Adhyaya 119

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि महादेवीं महाप्रभाम् । बलातिबलदैत्यघ्नीं नाम्नेति प्रथितां क्षितौ

ఈశ్వరుడు పలికెను—అనంతరం, ఓ మహాదేవీ, మహాప్రభావంతమైన ఆ మహాదేవిని దర్శించుటకు వెళ్లవలెను; ఆమె భూమిపై ‘బలాతిబల దైత్యఘ్నీ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందినది।

Verse 2

अनादिनिधनां देवीं तत्र क्षेत्रे व्यवस्थिताम् । कोटिभूतपरीवारां सर्वदैत्यनिबर्हिणीम्

ఆ దేవి అనాది-నిధన; ఆ క్షేత్రంలో స్థిరంగా విరాజిల్లుచున్నది. కోట్ల భూతగణాలు ఆమె పరివారమై, ఆమె సమస్త దైత్యులను నిర్మూలించునది।

Verse 3

देव्युवाच । बलातिबलदैत्यघ्नी कथमुक्ता त्वया प्रभो । बलातिबलनामानौ कथं दैत्यौ निपातितौ

దేవి పలికెను—ఓ ప్రభూ, మీరు ఆమెను ‘బలాతిబల దైత్యఘ్నీ’ అని ఎందుకు అన్నారు? అలాగే బల, అతిబల అనే ఆ ఇద్దరు దైత్యులు ఎలా సంహరింపబడ్డారు?

Verse 4

कुत्र तिष्ठति सा देवी किंप्रभावा महेश्वर । माहात्म्यमखिलं तस्याः सर्वं विस्तरतो वद

ఓ మహేశ్వరా, ఆ దేవి ఎక్కడ నివసించుచున్నది? ఆమె ప్రభావం ఏమిటి? ఆమె సమస్త మహాత్మ్యాన్ని విస్తారంగా వివరించండి।

Verse 5

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशनीम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఓ దేవీ, వినుము; పాపనాశకమైన కథను నేను చెప్పుదును. దానిని భక్తితో విని మనుష్యుడు సమస్త పాతకాల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 6

आसीद्रक्तासुरोनाम महिषस्य सुतो बली । महाकायो महाबाहुर्हिरण्याक्ष इवापरः

మహిషుని పరాక్రమశాలి కుమారుడు ‘రక్తాసురుడు’ అనే అసురుడు ఉండెను. అతడు మహాకాయుడు, మహాబాహువు—మరొక హిరణ్యాక్షునివలె.

Verse 7

बलातिबल नामानौ तस्य पुत्रौ बभूवतुः । तौ विजित्य सुरान्सर्वान्देवेन्द्राग्निपुरोगमान्

అతనికి ‘బల’ మరియు ‘అతిబల’ అనే ఇద్దరు కుమారులు కలిగిరి. ఇంద్రుడు, అగ్ని మొదలైన దేవగణములన్నిటిని జయించి వారు తమ వశమునకు తెచ్చిరి.

Verse 8

त्रैलोक्येऽस्मिन्निरातंकौ चक्रतू राज्यमञ्जसा । तयोः सेना मुखे वीरास्त्रयस्त्रिंशत्प्रकीर्तिताः

ఈ త్రిలోకమందు వారు భయరహితులై సులభముగా రాజ్యము చేసిరి. వారి సేన ముందుభాగమున ముప్పైమూడు వీరులు ప్రసిద్ధులై యుండిరి.

Verse 9

रौद्रात्मानो महायोधाः सहस्राक्षौहिणीमुखाः । सिंहस्कन्धा महाकाया दुरात्मानो महाबलाः

వారు రౌద్ర స్వభావముగల మహాయోధులు, సహస్ర అక్షౌహిణుల నాయకులు. సింహస్కంధులు, మహాకాయులు, దురాత్ములు అయినా మహాబలవంతులు—భయంకరులు.

