Adhyaya 32

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्योऽस्ति द्विजश्रेष्ठास्तस्मिन्क्षेत्रे शुभावहे । सप्तर्षीणां सुविख्यात आश्रमः सर्वकामदः

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆ శుభప్రదమైన క్షేత్రంలో మరొక పుణ్యస్థలం ఉంది—సప్తర్షుల సుప్రసిద్ధ ఆశ్రమము, అది సమస్త కోరికలను ప్రసాదించేది.

Verse 2

तत्र श्रावणमासस्य पंचदश्यां समाहितः । यः करोति नरः स्नानं स लभेद्वांछितं फलम्

అక్కడ శ్రావణమాస పంచదశి (పౌర్ణమి) నాడు మనస్సు ఏకాగ్రం చేసి స్నానం చేసే వాడు కోరిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 3

कन्दमूलफलैः शाकैर्यस्तत्र श्राद्धमाचरेत् । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं राजसूयाश्वमेधयोः

అక్కడ కందమూలాలు, ఫలాలు, శాకములతో శ్రాద్ధం ఆచరించేవాడు రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగాల సంపూర్ణ ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 4

पंचम्यां शुक्लपक्षे तु मासि भाद्रपदे द्विजाः । यस्तान्पूजयते भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । विधिनानेन विप्रेन्द्राः सर्वानेव यथाक्रमम्

హే ద్విజులారా! భాద్రపదమాస శుక్లపక్ష పంచమి నాడు ఎవడు భక్తితో పుష్పాలు, ధూపం, అనులేపనములతో ఈ విధి ప్రకారం క్రమంగా వారందరినీ పూజిస్తాడో—(అతడు మహాఫలాన్ని పొందును).

Verse 5

ॐ अत्रये नमः । ॐ वसिष्ठाय नमः । ॐ कश्यपाय नमः । ॐ भरद्वाजाय नमः । ॐ गौतमाय नमः । ॐ कौशिकाय नमः । ॐ जमदग्नये नमः । ॐ अरुंधत्यै नमः । पूजामंत्रः । जह्नुकन्यापवित्रांगा गृहीतजपमालिकाः । गृह्णंत्वर्घं मया दत्तमृषयः सर्वकामदाः

‘ఓం అత్రయే నమః। ఓం వసిష్ఠాయ నమః। ఓం కశ్యపాయ నమః। ఓం భరద్వాజాయ నమః। ఓం గౌతమాయ నమః। ఓం కౌశికాయ నమః। ఓం జమదగ్నయే నమః। ఓం అరుంధత్యై నమః।’—ఇవి పూజామంత్రాలు. ‘జహ్నుకన్య (గంగా) చేత పవిత్రమైన దేహములు కలిగి, జపమాలలను ధరించిన ఋషులారా! నేను సమర్పించిన అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించండి; హే సర్వకామద ఋషులారా!’

Verse 6

ऋषय ऊचुः । तत्र सप्तर्षिभिस्तीर्थं कस्मिन्काले व्यवस्थितम् । विस्तरात्सूतज ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

ఋషులు పలికిరి—ఆ స్థలమున సప్తర్షులచే ఆ తీర్థము ఏ కాలమున స్థాపింపబడెను? హే సూతపుత్రా, విస్తరముగా చెప్పుము; మా కుతూహలం మహత్తరము.

Verse 7

सूत उवाच । अनावृष्टिः पुरा जाता लोके द्वादशवार्षिकी । सर्वोषधिक्षयो जातस्ततो लोकाः क्षयार्दिताः

సూతుడు పలికెను—పూర్వము లోకమున పన్నెండు సంవత్సరముల అనావృష్టి కలిగెను. సమస్త ఔషధులు, పంటలు క్షయమైపోయెను; అందుచేత ప్రజలు వినాశముచే బాధింపబడిరి.

Verse 8

अस्थिशेषा निरुत्साहास्त्यक्तधर्मव्रतक्रियाः । अभक्ष्यभक्षणपरास्तथैवापेयपायिनः

వారు ఎముకలమాత్రమై, ఉత్సాహరహితులై, ధర్మము, వ్రతములు, కర్మకాండలను విడిచిరి. అభక్ష్యమును భక్షించిరి, అపేయమును కూడా పానముచేసిరి.

Verse 9

त्यजंति मातरः पुत्रान्कलत्राणि तथा नराः । भृत्यान्स्वानपि वित्तेशाः का कथान्यसमुद्भवान्

తల్లులు కుమారులను విడిచిరి, పురుషులు భార్యలను కూడా త్యజించిరి. ధనవంతులు తమ సేవకులను సైతం వదిలిరి—ఇతరుల గృహజనుల సంగతి ఏమని చెప్పుదుము!

Verse 10

संत्यक्तान्यग्निहोत्राणि ब्राह्मणैर्याजकैरपि । व्रतानि व्रतिभिर्दांतैरपि वृद्धतमैर्द्विजाः

యాజక బ్రాహ్మణులు సైతం అగ్నిహోత్రాన్ని విడిచిరి. వ్రతధారులు, దాంతులు—అత్యంత వృద్ధ ద్విజులు కూడ తమ వ్రతాచారాలను త్యజించిరి.

