Adhyaya 42

Verse 1

अगस्तिरुवाच । कथं निकटतः कालो ज्ञायते हरनंदन । तानि चिह्नानि कतिचिद्ब्रूहि मे परिपृच्छतः

అగస్త్యుడు అన్నాడు—హే హరనందనా! కాలము (మరణము) సమీపమైందని ఎలా తెలుసుకోవాలి? నేను అడుగుతున్నాను; ఆ లక్షణాలలో కొన్ని నాకు చెప్పుము।

Verse 2

कुमार उवाच । वदामि कालचिह्नानि जायंते यानि देहिनाम् । मृत्यौ निकटमापन्ने मुने तानि निशामय

కుమారుడు అన్నాడు—దేహధారులలో కలిగే కాలలక్షణాలను నేను చెప్పుచున్నాను. హే మునీ! మరణము సమీపించినప్పుడు ఆ లక్షణాలను గమనించుము।

Verse 3

याम्यनासापुटे यस्य वायुर्वाति दिवानिशम् । अखंडमेव तस्यायुः क्षयत्यब्दत्रयेण हि

ఎవరి దక్షిణ నాసాపుటం ద్వారా పగలు-రాత్రి నిరంతరం శ్వాసప్రవాహం సాగుతుందో, అతని ఆయుష్షు అఖండంగా క్షీణిస్తుంది; నిజంగా మూడు సంవత్సరాలలోనే అది తీరిపోతుంది.

Verse 4

अहोरात्रं त्र्यहोरात्रं रविर्वहति संततम् । अब्दमेकं च तस्येह जीवनावधिरुच्यते

‘రవి నాడి’ (దక్షిణ నాసాపుట ప్రవాహం) ఒక పగలు-రాత్రి లేదా మూడు పగలు-రాత్రులు విరామం లేకుండా సాగితే, ఈ లోకంలో అతని జీవనావధి కేవలం ఒక సంవత్సరమే అని చెప్పబడుతుంది.

Verse 5

वहेन्नासापुटयुगे दशाहानि निरंतरम् । वातश्चेत्सह संक्रांतिस्तया जीवेद्दिनत्रयम्

రెండు నాసాపుటాల ద్వారా పది రోజులు నిరంతరం శ్వాస ప్రవహించి, దానితో పాటు వాయుప్రవాహంలో ‘సంక్రాంతి’ కూడా జరిగితే, ఆ లక్షణం ప్రకారం అతడు ఇంకా మూడు రోజులు మాత్రమే జీవిస్తాడని చెప్పబడుతుంది.

Verse 6

नासावर्त्म द्वयं हित्वा मातरिश्वा मुखाद्वहेत् । शंसेद्दिनद्वयादर्वाक्प्रयाणं तस्य चाध्वनि

రెండు నాసామార్గాలను విడిచి ప్రాణవాయువు నోటిద్వారా ప్రవహిస్తే, అతడు చివరి మార్గంలో ప్రయాణం (మరణం) రెండు రోజులలోపే జరుగుతుందని ప్రకటించాలి.

Verse 7

अकस्मादेवयत्काले मृत्युः सन्निहितो भवेत् । चिंतनीयः प्रयत्नेन स कालो मृत्युभीरुणा

ఎప్పుడైతే అకస్మాత్తుగా మరణం సమీపించునో, అప్పుడు మరణభీతిగలవాడు ఆ కాలాన్ని ప్రయత్నంతో జాగ్రత్తగా ఆలోచించాలి; తద్వారా యథోచితంగా ఆచరించి అప్రమత్తంగా ఉండగలడు.

Verse 8

सूर्ये सप्तमराशिस्थे जन्मर्क्षस्थे निशाकरे । पौष्णः स कालो द्रष्टव्यो यदा याम्ये रविर्वहेत्

సూర్యుడు సప్తమ రాశిలో ఉండి, చంద్రుడు జన్మనక్షత్రంలో ఉన్నప్పుడు, దక్షిణ (కుడి) నాసారంధ్రం ద్వారా ‘సౌర’ శ్వాస ప్రవహిస్తే—ఆ సమయాన్ని ‘పౌష్ణ’ కాలముగా గుర్తించి దర్శించవలెను.