Verse 10

धूम्राक्षो भीमदंष्ट्रश्च कालवश्यो महाहनुः । ब्रह्मघ्नो यज्ञकोपश्च स्त्रीघ्नः पापनिकेतनः

వారిలో ధూమ్రాక్షుడు, భీమదంష్ట్రుడు, కాలవశ్యుడు, మహాహనువు; బ్రహ్మఘ్నుడు, యజ్ఞకోపుడు; స్త్రీఘ్నుడు, పాపనికేతనుడు—ఇవీ పేర్లుగా ప్రసిద్ధి చెందిరి.

Verse 11

विद्युन्माली च बन्धूकः शंकुकर्णो विभावसुः । देवांतको विकर्मा च दुर्भिक्ष क्रूर एव च

విద్యున్మాలి, బంధూక, శంకుకర్ణ, విభావసు; అలాగే దేవాంతక, వికర్మ, దుర్భిక్ష, క్రూరుడు—ఇవీ వారి ప్రధాన నాయకులలో ఉన్నారు।

Verse 12

हयग्रीवोऽश्वकर्णश्च केतुमान्वृषभो द्विजः । शरभः शलभो व्याघ्रो निकुंभो मणिको बकः

హయగ్రీవుడు, అశ్వకర్ణుడు; కేతుమాన్, వృషభుడు, ద్విజుడు; శరభ, శలభ, వ్యాఘ్ర, నికుంభ, మణిక, బక—ఇవీ వారి మధ్య పేర్కొనబడ్డాయి।

Verse 13

शूर्पको विक्षरो माली कालो दण्डककेरलः । एते दैत्या महाकायास्तयोः सेनाधिकारिणः

శూర్పక, విక్షర, మాలి, కాల, దండక-కేరళ—ఈ మహాకాయ దైత్యులు ఆ ఇద్దరు సోదరుల సేనలకు సేనాధిపతులు।

Verse 14

एवं तैः पृथिवी व्याप्ता पञ्चाशत्कोटि विस्तरा । एवं ज्ञात्वा तदा देवा भयेनोद्विग्नमानसाः

ఇలా పంచాశత్ కోటి విస్తారమైన భూమి వారి చేత వ్యాపించబడింది. ఇది తెలిసి దేవతలు భయంతో కలతచెందిన మనస్సుతో అయ్యారు।

Verse 15

सर्वैर्देवर्षिभिः सार्धं जग्मुस्ते हिमवद्वनम् । स्तोत्रेणानेन तां देवीं तुष्टुवुः प्रयतास्तदा

వారు సమస్త దేవర్షులతో కలిసి హిమవత్ అరణ్యానికి వెళ్లారు. ఆపై నియమిత మనస్సుతో ఈ స్తోత్రంతో ఆ దేవిని స్తుతించారు।

Verse 16

देवा ऊचुः । जयाक्षरे जयाऽनंते जयाऽव्यक्ते निरामये । जय देवि महामाये जय देवर्षिवंदिते

దేవులు పలికిరి—జయము నీకు, హే అక్షరా! జయము, హే అనంతా! జయము, హే అవ్యక్తా, హే నిరామయా! జయము, హే దేవి మహామాయా! జయము, హే దేవర్షివందితా!

Verse 17

जय विश्वेश्वरे गंगे जय सर्वार्थसिद्धिदे । जय ब्रह्माणि कौमारि जय नारायणीश्वरि

జయము, హే విశ్వేశ్వరి గంగే! జయము, హే సర్వార్థసిద్ధిదే! జయము, హే బ్రహ్మాణి, హే కౌమారి! జయము, హే నారాయణీశ్వరి!

Verse 18

जय ब्रह्माणि चामुंडे जयेन्द्राणि महेश्वरि । जय मातर्महालक्ष्मि जय पार्वति सर्वगे

జయము, హే బ్రహ్మాణి! జయము, హే చాముండే! జయము, హే ఇంద్రాణి! జయము, హే మహేశ్వరి! జయము, హే మాతా మహాలక్ష్మి! జయము, హే సర్వవ్యాపిని పార్వతి!

