Adhyaya 31

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते ब्रह्महत्यया

పులస్త్యుడు పలికెను—త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధమైన ‘రక్తానుబంధ’ అనే తీర్థమునకు తప్పక వెళ్లవలెను; అక్కడ విధివిధానంగా స్నానం చేసిన మనిషి బ్రహ్మహత్యా పాపమునుండి పూర్తిగా విముక్తుడగును।

Verse 2

पुराऽसीत्पार्थिवोनाम इंद्रसेनो महीपतिः । तस्याऽसीत्सुप्रिया भार्या सुनन्दानाम भामिनी । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युः प्रिये स्थिता

పూర్వకాలంలో ఇంద్రసేనుడు అనే రాజు ఉండెను, అతడు భూమికి అధిపతి. అతనికి సునందా అనే అత్యంత ప్రియ భార్య ఉండెను—పతివ్రత, పతినే ప్రాణంగా భావించేది, ఎల్లప్పుడూ భర్తకు ప్రియమైనదానిలో నిలిచేది।

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा सपरिग्रहः । परदेशं गतो हंतुं शत्रुसंघं दुरासदम्

తర్వాత ఒక సమయంలో ఆ రాజు, తన పరివారము మరియు సైన్యసామగ్రితో కూడి, జయించుటకు కఠినమైన శత్రుసంఘాన్ని సంహరించుటకై పరదేశమునకు వెళ్లెను।

Verse 4

तं निहत्य धनं भूरि गृहीत्वा प्रस्थितो गृहम् । ततोऽग्रे प्रेषयामास स दूतं कृत्रिमं नृप

వారిని సంహరించి అపార ధనాన్ని స్వీకరించి రాజు గృహమునకు బయలుదేరెను. అనంతరం ముందుగా ఒక కృత్రిమ దూతను పంపెను।

Verse 5

सुनन्दां ब्रूहि गत्वा त्वमिन्द्रसेनो हतो रणे । तदाकारस्ततो लक्ष्यः पातिव्रत्ये ममाज्ञया

వెళ్లి సునందతో చెప్పుము—‘ఇంద్రసేనుడు యుద్ధములో హతుడయ్యెను।’ ఆపై నా ఆజ్ఞచే ఆమె పతివ్రతధర్మస్థితిని గమనించుము।

Verse 6

यदि सा निश्चयं गच्छेन्मरणं प्रति भामिनी । तदा रक्ष्या प्रयत्नेन वाच्यं हास्यं ममोद्भवम्

ఆ సుందరి మరణమునకు నిశ్చయించితే, అప్పుడు ఆమెను యత్నపూర్వకంగా రక్షించుము; నా నుండి పుట్టిన హాస్యకర వచనములు పలుకుము।

Verse 7

एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम । तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा

ఇట్లు ఆజ్ఞాపింపబడిన దూత తక్షణమే వెళ్లెను, ఓ నృపశ్రేష్ఠా; ఆ భూపతి చెప్పిన మాటలన్నిటిని ఆమెకు నివేదించెను।

Verse 8

अथ तस्य वचः श्रुत्वा सुनंदा चारुहासिनी । गतप्राणा नृपश्रेष्ठ पतिप्राणा महासती

అతని మాటలు విని మధురహాసిని సునందా, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, పతియే ప్రాణముగా గల ఆ మహాసతి తక్షణమే ప్రాణాలు విడిచెను।

Verse 9

यस्मिन्काले मृता सा तु सुनन्दा शीलमंडना । तस्मिन्काले नृपः सोऽपि तत्पापेन समाश्रितः

శీలమండితమైన సునందా మరణించిన అదే సమయంలో, ఆ రాజు కూడా ఆ పాపబంధంలో చిక్కుకున్నాడు.

Verse 10

अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि । तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत

అప్పుడు అతడు తన శరీరంపై రెండవ నీడను చూచెను; దేహం మరింత భారమై, అతడు ఆలస్య-తంద్రలో పడిపోయెను.

