Adhyaya 13

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अंबरीषस्य राजर्षेरैशान्यां पापनाशनम्

పులస్త్యుడు పలికెను—ఓ నృపశ్రేష్ఠా! అనంతరం త్రిలోకమందు ప్రసిద్ధమైన, రాజర్షి అంబరీషునకు సంబంధించిన, ఈశాన్య దిశలో ఉన్న పాపనాశక తీర్థానికి వెళ్లవలెను.

Verse 2

यत्र स्वयं हृषीकेशः काले च कलिसंज्ञके । तस्य वाक्यादृतस्तीर्थे स्वयं हि परितिष्ठति

కలి అనే కాలమందు కూడ స్వయంగా హృషీకేశుడు—తన వాక్యాన్ని గౌరవించి—ఆ తీర్థంలో సాక్షాత్తుగా నివసించుచున్నాడు.

Verse 3

पुरासीत्पृथिवीपालो ह्यंबरीषो युगे कृते । हरिमाराधयामास तपस्तेपे सुदुष्करम्

పూర్వకాలంలో కృతయుగమందు అంబరీషుడు అనే భూపాలుడు ఉండెను. అతడు హరిని ఆరాధించి అత్యంత దుష్కరమైన తపస్సు చేసెను.

Verse 4

तस्मिंस्तीर्थे स राजेन्द्रो मितभक्षो जितेन्द्रियः । सहस्रमेकं वर्षाणां तत आसीत्फलाशनः

ఆ తీర్థమందు ఆ రాజేంద్రుడు మితాహారుడై ఇంద్రియజయుడై, అనంతరం వెయ్యి సంవత్సరములు కేవలం ఫలాహారముతో జీవించెను.

Verse 5

सहस्रे द्वे ततो राजञ्छीर्णपर्णाशनोऽभवत् । सहस्रे द्वे ततो भूयो जलाहारो बभूव ह

అప్పుడు, ఓ రాజా, అతడు రెండు వేల సంవత్సరాలు ఎండిన ఆకులను ఆహారంగా చేసుకొని జీవించాడు; ఆ తరువాత మరొక రెండు వేల సంవత్సరాలు కేవలం జలాహారంతోనే నిలిచాడు।

Verse 6

सहस्रत्रितयं राजन्वायुभक्षो बभूव ह । चिन्तयन्पुंडरीकाक्षं मानसे श्रद्धयान्वितः

ఓ రాజా, అతడు మూడు వేల సంవత్సరాలు వాయువునే ఆహారంగా చేసుకొని ఉన్నాడు; శ్రద్ధతో నిండిన మనస్సుతో పద్మనేత్రుడైన ప్రభువును అంతరంగంలో ధ్యానించాడు।

Verse 7

दश वर्षसहस्रान्ते ततश्च नृपसत्तम । तुतोष भगवान्विष्णुस्तस्यासौ दर्शनं ददौ

అనంతరం, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, పది వేల సంవత్సరాల ముగింపున భగవాన్ విష్ణువు ప్రసన్నుడై అతనికి తన దివ్య దర్శనాన్ని ప్రసాదించాడు।

Verse 8

कृत्वा देवपते रूपमारुह्यैरावतं गजम् । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति अंबरीषं नराधिपम्

దేవపతియైన ఇంద్రుని రూపాన్ని ధరించి, ఐరావత గజంపై అధిరోహించి, వరదాత అతడు నరాధిపుడు అంబరీషునితో— “నేను వరప్రదాతను” అని పలికాడు।

Verse 9

इंद्र उवाच । वरं वरय भद्रं ते राजन्यन्मनसीप्सितम् । त्वां दृष्ट्वा भक्तिसंयुक्तमागतोऽहमसंशयम्

ఇంద్రుడు అన్నాడు— “నీకు మంగళం కలుగుగాక, ఓ రాజా! నీ మనసుకు ఇష్టమైన వరాన్ని కోరుకో. నిన్ను భక్తితో యుక్తుడిగా చూసి నేను నిస్సందేహంగా ఇక్కడికి వచ్చాను।”

Verse 10

अंबरीष उवाच । मुक्तिं दातुमशक्तोसि त्वं च वृत्रनिषूदन । तव प्रसादाद्देवेश त्रैलोक्यं मम वर्त्तते । स्वागतं गच्छ देवेश न वरो रोचते मम

అంబరీషుడు పలికెను—హే వృత్రనిషూదన, నీవు మోక్షం ఇవ్వలేవు. హే దేవేశ, నీ ప్రసాదముచే త్రిలోకమూ నా అధీనమై ఉంది. దేవేశ, స్వాగతం; శాంతిగా వెళ్ళు—నాకు వరం రుచించదు.