Verse 19

जय देवि जगत्सृष्टे जयैरावति भारति । जयानंते जय जये जय देवि जलाविले

జయము, హే దేవి, జగత్సృష్టికారిణి! జయము, హే ఐరావతి! జయము, హే భారతి! జయము, హే అనంతే—జయ జయ! జయము, హే దేవి, జలరూపిణి!

Verse 20

जयेशानि शिवे शर्वे जय नित्यं जयार्चिते । मोक्षदे जय सर्वज्ञे जय धर्मार्थकामदे

జయము, హే ఈశాని! జయము, హే శివే, హే శర్వే! నిత్య జయము, ‘జయ’ నామంతో అర్చింపబడినదానా! జయము, హే మోక్షదే! జయము, హే సర్వజ్ఞే! జయము, హే ధర్మార్థకామదే!

Verse 21

जय गायत्रि कल्याणि जय सह्ये विभावरि । जय दुर्गे महाकालि शिव दूति जयाऽजये

జయము నీకే, ఓ గాయత్రీ కల్యాణీ; జయము నీకే, ఓ సహ్యా విభావరీ. జయము నీకే, ఓ దుర్గే మహాకాళీ; ఓ శివదూతీ, ఓ అజయే, జయము నీకే॥

Verse 22

जय चण्डे महामुण्डे जय नन्दे शिवप्रिये । जय क्षेमंकरि शिवे जय कल्याणि रेवति

జయము నీకే, ఓ చండే మహాముండే; జయము నీకే, ఓ నందా శివప్రియే. జయము నీకే, ఓ క్షేమంకరి శివే; జయము నీకే, ఓ కల్యాణీ; ఓ రేవతీ, జయము నీకే॥

Verse 23

जयोमे सिद्धिमांगल्ये हरसिद्धे नमोस्तु ते । जयापर्णे जयानन्दे महिषाऽसुरघातिनि

జయము నీకే, ఓ సిద్ధి-మాంగల్యదాయినీ; హే హరసిద్ధా, నీకు నమస్కారం. జయము నీకే, ఓ జయాపర్ణే; జయము నీకే, ఓ జయానందే; ఓ మహిషాసురఘాతినీ, జయము నీకే॥

Verse 24

जय मेधे विशालाक्षि जयानंगे सरस्वति । जयाशेषगुणावासे जयावर्ते सुरान्तके

జయము నీకే, ఓ మేధా; జయము నీకే, ఓ విశాలాక్షీ. జయము నీకే, ఓ నిరంగ సరస్వతీ. జయము నీకే, ఓ అశేషగుణావాసే; జయము నీకే, ఓ జయావర్తే; ఓ సురాంతకే, జయము నీకే॥

Verse 25

जय संकल्पसंसिद्धे जय त्रैलोक्यसुंदरि । जय शुंभनिशुंभघ्ने जय पद्मेऽद्रिसंभवे

జయము నీకే, ఓ సంకల్పసంసిద్ధే; జయము నీకే, ఓ త్రైలోక్యసుందరీ. జయము నీకే, ఓ శుంభనిశుంభఘ్నీ; జయము నీకే, ఓ పద్మా, అద్రిసంభవే॥

Verse 26

जय कौशिकि कौमारि जय वारुणि कामदे । नमोनमस्ते शर्वाणि भूयोभूयो जयाम्बिके

జయ కౌశికీ, జయ కౌమారీ, జయ వారుణీ, హే కామనాప్రదాయిని। హే శర్వాణీ, నీకు పునఃపునః నమస్కారం; హే అంబికే, మళ్లీ మళ్లీ జయము॥

Verse 27

त्राहि नस्त्राहि नो देवि शरण्ये शरणागतान्

హే దేవీ, మమ్మల్ని రక్షించు, రక్షించు; హే శరణ్యే, శరణాగతులైన మమ్మల్ని కాపాడు॥

Verse 28

सैवं स्तुता भगवती देवैः सर्वैर्वरानने । आत्मानं दर्शयामास भाभासितदिगन्तरम्

ఇలా సమస్త దేవతలచే స్తుతింపబడిన వరముఖి భగవతి తన స్వరూపాన్ని దర్శింపజేసింది; ఆమె తేజస్సుతో దిక్కులంతా ప్రకాశించాయి॥