Verse 9

अकस्माद्वीक्षते यस्तु पुरुषं कृष्णपिंगलम् । तस्मिन्नेव क्षणेऽरूपं स जीवेद्वत्सरद्वयम्

ఎవరైనా అకస్మాత్తుగా కృష్ణ-పింగళ (నలుపు-పసుపు ఛాయ) వర్ణమున్న పురుషుణ్ణి చూచినయెడల, ఆ క్షణం నుంచే—నిమిత్తం సూక్ష్మమై అరూపమైనా—అతని ఆయువు రెండు సంవత్సరాలే అని చెప్పబడుతుంది.

Verse 10

यस्य बीजं मलं मूत्रं क्षुतं मूत्रं मलं तु वा । इहैकदा पतेद्यस्य अब्दं तस्यायुरिष्यते

ఎవరి వీర్యం, మలం, మూత్రం, లేదా తుమ్ము (మూత్రం గానీ మలం గానీ తోడు) ఇక్కడ అనుకోకుండా ఒక్కసారి అయినా వెలువడితే, అతని మిగిలిన ఆయువు ఒక సంవత్సరమని భావించబడుతుంది.

Verse 12

व्यभ्रेह्नि वारिपूर्णास्यः पृष्ठीकृत्य दिवाकरम् । फूत्कृत्याश्विंद्रचापं न पश्येत्षण्मासजीवितः

మేఘరహిత దినమున ఎవడైనా నోటిలో నీరు నింపుకొని సూర్యునికి వెనుకగా తిరిగి ఊదినప్పుడు, ఇంద్రధనుస్సు కనబడకపోతే—అతడు ‘షణ్మాసజీవి’ (ఆరు నెలల ఆయువు) అని చెప్పబడును.

Verse 13

अरुंधतीं ध्रुवं चैव विष्णोस्त्रीणिपदानि च । आसन्नमृत्युर्नोपश्येच्चतुर्थं मातृमंडलम्

మరణం సమీపించినవాడు అరుంధతీని, ధ్రువుని, విష్ణువు యొక్క మూడు పాదములను (త్రివిక్రమం) చూడలేడు; అలాగే నాలుగవది—మాతృమండలమును కూడా దర్శించలేడు.

Verse 14

अरुंधती भवेज्जिह्वा ध्रुवो नासाग्रमुच्यते । विष्णोः पदानि भ्रूमध्ये नेत्रयोर्मातृमंडलम्

జిహ్వ అరుంధతిలా కనిపించి, ముక్కు కొన ధ్రువమని చెప్పబడితే; భ్రూమధ్యంలో విష్ణుపాదచిహ్నాలు, నేత్రాలలో మాతృమండలం దర్శనమైతే—ఇవి మరణ సమీపాన్ని సూచించే అపశకున లక్షణాలు.

Verse 15

वेत्ति नीलादिवर्णस्य कटम्लादिरसस्यहि । अकस्मादन्यथाभावं षण्मासेन स मृत्युभाक्

నీలాది వర్ణాలు, కటు–ఆమ్లాది రుచులు అకస్మాత్తుగా భిన్నంగా మారినట్లు అనుభవిస్తే, ఆ మనిషి ఆరు నెలల్లో మరణభాగ్యుడు అవుతాడు.

Verse 16

षण्मासमृत्योर्मर्त्यस्य कंठोष्ठरसना रदाः । शुष्यंति सततं तद्वद्विच्छायास्तालुपंचमाः

ఆరు నెలల్లో మరణించబోయే మానవునికి కంఠం, పెదవులు, జిహ్వ, పళ్లు ఎల్లప్పుడూ ఎండిపోతాయి; అలాగే ఐదవది అయిన తాలువు కాంతి కోల్పోయి సహజ వర్ణఛాయను విడిచిపెడుతుంది.

