Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 100

Devanagari script

एतत्पवित्र मायुष्यं सर्वपातकनाशनम् । सप्तर्षोणां समाख्यातमाश्रमस्यानुकीर्तनम्

Transliteration

etatpavitra māyuṣyaṃ sarvapātakanāśanam | saptarṣoṇāṃ samākhyātamāśramasyānukīrtanam

Translation

ఈ పవిత్ర కథనం ఆయుష్యవర్ధకమై సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది; ఇది సప్తర్షుల ఆశ్రమపు ప్రసిద్ధ అనుకీర్తనం।

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (demonstrative)

• पवित्रम्: holy, purifying
• पवित्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• मा: indeed, greatly
• मा: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग/निपात (emphatic particle) — ‘indeed/very’ अर्थे

• आयुष्यम्: life-giving, promoting longevity
• आयुष्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (life-promoting)

• सर्वपातकनाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

• सप्तर्षीणाम्: of the seven sages
• सप्तर्षीणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सप्त (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—द्विगु (सप्त ऋषयः)

• समाख्यातम्: proclaimed, declared
• समाख्यातम्: Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + ख्या (धातु) → समाख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘proclaimed/declared’

• आश्रमस्य: of the hermitage
• आश्रमस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• अनुकीर्तनम्: recitation, repeated narration
• अनुकीर्तनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनु + कीर्त (धातु) → अनुकीर्तन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saptarṣi-āśrama

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene hermitage grove with seven venerable sages seated in a semicircle; a reciter chants the māhātmya while listeners sit respectfully; the air feels purifying and timeless.

Characters & Entities

• Saptarṣi (Seven Sages)
• Āśrama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anukīrtana (devout recitation) of a tīrtha’s māhātmya is itself purifying and merit-bestowing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Saptarṣi-āśrama (hermitage of the Seven Sages) within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Anukīrtana—reciting or narrating the māhātmya—is recommended as a purifying act.