Adhyaya 15

Verse 1

। पञ्चदशोऽध्यायः । नारद उवाच । नारायणस्तदा देवो जटावल्कलधार्यथ । द्वितीयोऽनुचरस्तस्य ह्याययौ फलहस्तवान्

పదిహేనవ అధ్యాయం। నారదుడు పలికెను—ఆ సమయంలో జటలు, వల్కలవస్త్రం ధరించిన దేవుడు నారాయణుడు మరియు ఆయన రెండవ అనుచరుడు చేతుల్లో ఫలాలు పట్టుకొని అక్కడికి వచ్చారు।

Verse 2

तौ दृष्ट्वा स्मरदूती सा विललाप मृगेक्षणा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः प्रोचतुस्तां च तावुभौ

ఆ ఇద్దరిని చూసి మృగనయనమైన ఆ యువతి, కామదూతిలా, విలపించసాగింది। ఆమె మాటలు విని ఆ ఇద్దరూ ఆమెతో పలికారు।

Verse 3

भयं मा गच्छ कल्याणि त्वामावां त्रातुमागतौ । वने घोरे प्रविष्टासि कथं दुष्टनिषेविते

భయపడకు, కల్యాణీ; నిన్ను రక్షించడానికి మేము వచ్చాము। దుష్టులు సంచరించే ఈ ఘోర అరణ్యంలో నీవు ఎలా ప్రవేశించావు?

Verse 4

एवमाश्वास्य तां तन्वीं राक्षसं प्राह माधवः । मुंचेमामधमाचार मृद्वंगीं चारुहासिनीम्

ఇలా ఆ సన్నని యువతిని ధైర్యపరచి మాధవుడు రాక్షసునితో అన్నాడు—“అధమాచారుడా, ఈ కోమలాంగిని, మధురహాసినిని విడిచిపెట్టు।”

Verse 5

रेरे मूर्ख दुराचार किं कर्तुं त्वं व्यवस्थितः । सर्वस्वं लोकनेत्राणामाहारं कर्तुमुद्यतः

“ఓ మూర్ఖ దురాచారుడా! నీవు ఏమి చేయాలని నిశ్చయించుకున్నావు? లోకనేత్రాల సర్వస్వాన్ని భక్షించడానికి సిద్ధమయ్యావా?”

Verse 6

भव पुण्यप्रभावेयं हंस्येतां मंडनं भुवः । अद्यलोकं निरालोकं कंदर्पं दर्पवर्जितम्

హే భవా! ఆమె పుణ్యప్రభావంతో ఈ భూమి యొక్క భూషణము నిన్ను కూడ నశింపజేయును; నేడు ఆమె లోకమును ఆనందరహితముగా చేసి, కందర్పుని కూడ దర్పరహితునిగా చేయును.

Verse 7

करिष्यस्यधुना त्वं च हत्वा वृंदारिकां वने । तस्मादिमां विमुंचाशु सुखप्रासाददेवताम्

ఇప్పుడు నీవు వనంలో వృందారికను హతమార్చబోతున్నావు! కనుక ఈ సుఖప్రాసాదస్వరూపిణి, దేవతాసమానమైన స్త్రీని వెంటనే విడిచిపెట్టు.

Verse 8

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं राक्षसः कुपितोऽब्रवीत् । समर्थस्त्वं यदि तदा मोचयाद्यैव मत्करात्

హరి వాక్యములు విని రాక్షసుడు కోపించి పలికెను—“నీవు సమర్థుడవైతే, ఇప్పుడే నా చేతి నుండి ఆమెను విడిపించు!”

Verse 9

इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृंदां सुदूरतः

ఆ మాటలు పలికిన వెంటనే మాధవుడు క్రోధదృష్టి వేసెను; రాక్షసుడు భస్మమై పడిపోయెను, వృందా అతనినుండి ఎంతో దూరంగా విడిపించబడెను.

Verse 10

अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता

అప్పుడు జగదీశ్వరుని మాయచేత విస్మితమైన ఆమె పలికెను—“కరుణాసముద్రుడా, నీవెవరు? ఎవరి వల్ల నేను ఇక్కడ రక్షింపబడితిని?”

