Adhyaya 107

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिरियं प्रोक्ता या त्वया सूतनन्दन । क्षेत्राणां देवदेवस्य कथं सा तत्र संस्थिता । एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ఋషులు పలికిరి—“హే సూతనందన! దేవదేవుని క్షేత్రముల ఈ ‘అరవై ఆరు’ సంఖ్యను నీవు చెప్పితివి. అవి అక్కడ ఎలా స్థాపితమయ్యాయి? సమస్తమును వివరించుము; మాకు పరమ కౌతూహలము.”

Verse 2

सूत उवाच । प्रश्नभारो महानेष यो भवद्भिः प्रकीर्तितः । तथापि कीर्तयिष्यामि नमस्कृत्वा पिनाकिनम्

సూతుడు పలికెను—“మీరు ప్రస్తావించిన ప్రశ్నభారం మహత్తరమైనది; అయినా పినాకిని (శివుని) నమస్కరించి నేను దీనిని కీర్తించెదను।”

Verse 3

चमत्कारपुरेऽवासीत्पूर्वं ब्राह्मणसत्तमः । वत्सस्यान्वयसंभूतश्चित्रशर्मा महायशाः

పూర్వకాలంలో చమత్కారపురంలో వత్సవంశసంభవుడైన మహాయశస్సుగల చిత్రశర్మ అనే శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు నివసించెను।

Verse 4

तस्य बुद्धिरियं जाता पाताले हाटकेश्वरम् । अत्रानीय ततो भक्त्या पूजयामि दिवानिशम्

అప్పుడు అతని మనసులో ఈ సంకల్పం కలిగెను—“పాతాళం నుండి హాటకేశ్వరుని ఇక్కడికి తెచ్చి, భక్తితో దివానిశలు పూజించెదను।”

Verse 5

एवं स निश्चयं कृत्वा तपश्चके ततः परम् । नियतो नियताहारः परां निष्ठां समाश्रितः

ఇలా దృఢనిశ్చయం చేసుకొని అతడు తదుపరి తపస్సు ఆచరించెను. నియమబద్ధుడై నియతాహారంతో పరమ నిష్ఠను ఆశ్రయించెను।

Verse 6

तस्यापि भगवाञ्छंभुः कालेन महता ततः । संतुष्टो ब्राह्मण श्रेष्ठास्ततः प्रोवाच सादरम्

దీర్ఘకాలానంతరం అతని తపస్సుతో భగవాన్ శంభువు సంతుష్టుడయ్యెను. అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠునితో సాదరంగా పలికెను।

Verse 7

वरं प्रार्थय विप्रेन्द्र यत्ते मनसि वर्तते । अपि त्रैलोक्यराज्यं ते तुष्टो दास्याम्यसंशयम्

“హే విప్రేంద్రా! నీ మనసులో ఉన్నదేదైనా వరం కోరుము. నేను సంతుష్టుడను; సందేహం లేకుండా త్రిలోక రాజ్యమును కూడా నీకు ప్రసాదించెదను.”

Verse 8

तस्मात्प्रार्थय ते नित्यं यत्र चित्ते व्यवस्थितम् । दुर्लभं सर्वदेवानां मनुष्याणां विशेषतः

కాబట్టి నీ హృదయంలో దృఢంగా స్థిరమైన దానినే నిత్యం ప్రార్థించు; అది సమస్త దేవతలకైనా దుర్లభం, మనుష్యులకు అయితే మరింతగా దుర్లభం.

Verse 9

चित्रशर्मोवाच । यदि तुष्टोसि मे देव वरं चेन्मे प्रयच्छसि । तदत्रागच्छ पातालाल्लिंगरूपी सुरेश्वर

చిత్రశర్ముడు అన్నాడు— ఓ దేవా! నాపై ప్రసన్నుడవైతే, నాకు వరం ప్రసాదించదలచితే, ఓ సురేశ్వరా, పాతాళం నుండి ఇక్కడికి లింగరూపంగా రమ్ము.

Verse 10

यत्पाताले स्थितं लिंगं ब्रह्मणा संप्रतिष्ठितम् । हाटकेश्वरसंज्ञं तु तदिहायातु सत्व रम्

పాతాళంలో ఉన్న, బ్రహ్మదేవుడు ప్రతిష్ఠించిన, ‘హాటకేశ్వర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధమైన ఆ లింగం త్వరగా ఇక్కడికి రానుగాక.