Verse 11

तेजोहीनं सुदुर्गंधि विवर्णं नृपसत्तम । अथ प्राप्तो गृहं राजा श्रुत्वा भार्यासमुद्भवम्

హే నృపశ్రేష్ఠా! అతడు తేజస్సు లేని, దుర్గంధముతో, వర్ణహీనుడైపోయెను; ఆపై భార్య విషయమై జరిగినదాన్ని విని రాజు ఇంటికి చేరెను.

Verse 12

विनाशं दुःखशोकार्तः करुणं पर्यदेवयत् । स ज्ञात्वा पापमात्मानं स्त्रीहत्यासुविदूषितम्

దుఃఖశోకాలతో బాధపడుతూ అతడు వినాశాన్ని గురించి కరుణగా విలపించెను; ఎందుకంటే తాను పాపి అని, స్త్రీహత్యా దోషంతో ఘోరంగా కలుషితుడని గ్రహించెను.

Verse 13

ब्राह्मणानां समादेशात्तथा यात्रापरोऽभवत् । कृत्वौर्द्ध्वदैहिकं तस्या लघुमात्र परिग्रहः । वाराणस्यां गतः पूर्वं तत्र दानं ददौ बहु

బ్రాహ్మణుల ఆదేశముచే అతడు తీర్థయాత్రాపరుడయ్యెను. ఆమెకు ఊర్ధ్వదైహిక కర్మలు నిర్వహించి, స్వల్ప సామగ్రి మాత్రమే తీసుకొని, ముందుగా వారాణసికి వెళ్లి అక్కడ విస్తారంగా దానం చేసెను.

Verse 14

कपालमोचने तीर्थे सर्वपापप्रणाशने । त्रिनेत्रो यत्र निर्मुक्तः पुरा वै ब्रह्महत्यया

సర్వపాపనాశకమైన కపాలమోచన తీర్థంలోనే, త్రినేత్రుడు భగవాన్ శివుడు పూర్వం బ్రహ్మహత్యా దోషం నుండి విముక్తుడయ్యాడు।

Verse 15

तस्य च्छाया द्वितीया सा न नष्टा तत्र भूपते । ततः कनखलं प्राप्तः सुपुण्यं शुद्धिदं नृणाम्

హే భూపతే! అక్కడ అతని రెండవ ఛాయ నశించలేదు. అనంతరం అతడు కనఖలానికి చేరాడు; అది మహాపుణ్యకరం, మనుష్యులకు శుద్ధినిచ్చేది।

Verse 16

तथैव पुष्करारण्यं तस्मादमरकण्टकम् । कुरुक्षेत्रं ततो राजन्प्राप्तोऽसौ नृपसत्तमः

అలాగే అతడు పుష్కరారణ్యానికి వెళ్లాడు; అక్కడి నుండి అమరకంటకానికి; ఆపై, హే రాజన్, ఆ శ్రేష్ఠ నృపుడు కురుక్షేత్రాన్ని చేరాడు।

Verse 17

प्रभासं सोमतीर्थं च ततस्तु कृमिजांगले । एकहंसं ततो राजन्पुण्यपारिप्लवं ततः

అతడు ప్రభాసం, సోమతీర్థం వెళ్లాడు; తరువాత కృమిజాంగలానికి; ఆపై, హే రాజన్, ఏకహంసానికి; తదనంతరం పుణ్యపారిప్లవానికి చేరాడు।

Verse 18

रुद्रकोटिं विरूपाक्षं ततः पंचनदं नृप । एवमादीनि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । परिभ्रमन्महीपाल परिश्रांतो नराधिपः

హే నృపా! అతడు రుద్రకోటి, విరూపాక్షాలకు వెళ్లి, తరువాత పంచనదాన్ని చేరాడు. ఇలా అనేక పుణ్యతీర్థాలు, పవిత్ర ఆలయస్థానాలు తిరుగుతూ, హే మహీపాలా, ఆ నరాధిపుడు అలసిపోయాడు।