Verse 11

शारीरं मानसं दुःखं सतापं तपसां निधे । त्वया मधुरया वाचा हृतं राक्षसनाशनात्

ఓ తపస్సుల నిధీ! నా శారీరకమూ మానసికమూ అయిన దుఃఖం, దాహంతో కూడి, నీ మధుర వాక్యములచేత మరియు రాక్షసనాశముచేత తొలగిపోయింది।

Verse 12

तवाश्रमे तपः सौम्य करिष्यामि तपोधन

హే సౌమ్య తపోధన! నీ ఆశ్రమంలో నేను తపస్సు ఆచరిస్తాను।

Verse 13

तापस उवाच । भरद्वाजात्मजश्चाहं देवशर्मेति विश्रुतः । विहाय भोगानखिलान्वनं घोरमुपागतः

తాపసుడు అన్నాడు—నేను భరద్వాజుని కుమారుణ్ని, దేవశర్మ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడను. సమస్త భోగాలను విడిచి ఈ ఘోర అరణ్యానికి వచ్చాను।

Verse 14

अनेन बटुनासार्धं मम शिष्येण कामगाः । बहुशः संति चान्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणः

ఈ నా బటువు (యువ) శిష్యునితో కలిసి కామగులు (ఇష్టానుసారంగా గమించే వారు) ఉన్నారు; ఇంకా నా ఇతర అనేక శిష్యులు కూడా కామరూపులు (ఇష్టానుసారంగా రూపం ధరించేవారు) ఉన్నారు।

Verse 15

त्वं चेन्ममाश्रमे स्थित्वा चिकीर्षसि तपः शुभे । एहि राज्ञ्यपरं यामो वनं दूरस्थितं यतः

హే శుభే రాజ్ఞీ! నీవు నా ఆశ్రమంలో ఉండి తపస్సు చేయదలచితే రా; మనం ఇంకా ముందుకు, దూరంగా ఉన్న అరణ్యానికి పోదాం।

Verse 16

इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप

ఇట్లు చెప్పి ఆ రాజపత్నిని ఉద్దేశించి హరి తూర్పు దిశగా బయలుదేరెను। ఓ నరాధిపా, మందగతితో ప్రేత‑పిశాచసంకులమైన అరణ్యంలో ప్రవేశించెను॥

Verse 17

वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी

కన్నీళ్లతో నిండిన నేత్రాలైన వృందారిక ఆయన వెనుకనే అనుసరించి వెళ్లెను। స్మరదూతీ కూడా వెనుకనుండి ‘నన్ను వేచిచూడండి’ అని పలుకుతూ వచ్చెను॥

Verse 18

अत्रांतरे दुराचारः कोपि पापाकृतिर्वने । जालं प्रसारयामास तद्यदा जीवपूरितम्

ఇంతలో ఆ అరణ్యంలో ఒక దురాచారి, పాపాకృతిగల వాడు వల విస్తరించెను; అది జీవులతో నిండినప్పుడు—॥

Verse 19

ततः संकोचयामास तज्जालं पापनायकः । जालस्थांस्तु तदा जीवानुपाहृत्य मुमोच ह

అప్పుడు ఆ పాపనాయకుడు ఆ వలను బిగించి సంకోచింపజేసెను; వలలో చిక్కిన జీవులను తీసుకొని మళ్లీ వలను విడిచెను॥

Verse 20

स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी

ఆ వ్యాధుడు ఆ ఇద్దరు స్త్రీలను చూసి స్మరదూతీతో ఇలా అన్నాడు—“దేవి, అతడు నన్ను మింగివేయడానికి వస్తున్నాడు; సఖి నన్ను తన చేతిలో పట్టుకోనివ్వు!”॥

Verse 21

वृंदा तयोक्तं श्रुत्वैनं विकृतास्यं व्यलोकयत् । वीक्ष्यतं भयवातेन निर्धूता सिंधुजप्रिया

వారి మాటలు విని వృందా అతనిని చూచెను; భయంతో అతని ముఖము వికృతమైయుండెను. అతనిని చూచగానే సింధుజనందనుని ప్రియా భయవాయువుతో కంపించెను.