Verse 11

श्रीभगवानुवाच । अचलं सर्वलिंगं स्यात्सर्वत्रापि द्विजोत्तम । कि पुनः प्रथमं यच्च ब्रह्मणा निर्मितं स्वयम्

శ్రీభగవానుడు పలికెను— ఓ ద్విజోత్తమా! ఎక్కడైనా ప్రతి లింగమూ అచలమే; మరి బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా నిర్మించిన ఆ ఆద్య లింగం ఎంతగానో అచలమై ఉంటుంది.

Verse 12

तस्मात्थापय लिंगं तद्धाटकेन द्विजोत्तम । हाटकेश्वरसंज्ञं तु लोके ख्यातं भविष्यति

కాబట్టి, ఓ ద్విజోత్తమా! ఆ లింగాన్ని హాటకము (సువర్ణము)తో స్థాపించు; అది ‘హాటకేశ్వర’ అనే నామంతో లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందును.

Verse 15

चित्रशर्माऽपि कृत्वाथ प्रासादं सुमनोहरम् । तत्र हेममयं लिंगं स्थापयामास भक्तितः

అప్పుడు చిత్రశర్ముడు కూడా అత్యంత మనోహరమైన ప్రాసాదమందిరాన్ని నిర్మించి, అక్కడ భక్తితో హేమమయమైన లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు।

Verse 16

शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजां चक्रे च नित्यशः । ततस्त्रैलोक्य विख्यातं तल्लिंगं तत्र वै द्विजाः

శాస్త్రోక్త విధానానుసారం అతడు నిత్యం పూజాచరణ చేశాడు; అప్పుడు, ఓ ద్విజులారా, ఆ లింగం త్రిలోకమంతటా ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 17

दूरादभ्येत्य लोकाश्च पूजयंति ततः परम् । अथ तत्र द्विजा येऽन्ये संस्थिता गुणवत्तराः

దూరదూరాల నుంచి ప్రజలు వచ్చి మరింత భక్తితో పూజించసాగారు; ఆపై అక్కడ మరికొందరు ద్విజులు నివసించేవారు—అధిక గుణసంపన్నులు।

Verse 18

तेषां स्पर्धा ततो जाता दृष्ट्वा तस्य विचेष्टितम् । एकस्थानप्रसूतानां सर्वेषां गुणशालिनाम्

అతని ప్రవర్తనను చూసి వారిలో పోటీ కలిగింది—ఒకే స్థలంలో, ఒకే వంశసమూహంలో పుట్టిన వారందరూ గుణశాలులు।

Verse 19

अयं गुणविहीनोऽपि प्रख्यातो भुवनत्रये । हराराधनमासाद्य यस्मात्तस्माद्वयं हरम् । तदर्थे तोषयिष्यामः साम्यं येन प्रजायते

‘ఇతడు గుణహీనుడైనా త్రిభువనమంతటా ప్రసిద్ధి పొందాడు, ఎందుకంటే హరారాధనను పొందాడు. కాబట్టి మేమూ అదే ప్రయోజనార్థం హరుణ్ని ప్రసన్నం చేస్తాము, తద్వారా సమత్వం కలుగుతుంది.’

Verse 20

अष्टषष्टिः स्मृता लोके क्षेत्राणां शूलपाणिनः । यत्र सान्निध्यमभ्येति त्रिकालं परमेश्वरः

లోకంలో శూలపాణి యొక్క అరవై ఎనిమిది పుణ్యక్షేత్రాలు ప్రసిద్ధం; అక్కడ పరమేశ్వరుడు త్రికాలములందు సాన్నిధ్యమును ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 22

अष्टषष्टिश्च गोत्राणामस्माकं चात्र संस्थिता । एतेन मूढमनसा सार्धं सामान्यलक्षणा

మా గోత్రాలలోనూ అరవై ఎనిమిది ఇక్కడ స్థాపితమై ఉన్నాయి; ఈ మూర్ఖమనస్కునితో కలిసి వారందరూ ఒకే బాహ్యలక్షణాలు కలవారు।