Verse 11

सर्वथा दास्यते मह्यं वरं तुष्टश्चतुर्भुजः । तदाहं प्रतिगृह्णामि गच्छ देव नमोस्तु ते

సర్వ విధములా తుష్టుడైన చతుర్భుజ ప్రభువు నాకు వరం ఇస్తాడు. అందుకే నేను దానిని స్వీకరిస్తున్నాను. హే దేవా, వెళ్ళు; నీకు నమస్కారం.

Verse 12

इन्द्र उवाच । वरं वरय राजर्षे यत्ते मनसि वर्त्तते । ब्रह्मविष्णुत्रिनेत्राणामहमीशो नृपोतम

ఇంద్రుడు పలికెను—హే రాజర్షీ, నీ మనసులో ఉన్నదే వరంగా కోరుకో. హే నృపోత్తమా, బ్రహ్మ, విష్ణు, త్రినేత్రుడు (శివుడు) వీరిపై కూడా నేను అధిపతిని.

Verse 13

अन्येषां चैव देवानां त्रैलोक्यस्याप्यहं विभुः । वरं वरय तस्मात्त्वं प्रसादान्मे सुदुर्ल्लभम्

ఇతర దేవతలకూ త్రిలోకానికీ నేనే విభువు. కాబట్టి నా ప్రసాదంతో సుదుర్లభమైన వరాన్ని కోరుకో.

Verse 14

प्रसन्ने मयि राजेन्द्र प्रसन्नाः सर्वदेवताः । कुरु मे वचनं राजन्गृह्यतां वरमुत्तमम्

హే రాజేంద్రా, నేను ప్రసన్నుడైతే సమస్త దేవతలూ ప్రసన్నులవుతారు. హే రాజా, నా మాటను నెరవేర్చు—ఉత్తమ వరాన్ని స్వీకరించు.

Verse 15

अंबरीष उवाच । राजा त्वं सर्वदेवानां त्रैलोक्यस्य तथेश्वरः । सप्तद्वीपवती राजा अहं वृत्रनिषूदन

అంబరీషుడు పలికెను— నీవు సమస్త దేవతల రాజువు, త్రిలోకాధీశ్వరుడవు. కాని హే వృత్రనిషూదన, నేను సప్తద్వీపమయమైన భూమికి రాజును.

Verse 16

हषीकेशस्य सद्भक्तं विद्धि मां तात निश्चयम् । आगतश्च हृषीकेशो वरं दास्यत्यसंशयम्

హే తాత, నిశ్చయంగా తెలుసుకో— నేను హృషీకేశుని సద్భక్తుడను. హృషీకేశుడు వచ్చియున్నాడు; సందేహం లేక వరం ప్రసాదిస్తాడు.

Verse 17

इन्द्र उवाच । ददतो मम भूपाल न गृह्णासि वरं यदि । वज्रं त्वां प्रेरयिष्यामि वधाय कृतनिश्चयः

ఇంద్రుడు పలికెను— ఓ భూపాలా, నేను ఇస్తున్న వరాన్ని నీవు స్వీకరించకపోతే, నీ వధానికి నిశ్చయించి నీపై వజ్రాన్ని విసురుతాను.

Verse 18

एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सृक्किणी परिलेलिहन् । कुलिशं भ्रामयामास गृहीत्वा दक्षिणे करे

ఇలా చెప్పి సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుడు పెదవుల మూలలను నాకుతూ, కుడిచేతిలో కులిశం (వజ్రం) పట్టుకొని దానిని తిప్పసాగెను.

Verse 19

तस्येवं भ्राम्यमाणस्य महोत्पाता बभूविरे । ततः पर्वतशृंगाणि विशीर्णानि समंततः

అతడు అలా తిప్పుతుండగా మహోత్పాతాలు సంభవించెను; వెంటనే చుట్టూరా పర్వతశిఖరాలు విరిగి చెల్లాచెదురయ్యెను.