Verse 11

दृश्यते चैव यत्रैव सस्यं वापि कथंचन । ह्रियते लज्जया हीनैस्तत्र क्षुत्क्षामकैर्नरैः

ఎక్కడెక్కడైనా ధాన్యపు పంట కాస్తైనా కనిపిస్తే, అక్కడ ఆకలితో క్షీణించిన, లజ్జలేని మనుష్యులు దానిని ఎత్తుకుపోయేవారు।

Verse 12

एवमन्नक्षये जाते पीडिते धरणीतले । सप्तर्षयः क्षुधाविष्टा बभ्रमुस्तत्रतत्र च

ఇలా అన్నం క్షయమై భూమితలం పీడితమైనప్పుడు, ఆకలితో ఆవరించబడిన సప్తర్షులు అక్కడక్కడ తిరుగుతూ ఉన్నారు।

Verse 13

अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च कश्यपः सुमहातपाः । भरद्वाजस्तथा चान्यो गौतमः संशितव्रतः । कौशिको जमदग्निश्च तथैवारुंधती सती

అత్రి, వసిష్ఠుడు, మహాతపస్వి కశ్యపుడు; భరద్వాజుడు మరియు దృఢవ్రతుడైన గౌతముడు; కౌశికుడు, జమదగ్ని, అలాగే సతీ అరుంధతి।

Verse 14

अथ तेषां समस्तानां चंडाभूत्परिचारिका । पशुवक्त्रस्तथा भृत्यो विनयेन समवितः

అప్పుడు వారందరి ముందర ఒక చండాల స్త్రీ పరిచారికగా ప్రత్యక్షమైంది; అలాగే జంతుముఖమున్న ఒక సేవకుడూ—ఇద్దరూ వినయంతో నిండినవారు।

Verse 15

ततस्ते विषयं प्राप्ता वृषादर्भिमहीपतेः । क्षुत्क्षामा मुनयोऽत्यर्थं देशे चानर्तसंज्ञके

ఆ తరువాత వారు వృషాదర్భి మహారాజు రాజ్యానికి చేరారు; ఆకలితో అత్యంత క్షీణించిన మునులు ‘అనర్త’ అనే దేశానికి వచ్చారు।

Verse 17

ततस्तैः पतितो भूमौ दृष्टो मृतकुमारकः । मंत्रयित्वा मिथः पश्चाद्गृहीतो भक्षणाय च

అప్పుడు వారు నేలపై పడివున్న మృత బాలుణ్ణి చూశారు. పరస్పరం ఆలోచించి, తరువాత అతనిని ఎత్తుకొని—భక్షించుటకైనా—తీసికెళ్లారు.

Verse 18

अपचन्यावदग्नौ तं क्षुधया परिपीडिताः । वृषादर्भिर्नृपः प्राप्तः श्रुत्वा तेषां विचेष्टितम्

ఆకలితో బాధపడుతూ వారు అతనిని అగ్నిపై వండడం ప్రారంభించారు. వారి ఆ ఘోర చేష్టను విని రాజు వృషాదర్భీ అక్కడికి వచ్చాడు.

Verse 19

वृषादर्भिरुवाच । किमिदं गर्हितं कर्म क्रियते मुनिसत्तमाः । राक्षसानामयं धर्मो महामांसस्य भक्षणम्

వృషాదర్భీ అన్నాడు—“ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! ఈ నింద్యమైన కార్యం ఎందుకు చేస్తున్నారు? స్థూల మాంసభక్షణం రాక్షసుల ధర్మమే.”

Verse 20

सोऽहं सस्यं प्रदास्यामि ग्रामान्व्रीहीन्यवानपि । मम वाक्यादसंदिग्धं त्यजर्ध्वं मृतबालकम्

“నేను మీకు ధాన్యాన్ని ఇస్తాను—గ్రామాలు, బియ్యం, యవాలు కూడా. నా మాటపై సందేహం లేకుండా నమ్మండి; ఈ మృత బాలుణ్ణి విడిచిపెట్టండి.”

Verse 21

ऋषय ऊचुः । प्रायश्चित्तं समादिष्टं महामांसस्य भक्षणात् । प्रतिग्रहस्य भूपाला दापत्कालेऽपि नो नृप

ఋషులు అన్నారు—“మహామాంస భక్షణానికి ప్రాయశ్చిత్తం విధించబడింది; మరియు ఓ భూపాలా, ఆపద్కాలంలో కూడా మాకు ప్రతిగ్రహం (దానం స్వీకరణ) తగదు, ఓ నృపా।”

Verse 22

पश्चात्तपश्चरिष्यामो महामांससमुद्भवम् । पातकं नाशयिष्यामो भक्षयामो वयं ततः

తర్వాత మేము స్థూల మాంసభక్షణం వల్ల పుట్టిన పాతకాన్ని తొలగించుటకు తపస్సు చేస్తాము. ఆ పాపాన్ని నశింపజేసి, ఆపై మేము భుజిస్తాము.

Verse 23

वृषादर्भि रुवाच । प्रतिग्रहो द्विजातीनां प्रोक्ता वृत्तिरनिंदिता । ग्राह्यो मत्तस्ततः सर्वैर्नात्र कार्या विचारणा

వృషాదర్భి అన్నాడు—ద్విజులకు ప్రతిగ్రహం (దానం స్వీకరించడం) నిందలేని జీవనోపాయం అని చెప్పబడింది. కాబట్టి మీరందరూ నన్నుంచి స్వీకరించండి; ఇక్కడ విచారణ అవసరం లేదు.