Verse 23

तथा सर्वैश्च सर्वाणि क्षेत्रलिंगानि कृत्स्नशः । आनेतव्यानि चाराध्य तपःशक्त्या महेश्वरम्

కాబట్టి వారందరూ సమస్త క్షేత్రలింగములను సంపూర్ణంగా సమీకరించి తెచ్చవలెను; తపశ్శక్తితో మహేశ్వరుని ఆరాధించవలెను।

Verse 24

एतेषां सर्वगोत्राणामानेष्यति च शंकरः । यद्गोत्रं क्षेत्रसंयुक्तं यच्चान्यद्वा भविष्यति

ఈ సమస్త గోత్రాలను శంకరుడు సమీకరించి తెచ్చును—క్షేత్రంతో సంయుక్తమైన గోత్రమేదైనా, మరేదైనా భవిష్యత్తులో కలుగునదైనా।

Verse 25

ततस्ते शर्मसंयुक्ताः सर्व एव द्विजोत्तमाः । चक्रुस्तपःक्रियां सर्वे दुष्करां सर्वजन्तुभिः

అప్పుడు ఆ ద్విజోత్తములందరూ శుభధైర్యసంకల్పముతో నిండిపోయి, సమస్త జీవులకు దుష్కరమైన తపఃక్రియను అందరూ ఆచరించిరి।

Verse 26

जपैर्होमोपवासैश्च नियमैश्च पृथग्विधैः । बलिपूजोपहारैश्च स्नानदानादिभिस्तथा

జపము, హోమము, ఉపవాసములు మరియు నానావిధ నియమములతో; బలి, పూజ, ఉపహారములు, అలాగే స్నాన‑దానాది క్రియలతో—వారు తమ వ్రతాచరణను నిర్వహించారు।

Verse 27

लिंगं संस्थाप्य देवस्य नाम्ना ख्यातं द्विजेश्वरम् । मनोहरतरे प्रोच्चे प्रासादे पर्वतोपमे

వారు దేవుని లింగాన్ని స్థాపించారు; అది దివ్యనామంతో ‘ద్విజేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి పొందింది; దానిని పర్వతసమ వైభవముగల, అత్యంత మనోహరమైన ఎత్తైన ప్రాసాదంలో ప్రతిష్ఠించారు।

Verse 28

त्यक्त्वा गृहक्रियाः सर्वास्तथा यज्ञसमुद्भवाः । अन्याश्च लोकयात्रोत्थास्तोषयंति महेश्वरम्

వారు సమస్త గృహకర్మలను, యజ్ఞసంబంధ విధులను, అలాగే లోకజీవనయాత్రతో సంబంధించిన ఇతర కార్యాలను కూడా విడిచి, కేవలం మహేశ్వరుని ప్రసన్నం చేయుటకే యత్నించారు।

Verse 29

एवमाराध्यमानोऽपि सन्तोषं परमेश्वरः । नाभ्यगच्छत्परां तुष्टिं कथंचिदपि स द्विजाः

ఓ ద్విజులారా! ఈ విధంగా ఆరాధింపబడినప్పటికీ పరమేశ్వరునికి సంతృప్తి కలగలేదు; ఏ విధంగానూ ఆయన పరమ తుష్టిని పొందలేదు।

Verse 30

ततो वर्षसहस्रांते समाराध्य महेश्वरम् । न च किञ्चित्फलं प्राप्ता यावत्क्रुद्धास्ततोऽखिलाः

అప్పుడు మహేశ్వరుని సహస్ర సంవత్సరాలు సమ్యకంగా ఆరాధించినప్పటికీ వారికి ఏ ఫలమూ లభించలేదు; దాని ఫలితంగా చివరికి వారందరూ క్రోధించారు।

Verse 31

अस्य मूर्खतमस्याऽपि त्वं शूलिंश्चित्रशर्मणः । सुस्तोकेनाऽपि कालेन सन्तोषं परमं गतः

ఈ అత్యంత మూర్ఖుడికైనా, హే శూలిన్, నీవు చిత్రశర్ముని పట్ల అతి స్వల్పకాలంలోనే పరమ సంతుష్టుడవయ్యావు।

Verse 32

वयं वार्धक्यमापन्ना बाल्यात्प्रभृति शंकरम् । पूजयन्तोऽपि नो दृष्टस्तथाऽपि परमेश्वर

