देवस्तुतिः (Devastuti) — Hymn/Praise of the Devas

Verse 1

व्यास उवाच । ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ वद मे वदतां वर । ततः किमभवद्देवाः कथं च सुखिनोऽभवन्

వ్యాసుడు అన్నాడు: ఓ బ్రహ్మపుత్రా, ఓ మహాప్రాజ్ఞా, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా! నాకు చెప్పుము—ఆ తరువాత ఏమి జరిగింది? దేవతలు ఎలా సుఖశాంతులు పొందారు?

Verse 2

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని పంచమ యుద్ధఖండంలో ‘దేవస్తుతి’ అనే ద్వితీయ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । अथ तत्प्रभया दग्धा देवा हीन्द्रादयस्तथा । संमंत्र्य दुःखितास्सर्वे ब्रह्माणं शरणं ययुः

సనత్కుమారుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ ప్రభవల్ల దగ్ధులై ఇంద్రాది సమస్త దేవతలు దుఃఖితులై, పరస్పరం మంత్రించి శరణార్థం బ్రహ్మను ఆశ్రయించిరి।

Verse 4

नत्वा पितामहं प्रीत्या परिक्षिप्ताखिलास्सुराः । दुःखं विज्ञापयामासुर्विलोक्यावसरं ततः

పితామహ బ్రహ్మను భక్తితో నమస్కరించి, చుట్టూ సమవేతమైన సమస్త దేవతలు తగిన సందర్భం చూసి తమ దుఃఖాన్ని వినవించిరి।

Verse 5

देवा ऊचुः । धातस्त्रिपुरनाथेन सतारकसुतेन हि । सर्वे प्रतापिता नूनं मयेन त्रिदिवौकसः

దేవులు పలికిరి— ఓ ధాతా (బ్రహ్మా)! త్రిపురనాథుడు, తారకుని కుమారుడు, అలాగే మయుడు—వీరివల్ల మేము స్వర్గవాసులమంతా నిశ్చయంగా తీవ్రంగా పీడింపబడ్డాము.

Verse 6

अतस्ते शरणं याता दुःखिता हि विधे वयम् । कुरु त्वं तद्वधोपायं सुखिनस्स्याम तद्यथा

అందువల్ల, ఓ విధాతా (బ్రహ్మా)! మేము దుఃఖితులమై మీ శరణు వచ్చాము. అతని వధకు ఉపాయాన్ని మీరు చేయండి, తద్వారా మేము మునుపటిలా సుఖించగలుగుదుము.

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । इति विज्ञापितो देवैर्विहस्य भवकृद्विधिः । प्रत्युवाचाथ तान्सर्वान्मयतो भीतमानसान्

సనత్కుమారుడు చెప్పెను— దేవులు ఇలా విన్నవించగా లోకకర్త విధి (బ్రహ్మా) చిరునవ్వు నవ్వి, మయుని వల్ల భయపడిన మనస్సులైన వారందరికీ ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । न भेतव्यं सुरास्तेभ्यो दानवेभ्यो विशेषतः । आचक्षे तद्वधोपायं शिवं शर्वः करिष्यति

బ్రహ్మా పలికెను— ఓ దేవులారా! ముఖ్యంగా ఆ దానవులనుబట్టి భయపడకండి. వారి వధకు ఉపాయాన్ని నేను చెబుతాను; శుభకార్యాన్ని శర్వస్వరూపుడైన శివుడే నిర్వహిస్తాడు.

Verse 9

मत्तो विवर्धितो दैत्यो वधं मत्तो न चार्हति । तथापि पुण्यं वर्द्धैत नगरे त्रिपुरे पुनः

నా చేత పోషింపబడి బలపడిన ఈ దైత్యుడు నా చేత వధింపబడుటకు అర్హుడు కాదు. అయినా త్రిపుర నగరంలో మళ్లీ పుణ్యమూ మంగళమూ వృద్ధి చెందుగాక।

Verse 10

शिवं च प्रार्थयध्वं वै सर्वे देवास्सवासवाः । सर्वाधीशः प्रसन्नश्चेत्स वः कार्यं करिष्यति

కాబట్టి ఇంద్రునితో కూడిన మీ దేవతలందరూ నిశ్చయంగా శివుని ప్రార్థించండి. సర్వాధీశుడు ప్రసన్నుడైతే మీ కార్యాన్ని ఆయన నెరవేర్చుతాడు.

Verse 11

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य विधेर्वाणीं सर्वे देवास्सवासवाः । दुखितास्ते ययुस्तत्र यत्रास्ते वृषभध्वजः

సనత్కుమారుడు అన్నాడు— విధాత బ్రహ్మ వాక్యాన్ని ఇలా విని, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలందరూ దుఃఖించి, వృషభధ్వజుడైన భగవాన్ శివుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు.

