. ท่านเป็นเปลวไฟ; ท่านเป็นรัศมี; ท่านเป็นตปัส (tapas—ความร้อน/พลังตบะ).
Mantra 12
अना॑धृष्टा पु॒रस्ता॑द॒ग्नेराधि॑पत्य॒ आयु॑र्मे दाः पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒त इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये प्र॒जां मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चाद्दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये॒ चक्षु॑र्मे दा आस्रु॑तिरुत्तर॒तो धा॒तुराधि॑पत्ये रा॒यस्पोषं॑ मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टा॒द्बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये॒ ओजो॑ मे दा विश्वा॑भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्य॑स्पाहि मनो॒रश्वा॑सि
เบื้องหน้า ผู้ไม่ถูกรุกราน ภายใต้อธิปไตยของอัคนี (Agni) ขอจงประทานอายุแก่ข้าพเจ้า. เบื้องใต้ ผู้มีบุตร ภายใต้อธิปไตยของอินทระ (Indra) ขอจงประทานวงศ์วานแก่ข้าพเจ้า. เบื้องหลัง ผู้ตั้งมั่นดี ภายใต้อธิปไตยของเทพสวิตฤ (Savitar) ขอจงประทานดวงตาแก่ข้าพเจ้า. เบื้องเหนือ ผู้ไม่ขาดสาย ภายใต้อธิปไตยของธาตฤ (Dhātṛ) ขอจงประทานทรัพย์พร้อมความงอกงามแก่ข้าพเจ้า. เบื้องบน ผู้ค้ำจุน ภายใต้อธิปไตยของพฤหัสปติ (Bṛhaspati) ขอจงประทานโอชัส (ojas—พลัง/เดช) แก่ข้าพเจ้า. ขอท่านจงปกป้องข้าพเจ้าจากเคราะห์ร้ายทั้งปวง; ท่านคือม้าของมนุ (Manu).
Mantra 13
स्वाहा॑ म॒रुद्भि॒ः परि॑ श्रीयस्व दि॒वः स॒ᳪस्पृश॑स्पाहि । मधु॒ मधु॒ मधु॑
สวาหา! พร้อมด้วยเหล่ามารุต จงโอบล้อมตนด้วยรัศมีอันรุ่งเรือง; จงคุ้มครองการสัมผัสกับสวรรค์. ความหวาน, ความหวาน, ความหวาน.
Mantra 14
गर्भो॑ दे॒वानां॑ पि॒ता म॑ती॒नां पति॑ः प्र॒जाना॑म् । सं दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ग॑त॒ सᳪसूर्ये॑ण रोचते
คัรภะ (Garbha ปฐมครรภ์/เมล็ดกำเนิด) นั้น เป็นบิดาแห่งเทพทั้งหลาย เป็นเจ้าแห่งความดำริอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นนายแห่งสรรพชีวิต—เทพนั้นได้ดำเนินไปโดยพร้อมเพรียงกับเทพสวิตฤ (Savitṛ); และส่องประกายโดยพร้อมเพรียงกับสุริยะ.
Mantra 15
सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत॒ सं दैवे॑न सवि॒त्रा सᳪ सूर्ये॑णारोचिष्ट । स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत॒ सं दैव्ये॑न सवि॒त्रा सᳪसूर्ये॑णारूरुचत
อัคนี (Agni) ได้ดำเนินไปโดยพร้อมเพรียงกับอัคนี; โดยพร้อมเพรียงกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ กับสวิตฤ และโดยพร้อมเพรียงกับสุริยะ ท่านได้ส่องประกาย. สวาหา (svāhā)! อัคนีได้ดำเนินไปด้วยตปัส (tapas พลังความร้อน/ความเพียร); โดยพร้อมเพรียงกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ กับสวิตฤ และโดยพร้อมเพรียงกับสุริยะ เขาส่องสว่างด้วยรัศมีอันยิ่งยวด.
Mantra 16
ध॒र्ता दि॒वो वि भा॑ति॒ तप॑सस्पृथि॒व्यां ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना॒मम॑र्त्यस्तपो॒जाः । वाच॑म॒स्मे नि य॑च्छ देवा॒युव॑म्
ผู้ทรงค้ำจุนฟ้าสว่างไสว; ด้วยตปัส (ความร้อนแห่งพรต) บนแผ่นดินก็ทรงค้ำจุน—เทพเหนือเทพทั้งหลาย ผู้เป็นอมตะ ผู้บังเกิดจากความร้อน. ข้าแต่เทพ ขอทรงตั้งวาจาให้มั่นในเรา และประทานลมหายใจแห่งชีวิตอันมีกำลัง.