Verse 24

ऋषय ऊचुः । राज प्रतिग्रहो घोरो मध्वास्वादो विषोपमः । स दूराद्ब्राह्मणैस्त्याज्यो विशेषात्कृतिभिर्नृप

ఋషులు అన్నారు—ఓ రాజా, ప్రతిగ్రహం ఘోరం; రుచికి తేనెలా ఉన్నా విషంతో సమానం. కాబట్టి బ్రాహ్మణులు దానిని దూరం నుంచే వదలాలి, ముఖ్యంగా వివేకులు, కృతార్థులు, ఓ నృపా.

Verse 25

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दश ध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

ఒక చక్రీ పది సూనాలు (వధకులు) సమానం; ఒక ధ్వజీ పది చక్రీలకు సమానం; ఒక వేశ్య పది ధ్వజీలకు సమానం; ఒక రాజు పది వేశ్యలకు సమానం.

Verse 26

दशसूनासहस्रेण तुल्यो राजप्रतिग्रहः । कस्तस्य प्रतिगृह्णाति लोभाढ्यो ब्राह्मणो यथा

రాజ-ప్రతిగ్రహం పది సూనాల వెయ్యిరెట్లు సమానం. అటువంటి దానాన్ని ఎవరు స్వీకరిస్తారు—లోభంతో నిండిన బ్రాహ్మణుడు తప్ప?

Verse 27

रौरवादिषु सर्वेषु नरकेषु स पच्यते । तस्माद्गच्छ गृहे भूप स्वस्ति तेऽस्तु सदैव हि

అతడు రౌరవాది సమస్త నరకాలలో దహింపబడుచున్నాడు. కావున, ఓ రాజా, గృహమునకు వెళ్ళుము; నీకు సదా స్వస్తి కలుగుగాక.

Verse 28

वयमन्यत्र यास्यामो ग्रहीष्यामो न ते धनम् । एवमुक्त्वाथ ते सर्वे मुनयः शंसितव्रताः

మేము ఇతరత్ర వెళ్లుదుము; నీ ధనమును స్వీకరించము. అని చెప్పి, ప్రశంసిత వ్రతములు గల ఆ మునులందరు బయలుదేరుటకు సిద్ధమయ్యిరి.

Verse 29

परित्यज्य कुमारं तं मृतं तमपि भूमिपम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं समुद्दिश्य ततो ययुः

ఆ మృత కుమారుని—ఆ రాజుని కూడ—విడిచి, చమత్కారపుర క్షేత్రమును లక్ష్యముగా చేసుకొని వారు అక్కడి నుండి బయలుదేరిరి.

Verse 30

सोऽपि राजा ततस्तैस्तु भर्त्सितोऽतिरुषान्वितः । जिज्ञासार्थं ततस्तेषां चक्रे कर्म द्विजोत्तमाः

ఆ రాజు కూడా—వారిచే గద్దింపబడి, మహా క్రోధముతో నిండిపోయి—ఆ ద్విజోత్తములను పరీక్షించుటకై ఒక కార్యమును పన్నెను.

Verse 31

ततः सुवर्णपूर्णानि विधायोदुम्बराणि च । तेषां मार्गाग्रतो भूमौ समंतादथ चाक्षिपत्

అనంతరం బంగారముతో నిండిన ఉదుంబర పాత్రలను సిద్ధం చేసి, వారి మార్గమునకు ముందుగా భూమిపై చుట్టూరా విసిరివేశెను.

Verse 32

सूत उवाच । अथ ते मुनयो दृष्ट्वा पतितानि धरातले । उदुम्बराणि संदृष्ट्वा जगृहुः क्षुधयार्दिताः

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ మునులు నేలపై పడివున్న ఉదుంబర పాత్రలను చూచి, ఆకలితో బాధపడుతూ వాటిని తీసుకున్నారు।

Verse 33

अथ तानि समालक्ष्य गुरूणि मुनिसत्तमाः । अत्रिरेकं परिस्फोट्य सुवर्णं वीक्ष्य चाब्रवीत्

తర్వాత మునిశ్రేష్ఠులు ఆ బరువైన ఫలాలను గమనించగా, అత్రి ఒకదాన్ని పగలగొట్టి లోపల బంగారం చూసి పలికెను।

Verse 34

अत्रिरुवाच । नास्माकं मुनयोऽज्ञानं नास्माकं गृहबुद्धयः । हैमानिमान्विजानंतो ग्रहीष्याम उदुम्बरान्

అత్రి పలికెను—మేము మునులు అజ్ఞానులు కాము; మా బుద్ధి గృహస్థాశ్రమాసక్తి కాదు. ఇవి స్వర్ణమయ (మాయ)మని తెలిసి, మేము ఉదుంబర ఫలాలనే స్వీకరిస్తాము।

Verse 35

तस्मादेतानि संत्यज्य हेमगर्भाणि दूरतः । उदुम्बराणि यास्यामः फलानि विगतस्पृहाः

కాబట్టి ఈ స్వర్ణగర్భమైన వాటిని దూరంగా విసర్జించి, ఆశలేని మనస్సుతో మేము ఉదుంబర ఫలాల వద్దకు వెళ్తాము।

Verse 36

सार्वभौमो महीपाल एकोऽन्यश्च निरीहकः । सुभगस्तु तयोर्नित्यं भूयाद्भूयो निरीहकः

ఒకడు సార్వభౌమ రాజుగా భూమిని పాలించవచ్చు; మరొకడు నిరీహుడై నిష్కాముడై ఉండవచ్చు. అయితే ఈ ఇద్దరిలో మళ్లీ మళ్లీ భాగ్యవంతుడు స్పృహలేని వాడే.