Verse 19

ततो वर्षसहस्रांते संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते । तत्रापश्यन्नरपतिस्तीर्थान्यायतनानि च

అనంతరం వెయ్యి సంవత్సరాల ముగింపున అతడు అర్బుద పర్వతానికి చేరెను. అక్కడ రాజు అనేక పుణ్య తీర్థములు మరియు పవిత్ర ఆయతనములను దర్శించెను.

Verse 20

तपस्विसंघान्विविधान्ब्राह्मणान्वेदपारगान् । ददौ दानानि बहुशो ब्राह्मणेभ्यो यदृच्छया

అతడు వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణ తపస్వీ సమూహాలకు సందర్భానుసారం పునఃపునః దానములు ఇచ్చి సంతృప్తిపరచెను.

Verse 21

प्राप्तो रक्तानुबंधं च तीर्थं तत्रैव पर्वते । तत्र स्नातो विनिष्क्रांतो यावत्पश्यति भूमिपः

అతడు అదే పర్వతములో ‘రక్తానుబంధ’ అనే తీర్థానికి చేరెను. అక్కడ స్నానమాచరించి బయటికి వచ్చి, రాజు తన స్థితిని పరిశీలించెను.

Verse 22

तावन्न दृश्यते च्छाया द्वितीया स्त्रीवधोद्भवा । लघुत्वं सर्वगात्राणि संप्राप्तानि महीपते

అంతవరకు స్త్రీవధ పాపమునుండి జనించిన ఆ రెండవ ఛాయ కనబడలేదు; ఓ భూపతీ, అతని సమస్త అవయవములలో లాఘవము కలిగెను.

Verse 23

विगन्धता प्रणष्टा च तेजोवृद्धिः पराभवत् । ततो हृष्टमना भूत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः । स्तूयमानश्चतुर्दिक्षु बंदिभिः प्रस्थितो गृहम्

అతని దుర్గంధము నశించి, అతని తేజస్సు అత్యంతంగా వృద్ధి చెందెను. ఆపై హర్షచిత్తుడై విస్తారంగా దానములు ఇచ్చెను; నాలుగు దిక్కులలో బందుల స్తుతులతో గృహమునకు బయలుదేరెను.

Verse 24

ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप । यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा

అప్పుడు, ఓ నృపా, అతడు సోమపాన నియమాన్ని ఎప్పుడెప్పుడూ అతిక్రమించునో, ఓ రాజేంద్రా, అంతకాలం అతనికి రక్తానుబంధ దోషము మళ్లీ అదే విధంగా తిరిగి వచ్చెను।

Verse 25

सा च्छाया दृश्यते देहे द्वितीया नृपसत्तम । स एव गन्धो गात्रेषु तेजोहानिश्च सा नृप

ఓ నృపసత్తమా, అతని దేహంపై ఆ రెండవ ఛాయ మళ్లీ కనిపించింది; అతని అవయవాలలో అదే వాసన తిరిగి వచ్చింది, ఓ రాజా, అతని తేజస్సు క్షీణించింది।

Verse 26

ततो दुःखाभिसंतप्तो गतस्तत्रैव तत्क्षणात् । रक्तबंधमनुप्राप्तो विपाप्मा सोऽभवत्पुनः

అప్పుడు దుఃఖంతో దగ్ధుడై అతడు క్షణమాత్రంలోనే మళ్లీ అక్కడికే వెళ్లెను. రక్తబంధాన్ని మరల చేరి అతడు మళ్లీ పాపరహితుడయ్యెను।

Verse 27

स ज्ञात्वा तीर्थमाहात्म्यं परं पार्थिवसत्तमः । तत्र दारूणि चाहृत्य चितां कृत्वा ततो नृप । दानं दत्त्वा द्विजाग्रेभ्यः प्रविष्टो हव्यवाहनम्

