Adhyaya 9
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 9

Adhyaya 9

పులస్త్యుడు కేదారాన్ని త్రిలోకప్రసిద్ధమైన పాపనాశక తీర్థంగా వర్ణిస్తాడు; అక్కడ మందాకినీ నది సరస్వతితో పవిత్ర సంబంధం కలదని చెప్పబడింది. అనంతరం ఒక “ప్రాచీన ఇతిహాసం” వినిపించబడుతుంది—అజపాలుడు అనే రాజు అధిక పన్నులు వేయని, కంటకరహిత (నేరరహిత) రాజ్యాన్ని నడిపే ఆదర్శ పాలకుడు. తీర్థయాత్ర సందర్భంలో వసిష్ఠుడు వచ్చినప్పుడు, తన సంపద, ప్రజాసౌఖ్యం, భక్తిశీల భార్య—ఇవన్నీ ఏ కర్మఫలమో అడుగుతాడు. వసిష్ఠుడు పూర్వజన్మకథ చెబుతాడు—అజపాలుడు, అతని భార్య శూద్రజాతిలో పుట్టి క్షామంతో బాధపడుతూ తిరుగుతూ, కమలాలతో నిండిన ఒక జలస్థానంలో స్నానం చేసి నీరు తాగి, మనసారా పితృదేవతలకు తర్పణం చేశారు. ఆహారం కోసం కమలాలు అమ్మడానికి తీసుకెళ్లినా దుర్భిక్షం వల్ల ఎవ్వరూ కొనలేదు. సాయంత్రం కేదార శివాలయం దగ్గర వేద-పురాణ పఠనం విని, నాగవతి అనే వేశ్య శివరాత్రి జాగరణ చేస్తూ కనిపించింది. వ్రత మహిమ తెలుసుకుని దంపతులు ధర తీసుకోకుండా కమలాలను శివునికి అర్పించి, పూజ, ఆకలివల్ల ఉపవాసం, రాత్రి జాగరణ, పురాణశ్రవణం ఏకాగ్రచిత్తంతో చేశారు. మరణానంతరం (భార్య స్వదాహం వర్ణనతో సహా) వారు రాజకులంలో పునర్జన్మించారు; అజపాలుని ఆదర్శ రాజ్యానికి కేదార కృపే కారణమని చెప్పబడింది. చివరలో శివరాత్రి తిథి నిర్దేశం—మాఘ-ఫాల్గుణ మధ్య కృష్ణ చతుర్దశి. కేదార యాత్ర, జాగరణ, పూజావిధులు మరియు ఫలశ్రుతి—వినడమే పాపనాశం; దర్శనం, స్నానం, కేదారకుండ జలపానం ద్వారా మోక్షాభిముఖ ఫలం, పితృులకు కూడా ప్రయోజనం కలుగుతుందని తెలిపింది.

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । केदारमिति विख्यातं सर्वपापहरं नृणाम्

పులస్త్యుడు పలికెను—ఓ నృపశ్రేష్ఠా! తదుపరి త్రిలోకవిఖ్యాతమైన ‘కేదార’ అనే తీర్థానికి వెళ్లవలెను; అది మనుష్యుల సమస్త పాపాలను హరించును.

Verse 2

यत्र मन्दाकिनी पुण्या सरस्वत्या समागता । तत्र स्नातो नरो राजन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

పుణ్యమైన మందాకిని సరస్వతితో కలిసిన చోట, ఓ రాజా, అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి సమస్త కల్మషాల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 3

शृणु राजन्यथावृत्तमितिहास पुरातनम् । ऋषिभिर्बहुधा गीतमर्बुदे पर्वतोत्तमे

ఓ రాజా! జరిగినట్లే ఉన్న ఈ ప్రాచీన ఇతిహాసాన్ని వినుము; పర్వతోత్తమమైన అర్బుద పర్వతంపై ఋషులు దీనిని అనేక విధాలుగా గానము చేశారు.

