Adhyaya 35
Pitrmedha (funeral) mantras.
Mantras
Mantra 1
य इ॒मा विश्वा॑ वि॒श्वक॑र्मा॒ यो न॑: पि॒ता ऽन्न॑प॒तेऽन्न॑स्य नो देहि
ขอให้พวกปณิ (Paṇi) ผู้ไร้ไมตรี ผู้ดื่มส่วนแบ่งของเหล่าเทพ จงถอยไปให้พ้นจากที่นี่ โลกนี้เป็นของผู้คั้นโสมะ (Soma) ด้วยวันทั้งหลาย ด้วยกลางวันและกลางคืน ด้วยราตรีทั้งหลาย อันจัดสรรโดยชอบ ขอให้ยมะ (Yama) จงกำหนดแก่ผู้นี้ซึ่งที่พักสงบ และที่สุดอันกำหนดไว้
Mantra 2
अपे॒तो य॑न्तु प॒णयोऽसु॑म्ना देवपी॒यव॑: । अ॒स्य लो॒कः सु॒ताव॑तः । द्युभि॒रहो॑भिर॒क्तुभि॒र्व्य॒क्तं य॒मो द॑दात्वव॒सान॑मस्मै
ขอให้สวิตฤ (Savitar) จากกายทั้งหลายของท่าน ปรารถนาที่อยู่หนึ่งในแผ่นดินเพื่อท่าน ขอให้เหล่าแม่โคสีแดง (usríyāḥ) ถูกเทียมแอกเพื่อเขา
Mantra 3
स॒वि॒ता ते॒ शरी॑रेभ्यः पृथि॒व्याँल्लो॒कमि॑च्छतु । तस्मै॑ युज्यन्तामु॒स्रिया॑:
ขอให้วายุ (Vāyu) ชำระให้บริสุทธิ์ ขอให้สวิตฤ (Savitar) ชำระให้บริสุทธิ์ ด้วยรัศมีแห่งอัคนิ (Agni) ด้วยเดชแห่งสุริยะ (Sūrya) ขอให้เหล่าแม่โคสีแดง (usríyāḥ) จงถูกปลดปล่อย
Mantra 4
वा॒युः पु॑नातु स॑वि॒ता पु॑नात्व॒ग्नेर्भ्राज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा । वि मु॑च्यन्तामु॒स्रिया॑:
ที่นั่งของท่านทั้งหลายอยู่ ณ อัศวัตถะ (aśvattha ต้นศักดิ์สิทธิ์) และที่พำนักของท่านทั้งหลายได้จัดไว้ ณ ใบของมันแล้ว. ท่านทั้งหลายเป็นผู้มีโคเป็นส่วนแบ่งโดยแท้; เมื่อท่านทั้งหลายได้บรรลุบุรุษะ (Puruṣa) นั้น.
Mantra 5
स॒वि॒ता ते॒ शरी॑राणि मा॒तुरु॒पस्थ॒ आ व॑पतु । तस्मै॑ पृथिवि॒ शं भ॑व
ขอพระสวิตฤ (Savitar) จงปั้นแต่งกายทั้งหลายของท่าน ณ ตักแห่งมารดา; เพื่อท่านนั้น โอ้แผ่นดิน ขอจงเป็นมงคล.
Mantra 6
प्र॒जाप॑तौ त्वा दे॒वता॑या॒मुपो॑दके लो॒के नि द॑धाम्यसौ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम्
เราวางท่านไว้ในปรชาปติ (Prajāpati) ในแดนทิพย์ ในโลกใกล้น้ำ ณ ที่นั้น; ขอความชั่วอันแผดเผา จงออกไปจากเราเถิด.
Mantra 7
परं॑ मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्थां॒ यस्ते॑ अ॒न्य इत॑रो देव॒याना॑त् । चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते॑ ब्रवीमि॒ मा न॑: प्र॒जाᳪ री॑रिषो॒ मोत वी॒रान्
โอ้ความตาย จงไปตามหนทางอันไกลยิ่งนั้น—หนทางซึ่งเป็นของท่าน ต่างจากหนทางแห่งเทพ (devayāna). ข้ากล่าวแก่ท่านผู้เห็นและผู้ได้ยินว่า: อย่าทำร้ายลูกหลานของเรา และอย่าทำร้ายวีรชนของเรา.
Mantra 8
शं वात॒: शᳪ हि ते॒ घृणि॒: शं ते॑ भव॒न्त्विष्ट॑काः । शं ते॑ भवन्त्व॒ग्नय॒: पार्थि॑वासो॒ मा त्वा॒ऽभि शू॑शुचन्
ขอให้ลมเป็นมงคล; ขอให้ความเรืองรองนั้นเป็นมงคลแก่ท่าน; ขอให้อิฐ (iṣṭakā) เป็นมงคลแก่ท่าน. ขอให้ไฟทั้งหลายแห่งแผ่นดินเป็นมงคลแก่ท่าน; ขออย่าได้แผดเผาท่านเลย.