Verse 37

धर्मार्थमपि विप्राणां संचयोऽर्थस्य गर्हितः । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

ధర్మార్థమునకైనా బ్రాహ్మణుల ధనసంచయం నిందనీయం. మట్టిని కడగడం కంటే దూరం నుంచే తాకకపోవడం శ్రేయం.

Verse 38

त्यजतः संचयान्सर्वान्यांति हानिमुपद्रवाः । न हि सर्वार्थवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

సర్వసంచయాలను త్యజించినవానికి ఉపద్రవాలు క్షీణించి తొలగిపోతాయి. ఎందుకంటే అన్ని సంపదలున్నవాడైనా విపత్తులేనివాడు ఎవరూ కనిపించరు.

Verse 39

निर्धनत्वं तथा राज्यं तुलायां धारयेद्बुधः । अकिंचनत्वमधिकं जायते संमतिर्मम

బుద్ధిమంతుడు దారిద్ర్యమును రాజ్యైశ్వర్యమును తూకంలో తూచాలి. నా స్థిరాభిప్రాయం—అకించనత్వమే అధిక శ్రేయస్సు.

Verse 40

कश्यप उवाच । अनर्थोऽयं मुने प्राप्तो यदर्थस्य परिग्रहः । अर्थैश्वर्यविमूढात्मा श्रेयसा मुच्यते हि सः

కశ్యపుడు పలికెను—ఓ మునీ, ధనపరిగ్రహం కలగడం ఇదే అనర్థం. ధనైశ్వర్యముచే మోహితమైన మనస్సు శ్రేయస్సు ద్వారానే విముక్తి పొందుతుంది.

Verse 41

अर्थसंपद्विमोहाय विमोहो नरकाय च । तस्मादर्थं प्रयत्नेन श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्

ధనసంపద మోహాన్ని కలిగిస్తుంది; మోహం నరకానికి దారి తీస్తుంది. కాబట్టి శ్రేయస్సు కోరువాడు ప్రయత్నంతో ధనాన్ని దూరం నుంచే త్యజించాలి.

Verse 42

योर्थेन साध्यते धर्मः क्षयिष्णुः स प्रकीर्तितः । यः पुनस्तपसा साध्यः स मोक्षायेति मे मतिः

ధనంతో సాధ్యమయ్యే ధర్మం క్షయమయ్యేదని చెప్పబడింది. కానీ తపస్సుతో సిద్ధమయ్యేది నా అభిప్రాయంలో మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 43

भरद्वाज उवाच । जीर्यंति जीर्यतः केशा दंता जीर्यंति जीर्यतः । चक्षुः श्रोत्रे तथा पुंसस्तृष्णैका तरुणायते

భరద్వాజుడు అన్నాడు—మనిషి వృద్ధుడవుతుండగా జుట్టు జీర్ణమవుతుంది, పళ్ళు జీర్ణమవుతాయి; కన్ను, చెవి కూడా జీర్ణమవుతాయి, కానీ తృష్ణ ఒక్కటే ఎల్లప్పుడూ యౌవనంగా ఉంటుంది.

Verse 44

सूच्या सूत्रं यथा वस्त्रं संचारयति सूचिका । तद्वत्संसारसूत्रं च वांछयात्मा नयत्यसौ

సూది బట్టలో దారాన్ని ఎలా నడిపిస్తుందో, అలాగే వాంఛచేత నడిచే ఆత్మ సంసారసూత్రాన్ని లాగుతూ తీసుకుపోతుంది.

Verse 45

यथा शृंगं हि कायेन वर्द्धमानेन वर्धते । तद्वत्तृष्णापि वित्तेन वर्द्धमानेन वर्द्धते

శరీరం పెరిగితే కొమ్ములు ఎలా పెరుగుతాయో, అలాగే ధనం పెరిగితే తృష్ణ కూడా పెరుగుతుంది.

Verse 46

अनंतपारा दुष्पूरा तृष्णा दुःखशतावहा । अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्

తృష్ణకు తీరమില്ല, అది తృప్తి చెందడం కష్టం, వందల దుఃఖాలను తెస్తుంది; అది అధర్మంతో నిండినది, కాబట్టి దానిని విడిచిపెట్టాలి.

Verse 47

गौतम उवाच । संतुष्टः केन चाल्योऽस्ति फलैरपि विवर्जितः । सर्वोपीन्द्रियलौल्येन संकटे भ्रमति द्विजाः

గౌతముడు పలికెను—సంతుష్టుడైనవాడిని ఎవరు కదిలించగలరు? ఫలప్రతిఫలాలు లేకున్నా. కాని హే ద్విజులారా, ఇంద్రియలౌల్యమువల్ల అందరూ కష్టాలలో త్రోవ తప్పి తిరుగుతారు।

Verse 48

सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम् । उपानद्गूढपादस्य ननु चर्मास्तृतेव भूः

య whose మనస్సు సంతుష్టమైయున్నదో, అతనికి ఎక్కడైనా సంపదే. పాదాలు పాదరక్షలతో కప్పబడినవానికి భూమి చర్మంతో పరచినట్లే.