Verse 4

अजपालो नृपश्रेष्ठः सूर्यवंशसमुद्भवः । सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं स पाति नात्र संशयः

అజపాలుడు నృపశ్రేష్ఠుడు, సూర్యవంశసంభవుడు; అతడు సప్తద్వీపమయమైన భూమిని పాలించుచున్నాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 5

न हस्तिनो न पादाता न चाश्वास्तस्य भूपतेः । न रथाश्च महाराज न कोशाश्च तथाविधाः

ఆ భూపతికి ఏనుగులు లేవు, పాదాతి సైన్యం లేదు, గుర్రాలు కూడా లేవు; ఓ మహారాజా, రథాలు లేవు, అలవాటైన విధమైన కోశసంపద కూడా లేదు.

Verse 6

न गृह्णाति करं राजन्प्रजाभ्योथाधिकं नृप । राज्यं स ईदृशं चक्रे सर्वलोकहिते रतः

హే రాజా! ఆ నృపుడు ప్రజల నుండి అధికమైన పన్ను ఎప్పుడూ తీసుకోలేదు. సమస్త లోకహితంలో నిమగ్నుడై అటువంటి ధర్మమయ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.

Verse 7

जातापराधो भूपृष्ठे जायते चेत्कथंचन । तं गत्वा निग्रहं तस्य चक्रुः शस्त्राणि तत्क्षणात्

భూమి మీద ఎప్పుడైనా ఏదైనా అపరాధి పుట్టినట్లయితే, రాజుని శస్త్రధారులైన సైన్యం అతని వద్దకు వెళ్లి తక్షణమే అతన్ని అదుపులోకి తీసుకొని శిక్షించేది.

Verse 8

एवमस्य नरेन्द्रस्य वर्त्तमानस्य भूतले । सुखेन रमते लोको राज्ये निहतकंटके

ఈ విధంగా ఆ నరేంద్రుడు భూమిపై పాలిస్తున్నప్పుడు, రాజ్యంలో కంటకాలు—అపరాధులు, ఉపద్రవాలు—నశించాయి; అందువల్ల ప్రజలు సుఖంగా జీవించారు.

Verse 9

कामं वर्षति पर्जन्यः सस्यानि रसवंति च । गावः प्रभूतदुग्धाश्च विद्यमाने नराधिपे

ఇలాంటి నరాధిపుడు ఉన్నప్పుడు మేఘాలు యథాకాలం సముచితంగా వర్షిస్తాయి, పంటలు రసవంతంగా పెరుగుతాయి, గోవులు సమృద్ధిగా పాలు ఇస్తాయి.

Verse 10

केनचित्त्वथ कालेन वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्य गेहमुपागतः

తరువాత కొంతకాలానికి, తీర్థయాత్ర సందర్భంలో భగవాన్ ముని వసిష్ఠుడు అతని గృహానికి వచ్చాడు.

Verse 11

तं दृष्ट्वा पूजयामास शास्त्रदृष्टेन वर्त्मना । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यामर्घ्यपाद्यादिभिस्तथा

ఆయనను చూచి శాస్త్రోక్త విధానమున అతిథి-సత్కారము చేసెను—లేచి ఎదుర్కొని నమస్కరించి, అర్ఘ్యము, పాద్యము మొదలైన స్వాగతక్రియలను సమర్పించెను।

Verse 12

एवं संपूजितस्तेन भक्त्या परमया नृप । सुखोपविष्टो विश्रांतो वसिष्ठो मुनिसत्तमः । राजर्षीणां कथाश्चक्रे देवर्षीणां तथैव च

ఇలా పరమభక్తితో పూజింపబడిన మునిశ్రేష్ఠుడు వశిష్ఠుడు సుఖముగా కూర్చొని విశ్రాంతి పొందిన తరువాత రాజర్షులు మరియు దేవర్షుల కథలను వివరించెను।

Verse 13

ततः कथावसाने तु कस्मिंश्चिन्नृपसत्तम । पप्रच्छ विनयोपेतस्तं मुनिं शंसितव्रतम्

అనంతరం కథ ముగిసినప్పుడు, వినయముతో కూడిన శ్రేష్ఠ రాజు వ్రతప్రసిద్ధుడైన ఆ మునిని ప్రశ్నించెను।