మేము బాల్యము నుంచే శంకరుని పూజిస్తూ వృద్ధాప్యానికి చేరుకున్నాము; అయినా, హే పరమేశ్వరా, మేము నిన్ను దర్శించలేదు।

Verse 33

तस्मात्सर्वे प्रकर्तव्यं हव्यवाहप्रवेशनम् । अस्माभिर्निश्चयो ह्येष तवाग्रे सांप्रतं कृतः

కాబట్టి మనమందరం అగ్నిలో ప్రవేశించాలి; ఇదే మా నిర్ణయం, నీ సమక్షంలో ఇప్పుడే తీసుకున్నది।

Verse 34

ततश्चाहृत्य काष्ठानि सर्वे ते द्विजसत्तमाः । ईश्वरं मनसि ध्यात्वा चिताश्चक्रुः पृथग्विधाः

అప్పుడు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులు కట్టెలు తెచ్చి, మనస్సులో ఈశ్వరుని ధ్యానిస్తూ, వేర్వేరు విధాలుగా విడివిడిగా చితలను సిద్ధం చేశారు।

Verse 35

तथा सर्वं क्रियाकल्पं स्नानदानादिकं च यत् । कृत्वा ते ब्राह्मणाः सर्वे सुसमिद्धहुताशनम्

అలాగే స్నానం, దానం మొదలైన సమస్త క్రియావిధానాలను నిర్వహించి, ఆ బ్రాహ్మణులందరూ హుతాశనాన్ని బాగా ప్రజ్వలింపజేశారు; జ్వాలలు ఉద్ధృతమయ్యాయి।

Verse 36

यावत्कृत्वा सुतैः सार्धं प्रविशंति समाहिताः । तावत्स भगवांस्तुष्टस्तेषां संदर्शनं ययौ

వారు తమ కుమారులతో కలిసి మనస్సు సమాధానంగా ఉంచి ప్రవేశించబోతుండగా, అదే క్షణంలో ప్రసన్నుడైన భగవాన్ వారి దర్శనానికి వచ్చెను।

Verse 37

अब्रवीच्च विहस्योच्चैर्मेघगम्भीरया गिरा । सर्वांस्तान्ब्राह्मणश्रेष्ठान्मृतान्संजीवयन्निव

అప్పుడు ఆయన గట్టిగా నవ్వుతూ, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో పలికెను—ఆ వాక్యము విని ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులు మృతులై ఉన్నవారిలా నుండీ జీవించినట్లయ్యారు।

Verse 38

भो भो ब्राह्मणशार्दूला मा मैवं साहसं महत् । यूयं कुरुत मद्वाक्यात्संतुष्टस्य विशेषतः

ఓ బ్రాహ్మణశార్దూలులారా! ఈ విధంగా ఇంతటి సాహసం చేయకండి. నా వాక్యానుసారమే చేయండి—ప్రత్యేకంగా ఇప్పుడు నేను ప్రసన్నుడనై ఉన్నప్పుడు।

Verse 39

तस्माद्वदत यच्चित्ते युष्माकं चैव संस्थितम् । येन दत्त्वा प्रगच्छामि स्वमेव भुवनं पुनः

కాబట్టి మీ హృదయాలలో స్థిరమైనది ఏమిటో చెప్పండి; అది ప్రసాదించి నేను మళ్లీ నా స్వలోకానికి వెళ్లుదును।

Verse 40

ब्राह्मणा ऊचुः । अस्मिन्क्षेत्रे सुरश्रेष्ठ पुरस्यास्य च संनिधौ । क्षेत्राणामष्टषष्टिर्या धन्या संकीर्त्यते जनैः

బ్రాహ్మణులు పలికిరి—ఓ దేవశ్రేష్ఠా! ఈ క్షేత్రంలో, ఈ నగర సమీపంలో, జనులు కీర్తించి చెప్పుకొనే అరవై ఎనిమిది ధన్య తీర్థక్షేత్రాలు ఉన్నాయి।

Verse 41

सदाभ्यैतु समं लिंगैस्तैराद्यैः सुरसत्तम । येनामर्षप्रशांतिर्नः सर्वेषामिह जायते

హే దేవశ్రేష్ఠా, ఆ ఆద్య లింగములు సదా ఇక్కడ సమంగా ఏకత్రంగా నిలిచియుండుగాక; దానివల్ల మా అందరి కోపమూ పరస్పర స్పర్ధయూ ఈ స్థలంలో శాంతించుగాక।