Verse 49

संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम् । कुतस्तद्धनलुब्धानामितश्चेतश्च धावताम्

సంతोषామృతంతో తృప్తి పొందిన, శాంతచిత్తులైనవారి సుఖం—ధనలోభులకు ఎక్కడ? వారి మనస్సు ఇటూ అటూ పరుగెత్తుతూనే ఉంటుంది.

Verse 50

असंतोषः परं दुःखं संतोषः परमं सुखम् । सुखार्थी पुरुषस्तस्मात्संतुष्टः सततं भवेत्

అసంతృప్తి పరమ దుఃఖం; సంతృప్తి పరమ సుఖం. కాబట్టి సుఖాన్ని కోరే మనిషి ఎల్లప్పుడూ సంతుష్టుడై ఉండాలి.

Verse 51

विश्वामित्र उवाच । कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिध्यति । तथान्यो जायते पुंसस्तत्क्षणादेव कल्पितः

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—కోరికపడే మనిషి కోరిక నెరవేరినా, అదే క్షణంలో అతనిలో మరో కొత్తగా కల్పితమైన కోరిక పుడుతుంది.

Verse 52

न जातु कामी कामानां सहस्रैरपि तुष्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव वांछा तस्य विवर्धते

కామాసక్తుడు వేలాది భోగాలు పొందినా ఎప్పుడూ తృప్తి చెందడు; హవిస్సుతో పోషింపబడిన అగ్నిలా అతని వాంఛ మరింతగా పెరుగుతుంది।

Verse 53

कामानभिलषन्मोहान्न नरः सुखमाप्नुयात् । श्येनालयतरुच्छायां व्रजन्निव कपिञ्जलः

కామాల పట్ల ఆశతో మోహితుడైన మనిషి సుఖాన్ని పొందడు; గద్ద నివసించే చెట్టు నీడకు విశ్రాంతికి వెళ్లే కపింజల పక్షిలా।

Verse 54

नित्यं सागरपर्यन्तां यो भुङ्क्ते पृथिवीमिमाम् । तुल्याश्मकाश्चनश्चैव स कृतार्थो महीपतेः

ప్రతిదినం సముద్రసీమల వరకు ఈ భూమిని అనుభవించిన రాజుకైనా, రాయి బంగారం సమానంగా అనిపించినప్పుడే అతడు నిజంగా కృతార్థుడు।

Verse 55

जमदग्निरुवाच । योऽर्थं प्राप्याधमो विप्रः शोचितव्येपि हृष्यति । न च पश्यति मन्दात्मा नरकं चा कुतोभयः

జమదగ్ని పలికెను—ధనం పొందిన అధమ బ్రాహ్మణుడు శోకించవలసిన విషయాలలోనూ ఆనందిస్తాడు; ఆ మందాత్ముడు నరకాన్ని చూడడు, మరి అతనికి భయం ఎక్కడి నుంచి?

Verse 56

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात् । य एव ददतां लोकास्त एवाप्रतिगृह्णताम्

దానాన్ని స్వీకరించగల సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ స్వీకరించకుండా నివృత్తులైన వారికి, దానం చేసే వారికి లభించే లోకాలే లభిస్తాయి।

Verse 57

अरुन्धत्युवाच । बिसतंतुर्यथाऽनन्तो नालमासाद्य संस्थितः । तृष्णा चैवमनाद्यन्ता स्थिता देहे शरीरिणाम्

అరుంధతి పలికింది—కమలతంతువు దండంలో ఆధారమై ఉండి కూడా అంతులేనిదిగా కనిపించునట్లు, తృష్ణ కూడా ఆది-అంతములేని దై, దేహధారుల దేహములలో స్థిరమై ఉంటుంది।

Verse 58

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः । याऽसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

దుర్మతులచే విడిచిపెట్టుట కష్టమైనది, వృద్ధుడైనను జీర్ణమగని, ప్రాణాంతక రోగమైయున్న ఆ తృష్ణను త్యజించితే సుఖము లభిస్తుంది।

Verse 60

पशुमुख उवाच यदाचरन्ति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः । तदेव विदुषा कार्यमात्मनो हितमिच्छता

పశుముఖుడు పలికెను—సదా ధర్మపరాయణులైన విద్వాంసులు ఏది ఆచరిస్తారో, తన నిజమైన హితాన్ని కోరే జ్ఞాని అదే చేయవలెను।

Verse 62

चमत्कारपुरेक्षेत्रे विविशुस्ते ततः परम् । ददृशुः सहसा प्राप्तं परिव्राजं शुनोमुखम्

ఆపై వారు చమత్కారపుర క్షేత్రములో ప్రవేశించారు. అక్కడ అకస్మాత్తుగా వచ్చిన శునోముఖ అనే పరివ్రాజకుని చూచిరి.

Verse 63

तेनैव सहितास्तत्र गत्वा किञ्चिद्वनान्तरम् । दृष्टवन्तस्ततो हृद्यं सरः पंकजशोभितम्

అతనితో కలిసి వారు కొంత దూరం అరణ్యాంతరమునకు వెళ్లిరి; అప్పుడు కమలశోభితమైన హృద్య సరస్సును చూచిరి.