Verse 14

अजपाल उवाच । अतीतानागतं विप्र वर्त्तमानं तथैव च । त्वं वेत्सि सकलं ब्रह्मंस्तपश्चर्याप्रभावतः

అజపాలుడు అన్నాడు—హే విప్రా! నీవు గతం, భవిష్యత్తు, వర్తమానం అన్నిటినీ తెలుసుకొనుచున్నావు; హే బ్రహ్మన్! తపశ్శక్తి ప్రభావముతో నీవు సర్వమును ఎరుగుదువు।

Verse 15

कौतुकं हृदि मे जातं वर्त्तते मुनिपुंगव । प्रसादः क्रियतां मह्यं कथयस्व प्रसादतः

హే మునిపుంగవా! నా హృదయంలో గాఢమైన కుతూహలం కలిగింది; నాపై ప్రసన్నుడవై, నీ అనుగ్రహముతో దయచేసి చెప్పుము।

Verse 16

वसिष्ठ उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल यत्ते मनसि वर्त्तते । कथयिष्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

వసిష్ఠుడు అన్నాడు—ఓ రాజసింహమా! నీ మనస్సులో ఉన్నదేమిటో చెప్పు. అది అత్యంత దుర్లభమైనదైనా నేను అంతటినీ నీకు వివరంగా చెప్పుదును.

Verse 17

राजोवाच । केन कर्मविपाकेन ममैतद्राज्यमुत्तमम् । निष्कण्टकं सदा क्षेमं सर्वकामसमन्वितम्

రాజు అన్నాడు—ఏ కర్మవిపాకం వల్ల నాకు ఈ ఉత్తమ రాజ్యం లభించింది? ఇది ఎల్లప్పుడూ కంటకరహితం, సదా క్షేమ-మంగళమయం, సమస్త కోరికల సిద్ధితో యుక్తమైంది.

Verse 18

न दीनो न च दुःखार्त्तो व्याधिग्रस्तो न कोऽपि च । विद्यते मम राज्ये च न दरिद्रो महामुने

నా రాజ్యంలో ఎవరూ దీనులు కారు, దుఃఖార్తులు కారు, వ్యాధిగ్రస్తులూ లేరు; ఓ మహామునీ, నా రాజ్యంలో దరిద్రుడు ఎవడూ లేడు.

Verse 19

नारीयं मम साध्वी च प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । मच्चित्ता मद्गतप्राणा नित्यं मम हिते रता । अनया चिंतितं ब्रह्मन्सर्वं विस्तरतो वद

ఈ నా సాధ్వీ స్త్రీ—భార్య—ప్రాణాలకన్నా నాకు ప్రియమైనది. ఆమె చిత్తం నాలో నిలిచింది, ఆమె ప్రాణం నాకే అంకితం, నిత్యం నా హితంలోనే రత. ఓ బ్రాహ్మణా, ఆమె మనసులో సంకల్పించినదంతా విస్తారంగా చెప్పుము.

Verse 20

किं दानस्य प्रभावेन व्रतयागस्य वा मुने । तपसो वा मुनिश्रेष्ठ व्रतस्य नियमस्य च

ఓ మునీ! ఇది దాన ప్రభావమా, లేక వ్రత-యాగ ఫలమా? లేదా ఓ మునిశ్రేష్ఠా, తపస్సువల్లనా, వ్రత-నియమాల ఆచరణవల్లనా?