Verse 22

दुद्राव विकलं शुभ्रं स्मरदूत्या समं वने । विद्रवंती समं सख्या तापसाश्रममागता

వికలమై వణుకుచు ఆ శుభ్రతేజస్విని స్త్రీ స్మరదూతితో కలిసి అడవిలో పరుగెత్తెను. సఖితో కలిసి పరుగెత్తుతూ తాపసుల ఆశ్రమమునకు చేరెను.

Verse 23

सा तापसवने तस्मिन्ददर्शात्यंतमद्भुतम् । पक्षिणः कांचनीयांगान्नानाशब्दसमाकुलान्

ఆ తాపసవనములో ఆమె అత్యంత అద్భుతమును చూచెను—సువర్ణాంగములైన పక్షులు నానావిధ ధ్వనులతో ఆ స్థలమంతా నిండియుండెను.

Verse 24

सापश्यद्धेमपद्माढ्यां वापीं तु स्वर्णभूमिकाम् । क्षीरं वहंति सरितः स्रवंति मधु भूरुहः

ఆమె హేమపద్మసమృద్ధమైన, స్వర్ణతీరభూమికల గల ఒక వాపిని చూచెను. అక్కడ నదులు క్షీరధారలను ప్రవహింపజేసెను, వృక్షములు మధువును జార్చెను.

Verse 25

शर्कराराशयस्तत्र मोदकानां च संचयाः । भक्ष्याणि स्वादुसर्वाणि बहून्याभरणानि च

అక్కడ శర్కర గుట్టలు, మోదకముల నిల్వలు ఉండెను. అన్ని విధముల మధుర భక్ష్యములు, అనేక ఆభరణములు కూడ ఉండెను.

Verse 26

बहुशस्त्राणि दिव्यानि नभसः संपतंति च । क्रीडंति हरयस्तृप्ता उत्पतंति पतंति च

ఆకాశమునుండి అనేక దివ్యాయుధములు కూడా దిగివచ్చెను. తృప్తులైన సింహములు క్రీడించుచు ఎగిరి మళ్లీ పడుచుండిరి.

Verse 27

मठेति सुंदरं वृंदा तं ददर्श तपस्विनम् । व्याघ्रचर्मासनगतं भासयंतं जगत्त्रयम्

“మఠసుందరీ!” అని పలుకుచు వృందా ఆ తపస్విని దర్శించెను—వ్యాఘ్రచర్మాసనమున కూర్చుండి, త్రిలోకమును ప్రకాశింపజేయునట్లు దీప్తిమంతుడై యుండెను.

Verse 28

तमुवाच विभो पाहि पाहि पापर्द्धिकादथ । तपसा किं च धर्मेण मौनेन च जपेन च

ఆమె పలికెను—“హే విభో, నన్ను రక్షించుము; ఈ పాపమయ విపత్తు నుండి కాపాడుము. భయపడినవానికి ఆశ్రయమివ్వలేకపోతే తపస్సు, ధర్మం, మౌనం, జపం ఏ ప్రయోజనం?”

Verse 29

भीतत्राणात्परं नान्यत्पुण्यमस्ति तपोधन । एवमुक्तवती भीता सालसांगी तपस्विनम्

“హే తపోధన, భయపడినవానిని రక్షించుటకన్నా గొప్ప పుణ్యం మరొకటి లేదు.” అని భీతురాలైన ఆమె సన్నిహితమై ఆ తపస్విని ఆశ్రయించెను.

Verse 30

तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबंधकः । वृंदादेवी भयत्रस्ता हरिकंठे समाश्लिषत्

అంతలోనే పరమ దుష్టుడు, సమస్త జీవులను పీడించువాడు, అక్కడికి వచ్చెను. భయత్రస్తమైన వృందాదేవి హరి కంఠమును ఆలింగనము చేసెను.