Verse 17

रेतः करजनेत्रांता नीलिमानं भजंति चेत् । तर्हि कीनाशनगरीं षष्ठेमासि व्रजेन्नरः

వీర్యం, గోర్లు, కళ్ల మూలలు నీలిమను పొందితే, అప్పుడు ఆ మనిషి ఆరవ నెలలో యముని నగరమైన యమపురికి చేరుతాడు.

Verse 19

द्रुतमारुह्यशरठस्त्रिवर्णो यस्य मस्तके । प्रयाति याति तस्यायुः षण्मासेन परिक्षयम्

ఎవరి తలపై వేగంగా ఎక్కి త్రివర్ణ బల్లి వెంటనే వెళ్లిపోతుందో, అతని ఆయువు ఆరు నెలల్లో క్షీణించి పరిపూర్ణంగా తరుగుతుంది.

Verse 20

सुस्नातस्यापि यस्याशु हृदयं परिशुष्यति । चरणौ च करौ वापि त्रिमासं तस्य जीवितम्

బాగా స్నానం చేసినప్పటికీ ఎవరి హృదయప్రదేశం త్వరగా ఎండిపోతుందో, అలాగే పాదాలు గాని చేతులు గాని కూడా శుష్కమవుతాయో—ఆ మనిషి జీవితం మూడు నెలల వరకే నిలుస్తుంది।

Verse 21

प्रतिबिंबं भवेद्यस्य पदखंडपदाकृति । पांसौ वा कर्दमे वापि पंचमासान्स जीवति

ధూళిలో గానీ బురదలో గానీ ఎవరి ప్రతిబింబం పాదాలు విరిగినట్లుగా లేదా వికృతంగా కనిపిస్తుందో—అతడు కేవలం ఐదు నెలలే జీవిస్తాడు।

Verse 22

छाया प्रकंपते यस्य देहबंधेपि निश्चले । कृतांतदूता बध्नंति चतुर्थे मासि तं नरम्

దేహం నిశ్చలంగా ఉన్నప్పటికీ ఎవరి నీడ కంపిస్తుందో—కృతాంతుడు (మరణం) యొక్క దూతలు నాల్గవ నెలలో ఆ మనిషిని బంధిస్తారు।

Verse 23

निजस्य प्रतिबिंबस्य नीराज्यमुकुरादिषु । उत्तमांगं न यः पश्येत्समासेन विनश्यति

నిర్మలమైన అద్దం మొదలైన వాటిలో తన ప్రతిబింబంలోని ఉత్తమాంగం (శిరస్సు) ఎవరికీ కనిపించదో—అతడు ఒక నెలలోనే నశిస్తాడు।

Verse 24

मतिर्भ्रश्येत्स्खलेद्वाणी धनुरैद्रं निरक्षितै । रात्रौ चंद्रद्वयं चापि दिवा द्वौ च दिवाकरौ

బుద్ధి భ్రంశమై, మాట తడబడుతూ, వర్షం లేకుండానే ఇంద్రధనస్సు కనిపించి; రాత్రి రెండు చంద్రులు, పగలు రెండు సూర్యులు కనిపిస్తే—ఇవి ఘోరమైన అపశకున సూచనలు।

Verse 25

दिवा च तारकाचक्रं रात्रौ व्योमवितारकम् । युगपच्च चतुर्दिक्षु शाक्रं कोदंडमंडलम्

పగటిపూట నక్షత్రచక్రం కనిపించుట, రాత్రి ఆకాశం అసహజంగా నక్షత్రాలతో నిండిపోవుట, అలాగే నాలుగు దిక్కులలో ఒకేసారి ఇంద్రధనుస్సు వృత్తమండలం దర్శనమగుట—ఇవి ఇక్కడ అపశకునోత్పాతలక్షణాలుగా చెప్పబడును।