Verse 21

जन्मान्तरकृतं पुण्यं परं कौतूहलं हि मे । कथयस्व प्रसादेन विस्तरेण द्विजोत्तम

పూర్వజన్మలో నేను చేసిన పుణ్యం నాకు మహా కుతూహలంగా ఉంది. ఓ ద్విజోత్తమా, కృపచేసి దానిని విస్తారంగా పూర్తిగా చెప్పండి।

Verse 22

वसिष्ठ उवाच । शृणु सर्वं महीपाल विस्तरेण च कथ्यते । न च मन्युस्त्वया कार्यो न च व्रीडा महामते

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఓ మహీపాలా, సమస్తమును వినుము; ఇది విస్తారంగా చెప్పబడును. ఓ మహామతీ, నీకు కోపమూ కాదు, సిగ్గూ కాదు।

Verse 23

अन्यदेहांतरे राजञ्छूद्रजातिसमुद्भवः । शूद्रजातिरियं साध्वी तव पत्नी ह्यभूत्पुरा

ఓ రాజా, మరొక దేహంలో నీవు శూద్రజాతిలో జన్మించితివి; ఈ సాధ్వి—నీ భార్య—కూడా పూర్వకాలంలో శూద్రజాతియే।

Verse 24

केनचित्त्वथ कालेन दुर्भिक्षे समुपस्थिते । अन्नक्षयान्महाराज सर्व लोकः क्षुधार्दितः

తరువాత ఒక సమయంలో దుర్భిక్షం ఏర్పడింది. ఓ మహారాజా, అన్నం క్షీణించడంతో సమస్త ప్రజలు ఆకలితో బాధపడ్డారు।

Verse 25

ततस्त्वं भार्यया सार्द्धमन्यदेशांतरे गतः । समारुह्य च कृच्छ्रेण कस्मिंश्चिद्गिरिनिर्झरे

అప్పుడు నీవు భార్యతో కలిసి ఇతర దేశానికి వెళ్లితివి; మరియు మహా కష్టంతో ఏదో ఒక గిరి-నిర్ఝరానికి ఎక్కి చేరితివి।

Verse 26

त्वया दृष्टं मनोहारि शुभं पंकजकाननम् । तत्र स्नात्वा पयः पीत्वा पितृदेवाः प्रतर्पिताः

నీవు అక్కడ మనోహరమైన, శుభమైన పద్మవనాన్ని దర్శించావు. అక్కడ స్నానం చేసి ఆ జలాన్ని పానంచేసి పితృదేవతలను తర్పణంతో సంతృప్తిపరిచావు.

Verse 27

मनसा चिंतितं ह्येतत्पद्मान्यादाय करोम्यहम् । विक्रयं येन चाहारो भवेन्मम च सर्वथा

అతడు మనసులో ఇలా అనుకున్నాడు—“ఈ పద్మాలను ఏరుకొని విక్రయిస్తాను; దానివల్ల నాకు అన్ని విధాలా ఆహారం లభిస్తుంది.”

Verse 28

ततः पद्मानि भूरीणि गृहीत्वा भार्यया सह । गतो यत्र जनो भूरि गतः पार्थिवसत्तम

అనంతరం అతడు అనేక పద్మాలను తీసుకొని భార్యతో కలిసి, అనేక మంది జనులు కూడిన చోటుకు వెళ్లాడు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా.

Verse 29

न केऽपि प्रति गृह्णंति लोका दुर्भिक्षपीडिताः । भ्रमितस्त्वं च सर्वत्र श्रांतो वैराग्यमागतः

కానీ క్షామంతో బాధపడుతున్న ప్రజలు వాటిని ఎవరూ స్వీకరించలేదు. నీవు అన్ని చోట్ల తిరిగి తిరిగి అలసిపోయి, వైరాగ్యాన్ని పొందావు.

Verse 30

ततो दिनावसाने तु गुहामेकां समाश्रितः । भूमौ पद्मानि निक्षिप्य क्षुधाविष्टः प्रसुप्तवान्

ఆపై దినాంతంలో అతడు ఒక గుహను ఆశ్రయించాడు. పద్మాలను నేలపై ఉంచి, ఆకలితో వ్యాకులుడై నిద్రపోయాడు.