Verse 31

सुखस्पर्शं भुजाभ्यां सा शोकवल्लीव लिंगिता । तवालिंगनभावेन पुनरेव भविष्यति

ఆమె తన భుజాలతో సుఖస్పర్శమిచ్చి శోకలతలా ఆలింగనం చేసుకుంది; కాని నీ ఆలింగనభావ ప్రభావంతో ఆమె మళ్లీ తన స్వరూపాన్ని పొందుతుంది।

Verse 32

शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्

ఈ శిరస్సు సర్వాంగసంపన్నమై, గుణాలలో నీ భర్తకన్నా అధికం; కాబట్టి ఓ సుందరీ, భర్తార్థం కోసం వెంటనే చిత్రశాలికకు వెళ్లు।

Verse 33

सा चित्रशालामित्युक्ता विवेश मुनिना तदा । दिव्यपर्यंकमारूढा गृह्य कांतस्य तच्छिरः

ముని ఇలా చెప్పగా ఆమె అప్పుడు చిత్రశాలలో ప్రవేశించింది; దివ్య పర్యంకంపై ఎక్కి తన ప్రియుని ఆ శిరస్సును గ్రహించింది।

Verse 34

चकाराधरपानं सा मीलिताक्ष्यतिलोलुपा । यावत्तावदभूद्राजन्रूपं जालंधराकृति

ఆమె కన్నులు మూసుకొని, తీవ్రమైన ఆకాంక్షతో అతని అధరామృతాన్ని పానముచేసింది; అంతలోనే, ఓ రాజా, జాలంధరాకృతిగల రూపం ఉద్భవించింది।

Verse 35

तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः

అతడు ఆమె ప్రియుని వంటి ఆకారమయ్యాడు—అదే వక్షస్థలం, అదే ఎత్తు, అదే వాక్కు, అదే మనోభావం; అలా జగదీశ్వరుడు ఆ సాదృశ్యంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు।

Verse 36

अथ संपूर्णकायं तं प्रियं वीक्ष्य जगाद सा । तव कुर्वे प्रियं स्वामिन्ब्रूहि त्वं स्वरणं च मे

అప్పుడు తన ప్రియుడు సంపూర్ణ దేహంతో ఉన్నాడని చూసి ఆమె పలికింది— “స్వామీ, మీకు ప్రియమైనదే నేను చేస్తాను; నాకు ఏ స్మరణాన్ని ఆశ్రయ-సంకల్పంగా ఉంచుకోవాలో కూడా చెప్పండి.”

Verse 37

वृंदावचनमाकर्ण्य प्राह मायासमुद्रजः । शृणु देवि यथा युद्धं वृत्तं शंभोर्मया सह

వృందా మాటలు విని మాయాపుత్రుడు అన్నాడు— “దేవి, విను; శంభువుతో నాతో జరిగిన యుద్ధం ఎలా జరిగిందో చెబుతాను.”

Verse 38

प्रिये रुद्रेण रौद्रेण छिन्नं चक्रेण मे शिरः । तावत्वत्सिद्धियोगाच्च त्वद्गतेन ममात्मना

“ప్రియే, రౌద్రుడైన రుద్రుడు తన భయంకర చక్రంతో నా శిరస్సును ఛేదించాడు; అయినా నీ సిద్ధయోగశక్తివల్ల నా ఆత్మ నీలోనే నిలిచి నిలిచింది.”

Verse 39

छिन्नं तदत्र चानीतं जीवितं तेंगसंगतः । प्रिये त्वं मद्वियोगेन बाले जातासि दुःखिता

“ఆ ఛిన్నమైనది ఇక్కడికి తెచ్చబడింది, ప్రాణం దేహంతో మళ్లీ కలిసింది; ప్రియ బాలికా, నా వియోగంతో నీవు దుఃఖితురాలివయ్యావు.”

Verse 40

क्षंतव्यं विप्रियं मह्यं यत्त्वां त्यक्त्वा रणं गतः । इत्यादि वचनैस्तेन वृंदा संस्मारिता तदा

“నా వల్ల నీకు అప్రీతికరమైనది— నిన్ను విడిచి యుద్ధానికి వెళ్లినది— క్షమించు.” ఇలాంటి మాటలతో అతడు ఆ సమయంలో వృందాను సాంత్వనపరచి జ్ఞాపకానికి తెచ్చాడు.