Mantra 9
कल्प॑न्तां ते॒ दिश॒स्तुभ्य॒माप॑: शि॒वत॑मा॒स्तुभ्यं॑ भवन्तु॒ सिन्ध॑वः । अ॒न्तरि॑क्षᳪ शि॒वं तुभ्यं॒ कल्प॑न्तां ते॒ दिश॒: सर्वा॑:
ขอให้ทิศทั้งหลาย (díś) จงจัดตั้งเป็นระเบียบเพื่อท่าน; ขอให้น้ำทั้งหลาย (āpaḥ) จงเป็นมงคลยิ่งเพื่อท่าน; ขอให้สายน้ำและแม่น้ำทั้งหลาย (síndhavaḥ) จงอ่อนโยนเกื้อกูลเพื่อท่าน. ขอให้ท้องฟ้ากลาง (antarikṣa) จงเป็นสิริมงคลเพื่อท่าน; ขอให้ทิศทั้งปวงจงจัดตั้งเป็นระเบียบเพื่อท่าน.
Mantra 10
अश्म॑न्वती रीयते॒ सᳪ र॑भध्व॒मुत्ति॑ष्ठत॒ प्र त॑रता॒ सखा॑यः । अत्रा॑ जही॒मोऽशि॑वा॒ ये अस॑ञ्छि॒वान्व॒यमुत्त॑रेमा॒भि वाजा॑न्
มันพุ่งไปท่ามกลางก้อนศิลา—พวกท่านจงร่วมกันยึดให้มั่น. จงลุกขึ้นเถิด สหายทั้งหลาย จงข้ามไปข้างหน้า. ณ ที่นี้ ขอให้เราทิ้งสิ่งอัปมงคลที่เคยมีไว้เบื้องหลัง; ขอให้เราข้ามไปสู่ความเป็นมงคล และได้มาซึ่งวาชะ (vāja) คือรางวัลชัยชนะทั้งหลาย.
Mantra 11
अपा॒घमप॒ किल्वि॑ष॒मप॑ कृ॒त्यामपो॒ रप॑: । अपा॑मार्ग॒ त्वम॒स्मदप॑ दु॒:ष्वप्न्य॑ᳪ सुव
ขอให้ความชั่วร้ายจงไปเสีย ขอให้บาปจงไปเสีย ขอให้ไสยเวทจงไปเสีย ขอให้มลทินจงไปเสีย โอ อปามารคะ (Apāmārga) ขอท่านจงขับไล่ความฝันร้ายออกไปจากพวกเรา
Mantra 12
सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः
ขอให้น้ำทั้งหลายและโอสถพืชทั้งหลายเป็นมิตรอันเมตตาแก่เรา แต่ขอให้เป็นมิตรอันไม่เกื้อกูลแก่ผู้นั้นผู้เกลียดชังเรา และผู้ที่เราก็เกลียดชัง
Mantra 13
अ॒न॒ड्वाह॑म॒न्वार॑भामहे॒ सौर॑भेयᳪ स्व॒स्तये॑ । स न॒ इन्द्र॑ इव दे॒वेभ्यो॒ वह्नि॑: स॒न्तार॑णो भव
เพื่อความสวัสดีของเรา เราจับยึดโคเทียมลาก—สอุรเภยะ (Saurabheya) ขอให้มันเป็นแก่เรา ดุจอินทระแก่เหล่าเทพ เป็นผู้นำพา เป็นผู้พาข้ามไปโดยสวัสดิภาพ
Mantra 14
उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्व: पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् । दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्
เราทั้งหลายได้ผุดขึ้นพ้นความมืด และแลเห็นสวรรค์อันสูงยิ่งกว่า เราได้มุ่งสู่แดนแห่งเทพ ไปสู่สุริยเทพ—ไปสู่แสงสว่างอันสูงสุด
Mantra 15
इ॒मं जी॒वेभ्य॑ः परि॒धिं द॑धामि॒ मैषां॒ नु गा॒दप॑रो॒ अर्थ॑मे॒तम् । श॒तं जी॑वन्तु श॒रद॑ः पुरू॒चीर॒न्तर्मृ॒त्युं द॑धतां॒ पर्व॑तेन
ข้าพเจ้าตั้งเขตแดนนี้ไว้เพื่อผู้มีชีวิตทั้งหลาย: ขออย่าให้ผู้ใดในหมู่เขาเลยล้ำขอบเขตที่กำหนดนี้ไป. ขอให้เขาทั้งหลายมีชีวิตอยู่ครบหนึ่งร้อยฤดูใบไม้ร่วง ยืนนานเป็นอเนก; และขอให้เขากักกันความตายที่รุกล้ำเข้ามาในชีวิตไว้ภายใน ดุจมีภูผาเป็นกำแพงกั้น.