Verse 20

आवृतं गगन मेघैर्विधुन्वानैर्महीं तदा । न किंचिद्दृश्यते तत्र सर्वं संतमसावृतम्

అప్పుడు కంపిస్తూ గర్జిస్తూ ఉన్న మేఘాలు ఆకాశాన్ని కప్పివేశాయి; భూమి కూడా ఆవరించబడింది. అక్కడ ఏదీ కనబడలేదు; సమస్తం ఘనాంధకారంతో కప్పబడింది.

Verse 21

एतस्मिन्नेव काले तु स राजा हरिवत्सलः । निमील्य लोचने स्वीये समाधिस्थो बभूव ह

అదే సమయంలో హరికి ప్రియుడైన ఆ రాజు తన కన్నులను మూసుకొని సమాధిస్థుడయ్యాడు.

Verse 22

ततस्तुष्टो जगन्नाथ साक्षात्प्रत्यक्षतां गतः । ऐरावतः स गरुडस्तत्क्षणात्समजायत

అప్పుడు సంతోషించిన జగన్నాథుడు ప్రత్యక్షంగా అవతరించాడు. అదే క్షణంలో ఐరావత స్థానంలో గరుడుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

Verse 23

तमुवाच हृषीकेशो मेघगंभीरया गिरा । ध्यानस्थितं नृपश्रेष्ठं शंख चक्रगदाधरः

శంఖచక్రగదాధారి హృషీకేశుడు మేఘగంభీరమైన వాణితో ధ్యానస్థుడైన ఆ నృపశ్రేష్ఠునితో పలికాడు.

Verse 24

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्सानन्यभक्त जनेश्वर । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

శ్రీభగవానుడు పలికెను—వత్సా, హే జనేశ్వరా, నీవు నా అనన్యభక్తుడవు; నేను నీపై పరిపూర్ణంగా ప్రసన్నుడను. నీకు మంగళం కలుగుగాక; అత్యంత దుర్లభమైనదైనా ఒక వరం కోరుకొనుము.

Verse 25

अंबरीष उवाच । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरो मम । संसाराब्धेस्तारणाय वरदो भव मे हरे

అంబరీషుడు పలికెను—హే భగవన్, మీరు ప్రసన్నులై యుండి నాకు వరము దేయమైతే, హే హరి, ఈ సంసారసముద్రం దాటించుటకు నాకు వరదాతవై యుండుము।

Verse 26

पुलस्त्य उवाच । अथाह भगवान्विष्णुरंबरीषं जनाधिपम् । ज्ञानयोगं सुविस्तीर्णं संसारक्षयकारणम्

పులస్త్యుడు పలికెను—అనంతరం భగవాన్ విష్ణువు జనాధిపుడైన అంబరీష రాజును సంబోధించి, సంసారబంధనక్షయకారణమైన జ్ఞానయోగాన్ని విస్తారంగా ఉపదేశించెను।

Verse 27

यस्मिञ्जाते नरः सद्यः संसारान्मुच्यते नृप । श्रुत्वा स नृपतिः सम्यक्प्रणम्योवाच केशवम्

హే రాజా, ఏ (జ్ఞానం) ఉద్భవించగానే మనిషి తక్షణమే సంసారమునుండి విముక్తుడగునో—అది విని ఆ నృపుడు సమ్యకంగా నమస్కరించి కేశవునితో పలికెను।

Verse 28

अंबरीष उवाच । भगवन्यस्त्वया प्रोक्तो योगोऽयं मम विस्तरात् । दुर्ज्ञेयः स नृणां देव विशेषाच्च कलौ युगे

అంబరీషుడు పలికెను—హే భగవన్, మీరు నాకు విస్తారంగా ఉపదేశించిన ఈ యోగము మనుష్యులకు గ్రహించుట దుర్లభము, హే దేవా—ప్రత్యేకించి కలియుగములో।

Verse 29

अपि चेत्सुप्रसन्नोऽसि क्रियायोगं ब्रवीहि मे । लोकानां तारणार्थाय शंखचक्रगदाधर

మీరు అత్యంత ప్రసన్నులైతే, నాకు క్రియాయోగాన్ని ఉపదేశించుము, హే శంఖచక్రగదాధరా—లోకముల తారణార్థముగా।

Verse 30

पुलस्त्य उवाच । ततस्तस्मै नरेन्द्राय क्रियायोगं जनार्द्दनः । यथायोग्यं नृपश्रेष्ठ कथयामास केशवः

పులస్త్యుడు పలికెను—అనంతరం జనార్దనుడు కేశవుడు, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ఆ నరేంద్రునికి అతని యోగ్యతకు తగినట్లు క్రియాయోగాన్ని ఉపదేశించెను।