Verse 41

तांबूलैश्च विनोदैश्च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । अथ वृंदारिका देवी सर्वभोगसमन्विता

అప్పుడు తమలపాకులు, వినోదాలు, శుభ వస్త్రాలు మరియు ఆభరణాలతో బృందా దేవి సకల భోగాలతో కూడుకున్నదై ఉండెను.

Verse 42

प्रियं गाढं समालिंग्य चुचुंब रतिलोलुपा । मोक्षादप्यधिकं सौख्यं वृंदा मोहनसंभवम्

రతిలోలుపయైన బృంద తన ప్రియుని, గాఢముగా కౌగిలించుకొని చుంబించెను. ఆ మోహన సంయోగము వలన కలిగిన సౌఖ్యము మోక్షము కంటెను అధికమని ఆమె తలచెను.

Verse 43

मेने नारायणो देवो लक्ष्मीप्रेमरसाधिकम् । वृंदां वियोगजं दुःखं विनोदयति माधवे

నారాయణుడు ఈ ప్రేమ రసమును లక్ష్మీదేవి ప్రేమ కంటెను అధికమని తలచెను. ఈ విధముగా మాధవుడు బృంద యొక్క వియోగ దుఃఖమును పోగొట్టెను.

Verse 44

तत्क्रीडाचारुविलसद्वापिका राजहंसके । तद्रूपभावात्कृष्णोऽसौ पद्मायां विगतस्पृहः

రాజహంసలతో విలసిల్లుచున్న ఆ సుందర క్రీడా సరోవరమునందు, ఆమె రూప భావములలో లీనమై శ్రీకృష్ణుడు పద్మ (లక్ష్మి) యందు కూడా ఆసక్తి లేనివాడాయెను.

Verse 45

अभूद्वृंदावने तस्मिंस्तुलसीरूप धारिणी । वृंदांगस्वेदतो भूम्यां प्रादुर्भूताति पावनी

ఆ బృందావనమునందు ఆమె తులసి రూపమును ధరించెను. బృంద శరీర స్వేదము (చెమట) నుండి భూమిపై పరమ పవిత్రమైన తులసి ఆవిర్భవించెను.

Verse 46

वृंदांग संगजं चेदमनुभूय सुंखं हरिः । दिनानि कतिचिन्मेने शिवकार्यं जगत्पतिः

వృందా దేహస్పర్శజనితమైన ఆ సుఖాన్ని అనుభవించిన జగత్పతి హరి, కొన్ని దినములు శివకార్యాన్ని ఆలస్యం చేసినట్లుగా ఉన్నాడు।

Verse 47

एकदा सुरतस्यांते सा स्वकंठे तपस्विनम् । वृंदा ददर्श संलग्नं द्विभुजं पुरुषोत्तमम्

ఒకసారి సురతాంతంలో వృందా, తన కంఠానికి అంటుకొని ఉన్న తపస్వి వేషధారి ద్విభుజ పురుషోత్తముని దర్శించింది।

Verse 48

तं दृष्ट्वा प्राह सा कंठाद्विमुच्य भुजबंधनम् । कथं तापसरूपेण त्वं मां मोहितुमागतः

అతనిని చూసి ఆమె తన కంఠం నుండి భుజబంధనాన్ని విడిచి ఇలా అంది—“తపస్వి రూపంతో నన్ను మోహింపజేయడానికి నీవెట్లా వచ్చావు?”