Verse 42

एष संस्पर्धतेऽस्माभिः सर्वैर्गुणविवर्जितः । त्वल्लिंगस्य प्रभावेन तस्मादेतत्समाचर

ఈ వ్యక్తి గుణరహితుడైనా మా అందరితో పోటీ పడుతున్నాడు; కాబట్టి నీ లింగ ప్రభావంతో ఈ వివాదశమన ఉపాయాన్ని ఆచరింపజేయుము।

Verse 43

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे विप्रो ज्ञात्वा तं वरदं हरम् । उवाच स्पर्धया युक्तश्चित्रशर्मा महेश्वरम्

సూతుడు పలికెను—ఇంతలో బ్రాహ్మణుడు చిత్రశర్మ, హరుడు వరప్రదాతుడని తెలిసికొని, స్పర్ధతో నిండినవాడై మహేశ్వరుని సంభోదించాడు।

Verse 44

चित्रशर्मोवाच । एतैः प्राणपरित्यागमारभ्य तदनतरम् । तुष्टिं नीतोऽसि देवश कृत्वा च सुमहत्तपः

చిత్రశర్మ పలికెను—హే దేవేశా, వీరు ప్రాణత్యాగాన్ని ప్రారంభించిన క్షణం నుంచే, వెంటనే నీవు అత్యంత మహత్తర తపస్సు చేసి ప్రసన్నుడవైనావు।

Verse 46

मया स्पर्द्धमानैश्च केवलं गुणगर्वितैः । तस्मादेषो न दातव्यत्वं त्वया किंचित्सुरेश्वर

వారు కేవలం తమ గుణగర్వంతో మాతో కాదు, నాతో స్పర్ధిస్తున్నారు; కాబట్టి హే సురేశ్వరా, వారికి నీవు ఏదీ దయచేయకుము।

Verse 47

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवाञ्छशिशेखरः । चिन्तयामास चित्तेन किमत्र सुकृतं भवेत्

సూతుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని భగవాన్ శశిశేఖరుడు హృదయంలో ఆలోచించెను—“ఇక్కడ నిజమైన పుణ్యధర్మకర్మ ఏది?”

Verse 48

एते ब्राह्मणशार्दूला विनाशं यांति मत्कृते । एषोऽपि सर्वसंसिद्धो गणतुल्यो द्विजोत्तमः

“ఈ బ్రాహ్మణశార్దూలులు నా కారణంగా వినాశానికి పోతున్నారు. ఈ ద్విజోత్తముడూ—సర్వసిద్ధుడు—శివగణసమానుడయ్యాడు.”

Verse 49

तस्माद्द्वाभ्यां मया कार्यं क्षेत्रे सौख्यं यथा भवेत् । ब्राह्मणानां विशेषेण तथा चात्र निवासिनाम्

“కాబట్టి మీ ఇద్దరి ద్వారా నేను ఈ క్షేత్రంలో సౌఖ్యమూ క్షేమమూ కలిగేలా చేయాలి—ప్రత్యేకంగా బ్రాహ్మణులకు, అలాగే ఇక్కడ నివసించువారికీ.”

Verse 50

ममापि सर्वदा चित्ते कृत्यमेतद्धि वर्तते । एक स्थाने करोम्येव सर्वक्षेत्राणि यानि मे

“ఈ కార్యం ఎల్లప్పుడూ నా చిత్తంలోనే ఉంటుంది. నా అన్ని క్షేత్రాలను నేను తప్పక ఒకే స్థలంలో సమీకరిస్తాను.”

Verse 51

भविष्यति तथा कालो रौद्रः कलिसमुद्भवः । तत्र क्षेत्राणि तीर्थानि नाशं यास्यंति भूतले

“కలియుగసంభవమైన ఒక రౌద్ర కాలం రానుంది; అప్పుడు భూతలంపై క్షేత్రాలు, తీర్థాలు క్షయ-నాశానికి లోనవుతాయి.”