Verse 64

ततो बुभुक्षयाविष्टा बिसान्यादाय भूरिशः । तीरे निक्षिप्य सरसश्चक्रुः पुण्यां जल क्रियाम्

అప్పుడు ఆకలితో బాధపడుతూ వారు అనేక మృణాళాలను (తామర కాండాలను) సేకరించి, సరస్సు తీరం మీద ఉంచి పుణ్యదాయకమైన జలక్రియను ఆచరించారు।

Verse 65

अथोत्तीर्यजलात्सर्वे ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यन्त इदं वचनमब्रुवन्

తర్వాత వారు అందరూ నీటిలోనుండి బయటికి వచ్చి పరస్పరం కలిసి నిలిచారు. ఆ మృణాళాలు కనబడకపోవడంతో ఒకరితో ఒకరు ఈ మాటలు పలికారు।

Verse 66

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं निर्दयात्मना । मृणालानि समस्तानि स्थानादस्माद्धृतानि च

ఋషులు అన్నారు—మేము ఆకలితో బాధపడుతున్నప్పుడు, ఏ నిర్దయ హృదయుడు ఈ స్థలంనుండి మా మృణాళాలన్నిటిని తీసుకెళ్లాడు?

Verse 67

ते शंकमाना अन्योन्यमृषयः शंसितव्रताः । प्रचक्रुः शपथान्रौद्रानात्मनः प्रविशुद्धये

వ్రతప్రసిద్ధులైన ఆ ఋషులు పరస్పరం అనుమానించుకొని, తమ స్వశుద్ధి మరియు నిర్దోషిత్వ నిరూపణార్థం ఘోరమైన శపథాలను ప్రకటించారు।

Verse 68

कश्यप उवाच । सर्वभक्षः सदा सोऽस्तु न्यासलोभं करोतु वा । कूटसाक्षित्वमभ्ये तु बिसस्तैन्यं करोति यः

కశ్యపుడు అన్నాడు—ఎవడు మృణాళచోర్యం చేస్తాడో, వాడు నిత్యం సర్వభక్షుడై (అపవిత్రమూ భక్షించే వాడై) ఉండుగాక; లేదా అతనికి న్యాసలోభం (నమ్మకంగా ఉంచిన ధనాన్ని కాజేయాలనే లోభం) కలుగుగాక; అలాగే కూటసాక్ష్య దోషమూ అతనికి కలుగుగాక।

Verse 69

धर्मं करोतु दंभेन राजानं चोपसेवताम् । मधुमांसं सदाश्नातु बिसस्तैन्यं करोति यः

ఎవడు బిసము (తామర కాడ) దొంగిలించునో, వాడు దంభంతో ‘ధర్మం’ ఆచరించుగాక, లాభార్థం రాజసేవ చేయుగాక, నిత్యం మధు మాంసములు భుజించుగాక।

Verse 70

वसिष्ठ उवाच । अनृतौ मैथुनं यातु दिवा वाप्यथ पर्वणि । अतिथिः स्यात्ततोऽन्योन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఎవడు బిసము దొంగిలించునో, వాడు అనుచితకాలమున—పగలు గానీ పర్వదినమున గానీ—మైథునం చేయుగాక; తరువాత ఇతరులపై ఆధారపడి కలహించే ‘అతిథి’గా ఉండుగాక।

Verse 71

भरद्वाज उवाच । योधिगम्य गुरोः शास्त्रं निष्क्रयं न प्रयच्छति । तस्यैनसा स युक्तोस्तु बिसस्तैन्यं करोति यः

భరద్వాజుడు పలికెను—గురువునుండి శాస్త్రం అభ్యసించి కూడా యథోచిత నిష్క్రయము/దక్షిణ ఇవ్వనివాని పాపముతో వాడే యుక్తుడగుగాక—ఎవడు బిసము దొంగిలించునో।

Verse 72

नृशंसोऽस्तु स सर्वत्र समृद्ध्या चाप्यहंकृतः । मत्सरी पिशुनश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

ఎవడు బిసము దొంగిలించునో, వాడు ఎక్కడైనా క్రూరుడగుగాక; సంపద ఉన్నా అహంకారియగుగాక; ఈర్ష్యతోను పిశునత్వంతోను కూడినవాడగుగాక।

Verse 73

विश्वामित्र उवाच । एकाकी मृष्टम श्नातु प्रशंस्यादथ चात्मनः । वेदविक्रयकर्तास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—ఎవడు బిసము దొంగిలించునో, వాడు ఒంటరిగా రుచికరమైన భోజనం చేయుగాక, తనను తానే పొగడుగాక, మరియు వేదాన్ని అమ్మువాడగుగాక।

Verse 74

जमदग्निरुवाच । कन्यां यच्छतु वृद्धाय स भूयाद्वृषली पतिः । अस्तु वार्धुषिको नित्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

జమదగ్ని పలికెను—ఎవడు పద్మదండం దొంగిలించునో, వాడు తన కన్యను వృద్ధునికి ఇవ్వవలెను; వాడు నీచజాతి స్త్రీకి పతిగా కావలెను; నిత్యము వడ్డీవ్యాపారి కావలెను।

Verse 75

गौतम उवाच । स गृह्णात्वविकादानं करोतु हयविक्रयम् । प्रकरो तु गुरोर्निंदां बिसस्तैन्यं करोति यः

గౌతముడు పలికెను—ఇవ్వనిదాన్ని స్వీకరించుట, గుర్రాల వ్యాపారం చేయుట కూడా జరుగవచ్చు; కాని గురునింద చేయువాడు పద్మదండ దొంగిలించినవాడివలె మహాపరాధి।

Verse 76

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

అత్రి పలికెను—ధర్మవిషయంలో శూద్రుని అడుగువాడు దుర్బుద్ధి; అతడు నిత్యం తల్లిదండ్రులను అవమానించువాడివలె, పద్మదండ దొంగిలించినవాడిగా చెప్పబడును।