Verse 49

निशम्य वचनं तस्याः सांत्वयन्प्राह तां हरिः । शृणु वृंदारिके त्वं मां विद्धि लक्ष्मीमनोहरम्

ఆమె మాటలు విని హరి ఆమెను సాంత్వనపరచి ఇలా అన్నాడు—“ఓ వృందారికా, విను; నన్ను లక్ష్మీని సైతం మనోహరింపజేసేవాడిగా తెలుసుకో।”

Verse 50

तव भर्ता हरं जेतुं गौरीमानयितुं गतः । अहं शिवः शिवश्चाहं पृथक्त्वे न व्यवस्थितौ

“నీ భర్త హరుణ్ని జయించి గౌరీని తీసుకురావడానికి వెళ్లాడు. నేను శివుడను—శివుడే నేను; నిజానికి మేము వేరువేరుగా లేము.”

Verse 51

जालंधरो हतः संख्ये भज मामधुनानघे । नारद उवाच । इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा विषण्णवदनाभवत् । ततो वृंदारिका राजन्कुपिता प्रत्युवाच ह

“యుద్ధంలో జాలంధరుడు హతుడయ్యాడు; ఇప్పుడు, ఓ నిర్దోషిణీ, నన్ను స్వీకరించు.” అని. నారదుడు పలికెను—విష్ణువు మాటలు విని ఆమె విషాదముఖి అయింది. ఆపై, ఓ రాజా, కోపించిన వృందారిక ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది.

Verse 52

रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः

యుద్ధంలో నిన్ను బంధించినవాడు—నీ తండ్రి ఆజ్ఞతో నీవు ప్రాణాలతో విడిపించబడినప్పటికీ—వివిధ రత్నాలతో సత్కరింపబడ్డాడు; అయినా అతని వివాహిత భార్య కూడా అపహరించబడింది.

Verse 53

पतिर्धर्मस्य यो नित्यं परदाररतः कथम् । ईश्वरोऽपि कृतं भुंक्ते कर्मेत्याहुर्मनीषिणः

ఎల్లప్పుడూ ధర్మానికి అధిపతిగా ఉన్నవాడు పరస్త్రీపై ఆసక్తి ఎలా చూపగలడు? మునులు చెబుతారు—ఈశ్వరుడుకూడా చేసిన కర్మఫలాన్ని అనుభవించవలసిందే; ఇదే కర్మనియమం.

Verse 54

अहं मोहं यथानीता त्वया माया तपस्विना । तथा तव वधूं माया तपस्वीकोऽपि नेष्यति

నీవు—తపస్వి వేషం ధరించి, మాయచేత—నన్ను మోహంలోకి నడిపించినట్లే, మాయ నీ భార్యను కూడా తీసుకుపోతుంది; ఆమె తపస్వినైనా సరే.

Verse 55

इति शप्तस्तथा विष्णुर्जगामादृश्यतां क्षणात् । सा चित्रशालापर्यंकः स च तेऽथप्लवंगमाः

ఇలా శపింపబడిన విష్ణువు క్షణంలోనే అదృశ్యుడయ్యాడు. ఆ చిత్రశాలలోని పరియంకం (పలక) మరియు ఆ సేవకులు (ప్లవంగములు) కూడా తరువాత అంతర్ధానమయ్యారు.

Verse 56

नष्टं सर्वं हरौ याते वनं शून्यं विलोक्य सा । वृंदा प्राह सखीं प्राप्य जिह्मं तद्विष्णुना कृतम्

హరి వెళ్లిపోయిన తరువాత సమస్తమూ నశించింది. అరణ్యం శూన్యంగా చూసి, సఖిని కలసిన వృందా—ఇది విష్ణువు చేసిన వంకర కార్యమని చెప్పింది.

Verse 57

त्यक्तं पुरं गतं राज्यं कांतः संदेहतां गतः । अहं वने विदित्वैतत्क्व यामि विधिनिर्मिता

నగరం విడిచిపెట్టబడింది, రాజ్యం పోయింది, నా ప్రియుడు సందేహం-వినాశంలో పడ్డాడు. ఇవన్నీ అరణ్యంలో తెలిసి, విధి నిర్మితమైన నేను ఎక్కడికి పోవాలి?

Verse 58

मनोरथानां विषयमभून्मे प्रियदर्शनम् । प्राह निःश्वस्य चैवोष्णं राज्ञी वृंदातिदुःखिता

నా మనోరథాల విషయమైన ప్రియదర్శనం ఇప్పుడు బాధకు కారణమైంది. అత్యంత దుఃఖితురాలైన రాణి వృందా వేడిగా నిట్టూర్చుతూ పలికింది.