Verse 31

एतस्मिन्नेव काले तु कर्णयोस्ते समागतः । पठतां द्विजमुख्यानां ध्वनिर्वेदपुराणयोः

అదే సమయంలో నీ చెవులకు వేదపురాణాలను పఠిస్తున్న శ్రేష్ఠ ద్విజుల పవిత్ర ధ్వని చేరింది।

Verse 32

तं श्रुत्वा सहसोत्थाय ज्ञात्वा जागरणं ततः । पद्मान्यादाय तत्रैव सभार्यः शिवमंदिरे

అది విని అతడు వెంటనే లేచాడు; అది రాత్రి జాగరణమని గ్రహించి, పద్మాలను తీసుకొని భార్యతో కలిసి అక్కడే శివమందిరానికి వెళ్లాడు।

Verse 33

तत्र नागवती वेश्या शिवरात्रिपरायणा । केदारे परया भक्त्या करोति निशि जागरम्

అక్కడ నాగవతి అనే వేశ్య శివరాత్రికి పరాయణమై, కేదారంలో పరమభక్తితో రాత్రి జాగరణం చేసేది।

Verse 34

तस्याः पार्श्वे स्थिता दासी त्वया पृष्टा नरेश्वर । देवस्य पुरतो बाले किमर्थं रात्रिजागरम्

ఓ నరేశ్వరా, ఆమె పక్కన నిలిచిన దాసిని నీవు అడిగావు—“బాలే, దేవుని సమక్షంలో ఈ రాత్రి జాగరణం ఏ కారణంతో?”

Verse 35

तयोक्तं शिवरात्र्यां वै वेश्येयं वरवर्णिनी । कुरुते नागवती नाम रात्रौ भक्त्या च जागरम्

ఆమె చెప్పింది—“నిజంగా శివరాత్రి నాడు ఈ సుందరవర్ణ వేశ్య, నాగవతి అనే పేరుతో, రాత్రి భక్తితో జాగరణం చేస్తుంది.”

Verse 36

यः श्रद्धाभक्तिसंयुक्तः कुरुते रात्रिजागरम् । पूजयित्वा महादेवं स याति परमं पदम्

శ్రద్ధా-భక్తులతో రాత్రి జాగరణ చేసి మహాదేవుని పూజించువాడు పరమపదాన్ని పొందును।

Verse 37

कृत्वोपवासं पद्मैर्य्यः पूजयेत्त्र्यंबकं नरः । स याति रुद्रसालोक्यं सेव्यमानो ऽप्सरोगणैः

ఉపవాసం చేసి పద్మపుష్పాలతో త్ర్యంబకుడు (శివుడు)ను పూజించువాడు రుద్రసాలోక్యాన్ని పొందును; అప్సరాగణాలు అతనికి సేవచేయుదురు।

Verse 38

सकामो लभते कामान्देवैरपि सुदुर्ल्लभान् । स त्वं पद्मानि मे देहि कांचनं च पलत्रयम् । एतेषां मूल्यमादाय प्राणाधारं समाचर

సకామంగా పూజించినవాడుకూడా దేవులకు సైతం దుర్లభమైన కోరికలను పొందును. కనుక నాకు ఆ పద్మాలను ఇవ్వు, మూడు పలాల బరువైన బంగారమును కూడా ఇవ్వు; వాటి ధర తీసుకొని జీవనాధారాన్ని నిర్వహించు।

Verse 39

ततस्त्वं भार्यया चोक्तो गृह्यमाणे च कांचने । न ग्राह्यं मूल्यमेतेषां त्वया नाथ कथंचन

అప్పుడు నీవు బంగారాన్ని తీసుకోబోతుండగా నీ భార్య చెప్పింది—“నాథా, వీటి ధరను నీవు ఏ విధంగానూ స్వీకరించకూడదు.”

Verse 40

उपवासो बलाज्जातो ह्यन्नाभावाद्वयोरपि । पद्मैरेभिर्हरः पूज्यो द्वाभ्यामेवाद्य निश्चयम्

మన ఇద్దరికీ అన్నాభావం వల్ల బలవశాత్తు ఈ ఉపవాసం ఏర్పడింది. కాబట్టి నేడు నిశ్చయంగా ఈ పద్మాలతో మన ఇద్దరం హరుడు (శివుడు)ను పూజిద్దాం।

Verse 41

इदं त्वयाऽद्य कर्त्तव्यं त्याज्यमस्यास्तु कांचनम् । भार्याया वचनं श्रुत्वा तैः पद्मैः पूजितः शिवः

“ఇది నీవు నేడు చేయవలసినది; ఈ స్వర్ణాన్ని త్యజించాలి.” భార్య మాట విని, ఆ పద్మాలతో శివుని పూజించాడు.