ఆ తీర్థమహిమను పరమంగా తెలిసికొని, నృపశ్రేష్ఠుడు అక్కడ కట్టెలు తెప్పించి చితిని నిర్మించెను. తరువాత అగ్ర బ్రాహ్మణులకు దానం ఇచ్చి హవ్యవాహన అగ్నిలో ప్రవేశించెను।

Verse 28

ततो विमानमारुह्य परित्यज्य कलेवरम् । दिव्यमाल्यांबरधरः शिवलोकमुपागमत्

అప్పుడు అతడు విమానమేరి, శరీరాన్ని విడిచి, దివ్యమాల్యాంబరాలు ధరించి శివలోకాన్ని చేరెను।

Verse 29

शिवलोकमनुप्राप्ते तस्मिन्पार्थिवसत्तमे । देवर्षयस्तदा वाक्यमिदमाहुः सुविस्मयात्

ఆ శ్రేష్ఠ రాజు శివలోకాన్ని చేరినప్పుడు, మహా ఆశ్చర్యంతో దేవర్షులు అప్పుడీ వాక్యాలను పలికారు।

Verse 30

तीर्थेभ्यस्तु परं तीर्थमिदं वै पावनं परम् । इन्द्रसेनो ह्यतः पापात्तीर्थसंगाद्व्यमुच्यत

ఇది ఇతర తీర్థాలన్నిటికన్నా పరమమైన తీర్థం, అత్యంత పవిత్రమైనది. ఈ తీర్థసంగమువల్లనే ఇంద్రసేనుడు పాపం నుండి విముక్తుడయ్యాడు.

Verse 31

ततः प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं च धरणीतले । रक्तानां प्राणिनां यस्मादनुबन्धं करोति यत्

అప్పటినుంచి ఆ తీర్థం భూమిపై ప్రసిద్ధమైంది; ఎందుకంటే అది రక్తధారులైన (దేహధారులైన) ప్రాణులతో ప్రత్యేక అనుబంధాన్ని కలిగిస్తుంది.

Verse 32

रक्तानुबन्धमित्येव तस्मात्तत्कीर्त्त्यते क्षितौ । तत्र सन्तर्प्य वै देवान्यः श्राद्धं कुरुते नृप

అందుకే అది భూమిపై ‘రక్తానుబంధ’ అనే నామంతో కీర్తింపబడుతుంది. ఓ రాజా, అక్కడ ముందుగా దేవతలను తర్పణాలతో సంతృప్తిపరచి, తరువాత శ్రాద్ధం చేసే వాడు—

Verse 33

तत्र संक्रमणे भानोर्यः स्नानं कुरुते नरः । श्रद्धया परया युक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया

సూర్యుని సంక్రాంతి సమయంలో అక్కడ స్నానం చేసే మనిషి, పరమ శ్రద్ధతో యుక్తుడై, బ్రహ్మహత్య పాపం నుండికూడా విముక్తుడవుతాడు.

Verse 34

पितृक्षेत्रे गयायां च श्राद्धं यः कुरुते नरः । गयाश्राद्धसमं प्राहुः फलं तस्य महर्षयः

పితృక్షేత్రమైన గయలో ఎవడు శ్రాద్ధం చేస్తాడో, మహర్షులు అతనికి గయాశ్రాద్ధసమానమైన ఫలం కలుగుతుందని ప్రకటించారు.

Verse 35

चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम । यः करोति नरस्तत्र स कुलान्सप्त तारयेत्

ఓ నృపశ్రేష్ఠా! అక్కడ చంద్రగ్రహణం గానీ సూర్యగ్రహణం గానీ ఉన్నప్పుడు ఎవడు గోదానం చేస్తాడో, అతడు తన వంశంలోని ఏడు తరాలను తరింపజేస్తాడు.