Mantra 17
अप॑श्यं गो॒पामनि॑पद्यमान॒मा च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒ध्रीची॒ः स विषू॑ची॒र्वसा॑न॒ आ व॑रीवर्त्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः
ข้าพเจ้าได้เห็นผู้เลี้ยงฝูง (โคปา) ผู้ไม่เคยสะดุด เดินไปมาอยู่ตามหนทางของตน. เขาสวมหนทางที่มาบรรจบและหนทางที่แยกจากกัน แล้วเวียนวนเคลื่อนไหวอยู่ภายในโลกทั้งหลายเสมอ.
Mantra 18
विश्वा॑सां भुवां पते॒ विश्व॑स्य मनसस्पते॒ विश्व॑स्य वचसस्पते॒ सर्व॑स्य वचसस्पते । दे॒व॒श्रुत्त्वं दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वान् पा॒ह्यत्र॒ प्रावी॒रनु॑ वां दे॒ववी॑तये । मधु॒ माध्वी॑भ्यां॒ मधु॒ माधू॑चीभ्याम्
ข้าแต่องค์ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งปวง ผู้เป็นเจ้าแห่งจิตของสรรพสิ่ง ผู้เป็นเจ้าแห่งวาจาของสรรพสิ่ง ผู้เป็นเจ้าแห่งวาจาทั้งสิ้น ขอทรงเป็นผู้ที่เทพทั้งหลายได้ยิน ข้าแต่เทพ ข้าแต่ฆัรมะ (Gharma)! ในฐานะเทพ ขอทรงคุ้มครองเทพทั้งหลายในที่นี้; พระองค์ได้ทรงคุ้มครองแล้ว—ตามสองพระองค์นั้น—เพื่อความรื่นรมย์ของเทพทั้งหลาย (devavītaye). หวานนัก: หวานด้วยน้ำผึ้งอันหอมหวาน หวานด้วยสิ่งที่ไหลหวาน.
Mantra 19
हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॑ धेहि
ข้าพเจ้าถวายท่านแด่ดวงใจ ถวายท่านแด่มโน ถวายท่านแด่สวรรค์ ถวายท่านแด่สุริยะ ขอท่านจงยกพิธีบูชาให้ตั้งตรงสูงส่ง; ในสวรรค์ ท่ามกลางเหล่าเทพ จงสถาปนาพิธีนั้นเถิด
Mantra 20
पि॒ता नो॑ऽसि पि॒ता नो॑ बोधि॒ नम॑स्ते अतु॒ मा मा॑ हिᳪसीः । त्वष्टृ॑मन्तस्त्वा सपेम पु॒त्रान्प॒शून्मयि॑ धेहि प्र॒जाम॒स्मासु॑ धे॒ह्यरि॑ष्टा॒ऽहᳪ स॒ह प॑त्या भूयासम्
ท่านเป็นบิดาของเรา ขอท่านในฐานะบิดาจงเอาใจใส่เรา ขอนอบน้อมแด่ท่าน ขอท่านอย่าทำร้ายข้าพเจ้า โอ้ผู้ประกอบด้วยทวาษฏฤ (Tvaṣṭṛ) ขอเราจงได้ท่านด้วยการปรนนิบัติ จงวางบุตรและปศุสัตว์ไว้ในข้าพเจ้า จงวางประชา/เชื้อสาย (prajā) ไว้ในหมู่เรา ขอข้าพเจ้าจงปราศจากอันตราย และขอข้าพเจ้าจงดำรงอยู่ร่วมกับสามีของข้าพเจ้า
Mantra 21
अह॑: के॒तुना॑ जुषताᳪ सु॒ज्योति॒र्ज्योति॑षा॒ स्वाहा॑ । रात्रि॑: के॒तुना॑ जुषताᳪ सु॒ज्योति॒र्ज्योति॑षा॒ स्वाहा॑
ขอทิวา ด้วยเครื่องหมายของตน จงยินดีรับเครื่องบูชานี้—แสงอันประเสริฐด้วยแสง—สวาหา (Svāhā)! ขอราตรี ด้วยเครื่องหมายของตน จงยินดีรับเครื่องบูชานี้—แสงอันประเสริฐด้วยแสง—สวาหา (Svāhā)!
Frequently Asked Questions
It ritualizes the sacrifice as a living person (Makha/Yajña) and installs a stable “head” as the rite’s embodied center, so the Śrāddha-linked offering proceeds with firm foundation, vigour, and right order.
Through a comprehensive all-directions formula that stations the sacrificer and rite securely in every quarter and above, plus sealing invocations (e.g., Maruts) and witness-orientation toward Sūrya and heaven.
They integrate the rite with the full cycle of time, asking each (Day and Night) to accept the offering by its own ketu (mark), thereby harmonizing memorial intent with cosmic rhythm and continuity.