Verse 59

मम प्राप्तं हि मरणं त्वया हि स्मरदूतिके । इत्युक्ता सा तया प्राह मम त्वं प्राणरूपिणी

ఆమె చెప్పింది—ఓ స్మరదూతికా, నీ వల్లనే నాకు మరణం తప్పక వచ్చింది. అలా అనబడిన ఆమె—నీవే నా ప్రాణస్వరూపిణి అని పలికింది.

Verse 60

तस्यास्तथोक्तमाकर्ण्य इतिकर्त्तव्यतां ततः । वने निश्चित्य सा वृंदा गत्वा तत्र महत्सरः

ఆ మాటలు విని వృందా చేయవలసినదేమిటో నిర్ణయించింది. అరణ్యంలో స్థిరపరచుకొని, అక్కడి మహాసరోవరానికి వెళ్లింది.

Verse 61

विहाय दुःखमकरोद्गात्रक्षालनमंबुना । तीरे पद्मासनं बद्ध्वा कृत्वा निर्विषयं मनः

దుఃఖాన్ని విడిచి ఆమె నీటితో తన అవయవాలను కడిగింది. తీరం వద్ద పద్మాసనం వేసి మనస్సును విషయరహితంగా చేసింది।

Verse 62

शोषयामास देहं स्वं विष्णुसंगेन दूषितम् । तपश्चचारसात्युग्रं निराहारा सखीसमम्

విష్ణుసంగం వల్ల దూషితమైందని భావించి ఆమె తన దేహాన్ని క్షీణింపజేసింది. సఖితో కలిసి నిరాహారంగా అత్యంత ఉగ్ర తపస్సు చేసింది।

Verse 63

गंधर्वलोकतो वृंदामथागत्याप्सरोगणः । प्राह याहीति कल्याणि स्वर्गं मा त्यज विग्रहम्

అప్పుడు గంధర్వలోకం నుండి అప్సరసల గణం వృంద వద్దకు వచ్చి చెప్పింది— “కల్యాణీ, రా; స్వర్గానికి వెళ్లు; ఈ దేహాన్ని విడువకు।”

Verse 64

गांधर्वं शस्त्रमेतत्त्रिभुवनविजयं श्रीपतिस्तोषमग्र्यं । नीतो येनेह वृंदे त्यजसि कथमिदं तद्वपुः प्राप्तकामम् । कांतं ते विद्धि शूलिप्रवरशरहतं पुण्यलाभस्य भूषास्वर्गस्य त्वं । भवाद्य द्रुतममरवनं चंडिभद्रे भज त्वम्

“ఈ గాంధర్వోపాయం త్రిభువనవిజయకరం, శ్రీపతిని ప్రసన్నం చేసే అగ్ర సాధనం. దీనివల్లనే, ఓ వృందే, నీవు ఇక్కడికి నడిపించబడినావు—అయితే లక్ష్యసిద్ధమైన ఈ దేహాన్ని ఎలా విడుస్తావు? నీ కాంతుడు శూలధారి ప్రభువు యొక్క శ్రేష్ఠ బాణాలతో హతుడైనాడని తెలుసుకో. నీవు పుణ్యలాభానికి, స్వర్గానికి అలంకారమవు; కాబట్టి, ఓ చండిభద్రే, త్వరగా అమరవనాన్ని ఆశ్రయించు।”

Verse 65

श्रुत्वा शास्त्रं वधूनां जलधिजदयिता वाक्यमाह प्रहस्य । स्वर्गादाहृत्य मुक्तात्रिदशपति वधूश्चातिवीरेण पत्या । आदौ पात्रं सुखानामहममरजिता प्रेयसा तद्वियुक्तानिर्दुष्टा तद्य । तिष्ये प्रियममृतगतं प्राप्नुयां येन चैव