Verse 52

सत्तीर्थैस्तद्भयात्सर्वैः क्षेत्रमेतत्समाश्रितम् । आनयिष्याम्यहमपि स्वानि क्षेत्राणि कृत्स्नशः

అందుచేత ఆ (కలిజన్య) భయంతో సమస్త సత్తీర్థములు ఈ క్షేత్రాన్ని ఆశ్రయించాయి. నేనును నా స్వకీయ పుణ్యక్షేత్రాలన్నిటిని సంపూర్ణంగా ఇక్కడికి తెచ్చెదను।

Verse 53

ततस्तं चित्रशर्माणं प्राह चेदं महेश्वरः । शृणु मद्वचनं कृत्स्नं कुरुष्व तदनंतरम्

అప్పుడు మహేశ్వరుడు ఆ చిత్రశర్మునితో ఇలా పలికెను— ‘నా సంపూర్ణ వాక్యాన్ని వినుము; విన్న వెంటనే దానిని ఆచరించుము।’

Verse 54

अत्र क्षेत्राणि सर्वाणि मदीयानि द्विजोत्तम । समागच्छंतु विप्राश्च प्रभवंतु प्रहर्षिताः

హే ద్విజోత్తమా, నా సమస్త పుణ్యక్షేత్రాలు ఇక్కడ సమాగమించుగాక; బ్రాహ్మణులును ఆనందంతో ఇక్కడికి వచ్చి హర్షంతో వికసించుగాక।

Verse 55

तवापि योग्यतां श्रेष्ठां करिष्यामि महामते । यदि मे वर्तसे वाक्ये मुक्त्वा स्पर्द्धां द्विजोद्भवाम्

హే మహామతీ, నీకును నేను పరమోన్నత యోగ్యతను మరియు అధికారాన్ని ప్రసాదించెదను—నీవు బ్రాహ్మణగర్వజన్య స్పర్ధను విడిచి నా వాక్యానుసారం నడిచినయెడల।

Verse 56

तुरीयमपि ते गोत्रं वेदोक्तेन क्रमेण च । आद्यतां चापि ते सर्वे कीर्तयिष्यंति ते द्विजाः

వేదోక్త క్రమముననుసరించి నీకు నాలుగవ గోత్రమును కూడా స్థాపించెదను; మరియు ఆ సమస్త బ్రాహ్మణులు నీ ఆద్యతను (ప్రథమత్వాన్ని) కూడా కీర్తించెదరు।

Verse 57

तथान्यदपि सन्मानं तव यच्छामि च द्विज । आचन्द्रार्कमसंदिग्धं पुत्रपौत्रादिकं च यत्

హే ద్విజా! నీకు మరొక సన్మానమును కూడా ప్రసాదిస్తున్నాను—చంద్రసూర్యులు ఉన్నంతకాలం నిశ్చలమైనదిగా—పుత్రపౌత్రాది సంతానాశీర్వాదముతో కూడినదిగా।

Verse 58

त्वदन्वये भविष्यंति पुत्रपौत्रास्तथा परे । कृत्ये श्राद्धे तर्पणे वा क्रियमाणे विधानतः

నీ వంశంలో పుత్రులు, పౌత్రులు మరియు మరింత సంతతి నిశ్చయంగా కలుగుతారు. శ్రాద్ధమో తర్పణమో విధివిధానంగా చేయబడితే అవి యథావిధిగా సంపన్నమగును।

Verse 59

आद्यस्य वत्ससंज्ञस्य नाम उच्चार्य गोत्रजम् । ततो नामानि चाप्येवं कीर्तयिष्यंति भक्तितः

మొదట ‘వత్స’ అని పిలువబడే ఆద్య పూర్వజుని నామాన్ని గోత్రంతో కూడి ఉచ్చరిస్తారు. ఆపై అదే విధంగా ఇతర నామాలనూ భక్తితో కీర్తిస్తారు।

Verse 60

ततः संतर्पयिष्यंति पितॄनथ पितामहान् । तथान्यानपि बंधूंश्च सुहृत्संबंधिबांधवान्

ఆపై వారు పితృదేవతలకు మరియు పితామహులకు తర్పణం సమర్పిస్తారు; అలాగే ఇతర బంధువులు, సుహృదులు, సంబంధులు, కుటుంబికులకూ సమర్పిస్తారు।

Verse 61

त्वदन्वये विना नाम्ना त्वदीयेन विमोहिताः । ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति तेषां व्यर्थं भविष्यति