Verse 12

प्रणम्य भक्त्या देवेशं सर्वे प्रांजलयस्तदा । तुष्टुवुर्विनतस्कंधाश्शंकरं लोकशंकरम्

అప్పుడు వారందరూ దేవేశ్వరునికి భక్తితో నమస్కరించి, అంజలి ఘటించి నిలబడి, తల వంచి లోకమంగళకరుడైన శంకరుని స్తుతించారు.

Verse 13

देवा ऊचुः । नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टि विधायिने । नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे

దేవులు పలికిరి—హిరణ్యగర్భా, సమస్త సృష్టిని విధించే వానికి నమస్కారం. స్థితి-పాలనకర్తవైన నీకు నమస్కారం; హే విష్ణూ, హే ప్రభవిష్ణూ, ప్రణామము.

Verse 14

नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे । निर्गुणाय नमस्तुभ्यं शिवायामित तेजसे

హరస్వరూపా, సమస్త భూతసంహారకర్తవైన నీకు నమస్కారం. నిర్గుణుడవైన, అపార తేజస్సుగల శివునికి ప్రణామము.

Verse 15

अवस्थारहितायाथ निर्विकाराय वर्चसे । महाभूतात्मभूताय निर्लिप्ताय महात्मने

అవస్థలకు అతీతుడైన, నిర్వికారుడైన, తేజోమయుడైన; మహాభూతాల అంతరాత్మగా ఉండి కూడా వాటికి అలిప్తుడైన ఆ పరమ మహాత్మకు నమస్కారం।

Verse 16

नमस्ते भूतपतये महाभारसहिष्णवे । तृष्णाहराय निर्वैराकृतये भूरितेजसे

హే భూతపతీ! మహాభారాన్ని సహించువాడా, తృష్ణను హరించువాడా, వైరం లేని స్వరూపుడా, అపార తేజస్సుతో ప్రకాశించువాడా—నీకు నమస్కారం।

Verse 17

महादैत्यमहारण्यनाशिने दाववह्नये । दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शूलपाणये

హే శూలపాణీ! మహాదైత్య మహారణ్యాన్ని నాశనం చేసే దావాగ్ని వంటివాడా, దైత్య వృక్షాలను నరికే గొడ్డలి వంటివాడా—నీకు నమస్కారం।

Verse 18

महादनुजनाशाय नमस्ते परमेश्वर । अम्बिकापतये तुभ्यं नमस्सर्वास्त्रधारक

హే పరమేశ్వరా! మహాదనుజులను నాశనం చేసేవాడా, అంబికాపతీ, సమస్త అస్త్రాలను ధరించి అధిపతిగా ఉన్నవాడా—నీకు నమస్కారం।

Verse 19

नमस्ते पार्वतीनाथ परमात्मन्महेश्वर । नीलकंठाय रुद्राय नमस्ते रुद्ररूपिणे

హే పార్వతీనాథా, పరమాత్మ మహేశ్వరా! హే నీలకంఠ రుద్రా! రుద్రస్వరూపుడా—నీకు నమస్కారం।

Verse 20

नमो वेदान्तवेद्याय मार्गातीताय ते नमः । नमोगुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जिते

వేదాంతముచే తెలిసియగు, సమస్త మార్గాలకు అతీతుడవైన నీకు నమస్కారం. గుణస్వరూపుడవు, గుణాధిపతివు, అయినా గుణాతీతుడవు—నీకు నమస్కారం.

Verse 21

महादेव नमस्तुभ्यं त्रिलोकीनन्दनाय च । प्रद्युम्नायानिरुद्धाय वासुदेवाय ते नमः

హే మహాదేవా! త్రిలోకానందకరుడా, నీకు నమస్కారం. ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధ, వాసుదేవ స్వరూపుడవైన నీకే నా ప్రణామము.

Verse 22

संकर्षणाय देवाय नमस्ते कंसनाशिने । चाणूरमर्दिने तुभ्यं दामोदर विषादिने

హే దేవ సంకర్షణా! కంసనాశకుడా, నీకు నమస్కారం. చాణూరమర్దకుడా దామోదరా, లోకవిషాదాన్ని హరించువాడా, నీకు ప్రణామము.

Verse 23

हृषीकेशाच्युत विभो मृड शंकर ते नमः । अधोक्षज गजाराते कामारे विषभक्षणः

హే సర్వవ్యాపి ప్రభూ! హృషీకేశా, అచ్యుతా; హే మృడా, శంకరా, నీకు నమస్కారం. హే అధోక్షజా, గజారే, కామారే, విషభక్షకా—నీకు ప్రణామము.

Verse 24

नारायणाय देवाय नारायणपराय च । नारायणस्वरूपाय नाराणयतनूद्भव

దేవ నారాయణునికి నమస్కారం; నారాయణపరుడికీ నమస్కారం. నారాయణ స్వరూపునికీ నమస్కారం; నారాయణ తను నుండి ఉద్భవించినవానికీ నమస్కారం.

