Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

Devanagari script

आद्या सर्वगता शुद्धा भावगम्या मनोतिगा । विद्याविद्या महामाया सुषुम्ना सर्वमंगला

Transliteration

ādyā sarvagatā śuddhā bhāvagamyā manotigā | vidyāvidyā mahāmāyā suṣumnā sarvamaṃgalā

Translation

ఆమె ఆద్యా, సర్వవ్యాపిని, శుద్ధా—భక్తిభావంతో గ్రహించదగినది, మనస్సును మించినది. ఆమె విద్యా-అవిద్య రెండూ, మహామాయ; ఆమె సుషుమ్నా, సమస్త మంగళాలకు మూలం.

Word by Word

• आद्या: Ādyā (the primordial one)
• आद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वगता: Sarvagatā (all-pervading)
• सर्वगता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + गता (प्रातिपदिक; ‘गत’ from √गम्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (‘सर्वत्र गता’)

• शुद्धा: Śuddhā (pure)
• शुद्धा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• भावगम्या: Bhāvagamyā (attainable by devotion)
• भावगम्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भाव + गम्या (प्रातिपदिक; ‘गम्य’ from √गम्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (‘भावेन गम्या’ = attainable by devotion/inner feeling)

• मनोतिगा: Manotigā (beyond the mind)
• मनोतिगा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनस् + अतिगा (प्रातिपदिक; ‘अतिग’ from √गम् with अति-)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (‘मनः अतिगच्छति’ = beyond the mind)

• विद्या: Vidyā (knowledge)
• विद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अविद्या: Avidyā (ignorance)
• अविद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ + विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-समास-भावः (negation prefix)

• महामाया: Mahāmāyā (great illusion/power)
• महामाया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (‘महती माया’)

• सुषुम्ना: Suṣumnā
• सुषुम्ना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुषुम्ना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वमङ्गला: Sarvamaṅgalā (all-auspicious)
• सर्वमङ्गला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + मङ्गला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (‘सर्वथा मङ्गला’ / ‘सर्वेषां मङ्गला’)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An abstract-theophanic vision: Devī as a luminous, formless radiance pervading the Prabhāsa landscape; a subtle central nāḍī (suṣumnā) depicted as a vertical beam of light within a meditating pilgrim, while around them the sea, temple lamps, and constellations fade into a single auspicious glow—signifying vidyā/avidyā as two veils within one Mahāmāyā.

Characters & Entities

• Mahāmāyā
• Suṣumnā
• Caṇḍikā (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Divine Mother transcends mind and dualities, yet is reached through sincere bhāva (devotional interiority).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as the setting for the Māhātmya where the Goddess is extolled.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it continues the litany of names used for stotra/japa.