కానీ నీ వంశంలో మోహితులై నీ నామం ఉచ్చరించకుండా పితృదేవతలకు తర్పణం చేసే వారికి, ఆ తర్పణం ఫలహీనమగును।

Verse 62

श्राद्धं वा यदि वा दानं तर्पणं वा त्वदुद्भवम् । तस्मादहंकृतिं मुक्त्वा मामाराधय केवलम्

శ్రాద్ధమో దానమో తర్పణమో—నీ ద్వారా ఏది ఉద్భవించినా—అహంకారాన్ని విడిచి కేవలం నన్నే ఆరాధించుము।

Verse 63

येन सिद्धोऽपि संसिद्धिं परामाप्नोषि शाश्वतीम् । एवं संबोध्य तं विप्रं कृत्वाद्यमपि पश्चिमम्

ఇదివలన నీవు సిద్ధుడైనప్పటికీ పరమమైన శాశ్వత సంపూర్ణసిద్ధిని పొందుతావు. ఇలా ఆ విప్రుని బోధించి, ఆరంభమైన విషయాన్నే ముగింపుగా చేశాడు.

Verse 64

ततस्तान्ब्राह्मणानाह प्रासादः क्रियतामिति । गोत्रंगोत्रं पुरस्कृत्य स्थाप्यं लिंगमनुत्तमम् । येन संक्रमणं तेषु मम संजायतेद्विजाः

అప్పుడు ఆయన ఆ బ్రాహ్మణులతో అన్నాడు—“ప్రాసాదము (మందిరము) నిర్మించుడి.” గోత్రం గోత్రం యథావిధిగా గౌరవించి, అనుత్తమ లింగాన్ని స్థాపించుడి; తద్వారా, ఓ ద్విజులారా, వారిలో నా కృపామయ సంచరణ/సంక్రమణ (ఉద్ధార-సంబంధం) కలుగును.

Verse 65

अथ ते ब्राह्मणास्तत्र भूमिभागान्मनोहरान् । दृष्ट्वादृष्ट्वा प्रचक्रुश्च प्रासादान्हर्षसंयुताः

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులు అక్కడి మనోహరమైన భూమిభాగాలను మళ్లీ మళ్లీ చూచి, ఆనందంతో ప్రాసాదాల (మందిరాల) నిర్మాణానికి పూనుకున్నారు.

Verse 66

अष्टषष्टिमितान्दिव्यान्कैलासशिखरोपमान् । तेषु संस्थापयामासु लिङ्गानि विविधानि च । क्षेत्रेक्षत्रे च यन्नाम तत्तत्संज्ञां प्रचक्रिरे

వారు అష్టషష్టి (68) దివ్య ప్రాసాదాలను నిర్మించారు, అవి కైలాస శిఖరాలవలె ఉండెను. వాటిలో వివిధ లింగాలను స్థాపించారు; మరియు ప్రతి క్షేత్రం, ప్రతి స్థలంలో ఏ పేరు ప్రాచుర్యంలో ఉందో, అదే పేరును (లింగ/ధామానికి) పెట్టారు.

Verse 67

अथ तेषां पुनर्दृष्टिं गत्वा देवस्त्रिलोचनः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं कस्मिंश्चित्कालपर्यये । आराधितस्तपःशक्त्या लिंगसंस्थापनादनु

ఆపై కొంత కాలం గడిచిన తరువాత త్రినేత్రుడు దేవుడు మళ్లీ వారి దృష్టికి వచ్చి మధుర వాక్యాలు పలికెను—వారి తపశ్శక్తికి ప్రసన్నుడై, లింగప్రతిష్ఠ అనంతరం।

Verse 68

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि विप्रेंद्रा युष्माकमहमद्य वै । एतन्मम कृतं कृत्यं भवद्भिरखिलं ततः

శ్రీభగవానుడు పలికెను—హే విప్రేంద్రులారా! నేడు నేను మీపై సంపూర్ణంగా ప్రసన్నుడను. మీ ద్వారా నా కర్తవ్యమంతా నిశ్చయంగా పూర్తియైంది.