Mantra 16
अग्न॒ आयू॑ᳪषि पवस्व॒ आ सु॒वोर्ज॒मिषं॑ च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना॑म्
โอ้ อัคนี (Agni) โปรดชำระพลังชีวิตของเราทั้งหลายให้บริสุทธิ์; โปรดนำแสงสวรรค์ พละกำลัง และโภชนาการมาสู่เรา. โปรดขับไล่ลางร้ายและความอัปมงคลทั้งปวงให้ไกลออกไป.
Mantra 17
आयु॑ष्मानग्ने ह॒विषा॑ वृधा॒नो घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒तं पी॒त्वा मधु॒ चारु॒ गव्यं॑ पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि र॑क्षतादि॒मान्त्स्वाहा॑
โอ้ อัคนี (Agni) ผู้ประทานอายุ ผู้เจริญด้วยเครื่องบูชา (havis) ผู้มีเนยใส (ghṛta) เป็นประกาย ผู้มีเนยใสเป็นบ่อเกิด—จงลุกโพลงเถิด! ครั้นดื่มเนยใส น้ำผึ้ง และน้ำนมโคอันรื่นรมย์แล้ว ขอท่านคุ้มครองคนเหล่านี้ (หมู่ชนของเรา) ดุจบิดาคุ้มครองบุตร ผู้ได้รับส่วนแรกเริ่มนั้น: สวาหา (Svāhā)!
Mantra 18
परी॒मे गाम॑नेषत॒ पर्य॒ग्निम॑हृषत । दे॒वेष्व॑क्रत॒ श्रव॒ः क इ॒माँ२ आ द॑धर्षति
เขาทั้งหลายพาโคตัวเมียเวียนรอบไป; เขาทั้งหลายชื่นบานเวียนรอบพระอัคนี. ท่ามกลางเหล่าเทพ เขาทั้งหลายได้ก่อให้เกิดเกียรติยศ; บัดนี้ผู้ใดเล่าจะกล้ารุกรานสิ่งเหล่านี้?
Mantra 19
क्र॒व्याद॑म॒ग्निं प्र हि॑णोमि दू॒रं य॑म॒राज्यं॑ गच्छतु रिप्रवा॒हः । इहै॒वायमित॑रो जा॒तवे॑दा दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन्
ข้าพเจ้าขับไล่พระอัคนี (Agni) ผู้กินเนื้อให้ไกลออกไป; ขอผู้หอบหิ้วมลทินจงไปสู่ราชอาณาจักรของยมะ (Yama). ส่วนผู้อื่นนี้—ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้รู้กำเนิดทั้งปวง—ขอจงอยู่ ณ ที่นี้ และเมื่อรู้หน้าที่ของตนแล้ว จงนำเครื่องบูชาไปสู่เหล่าเทพ.
Mantra 20
वह॑ व॒पां जा॑तवेदः पि॒तृभ्यो॒ यत्रै॑ना॒न्वेत्थ॒ निहि॑तान् परा॒के । मेद॑सः कु॒ल्या उप॒ तान्त्स्र॑वन्तु स॒त्या ए॑षामा॒शिष॒: सं न॑मन्ता॒ᳪ स्वाहा॑
โอ้ชาตเวทัส (อัคนี) จงนำเยื่อหุ้มทารก (vāpā) ไปยังเหล่าบรรพชน (Pitṛ) ณ ที่ซึ่งท่านรู้ว่าเขาทั้งหลายถูกวางไว้ในแดนอันไกลโพ้น ขอให้ร่องธารแห่งไขมันไหลไปถึงเขา ขอให้พรอันสัตย์จริงของเขาทั้งหลายโน้มมาสู่พวกเรา สวาหา (svāhā)
Mantra 21
स्यो॒ना पृ॑थिवि नो भवानृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी । यच्छा॑ न॒: शर्म॑ स॒प्रथा॑: । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम्
ขอให้แผ่นดินเป็นมงคลแก่พวกเรา ผู้ไม่เหือดแห้ง ผู้เป็นที่ตั้งถิ่นฐาน โปรดประทานที่พึ่งอันแผ่กว้างแก่พวกเรา จงขับไล่ความชั่วอันแผดเผาให้พ้นจากพวกเรา
Mantra 22
अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो॒ऽसि॒ त्वद॒यं जा॑यतां॒ पुन॑: । अ॒सौ स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॑
ท่านบังเกิดจากสิ่งนี้; ขอให้สิ่งนี้บังเกิดขึ้นอีกครั้งจากท่าน. เพื่อโลกสวรรค์อันโน้น—สวาหา (Svāhā).
Frequently Asked Questions
Its mantras re-align space (quarters, waters, rivers), establish protective limits, remove faults and ominous taints, and disperse dangers so the sacrificer can safely return from the heightened ritual state.
It distinguishes an impure, consuming fire (Kravyād) from the pure oblation-bearing Agni (Jātavedas), ensuring that only the purified fire remains connected to the sacrifice and the household’s welfare.
Āpaḥ and Oṣadhayaḥ are invoked as friendly, healing supports that confer nourishment and auspiciousness; in expiation, plant-power (Apāmārga) specifically removes impurity, fault, and hostile influences.