Verse 26

भूरुहे भूधराग्रे च गंधर्वनगरालयम् । दिवापिशाच नृत्यं च एते पंचत्वहेतवः

చెట్టుపై గానీ పర్వతశిఖరంపై గానీ ‘గంధర్వనగరం’ (మృగతృష్ణాసదృశ దృశ్యం) దర్శనమగుట, అలాగే పగటిపూటే పిశాచనృత్యం కనిపించుట—ఇవి మరణానికి (పంచత్వానికి) కారణలక్షణాలుగా చెప్పబడినవి।

Verse 27

सर्वेष्वेतेषु चिह्नेषु यद्येकमपि वीक्षते । तदा मासावधिं मृत्युः प्रतीक्षेत न चाधिकम्

ఈ లక్షణాలన్నిటిలో ఏదైనా ఒక్కటైనా ఎవడు చూచినయెడల, మరణము ఒక నెలవరకే వేచియుంటుంది—అదికముగా కాదు।

Verse 28

करावरुद्ध श्रवणः शृणोति न यदा ध्वनिम् । स्थूलः कृशः कृशस्थूलस्तदामासान्निवर्तते

చేతులతో చెవులను మూసుకున్నప్పటికీ శబ్దం వినిపించకపోవుట, అలాగే శరీరం ఎప్పుడో స్థూలంగా, ఎప్పుడో కృశంగా, లేదా విచిత్రంగా కృశ-స్థూలంగా మారుట—అప్పుడు కొన్ని నెలలలోనే ప్రాణము ఉపసంహరించబడును।

Verse 29

यः पश्येदात्मनश्छायां दक्षिणाशा समाश्रिताम् । दिनानि पंच जीवित्वा पंचत्वमुपयाति सः

ఎవడు తన నీడను దక్షిణ దిశను ఆశ్రయించి వాలినట్లు చూచునో, వాడు ఐదు దినములు మాత్రమే జీవించి పంచత్వము (మరణము) పొందును।

Verse 30

प्रोह्यते भक्ष्यते वापि पिशाचासुरवायसैः । भूतैः प्रेतैः श्वभिर्गृध्रैर्गोमायुखरसूकरैः

పిశాచులు, అసురులు, కాకులు, భూతప్రేతాలు, కుక్కలు, గద్దలు, నక్కలు, గాడిదలు, పందులు మొదలైనవారు ఎవ్వరినైనా లాగుతూ లేదా తింటూ కనిపిస్తే—అది అత్యంత ఘోర అపశకునం.

Verse 31

रासभैः करभैः कीशैः श्वेनैरश्वतरैर्बकैः । स्वप्ने स जीवितं त्यक्त्वा वर्षांते यममीक्षते

స్వప్నంలో గాడిదలు, ఒంటెలు, కోతులు, కుక్కలు, ఖచ్చర్లు, కొంగలు చుట్టుముట్టినట్లు (లేదా వేధించినట్లు) కనిపిస్తే—అతడు ప్రాణం విడిచి సంవత్సరాంతానికి యముని దర్శిస్తాడు.

Verse 32

गंधपुष्पांशुकैः शोणैः स्वां तनुं भूषितां नरः । यः पश्येत्स्वप्नसमये सोऽष्टौ मासाननित्यहो

స్వప్నసమయంలో ఎవడైనా తన శరీరాన్ని ఎర్రని సుగంధాలు, పుష్పాలు, వస్త్రాలతో అలంకరించబడినట్లు చూస్తే—అయ్యో, అతడు అనిత్యుడు; (ఇంకా) ఎనిమిది నెలలే శేషం.

Verse 33

पांसुराशि च वल्मीकं यूपदंडमथापि वा । योधिरोहति वै स्वप्ने स षष्ठे मासि नश्यति

స్వప్నంలో ఎవడైనా ధూళి కుప్ప, వల్మీకం (చీమల పుట్ట) లేదా యూపదండం (యజ్ఞస్తంభం) మీద ఎక్కితే—అతడు ఆరవ నెలలో నశిస్తాడు.