Verse 29

नमस्कृत्य तु तामूचुः सुरास्ते भयनाशनीम् । बलातिबलनामानौ हत्वा दैत्यौ महाबलौ । तेषां चैव महत्सैन्यं पाह्यतो महतो भयात्

ఆమెకు నమస్కరించి ఆ దేవతలు భయనాశినీ దేవిని ఇలా ప్రార్థించారు—“బలాతిబల అనే మహాబలులైన దైత్యులను మేము సంహరించాము; ఇప్పుడు వారి మహాసేన నుండి, ఈ మహాభయము నుండి మమ్మల్ని కాపాడు।”

Verse 30

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दत्त्वा तेभ्योऽभयं ततः । बभूवाद्भुतरूपा सा त्रिनेत्रा चेन्दुशेखरा

వారి మాటలు విని, వారికి అభయాన్ని ప్రసాదించి, ఆ దేవి అద్భుతరూపాన్ని ధరించింది—త్రినేత్రి, చంద్రమౌళి॥

Verse 31

सिंहारूढा महादेवि नानाशस्त्रास्त्रधारिणी । सुवक्त्रा विंशतिभुजा स्फूर्जद्विद्युल्लतोपमा

సింహారూఢమైన మహాదేవి, నానాశస్త్రాస్త్రధారిణి, సుముఖి, ఇరవై భుజాలుగలది—విద్యుల్లతవలె మెరసింది।

Verse 32

ततों ऽबिका निनादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः

అప్పుడు అంబికా ఎత్తైన స్వరంతో, అట్టహాసంతో, మళ్లీ మళ్లీ ఘోషగా గర్జించింది।

Verse 33

तस्या नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः । प्रकंपिताखिला चोर्वी सरिद्वारिधिमेखला

ఆమె భయంకర నాదంతో సమస్త ఆకాశం నిండిపోయింది; నదులు, సముద్రాల మేఖలతో వలయితమైన భూమి అంతా తీవ్రంగా కంపించింది।

Verse 34

शैलतुंगस्तनी रम्या प्रमदेव भयातुरा । तेऽपि तत्रासुराः प्राप्ताश्चतुरंगबलान्विताः

పర్వతశిఖరాలవలె ఎత్తైన స్తనాలుగల రమ్య ప్రమదా-దేవి భయాక్రాంతురాలైంది. అక్కడికి చతురంగ బలంతో కూడిన అసురులు కూడా వచ్చారు.

Verse 35

सम्यग्विदितविक्रान्ताः कालान्तकयमोपमाः । रक्षो दानवदैत्याश्च पाताले येऽपि संस्थिताः

పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధులై, కాలాంతక యమునివలె భయంకరులైన రాక్షసులు, దానవులు, దైత్యులు—పాతాళంలో ఉన్నవారు కూడా బయలుదేరారు.

Verse 36

ते सर्व एव दैत्येन्द्राः कोटिशः समुपागताः । ततोऽभवन्महायुद्धं देव्यास्तत्रासुरैः सह

ఆ దైత్యేంద్రులందరూ కోటిశః సంఖ్యలో సమాగమించారు. అప్పుడు అక్కడ దేవి మరియు అసురుల మధ్య మహాయుద్ధం ప్రారంభమైంది.

Verse 37

बभूव सर्वब्रह्माण्डे ह्यकाण्डक्षयकारणम् । अक्षौहिणीसहस्राणि त्रयस्त्रिंशत्सुरेश्वरि

హే సురేశ్వరి! సమస్త బ్రహ్మాండమంతటా అది అకస్మాత్తుగా సంహారానికి కారణమైంది; ముప్పైమూడు వేల అక్షౌహిణీలు అందులో పాల్గొన్నాయి/నశించాయి.