Verse 31

तं श्रुत्वा तुष्टहृदयोंऽबरीषो वाक्यमब्रवीत्

అది విని తృప్తహృదయుడైన అంబరీషుడు ఈ వాక్యమును పలికెను।

Verse 32

अंबरीष उवाच । यदि तुष्टोऽसि भगवन्रूपेणानेन माधव । ममाश्रमे त्वं देवेश सदा सन्निहितो भव

అంబరీషుడు పలికెను—హే భగవన్ మాధవా! ఈ రూపముతో నీవు ప్రసన్నుడవైతే, హే దేవేశా, నా ఆశ్రమములో నీవు సదా సన్నిహితుడై ఉండుము।

Verse 33

यतस्त्वत्प्रतिमामेकामर्चयामि विधानतः । पूजयिष्यंति लोकास्त्वां शंखचक्रगदाधरम्

ఎందుకంటే నేను విధివిధానముగా నీ ఒక్క ప్రతిమను అర్చించెదను; మరియు ప్రజలు నిన్ను—శంఖచక్రగదాధరుడవైనవాడా—పూజించెదరు।

Verse 34

पुलस्त्य उवाच । तथोक्तो माधवेनासौ चकार हरिमंदिरम् । प्रतिमां पूजयामास गन्धपुष्पानुलेपनैः

పులస్త్యుడు పలికెను—మాధవుడు అలా చెప్పగా అతడు హరి మందిరమును నిర్మించెను; గంధము, పుష్పము, అనులేపనములతో ప్రతిమను పూజించెను।

Verse 35

ततः कालेन महता भगवान्विष्णुमंदिरे । तेनैव वपुषा प्राप्तः सपुत्रः सहबांधवः

అనంతరం మహాకాలం గడిచిన తరువాత, అతడు అదే దేహరూపంతో భగవాన్ విష్ణు మందిరానికి చేరెను—పుత్రుడితోను బంధువులతోను కలిసి।

Verse 36

अद्यापि भगवान्विष्णुः सत्यवाक्येन भूपतेः । सदा संनिहितो विष्णुस्तस्मिन्नवसरे कलौ

హే భూపతే, ఆ రాజుని సత్యవాక్య ప్రభావంతో నేడు కూడా భగవాన్ విష్ణువు అక్కడ సదా సన్నిహితుడై ఉన్నాడు—ప్రత్యేకించి కలియుగంలోని ఆ పవిత్ర అవసరంలో।

Verse 37

तदारभ्य महाराज क्रियायोगो धरातले । प्रवृत्तः प्रतिमाकारः काले च कलिसंज्ञके

హే మహారాజా, ఆ కాలం నుంచే భూమిపై క్రియాయోగము—పవిత్ర కర్మానుష్ఠాన విధానం—ప్రవహించెను; కలి అనే యుగంలో ప్రతిమారూప పూజా విధానం స్థిరపడెను।

Verse 38

यस्तं पूजयते भक्त्या हृषीकेशे नृपार्बुदे । स याति विष्णुसालोक्यं प्रसादाच्च हरेर्नृप

హే అర్బుద నృపా, హృషీకేశుని భక్తితో పూజించువాడు, హే రాజా, హరి కృపవలన విష్ణు సాలోక్యాన్ని పొందును।

Verse 39

एकादश्यां महाराज जागरं यः सदा नृप । करिष्यति निराहारो हृषीकेशाग्रतः स्थितः । स यास्यति परं स्थानं दुर्ल्लभं त्रिदशैरपि

హే మహారాజా, ఏకాదశీనాడు నిరాహారుడై హృషీకేశుని సమక్షంలో నిలిచి జాగరణ చేయువాడు, దేవతలకు సైతం దుర్లభమైన పరమ స్థానాన్ని చేరును।

Verse 40

यत्पुण्यं कपिलादाने कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं लभते मर्त्त्यो हृषीकेशस्य दर्शनात्

కార్తికమాసంలో జ్యేష్ఠ-పుష్కరంలో కపిలా గోవును దానం చేయుటవలన లభించే పుణ్యఫలము, హృషీకేశుని దర్శనమాత్రముననే మానవుడు పొందును।