Verse 42

श्रद्धया च सभार्येण जागरं च शिवाग्रतः । कृतं त्वया महाराज भार्यया शिवमंदिरे

శ్రద్ధతో భార్యతో కలిసి నీవు శివుని సమక్షంలో జాగరణం చేసావు; ఓ మహారాజా, శివమందిరంలో భార్యతో కలిసి ఇది నీవు నిర్వహించావు.

Verse 43

पुराणश्रवणं जातं तत्र पार्थिवसत्तम । शिवरात्र्यां महाराज पद्मैस्तु पूजितः शिवः

అక్కడ, ఓ రాజశ్రేష్ఠా, పురాణశ్రవణం జరిగింది; మరియు శివరాత్రి నాడు, ఓ మహారాజా, పద్మాలతో శివుని పూజించారు.

Verse 44

केदारस्याग्रतो भक्त्या रात्रौ जागरणं तथा । कृतं त्वया महाराज एकाग्रेण च चेतसा

కేదారుని సమక్షంలో కూడా నీవు భక్తితో రాత్రి జాగరణం చేశావు; ఓ మహారాజా, ఏకాగ్రచిత్తంతో నీవు అది నిర్వహించావు.

Verse 46

ततः कालांतरेणैव कालधर्मं गतो भवान् । भार्येयं च त्वया सार्धं संप्रविष्टा हुताशनम्

ఆపై కొంతకాలానికి నీవు కాలధర్మాన్ని పొందావు (దేహత్యాగం చేశావు); ఈ భార్య కూడా నీతో కలిసి హుతాశనమైన అగ్నిలో ప్రవేశించింది.

Verse 47

ततो जाता महाराज दशार्णाधिपतेः सुता । वैदेहे नगरे राजा जातस्त्वं पार्थिवोत्तम

అనంతరం, ఓ మహారాజా, దశార్ణాధిపతికి ఒక కుమార్తె జన్మించింది; మరియు ఓ రాజోత్తమా, విదేహ నగరంలో నీవు రాజుగా జన్మించావు।

Verse 48

अजपाल इति ख्यातो नाम्ना च धरणीतले । सर्वेषां प्राणिनां त्वं च वल्लभो नृपसत्तम

భూమిపై నీవు ‘అజపాల’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడవు; మరియు ఓ నృపసత్తమా, నీవు సమస్త ప్రాణులకు ప్రియుడవు।

Verse 49

एतस्मात्कारणाज्जाता भार्येयं प्राणसंमता । भूयोऽपि तव संजाता यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ఈ కారణం వల్లనే ఈ భార్య—ప్రాణసమాన ప్రియమైనది—జన్మించింది; నీవు నన్ను అడుగుతున్నట్లుగా, ఆమె మళ్లీ నీతో సంబంధం పొందింది।

Verse 50

तस्य देवस्य माहात्म्यात्केदारस्य महीपतेः । राज्यं ते सुखदं नृणां तथा निहतकण्टकम्

ఓ మహీపతే, ఆ దేవుడు కేదారుని మహాత్మ్యము వల్ల నీ రాజ్యం ప్రజలకు సుఖదాయకమైంది; అలాగే కంటకాలు—కష్టాలు, శత్రువులు—నశించాయి।

Verse 51

प्राप्तं त्वया महाराज केदारस्य प्रसादतः । येन त्वं सैन्यहीनोऽपि पृथिवीं परिरक्षसि

ఓ మహారాజా, కేదారుని ప్రసాదం వల్లనే ఇది నీవు పొందినది; దాని చేత నీవు సైన్యం లేకున్నా భూమిని పరిరక్షిస్తున్నావు।

Verse 52

पुलस्त्य उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स राजा विस्मयान्वितः । गमनाय मतिं चक्रे केदारं प्रति भूमिपः

పులస్త్యుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని రాజు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయెను. అప్పుడు ఆ భూపతి కేదారానికి వెళ్లుటకు సంకల్పించెను.