Verse 38

एकविंशत्सहस्राणि शतान्यष्टौ च सप्ततिः । सानुगानां सयोधानां रथानां वातरंहसाम्

ఇరవై ఒక వేల, ఎనిమిది వందల, డెబ్బై—గాలివేగంతో దూసుకెళ్లే రథాలు, అనుచరులు మరియు యోధులతో కూడి.

Verse 39

हत्वा सा लीलया देवी निन्ये क्षयमनाकुला

ఆ దేవి లీలామాత్రంగా వారిని సంహరించి, కలతలేకుండా వారిని నాశనానికి చేర్చింది.

Verse 40

ततो देव्या हतानां च दानवानां महौजसाम् । गजवाजिरथानां च शरीरैरावृता मही

అప్పుడు దేవి చేత హతమైన మహాబల దానవుల శరీరాలతో, అలాగే ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాల దేహాలతో భూమి నిండిపోయింది.

Verse 41

कबंधनृत्यसंकुले स्रवद्वसास्थिकर्द्दमे । रणाजिरे निशाचरास्ततो विचेरुरूर्जिताः

ఆ యుద్ధభూమిలో—శిరస్సులేని కబంధుల నృత్యంతో కిటకిటలాడుతూ, కారుతున్న మేదస్సు‑అస్థుల మట్టితో మురికెత్తి—అప్పుడు బలవంతులైన నిశాచరులు సంచరించారు।

Verse 42

शृगाल गृधवायसाः परं प्रपातमादधुः । क्वचित्परे निशाचराः प्रपीतशोणितोत्कटाः । प्रतर्प्य चात्मनः पितॄन्समर्चयंस्तथा ऋषीन्

నక్కలు, గద్దలు, కాకులు అపారంగా దూకి పడ్డాయి. కొన్ని చోట్ల ఇతర నిశాచరులు—రక్తపానంతో ఉగ్రులై—తమ పితృదేవతలను తర్పణంతో తృప్తిపరచి, అలాగే ఋషులను కూడా సమర్చించారు।

Verse 43

गजान्नरांस्तुरंगमान्बभक्षिरे सुनिर्घृणाः । रथोडुपैस्तथा परे तरंति शोणितार्णवम्

వారు కరుణలేకుండా ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలను భక్షించారు. మరికొందరు రథాలను పడవలుగా చేసుకొని రక్తసముద్రాన్ని దాటారు।

Verse 44

इति प्रगाढसंगरे सुरारिसंघसंकुले । विराजतेऽम्बिका धनुः शराऽसिशूलधारिणी

ఇలా దేవశత్రువుల సమూహాలతో కిటకిటలాడే ఘోర సంగ్రామంలో అంబిక ధనుస్సు, బాణాలు, ఖడ్గం, శూలం ధరించి ప్రకాశించింది।

Verse 45

गजेन्द्रदर्पमर्द्दनी तुरंगयूथपोथिनी । सुरारिसैन्यनाशिनी इतस्ततः प्रपश्यती

గజేంద్రుల గర్వాన్ని మర్దించే ఆమె, గుర్రాల గుంపులను చీల్చివేసే ఆమె, దేవశత్రు సైన్యాన్ని నశింపజేసే ఆ దేవి ఇటూ అటూ పరిశీలించింది।

Verse 46

सिंहाष्टकयुक्ते महा प्रेतके भूधरहंसशुभ्रोज्जलद्भास्वराभे वृषभसमाने मानिनीमथो ते दैत्येन्द्रवीराः पश्यंतः समुद्भूतरोषास्ततोऽपि जग्मुर्नदन्तो रवन्तो रवं मेघनादाः

ఆమెను చూచి—ఎనిమిది సింహాలు జోడించిన మహా ప్రేతక-వాహనంపై ఆరూఢగా, పర్వతంపై శుభ్రమైన హంసవలె ప్రకాశించే దివ్యకాంతితో, వృషభసమ గర్వంతో—దైత్యేంద్ర వీరులు రోషం ఉప్పొంగగా మరింత ముందుకు దూసుకెళ్లి, మేఘగర్జనలవలె గర్జిస్తూ నదించారు।

Verse 47

हाहाकारं विकुर्वाणा हन्यमानास्ततोऽसुराः । केचित्समुद्रं विविशुरद्रीन्केचिच्च दानवाः

అప్పుడు కొట్టబడుతున్న అసురులు హాహాకారాలు చేశారు. కొందరు సముద్రంలోకి దూకారు; మరికొందరు దానవులు పర్వతాల్లోకి పారిపోయారు.