Verse 34

रासभारूढमात्मानं तैलाभ्यक्तं च मुंडितम् । नीयमानं यमाशां यः स्वप्ने पश्येत्स्वपूर्वजान्

స్వప్నంలో ఎవడైనా తనను గాడిదపై ఎక్కించి, నూనె రాసి, తల ముండనం చేసి, యమదిశ వైపు తీసుకెళ్తున్నట్లు చూసి, తన పరలోకగత పితృదేవతలను కూడా చూస్తే—అది సమీప మరణానికి ఘోర సూచనం.

Verse 35

स्वमौलौ स्वतनौ वापि यः पश्येत्स्वप्नगो नरः । तृणानि शुष्ककाष्ठानि षष्ठे मासि न तिष्ठति

స్వప్నంలో మనిషి తన తలపై గాని తన దేహంపై గాని గడ్డి మరియు ఎండిన కట్టెల ముక్కలు చూసినయెడల, అతడు ఆరవ నెల వరకు జీవించడు—ఇది మరణలక్షణం.

Verse 36

लोहदंडधरं कृष्णं पुरुषं कृष्णवाससम् । स्वयं योग्रे स्थितं पश्येत्स त्रीन्मासान्न लंघयेत्

స్వప్నంలో నల్లవస్త్రధారి, ఇనుప దండం పట్టుకున్న, యోకె/ధురి వద్ద నిలిచిన నల్ల మనిషి కనిపిస్తే, అతడు మూడు నెలలు దాటడు—మరణసూచన.

Verse 37

काली कुमारी यं स्वप्ने बद्नीयाद्बाहु पाशकैः । स मासेन समीक्षेत नगरींशमनोषिताम्

స్వప్నంలో కాళీలా కనిపించే కన్య ఒకరిని భుజాల చుట్టూ పాశాలతో బంధిస్తే, అతడు ఒక నెలలోనే శమనుడు (యముడు) నివసించే నగరాన్ని దర్శిస్తాడు—అంటే యమలోకప్రాప్తి.

Verse 38

नरो यो वानरारूढो यायात्प्राचीदिशं स्वपन् । दिनैः स पंचभिरेव पश्येत्संयमिनीं पुरीम्

స్వప్నంలో మనిషి కోతిపై ఎక్కి తూర్పు దిశగా ప్రయాణిస్తే, అతడు కేవలం ఐదు రోజుల్లోనే సంయమినీ పురి—యముని నగరం—ను దర్శిస్తాడు.

Verse 39

कृपणोपि वदान्यः स्याद्वदान्यः कृपणो यदि । प्रकृतेर्विकृतिश्चेत्स्यात्तदा पंचत्वमृच्छति

కృపణుడైనా దానశీలుడవడం, లేదా దానశీలుడు కృపణుడవడం—అంటే సహజ స్వభావంలో వికృతి కలగడం—జరిగితే, అతడు పంచత్వం (పంచభూతలయంలో లయం), అనగా మరణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 40

एतानि कालचिह्नानि संत्यन्यानि बहून्यपि । ज्ञात्वाभ्यसेन्नरो योगमथवाकाशिकां श्रयेत्

ఇవి కాలము (మరణము) యొక్క సూచకచిహ్నాలు; వీటికి తోడు మరెన్నో ఉన్నాయి. వాటిని తెలిసికొని మనిషి యోగాభ్యాసం చేయాలి, లేక కాశికా (కాశీ) శరణు చేరాలి.

Verse 41

न कालवंचनोपायं मुनेन्यमवयाम्यहम् । विना मृत्युजयं काशीनाथं गर्भावरोधकम्

ఓ మునీ! కాలాన్ని మోసగించే ఉపాయం ఏదీ నేను చెప్పను—కేవలం కాశీనాథుడు, ‘మృత్యుంజయుడు’, గర్భప్రవేశాన్ని (పునర్జన్మను) అడ్డుకునేవాడు—ఆయనను తప్ప.

Verse 42

तावद्गर्जंति पापानि तावद्गर्जेद्यमो नृपः । यावद्विश्वेशशरणं नरो न निरतो व्रजेत्

పాపాలు అంతవరకే గర్జిస్తాయి, రాజు యముడూ అంతవరకే గర్జిస్తాడు—మనిషి విశ్వేశ (విశ్వేశ్వర) శరణంలో భక్తితో నిమగ్నుడయ్యే వరకు.