ఆ దివ్య స్త్రీల ఉపదేశం విని సముద్రజ ప్రభువు ప్రియురాలు చిరునవ్వుతో ఇలా చెప్పింది— “స్వర్గం నుండి తెచ్చబడిన దేవేంద్రుని భార్యలకూడా అత్యంత వీరుడైన భర్త చేత విముక్తి పొందారు. నేను ఒకప్పుడు సుఖాలకు పాత్రను, దేవతలకూ అజేయను; అయినా ప్రియుని నుండి విడిపోయి ఉన్నా నేను నిర్మలమే. అమృతలోకానికి వెళ్లిన నా ప్రియుణ్ని పొందుటకై నేను ఇలానే నిలిచెదను।”

Verse 66

इत्युक्त्वा ससखी वृंदा विससर्जाप्सरोगणान् । तत्प्रीतिपाशबद्धास्ता नित्यमायांति यांति च

ఇట్లు చెప్పి సఖితో కూడిన వృందా అప్సరాగణాన్ని పంపివేసింది. ఆమెపై ప్రీతిపాశబద్ధులై వారు నిత్యం వచ్చి వెళ్లుచుండిరి.

Verse 67

योगाभ्यासेन वृंदाथ दग्ध्वा ज्ञानाग्निना गुणान् । विषयेभ्यः समाहृत्य मनः प्राप ततः परम्

అనంతరం వృందా యోగాభ్యాసముచే జ్ఞానాగ్నితో గుణములను దగ్ధముచేసి, విషయములనుండి మనస్సును సమాహరించి పరాత్పర పరమపదమును పొందింది.

Verse 68

दृष्ट्वा वृंदारिकां तत्र महांतश्चाप्सरोगणाः । तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः

అక్కడ వృందారికను చూచి మహత్తర అప్సరాగణము ఆమెను స్తుతించిరి; ఆకాశమందు ఆనందించి పుష్పవృష్టి ధారలను కురిపించిరి.

Verse 69

शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृंदाकलेवरम् । निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्

అక్కడ ఎండు కట్టెల చితను నిర్మించి అందుపై వృందా దేహమును ఉంచి అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసెను; అప్పుడు స్మరదూతి ఆ జ్వాలలో ప్రవేశించెను.

Verse 70

दग्धं वृंदांगरजसां बिंबं तद्गोलकात्मकम् । कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मंदाकिन्यां विचिक्षिपुः

వృందా అవయవాల దగ్ధ రజముతో వారు గోళాకార బింబమును నిర్మించిరి; మిగిలిన భస్మాన్ని మందాకినీ నదిలో విసర్జించిరి.

Verse 71

यत्र वृंदा परित्यज्य देहं ब्रह्मपथं गता । आसीद्वृंदावनं तत्र गोवर्द्धनसमीपतः

వృందా దేహాన్ని పరిత్యజించి బ్రహ్మపథమునకు గమించిన చోట, గోవర్ధన సమీపంలోనే వృందావనం ప్రాదుర్భవించింది।

Verse 72

देव्योऽथ स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूसत्त्वसंपत्तिमाहुर्देवीभ्यस्तन्निशम्य प्रमुदितमनसो निर्जराद्याश्च सर्वे । शत्रोर्दैत्यस्य हित्वा प्रबलतरभयं भीमभेर्यो निजघ्नुः श्रुत्वा तत्रासनस्थः । परिजननिवहोवापशोभां शुभस्य

అనంతరం దేవ్యులు స్వర్గానికి వెళ్లి ఇంద్రుని దివ్యపత్నులకు తమ వీర్యసంపత్తి, విజయవృత్తాంతాన్ని పూర్తిగా నివేదించారు। అది విని సమస్త అమరులు హృదయానందంతో ఉల్లసించారు; దైత్యశత్రువుపై ఉన్న ఘోరభయాన్ని విడిచి భయంకర యుద్ధభేరులను మ్రోగించారు। ఆ కోలాహలాన్ని విని, అక్కడ ఆసనస్థుడైన అతడు పరిజనసమూహపు శుభశోభను మరియు ప్రకాశించే సరస్సు కాంతిని దర్శించాడు।