Verse 48

केचिल्लुञ्चितमूर्धानो जाल्मा भूत्वा वनेऽवसन् । दयाधर्मं ब्रुवाणाश्च निर्ग्रंथव्रतमास्थिताः

కొందరు తల ముండనం చేసుకొని దుర్దశలో పడి అడవిలో నివసించారు; ‘దయ’ ‘ధర్మం’ అని పలుకుతూ నిర్గ్రంథుల వ్రతాన్ని ఆశ్రయించారు.

Verse 49

केचित्प्राणपरा भीताः पाखण्डाश्रममास्थिताः । हेतुवादपरा मूढा निःशौचा निरपेक्षकाः

కొందరు ప్రాణాలపై మమకారంతో భయపడి పాఖండ ఆశ్రమాలను ఆశ్రయించారు; వారు మూఢులై కేవలం హేతువాదంలో మునిగి, అశుచులై, నియమాచారాల పట్ల నిర్లక్ష్యులయ్యారు.

Verse 50

ते चाद्यापीह दृश्यन्ते लोके क्षपणकाः किल । तथैव भिन्दकाश्चान्ये शिवशास्त्रबहिष्कृताः

వారు నేటికీ ఈ లోకంలో ‘క్షపణకులు’గా కనిపిస్తారని చెబుతారు; అలాగే ‘భిందకులు’ అనే మరికొందరు కూడా ఉన్నారు—శివశాస్త్ర బోధన నుండి బహిష్కృతులు.

Verse 51

केचित्कौलव्रता ह्यस्मिन्दृश्यन्ते सकलैर्जनैः । सुरास्त्रीमांसभूयिष्ठा विकर्मस्थाश्च लिङ्गिनः

ఇక్కడ కొందరు కౌలవ్రతధారులుగా అందరికీ కనిపిస్తారు—సుర, స్త్రీ, మాంసాలలో అధికాసక్తులు; ధార్మిక చిహ్నాలు ధరించినప్పటికీ నిషిద్ధ కర్మల్లో నిమగ్నులై ఉంటారు।

Verse 52

प्रायो नैष्कृतिकाः पापा जिह्वोपस्थपरायणा । एवं देव्या हताः सर्वे बलातिबलसंयुताः

అధికంగా వారు పాపులు, కపటులు; నాలుక మరియు కామేంద్రియ తృష్ణలకు పరాయణులు. ఈ విధంగా బలాతిబలమనే మహాబలంతో కూడినవారైనా దేవి చేత అందరూ సంహరింపబడ్డారు।

Verse 53

प्रभासं क्षेत्रमासाद्य संस्थिता सा तदाम्बिका । योगिनीनां चतुःषष्ट्या संयुता पापनाशिनी । बलातिबलनाशीति प्रभासे प्रथिता क्षितौ

ప్రభాస అనే పవిత్ర క్షేత్రానికి చేరి ఆ అంబిక అక్కడే ఆసీనమైంది—అరవై నాలుగు యోగినులతో కూడి, పాపనాశిని. ప్రభాసలో ఆమె భూమిపై ‘బలాతిబలనాశిని’—బలాతిబలుని సంహరించినది—అని ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 54

देव्युवाच । चतुःषष्टिस्त्वया प्रोक्ता योगिन्यो याः सुरेश्वर । तासां नामानि मे ब्रूहि सर्वपापहराणि च

దేవి పలికింది—ఓ సురేశ్వరా! మీరు అరవై నాలుగు యోగినులను పేర్కొన్నారు. వారి నామాలను కూడా నాకు చెప్పండి—అవి సమస్త పాపాలను హరించేవి.