Verse 77

प्रतिश्रुत्य न यो दद्याद्ब्राह्मणाय गवादिकम् । तस्यैनसा स युज्येत बिसस्तैन्यं करोति यः

బ్రాహ్మణునికి గోవులు మొదలైనవి ఇస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసి ఇవ్వనివాడు, ఆ పాపముతో బద్ధుడగును; అతడు పద్మదండ దొంగిలించినవాడివలె గణింపబడును।

Verse 78

अरुंधत्युवाच । करोतु पत्युः पूर्वं सा भोजनं शयनं तथा । नारी दुष्टसमाचारा बिसस्तैन्यं करोति या

అరుంధతి పలికెను—స్త్రీ ముందుగా భర్తకు భోజనమును, శయనస్థానమును సమకూర్చవలెను; దుష్టాచారిణి అయి పద్మదండం దొంగిలించునది నింద్యురాలు।

Verse 79

चण्डोवाच । स्वामिनः प्रतिकूलास्तु धर्मद्वेषं करोतु च । साधुद्वेषपरा चैव बिसस्तैन्यं करोति या

చండుడు పలికెను—యే స్త్రీ స్వామికి ప్రతికూలంగా ఉండి, ధర్మద్వేషం పెంచి, సాధువులను నిందించుటలో ఆసక్తి చూపి, కమలతంతువులంత చిన్నదైనదానినైనా దొంగిలించునో, ఆమె పాపినిగా తెలిసికొనవలెను।

Verse 80

पशुमुख उवाच । स्वामिद्रोहरतो नित्यं स भूयात्पापकृन्नरः । साधु द्वेषपरश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

పశుముఖుడు పలికెను—ఎవడు నిత్యం స్వామిద్రోహంలో నిమగ్నుడై ఉంటాడో, ఆ మనిషి పాపకర్త అవుతాడు. అలాగే సాధువులపై ద్వేషంతో కమలదండాలను దొంగిలించువాడూ పాపకర్మి.

Verse 81

शुनोमुख उवाच । वेदान्स पठतु न्यायाद्गृहस्थः स्यात्प्रियातिथिः । सत्यं वदतु चाजस्रं बिसस्तैन्यं करोति यः

శునోముఖుడు పలికెను—గృహస్థుడు న్యాయమార్గంగా వేదాలను అధ్యయనం చేయాలి, అతిథులకు ప్రియుడై ఉండాలి, నిరంతరం సత్యమే పలకాలి; అయితే ఎవడు కమలదండాలను దొంగిలించునో, వాడు ధర్మం నుండి పతనమగును।

Verse 82

ऋषय ऊचुः । इष्ट एव द्विजातीनां यस्त्वया शपथः कृतः । बिसस्तैन्यं हि चास्माकं तन्नूनं भवता कृतम्

ఋషులు పలికిరి—ద్విజులకు తగినదే నీవు చేసిన శపథం; అయితే మా కమలదండాల దొంగతనం నిశ్చయంగా నీ చేతనే జరిగింది—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 83

शुनोमुख उवाच । मया हृतानि सर्वेषां बिसानीमानि वो द्विजाः । धर्मान्वै श्रोतुकामेन मां जानीत पुरंदरम्

శునోముఖుడు పలికెను—ఓ ద్విజులారా, మీ కమలదండాలన్నిటినీ నేనే తీసికొన్నాను; కాని ధర్మవిషయాన్ని వినాలనే ఆకాంక్షతోనే అలా చేశాను—నన్ను పురందరుడిగా తెలుసుకొనుడి।

Verse 84

युष्माकं परितुष्टोऽस्मि लोभाभावाद्द्विजोत्तमाः । तस्मात्स्वर्गं मया सार्द्धं शीघ्रमागम्यतामिति ।ा

హే ద్విజోత్తములారా, లోభరహితులైనందున నేను మీపై పూర్తిగా ప్రసన్నుడను. కావున నాతో కలిసి వెంటనే స్వర్గానికి రండి—అని ఆయన అన్నాడు।

Verse 85

ऋषय ऊचुः । मोक्षमार्गं समासक्ता न वयं स्वर्गलिप्सवः । तस्मात्तपश्चरिष्यामः सरसीह विमुक्तये

ఋషులు అన్నారు—మేము మోక్షమార్గంలో నిమగ్నులం; స్వర్గాన్ని కోరేవారు కాము. అందువల్ల హే శక్రా, ఈ సరస్సులో విముక్తి కోసం తపస్సు చేస్తాము।

Verse 86

पूर्णा सागरपर्यंतां चरित्वा पृथिवी मिमाम् । प्राणयात्रां प्रकुर्वाणा मृणालैर्मुनिसत्तमाः । तस्माद्गच्छ तव श्रेयो भूयादस्मात्समागमात्

సముద్రపర్యంతమైన ఈ భూమిని సంచరించి, మునిశ్రేష్ఠులు కమలనాళాలతోనే ప్రాణయాత్రను కొనసాగిస్తూ ముందుకు సాగుతున్నారు. కాబట్టి నీవు వెళ్లుము; మా ఈ సమాగమం వల్ల నీకు మహాశ్రేయస్సు కలుగుగాక।

Verse 87

शक्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यात्कदाचिदपि सुव्रताः । तस्माद्गृह्णीत यच्चित्ते सदाभीष्टं व्यवस्थितम्