Verse 69

अस्मदीयानि लिंगानि क्षेत्राणि च कलेर्भयात् । ततो मान्याश्च मे यूयं नान्यैरेतद्भविष्यति

కలిభయముచేత నా లింగములు మరియు పుణ్యక్షేత్రములు మీ మీదనే ఆధారపడును. అందుచేత మీరు నా చేత గౌరవింపబడుదురు; ఈ స్థితి ఇతరులచేత కలుగదు.

Verse 70

तस्माच्चित्तस्थितं शीघ्रं प्रार्थयंतु द्विजोत्तमाः । संप्रयच्छामि येनाशु यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

కాబట్టి హే ద్విజోత్తములారా! మీ హృదయంలో ఉన్నదాన్ని త్వరగా ప్రార్థించండి. అది అత్యంత దుర్లభమైనదైనా నేను వెంటనే ప్రసాదించెదను.

Verse 71

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि देव प्रसन्नस्त्वमस्माकं च सुरेश्वर । पश्चिमश्चित्रशर्मा च यथाद्यो भवता कृतः

బ్రాహ్మణులు పలికిరి—హే దేవా, హే సురేశ్వరా! మీరు మాపై ప్రసన్నులైతే, పూర్వం మీరు చిత్రశర్మను చేసినట్లే మమ్మల్ని కూడా అట్లే చేయుము.

Verse 72

अस्मदीयं सदा नाम कीर्तनीयमसंशयम् । श्राद्धकृत्येषु सर्वेषु यथा तेन समा वयम् । भवामस्त्वत्प्रसादेन सांप्रतं चित्रशर्मणा

మా నామమును కూడా నిత్యము, నిస్సందేహముగా, కీర్తించబడునట్లు చేయుము. సమస్త శ్రాద్ధకృత్యములలో నీ ప్రసాదముచేత మేము ఇప్పుడు చిత్రశర్మునితో సమానులమగుదుము గాక.

Verse 73

श्रीभगवानुवाच । युष्माकमपि ये केचिद्वशं यास्यंति मानवाः । युवानः शास्त्रसंयुक्ता वेदविद्याविशारदाः

శ్రీభగవానుడు పలికెను—మీలోనూ ఎవరు ఎవరు మీ నియమశాసనమునకు లోబడుదురో, వారు యువకులు, శాస్త్రసంపన్నులు, వేదవిద్యలో విశారదులు గుదురు.

Verse 74

आनयिष्यथ तान्यूयमामुष्यायणसंज्ञितान् । नित्यं स्थिताश्च ते क्षेत्रे श्राद्धस्याक्षय्यकारकाः

మీరు వారిని—‘ఆముష్యాయణ’ అనే సంజ్ఞతో ప్రసిద్ధులైన వారిని—తెచ్చెదరు. వారు ఆ క్షేత్రమందు నిత్యము నిలిచి శ్రాద్ధఫలమును అక్షయముగా చేయుదురు.

Verse 75

एवमुक्त्वाथ देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्राः सुसंतुष्टास्तत्र स्थाने व्यवस्थिताः

ఇట్లు చెప్పి దేవేశుడు తదుపరి అదృశ్యమయ్యెను. ఆ విప్రులు కూడా పరమ సంతుష్టులై ఆ స్థలమందే స్థిరపడిరి.

Verse 76

एवं तत्र समस्तानि क्षेत्राण्यायतनानि च । कलिभीतानि विप्रेंद्रा निवसंति सदैव हि

ఇట్లుగా అక్కడ సమస్త క్షేత్రములు మరియు దేవాలయములు కలిభయముతో భీతులై, ఓ విప్రేంద్రా, నిత్యము నివసించుచున్నవి.

Verse 77

एवं ते ब्राह्मणाः प्राप्य सिद्धिं चेश्वरपूजनात् । ख्याताः सर्वत्र भुवने श्राद्धस्याक्षय्यकारकाः

ఈ విధంగా ఆ బ్రాహ్మణులు ఈశ్వరపూజ ద్వారా సిద్ధిని పొందీ, లోకమంతటా శ్రాద్ధఫలాన్ని అక్షయంగా చేయువారిగా ప్రసిద్ధులయ్యారు।

Verse 107

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये ब्राह्मणचित्रशर्मलिंगस्थापनवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तोत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘బ్రాహ్మణ చిత్రశర్మ శివలింగస్థాపన వృత్తాంతవర్ణనం’ అనే నూటఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।