Verse 55

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि योगिनीनां महोदयम् । सर्वरक्षाकरं दिव्यं महाभयविनाशनम्

ఈశ్వరుడు పలికాడు—హే దేవీ, విను; యోగినుల మహోదయాన్ని నేను ప్రకటిస్తాను—అది దివ్యమైనది, సమస్త రక్షణను కలిగించేది, మహాభయాన్ని నశింపజేసేది.

Verse 56

आदौ तत्र महालक्ष्मीर्नंदा क्षेमंकरी तथा । शिवदूती महाभद्रा भ्रामरी चन्द्रमण्डला

వారిలో మొదట మహాలక్ష్మీ, నందా, క్షేమంకరీ; అలాగే శివదూతీ, మహాభద్రా, భ్రామరీ మరియు చంద్రమండలా।

Verse 57

रेवती हरसिद्धिश्च दुर्गा विषमलोचना । सहजा कुलजा कुब्जा मायावी शांभवी क्रिया

ఆమె రేవతీ, హరసిద్ధి; ఆమె దుర్గా—అద్వితీయమైన, ఆశ్చర్యకర దృష్టిగలది. ఆమె సహజా, కులజా, కుబ్జా; ఆమె మాయావీ, అలాగే శాంభవీ క్రియా—శివసంభూత పవిత్ర సాధనాశక్తి.

Verse 58

आद्या सर्वगता शुद्धा भावगम्या मनोतिगा । विद्याविद्या महामाया सुषुम्ना सर्वमंगला

ఆమె ఆద్యా, సర్వవ్యాపిని, శుద్ధా—భక్తిభావంతో గ్రహించదగినది, మనస్సును మించినది. ఆమె విద్యా-అవిద్య రెండూ, మహామాయ; ఆమె సుషుమ్నా, సమస్త మంగళాలకు మూలం.

Verse 59

ओंकारात्मा महादेवि वेदार्थजननी शिवा । पुराणान्वीक्षिकी दीक्षा चामुण्डा शंकरप्रिया

హే మహాదేవీ! నీ స్వరూపమే ఓంకారం; నీవు శివా—వేదార్థాలను జన్మింపజేసే జననీ. నీవు పురాణం, పవిత్ర అన్వీక్షికీ, నీవే దీక్ష; నీవు చాముండా, శంకరప్రియా.

Verse 60

ब्राह्मी शांतिकरी गौरी ब्रह्मण्या ब्राह्मणप्रिया । भद्रा भगवती कृष्णा ग्रहनक्षत्रमालिनी

ఆమె బ్రాహ్మీ—శాంతిని కలిగించేది; ఆమె గౌరీ—ధర్మరక్షిణి, బ్రాహ్మణప్రియా. ఆమె భద్రా, భగవతి; ఆమె కృష్ణా, గ్రహ-నక్షత్రమాలిని.

Verse 61

त्रिपुरा त्वरिता नित्या सांख्या कुंडलिनी ध्रुवा । कल्याणी शोभना निरया निष्कला परमा कला

ఆమె త్రిపురా, త్వరిటా; ఆమె నిత్యా, సాంఖ్యా, కుండలినీ, ధ్రువా. ఆమె కల్యాణీ, శోభనా, నిరయా, నిష్కలా—పరమ కళా-శక్తిస్వరూపిణి.

Verse 62

योगिनी योगसद्भावा योगगम्या गुहाशया । कात्यायनी उमा शर्वा ह्यपर्णेति प्रकीर्तिता

ఆమె యోగినీ; యోగమే ఆమె సద్భావం. యోగమార్గం ద్వారా ఆమె పొందబడుతుంది, హృదయ-గుహలో నివసిస్తుంది. ఆమె కాత్యాయనీ, ఉమా, శర్వా; ‘అపర్ణా’ అని కూడా ప్రసిద్ధి.

