Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी
Transliteration
sa ca vyādhaḥ striyau dṛṣṭvā smaradūtī jagāda tām | devi māmattumāyāti kare gṛhṇātu māṃ sakhī
Translation
ఆ వ్యాధుడు ఆ ఇద్దరు స్త్రీలను చూసి స్మరదూతీతో ఇలా అన్నాడు—“దేవి, అతడు నన్ను మింగివేయడానికి వస్తున్నాడు; సఖి నన్ను తన చేతిలో పట్టుకోనివ్వు!”॥
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
व्याधःhunter
व्याधः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootव्याध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
स्त्रियौthe two women
स्त्रियौ:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; द्विवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; दृश्-धातोः; पूर्वकालिकक्रिया (having seen)
स्मरदूतीCupid's messenger
स्मरदूती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मर + दूती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (स्मरस्य दूती)
जगादsaid
जगाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
ताम्to her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
देविO lady
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा; एकवचन
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
अत्तुम्to eat
अत्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootअद् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त-क्रियार्थक-नपुंसक (infinitive); अद्-धातोः (to eat)
आयातिis coming
आयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + या (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
करेin (your) hand
करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
गृह्णातुlet (her) take/hold
गृह्णातु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
सखी(my) friend
सखी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
Speaker
Vyādha (hunter)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A hunter sees the two women and urgently pleads to Smaradūtī: ‘He is coming to devour me—let your friend take me into her hand!’
Characters & Entities
S
SmaradūtīFAQs
Even those engaged in adharma seek refuge when danger arises, illustrating how fear can force a turn toward dependence and protection.
Not specified in this verse; the scene remains within the forest setting of the tīrtha narrative.
None.