Verse 41

शुक्ले वा यदि वा कृष्णे संप्राप्ते हरिवासरे । यः पश्यति हृषीकेशमश्वमेधफलं लभेत्

శుక్లపక్షములో గాని కృష్ణపక్షములో గాని, హరివాసరము వచ్చినప్పుడు—హృషీకేశుని దర్శించువాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలమును పొందును।

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेत्तु विधानतः । यस्तत्र चतुरो मासन्सम्यग्व्रतपरायणः । अभ्यर्चयेद्धृषीकेशं न स भूयोऽभिजायते

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నముతో విధిపూర్వకంగా ఆయనను పూజించవలెను। అక్కడ నాలుగు మాసములు సమ్యగ్వ్రతపరాయణుడై హృషీకేశుని యథావిధిగా అర్చించువాడు మరల జన్మించడు।

Verse 43

एकः सर्वाणि तीर्थानि करोति नृपसत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

హే నృపశ్రేష్ఠా! ఒకడు సమస్త తీర్థయాత్రలు చేయును; మరొకడు మనస్సు సమాధానముగా ఉంచి చాతుర్మాస్యకాలమంతా హృషీకేశుని దర్శించును।

Verse 44

एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు బ్రాహ్మణులకు సమస్త దానములను సమర్పించును; మరొకడు స్థిరచిత్తుడై చాతుర్మాస్యకాలమంతా హృషీకేశుని దర్శించును।

Verse 45

एकः कन्यासहस्रं तु प्रदद्याच्च यथाविधि । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు విధివిధానంగా దానంగా వెయ్యి కన్యలను సమర్పించగలడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు.

Verse 46

सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे दद्याद्दानमनुत्तमम् । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

సూర్యగ్రహణ సమయంలో కురుక్షేత్రంలో ఎవడైనా అనుత్తమ దానం చేయగలడు; కానీ మరొకడు సమాహితమనస్సుతో చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు.

Verse 47

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्यजत्येकः सदक्षिणैः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు అగ్నిష్టోమాది యజ్ఞాలను దక్షిణలతో సహా నిర్వహిస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు.

Verse 48

एको हिमालयं गत्वा त्यजति स्व कलेवरम् । पश्यत्यन्यो हषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు హిమాలయానికి వెళ్లి అక్కడే దేహాన్ని త్యజిస్తాడు; మరొకడు సమాహితమనస్సుతో చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు.

Verse 49

एकस्तु भृगुपातेन त्यजेद्देहं सुतीर्थके । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు సుతీర్థంలో ‘భృగుపాత’ క్రియచే దేహాన్ని త్యజిస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు.

Verse 50

एकः प्रायोपवेशेन प्राणांस्त्यजति मानवः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు ప్రాయోపవేశ వ్రతంతో ప్రాణత్యాగం చేస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు।

Verse 51

ब्रह्मज्ञानं वदत्येकः श्रुत्वा ज्ञानवि शारदः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒకడు బహుశ్రవణంతో జ్ఞానవిశారదుడై బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తాడు; మరొకడు సమాహితమనసుతో చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు।

Verse 52

गयाश्राद्धं करोत्येकः पितृपक्षे नृपोत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఓ నృపోత్తమా! ఒకడు పితృపక్షంలో గయా-శ్రాద్ధం చేస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు।

Verse 53

चांद्रायणसहस्रं च करोत्येकः समाहितः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुमास्यं समाहितः

ఒకడు సమాహితుడై సహస్ర చాంద్రాయణ ప్రాయశ్చిత్తాలు ఆచరిస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు।

Verse 54

व्रतं तपः सहस्राब्दमेकः सम्यक्चरेन्नरः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒక మనిషి సహస్ర సంవత్సరాలు విధివిధానంగా వ్రతాలు, తపస్సు ఆచరిస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు।

Verse 55

एकस्तु चतुरो वेदान्सम्यक्पठति ब्राह्मणः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

ఒక బ్రాహ్మణుడు విధివిధానంగా నాలుగు వేదాలను పఠిస్తాడు; మరొకడు సమాహితచిత్తుడై చాతుర్మాస్యంలో హృషీకేశుని దర్శిస్తాడు—ఇదే ధర్మానికి పరమసిద్ధి అని కీర్తించబడుతుంది।

Verse 56

बहुना किमिहोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप । एकतस्तु भवेत्सर्वमेकतो हरिदर्शनम्

ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు? ఓ రాజా, సంక్షేపంగా విను—ఒక వైపు సమస్త ఫలసంపద, మరొక వైపు కేవలం హరి దర్శనమే।

Verse 57

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्थातव्यं हरिसंनिधौ । अम्बरीषस्य राजर्षेः स्थानके पापनाशने

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో హరి సన్నిధిలో నిలిచి ఉండాలి—రాజర్షి అంబరీషునకు సంబంధించిన పాపనాశక పవిత్ర స్థానంలో।

Verse 58

एकतस्तु हृषीकेश एकतः कर्णिकेश्वरः । तयोर्मर्त्या मृता ये च मानवा नृपसत्तम

ఒక వైపు హృషీకేశుడు, మరొక వైపు కర్ణికేశ్వరుడు; ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ఆ ఇద్దరి మధ్య మరణించే మనుష్యులు…

Verse 59

अपि कृत्वा महत्पापं गच्छंति हरिसन्निधौ । हृषीकेशं समालोक्य सद्यो मुक्तिमवाप्नुयात्

మహాపాపం చేసినా హరి సన్నిధికి వెళ్లినవారు హృషీకేశుని దర్శించి తక్షణమే ముక్తిని పొందగలరు।

Verse 60

पुष्पमेकं हृषीकेशे यश्चारोपयते नृप । सुखसौभाग्यसंयुक्त इह लोके परत्र च

హే నృపా! ఎవడు హృషీకేశునికి ఒక్క పుష్పమైనా అర్పిస్తాడో, వాడు ఇహలోకములోను పరలోకములోను సుఖసౌభాగ్యములతో యుక్తుడగును.

Verse 61

हृषीकेशस्य यो भक्त्या करिष्यत्यनुलेपनम् । स यास्यति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ఎవడు భక్తితో హృషీకేశునికి అనులేపనం (చందనాది లేపనం) చేస్తాడో, వాడు జరామరణరహితమైన పరమస్థానమును పొందును.

Verse 62

संमार्जनं च तस्याग्रे यः करोति समाहितः । यावत्यो रेणवस्तत्र तावद्वर्षशतानि सः । मोदते विष्णुलोकस्थो नात्र कार्या विचारणा

ఎవడు సమాహితచిత్తుడై ఆయన ముందర సంమార్జనం (చెత్త ఊడ్చడం) చేస్తాడో, అక్కడ ఎంత ధూళికణాలు ఉన్నాయో అంత శతవర్షాల పాటు వాడు విష్ణులోకమందు నివసించి ఆనందించును; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 63

कार्तिके शुक्लपक्षे च एकादश्यां नृपोत्तम । दीपमारोपयेद्यश्च हृषीकेशाग्रतो नृप

హే నృపోత్తమా! కార్తీక శుక్లపక్ష ఏకాదశినాడు ఎవడు హృషీకేశుని ముందర దీపాన్ని వెలిగించి స్థాపిస్తాడో, హే నృపా…

Verse 64

यथायथा प्रकाशेत पापं जन्मांतरार्जितम् । तथातथा व्रजेन्नाशं तस्य कायादशेषतः

ఆ దీపం ఎంతెంతగా ప్రకాశిస్తుందో, అంతెంతగా జన్మాంతరార్జిత పాపం వెలుగులోకి వచ్చి, అదే మేరకు నశించి అతని దేహం నుండి పూర్తిగా తొలగిపోతుంది.

Verse 65

पंचामृतेन यः पूजां हृषीकेशे करिष्यति । दध्ना क्षीरेण वा यस्तु न स भूयोऽभिजायते

యెవడు పంచామృతంతో హృషీకేశుని పూజ చేస్తాడో, లేదా పెరుగు గానీ పాలు గానీ సమర్పించి అర్చన చేస్తాడో, అతడు మళ్లీ జన్మించడు।

Verse 66

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन हृषीकेशं समर्चयेत् । संसारबंधतो राजन्मुक्तिमाप्नोति मानवः

కాబట్టి, ఓ రాజా, సమస్త ప్రయత్నాలతో హృషీకేశుని సమ్యకంగా ఆరాధించాలి. మనిషి సంసారబంధనంనుండి విముక్తుడై మోక్షాన్ని పొందుతాడు।

Verse 67

हृषीकेशे विशेषेण कर्त्तव्यं पूजनं सदा

హృషీకేశునికి పూజ ఎల్లప్పుడూ చేయాలి—ప్రత్యేకంగా విశేష భక్తితో।