Verse 43

प्राप्तविश्वेश्वरावासः पीतोत्तरवहापयाः । स्पृष्ट विश्वेशसल्लिंगः कश्च याति न वंद्यताम्

విశ్వేశ్వరుని నివాసానికి చేరి, ఉత్తరవాహినీ గంగాజలాన్ని త్రాగి, విశ్వేశుని శుభలింగాన్ని స్పర్శించినవాడు—ఎవడు వందనీయుడు కాకపోతాడు?

Verse 44

करिष्येत्कुपितःकालः किंकाशीवासिनां नृणाम् । काले शिवः स्वयं कर्णे यत्र मंत्रोपदेशकः

కోపించిన కాలము కాశీలో నివసించే మనుష్యులకు ఏమి చేయగలదు? అక్కడ అంత్యక్షణంలో స్వయంగా శివుడు చెవిలో మంత్రోపదేశం చేస్తాడు.

Verse 45

यथा प्रयाति शिशुता कौमारं च यथा गतम् । सत्वरं गत्वरं तद्वद्यौवनं चापि वार्धकम

యథా శైశవం శీఘ్రముగా కౌమార్యంలో ప్రవేశించి, కౌమార్యమూ త్వరగా గడిచిపోతుందో, అలాగే యౌవనమూ వేగంగా తొలగిపోతుంది; దాని వెంటనే వార్ధక్యం చేరుతుంది।

Verse 46

यावन्नहि जराक्रांतिर्यावन्नेंद्रियवैक्लवम् । तावत्सर्वं फल्गुरूपं हित्वा काशीं श्रयेत्सुधीः

జరా ఇంకా ఆవరించని వరకు, ఇంద్రియాలు ఇంకా వైకల్యానికి లోనుకాని వరకు—అంతవరకు తుచ్ఛమైనదంతా విడిచి, సుధీ కాశీని శరణంగా ఆశ్రయించాలి।

Verse 47

अन्यानि काललक्ष्माणि तिष्ठंतु कलशोद्भव । जरैव प्रथमं लक्ष्म चित्रं तत्रापि भीर्नहि

ఓ కలశోద్భవా! కాలానికి చెందిన ఇతర లక్షణాలు ఉండనివ్వు; జరయే మొదటి, ప్రధాన లక్షణం. విచిత్రమేమంటే, అప్పటికీ జనులు భయపడరు।

Verse 48

पराभूतो हि जरया सर्वैश्च परिभूयते । हृततारुण्यमाणिक्यो धनहीनः पुमानिव

జరచే పరాభవింపబడిన మనిషి అందరిచేత అవమానింపబడతాడు; యౌవనమనే మాణిక్యం హరించబడినవాడై, ధనహీనుడిలా కనిపిస్తాడు।

Verse 49

सुतावाक्यं न कुर्वंति पत्नी प्रेमापि मुंचति । बांधवा नैव मन्यंते जरसाश्लेषितं नरम्

కొడుకులు అతని మాటను అనుసరించరు, భార్య కూడా ప్రేమను విడిచిపెడుతుంది; బంధువులు సైతం జర ఆలింగనం చేసిన ఆ మనిషిని గౌరవించరు।

Verse 50

आश्लिष्टं जरया दृष्ट्वा परयोषिद्विशंकिता । भवेत्पराङ्मुखी नित्यं प्रणयिन्यपि कामिनी

జరతో ఆలింగితుడైన పురుషుణ్ణి చూచి, పరస్త్రీ విషయంలో శంకతో భయపడే కామిని—ప్రేయసి అయినా—నిత్యం ముఖం తిప్పుకుంటుంది।

