Varaha Purana 97.42: Adhyaya 97, Shloka 42

The Glory of Rudra: The Origin of the Kapālamocana Pilgrimage Site and Rudra’s Expiatory Vow

Devanagari script

देवा अपि ययुः खं च स्वस्थानं ते यथागतम् ॥ एतद्रुद्रस्य माहात्म्यं मया ते परिकीर्त्तितम्

Recitation with translationVaraha Purana 97.42

Transliteration

devā api yayuḥ khaṃ ca svasthānaṃ te yathāgatam || etad rudrasya māhātmyaṃ mayā te parikīrtitam

Translation

దేవతలు కూడా ఆకాశమార్గముగా, వచ్చినట్లే, తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిరి. ఈ విధంగా రుద్రుని మహాత్మ్యాన్ని నేను నీకు వివరించితిని.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• अपि: also
• अपि: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), ‘also’

• ययुः: went
• ययुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)

• खम्: the sky
• खम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction)

• स्व-स्थानम्: their own place
• स्व-स्थानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: समास: स्वस्य स्थानम् (षष्ठी-तत्पुरुष), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• यथा-गतम्: as they had come / in the same manner as before
• यथा-गतम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यथा (अव्यय) + गत (गम्-धातु, कृदन्त)
• Form: समास: यथा + गतम् (अव्ययीभाव; ‘as (they) came’), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); क्रियाविशेषणवत् प्रयोग

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (demonstrative), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• रुद्रस्य: of Rudra
• रुद्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• माहात्म्यम्: greatness / glory
• माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• मया: by me
• मया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• ते: to you
• ते: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• परिकीर्तितम्: has been proclaimed / narrated
• परिकीर्तितम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु)
• Form: कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); कर्मणि भाव (has been proclaimed)

Speaker

Varāha (default dialogue framework; narrative closure formula)

Tags

• Purāṇic Narratology
• Rudra Māhātmya
• Mythic Cosmography

FAQs

What is the historical significance of this verse?

The verse uses a standard Purāṇic closure formula (‘has been recounted’), valuable for textual segmentation and for identifying episode boundaries in manuscript traditions.

Which geographic location is identified?

No specific terrestrial site is named; the movement is described through khaṃ (“sky/space”) to individual divine abodes.

What is the primary ethical instruction?

It conveys the value of orderly completion and faithful transmission of an account (parikīrtana) as a cultural practice.