శక్రుడు అన్నాడు—హే సువ్రతులారా, నా దర్శనం మీకు ఎప్పుడూ వ్యర్థం కాకూడదు. కాబట్టి మీ హృదయంలో స్థిరంగా ఉన్న సదాభీష్ట కోరికను కోరుకోండి।

Verse 88

ऋषय ऊचुः आश्रमोऽयं सुविख्यातो भूयाच्छक्र महीतले । नाम्नास्माकं तथा नृणां सर्वपातकनाशनः

ఋషులు అన్నారు—హే శక్రా, ఈ ఆశ్రమం భూమిపై విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి పొందుగాక. అలాగే మా నామంతో ఇది ప్రజల సమస్త పాపాలను నశింపజేయునదిగా ఉండుగాక।

Verse 89

वयं स्थास्यामहे नित्यमत्रैव सुरसत्तम । तपोऽर्थं भावितात्मानो यावन्मोक्षगतिर्ध्रुवा

హే దేవశ్రేష్ఠా! తపస్సు నిమిత్తం శుద్ధాత్ములమై మేము ఇక్కడే నిత్యం నివసిస్తాము; మోక్షానికి ధృవమైన గతి లభించేవరకు।

Verse 90

इन्द्र उवाच । त्रैलोक्येऽपि सुविख्यात आश्रमो वो भविष्यति । तथा कामप्रदश्चैव लोकानां संभविष्यति

ఇంద్రుడు పలికెను—మీ ఆశ్రమం త్రిలోకములలోనూ సుప్రసిద్ధమగును; అలాగే ప్రజలకు కోరిన వరములు ప్రసాదించునదిగా నిలుచును।

Verse 91

यो यं काममभिध्याय श्राद्धमत्र करिष्यति । श्रावणे पौर्णमास्यां च स तं सर्वमवा प्स्यति

ఏ వ్యక్తి ఏ కోరికను మనసులో ధ్యానించి ఇక్కడ శ్రాద్ధం చేస్తాడో—ప్రత్యేకంగా శ్రావణ పౌర్ణమినాడు—అతడు ఆ కోరికఫలమంతా పొందును।

Verse 92

निष्कामो वा नरो यस्तु श्राद्धं दानमथापि वा । प्रकरिष्यति मोक्षं स समवाप्स्यत्यसंशयम्

లేదా కోరికలేని మనిషి ఇక్కడ శ్రాద్ధమో దానమో చేస్తే, అతడు సందేహం లేకుండా మోక్షాన్ని పొందును।

Verse 93

ये चात्र देहं त्यक्ष्यंति युष्माकं चाश्रमे शुभे । अपि पापसमायुक्तास्ते यास्यंति परां गतिम्

మరియు మీ శుభాశ్రమంలో ఇక్కడ దేహాన్ని విడిచేవారు—పాపసంబంధమున్నా—పరమగతిని పొందుదురు।

Verse 94

इंगुदैर्बदरैर्वापि बिल्वैर्भल्लातकैरपि । पितॄनुद्दिश्य यः श्राद्धं करिष्यति समाहितः

ఏకాగ్రచిత్తంతో పితృదేవతలను ఉద్దేశించి ఇంగుడ, రేగి, బిల్వ లేదా భల్లాతక ఫలాలతో శ్రాద్ధం చేసే వాడు తగిన పుణ్యఫలాన్ని పొందును.

Verse 95

स यास्यति परां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि । सर्वपापविनिर्मुक्तः स्तूयमानश्च किंनरैः

అతడు దేవతలకు సైతం దుర్లభమైన పరమసిద్ధిని పొందును; సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై కిన్నరులచే స్తుతింపబడును.

Verse 96

जगामादर्शनं तेऽपि स्थितास्तत्र द्विजोत्तमाः

అతడు కనబడకుండా అంతర్ధానమయ్యెను; ఆ ఉత్తమ ద్విజులు అక్కడే నిలిచియుండిరి.

Verse 97

ततः काले गते तेऽपि कृत्वा तीव्रं महत्तपः । संप्राप्ताः परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

తదనంతరం కాలం గడిచిన తరువాత వారూ తీవ్రమైన మహత్తపస్సు చేసి, జరామరణరహితమైన పరమస్థానాన్ని పొందిరి.

Verse 98

तैस्तत्र स्थापितं लिङ्गं देवदेवस्य शूलिनः । तस्य संदर्शनादेव नरः पापाद्विमुच्यते

వారు అక్కడ దేవదేవుడైన శూలినుని లింగాన్ని స్థాపించిరి; దాని దర్శనమాత్రంతోనే మనిషి పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 99

यस्तल्लिंगं पुनर्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । अर्चयेत्स ध्रुवं मुक्तिं प्राप्नोति द्विजसत्तमाः

ఎవడు మళ్లీ భక్తితో ఆ లింగాన్ని పుష్పాలు, ధూపం, అనులేపనాలతో అర్చిస్తాడో, వాడు నిశ్చయంగా ముక్తిని పొందుతాడు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా।

Verse 100

एतत्पवित्र मायुष्यं सर्वपातकनाशनम् । सप्तर्षोणां समाख्यातमाश्रमस्यानुकीर्तनम्

ఈ పవిత్ర కథనం ఆయుష్యవర్ధకమై సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది; ఇది సప్తర్షుల ఆశ్రమపు ప్రసిద్ధ అనుకీర్తనం।