Verse 51

न जरा सदृशो व्याधिर्न दुःखं जरया समम् । कारयित्र्यपमानस्य जरैव मरणं नृणाम्

జరతో సమానమైన వ్యాధి లేదు, జరతో సమానమైన దుఃఖం లేదు; అవమానాన్ని కలిగించేది జరే, మనుష్యులకు జరే మరణమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 52

न जीयते तथा कालस्तपसा योगयुक्तिभिः । यथा चिरेणकालेन काशीवासाद्विजीयते

తపస్సు లేదా యోగసాధనలతో కాలం అలా జయించబడదు; దీర్ఘకాలంలో కాశీవాసం ద్వారా కాలం జయించబడుతుంది।

Verse 53

विनायज्ञैर्विनादानैर्विना व्रतजपादिभिः । विनातिपुण्यसंभारैः कः काशीं प्राप्तुमीहते

యజ్ఞాలు లేక, దానాలు లేక, వ్రత-జపాదులు లేక—మహా పుణ్యసంచయం లేక—కాశీని పొందాలని ఎవరు ఆశించగలరు?

Verse 54

काशीप्राप्तिरयं योगःकाथीप्राप्तिरिदं तपः । काशीप्राप्तिरिदं दानं काशीप्राप्तिः शिवैकता

ఈ యోగమే కాశీప్రాప్తి, ఈ తపస్సే కాశీప్రాప్తి; ఈ దానమే కాశీప్రాప్తి, శివైక్యతే కాశీప్రాప్తి.

Verse 55

कः कलिकोथवा कालः का जरा किं च दुष्कृतम् । का रुजः केंतराया वा श्रिता वाराणसी यदि

ఎవడు వారాణసిని శరణు పొందినాడో, అతనిపై కలికి ఏమి బలం? కాలానికి ఏమి అధికారము? అప్పుడు ముసలితనం ఏమిటి, పాపం ఏమిటి, రోగములు మరియు విఘ్నములు ఏవి? కాశీనే నిజమైన ఆశ్రయమైతే।

Verse 56

कलिस्तानेव बाधेत कालस्तांश्च जिघांसति

కలి తన స్థలంలోనే బాధిస్తుంది; కాలమూ వారినే సంహరించదలచుతుంది. కాశీ శరణాగతులపై వారి అధికారము నిలవదు।

Verse 57

एनांसि तांश्च बाधंते ये न काशीं समाश्रिताः । काशीसमाश्रिता यैश्च यैश्च विश्वेश्वरोर्चितः । तारकं ज्ञानमासाद्य ते मुक्ताः कर्मपाशतः

కాశీని ఆశ్రయించని వారిని పాపాలు బాధిస్తాయి. కానీ కాశీలో నివసించి విశ్వేశ్వరుని ఆరాధించే వారు తారకజ్ఞానాన్ని పొందీ కర్మపాశమునుండి విముక్తులవుతారు।

Verse 58

धनिनो न तथा सौख्यं प्राप्नुवंति नराः क्वचित् । यथा निधनतः काश्यां लभते सुखमव्ययम्

ధనవంతులు ఎక్కడా అంతటి సుఖాన్ని పొందరు; కాశీలో దేహత్యాగం చేయుటవలన లభించే అవ్యయ ఆనందం వంటిది మరొకటి లేదు।

Verse 59

वरं काशीसमावासी नासीनो द्युसदां पदम् । दुःखांतं लभते पूर्वः सुखांतं लभते परः

దేవస్థానంలో కూర్చున్నవాడికన్నా కాశీవాసి శ్రేష్ఠుడు. మొదటివాడు దుఃఖాంతాన్ని పొందుతాడు; రెండవాడు సుఖాంతాన్నే పొందుతాడు।

Verse 60

स्थितोपि भगवनीशो मंदरं चारुकंदरम् । काशीं विना रतिं नाऽप दिवोदासनृपोषिताम्

మనోహర గుహలతో కూడిన మందర పర్వతంలో నివసించినప్పటికీ, భగవానీశ్వరుడు కాశీ లేకుండా రతిని పొందలేదు; ఆ కాలంలో కాశీని రాజు దివోదాసుడు పాలించుచుండెను।