Verse 63

चतुःषष्टिर्महादेवि एवं ते परिकीर्तिताः । स्तोत्रेणानेन दिव्येन भक्त्या यः स्तौति चंडिकाम्

హే మహాదేవీ, ఈ విధంగా నీ అరవై నాలుగు నామాలు ప్రకటించబడ్డాయి. ఎవడు భక్తితో ఈ దివ్య స్తోత్రంతో చండికను స్తుతిస్తాడో—

Verse 64

तं पुत्रमिव शर्वाणी सर्वापत्स्वभिरक्षति । चतुर्दश्यामथाष्टम्यां नवम्यां च विशेषतः

శర్వాణీ అతనిని తన కుమారుడివలె భావించి అన్ని ఆపదల్లో రక్షిస్తుంది—ప్రత్యేకంగా చతుర్దశి, అష్టమి, నవమి తిథుల్లో.

Verse 65

उपवासैकभक्तेन तथैवायाचितेन च । गृहीतनियमा देवि ये जपंति च चंडिकाम्

హే దేవీ, నియమాలు స్వీకరించి చండికా జపం చేసేవారు—ఉపవాసంతో, ఏకభక్తం (ఒక్కసారి భోజనం)తో, అలాగే అయాచితం (అడగకుండా లభించిన) అన్నంతో జీవిస్తూ—

Verse 66

वर्षार्धं वर्षमेकं वा सिद्धास्ते तत्त्वचारिणः । आश्वयुक्छुक्लपक्षे च मन्वादिष्वष्टकासु च

అర్ధవత్సరం గానీ ఒక వత్సరం గానీ గడిచిన తరువాత తత్త్వనిష్ఠులైన సాధకులు సిద్ధిని పొందుతారు. విశేషంగా ఆశ్వయుజ శుక్లపక్షంలో, మన్వాది మొదలైన అష్టకా దినాలలో।

Verse 67

कृत्वा महोत्सवं देवीं यजेच्छ्रेयोऽभिवृद्धये । पादुके धारयेद्देव्या दुर्गाभक्तो हिरण्मये

దేవికి మహోత్సవం నిర్వహించి శ్రేయస్సు, సమృద్ధి వృద్ధి కోసం ఆమెను పూజించాలి. దుర్గాభక్తుడు దేవి యొక్క స్వర్ణ పాదుకలను పవిత్ర చిహ్నంగా ధరించాలి।

Verse 68

प्रमादविघ्नशांत्यर्थं क्षुरिकां च सदा पुमान् । पशुमांसासवैश्चैवमासुरं भावमाश्रिताः

ప్రమాదం మరియు విఘ్నశాంతి కోసం మనిషి ఎల్లప్పుడూ చిన్న కత్తిని దగ్గర ఉంచాలి. అయితే పశుమాంసం, మద్యపానంలో లీనమయ్యేవారు ఆసుర భావాన్ని ఆశ్రయిస్తారు।

Verse 69

ये यजन्त्यम्बिकां ते स्युर्दैत्या ऐश्वर्यभोगिनः । देवत्वं सात्त्विका यांति सात्त्विकीं भक्तिमास्थिताः

అంబికను పూజించేవారు ఐశ్వర్యభోగాలు అనుభవించే దైత్యులుగా కూడా కావచ్చు. కానీ సాత్త్వికులు సాత్త్విక భక్తిలో స్థిరులై దేవత్వాన్ని పొందుతారు।

Verse 70

एतत्ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । बलातिबलनाशिन्या देव्या सर्वार्थसाधकम् । प्रभासक्षेत्रसंस्थायाः संक्षेपात्कीर्तिवर्धनम्

ఓ దేవీ, పాపనాశకమైన ఈ మహాత్మ్యాన్ని నీకు చెప్పాను—బలాతిబలనాశినీ దేవి యొక్కది, ఇది సమస్తార్థాలను సిద్ధి చేస్తుంది. ప్రభాసక్షేత్రంలో స్థితమైన దేవి యొక్క ఈ సంక్షిప్త వర్ణన కీర్తిని పెంపొందిస్తుంది।

Verse 119

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बलातिबलदैत्यघ्नीमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్ర్య సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగంలో ‘బలాతిబల దైత్యఘ్నీ దేవీమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే నామంతో 119వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।