Verse 53

स गत्वा पर्वते रम्ये पूजयित्वा च तं विभुम् । शिवरात्रिपरः सम्यग्वर्षेवर्षे बभूव ह

అతడు రమ్యమైన పర్వతానికి వెళ్లి ఆ విభు ప్రభువును పూజించెను. తరువాత శివరాత్రి వ్రతంలో నిష్ఠతో ఉండి, ప్రతి సంవత్సరము విధిగా ఆచరించెను.

Verse 54

पुत्रं राज्ये च संस्थाप्य ततोऽर्बुदमथागमत् । प्राप्तो मुक्तिं ततो भूयः सभार्यस्तत्प्रभावतः

అతడు తన కుమారుని రాజ్యంలో స్థాపించి, తరువాత అర్బుదానికి వచ్చెను. ఆపై ఆ (కేదార) ప్రభావముచేత భార్యతో కూడి మోక్షాన్ని పొందెను.

Verse 55

एतत्ते सर्वमाख्यातं केदारस्य महीपते । माहात्म्यं शुभदं नृणां सर्व पापप्रणाशनम्

హే మహీపతే! కేదార మహాత్మ్యమంతటిని నీకు వివరించితిని—ఇది మనుష్యులకు శుభప్రదమై, సమస్త పాపాలను నశింపజేయునది.

Verse 56

माघफाल्गुनयोर्मध्ये कृष्णपक्षे चतुर्दशी । शिवरात्रिरिति ख्याता भूतलेऽस्मिन्महामते

హే మహామతే! మాఘ-ఫాల్గుణముల మధ్య, కృష్ణపక్ష చతుర్దశి తిథి ఈ భూతలమందు ‘శివరాత్రి’ అని ప్రసిద్ధి చెందింది.

Verse 57

तस्यां तु सर्वथा राजन्यात्रां तस्य समाचरेत् । केदारस्य महाराज प्रकुर्यात्पूजनं नृप

హే రాజా, ఆ శివరాత్రి నాడు నిశ్చయంగా యాత్ర చేయవలెను; మరియు హే మహారాజా, హే నృపా, కేదారేశ్వరుని పూజను తప్పక నిర్వహించవలెను।

Verse 58

माघकृष्णचतुर्दश्यां यः कुर्यात्तत्र जागरम् । कृतोपवासो नृपते शिवलोकं स गच्छति

హే నృపతీ, మాఘమాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశినాడు అక్కడ ఉపవాసంతో జాగరణం చేసే వాడు శివలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 59

स्नात्वा गंगासरस्वत्योः संगमे सर्वकामदे । ये प्रपश्यन्ति केदारं ते यास्यंति परां गतिम्

గంగా–సరస్వతీ సంగమంలో, సర్వకామదమైన ఆ స్థలంలో స్నానం చేసి, కేదారేశ్వరుని దర్శించే వారు పరమగతిని పొందుతారు।

Verse 60

कुण्डे केदारसंज्ञे यः प्रपिबेद्विमलं जलम् । सप्तपूर्वान्सप्त परान्पूर्वजांस्तारयेत्तु सः

కేదారసంజ్ఞకుండంలో ఉన్న నిర్మల జలాన్ని ఎవడు పానము చేస్తాడో, వాడు తన పితృదేవతలను—ఏడు పూర్వం, ఏడు పరంగా—తరింపజేస్తాడు।

Verse 61

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं भक्त्या परमया नृप । सोऽपि पापैर्विमुच्येत केदारस्य प्रभावतः

హే నృపా, దీనిని నిత్యం పరమభక్తితో శ్రవణం చేసే వాడు కూడా కేదార ప్రభావంతో పాపముల నుండి విముక్తుడగును।