Verse 25

नमस्ते सर्वरूपाय महानरकहारिणे । पापापहारिणे तुभ्यं नमो वृषभवाहन

హే సర్వరూపుడా! మహానరకహారిణీ! పాపాపహారిణీ! నీకు నమస్కారం; హే వృషభవాహనుడా (నందివాహన శివా), నీకు నమో నమః।

Verse 26

क्षणादिकालरूपाय स्वभक्तबलदायिने । नानारूपाय रूपाय दैत्यचक्रविमर्दिने

క్షణం మొదలుకొని కాలస్వరూపుడైనవాడా, స్వభక్తులకు బలమిచ్చేవాడా, ఇష్టానుసారం నానారూపాలు ధరించేవాడా, దైత్యచక్రసమూహాన్ని మర్దించేవాడా—నీకు నమస్కారం।

Verse 27

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । सहस्रमूर्त्तये तुभ्यं सहस्रावयवाय च

బ్రాహ్మణ్యదేవుడైన ధర్మరక్షక ప్రభువుకు నమస్కారం; గో-బ్రాహ్మణ హితకారుడైన నీకు నమస్కారం. సహస్రమూర్తివైన నీకు నమో, సహస్రావయవుడైన నీకు నమస్కారం।

Verse 28

धर्मरूपाय सत्त्वाय नमस्सत्त्वात्मने हर । वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च

హే హరా! ధర్మస్వరూపుడవైన, శుద్ధ సత్త్వమయుడవైన, సత్త్వాత్ముడవైన నీకు నమస్కారం. వేదములచే తెలిసే స్వరూపుడవైన, వేదప్రియుడవైన ప్రభువుకు నమో నమః।

Verse 29

नमो वेदस्वरूपाय वेदवक्त्रे नमो नमः । सदाचाराध्वगम्याय सदाचाराध्वगामिने

వేదస్వరూపుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం; వేదాన్ని ప్రకటించే వేదవక్తకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. సదాచార మార్గమున పొందదగినవాడికి నమస్కారం, స్వయంగా సదాచార పథమున నడిచేవాడికీ నమస్కారం।

Verse 30

विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमस्सत्यमयाय च । सत्यप्रियाय सत्याय सत्यगम्याय ते नमः

హే విశాలంగా ప్రసిద్ధుడైన ప్రభూ, నీకు నమస్కారం; సత్యస్వరూపుడవైన నీకూ నమస్కారం. సత్యప్రియుడవు, స్వయంగా సత్యమవు, సత్యద్వారానే పొందదగినవు—నీకు నమస్కారం.

Verse 31

नमस्ते मायिने तुभ्यं मायाधीशाय वै नमः । ब्रह्मगाय नमस्तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मजाय च

హే మాయాధారి, నీకు నమస్కారం; మాయాధీశ్వరుడవైన నీకూ నమస్కారం. బ్రహ్మదేవునిచే గానముచేయబడువాడా, నీకు నమస్కారం; పరబ్రహ్మమూ, బ్రహ్మకు జనకుడవైన నీకు నమస్కారం.

Verse 32

तपसे ते नमस्त्वीश तपसा फलदायिने । स्तुत्याय स्तुतये नित्यं स्तुतिसंप्रीतचेतसे

హే ఈశ్వరా, నీ తపస్సుకు నమస్కారం; తపస్సు ద్వారా ఫలమిచ్చే నీకు నమస్కారం. స్తుత్యుడవు, స్తుతిరూపుడవు; స్తోత్రాలతో నిత్యం ప్రీతిచెందే హృదయముగల నీకు నేను ఎల్లప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

Verse 33

श्रुत्याचारप्रसन्नाय स्तुत्याचारप्रियाय च । चतुर्विधस्वरूपाय जलस्थलजरूपिणे

వేదోక్త ఆచారంతో ప్రసన్నుడై, స్తోత్ర-స్తుతి నియమాచారాన్ని ప్రేమించే, చతుర్విధ స్వరూపుడై, జలజ-స్థలజ మరియు ఉభయజ రూపాలు ధరించే పరమేశ్వర శివునికి నమస్కారం।

Verse 34

सर्वे देवादयो नाथ श्रेष्ठत्वेन विभूतयः । देवानामिन्द्ररूपोऽसि ग्रहाणां त्वं रविर्मतः

హే నాథా! సమస్త దేవాదులు తమ శ్రేష్ఠత్వంలో మీ విభూతులే. దేవుల్లో మీరు ఇంద్రరూపుడిగా భావింపబడతారు; గ్రహాల్లో మీరు రవిగా (సూర్యుడిగా) గౌరవింపబడతారు.

Verse 35

सत्यलोकोऽसि लोकानां सरितां द्युसरिद्भवान् । श्वेतवर्णोऽसि वर्णानां सरसां मानसं सरः

లోకాలలో నీవు సత్యలోకం; నదులలో నీవు దివ్య నది. వర్ణాలలో నీవు శ్వేతవర్ణం; సరస్సులలో నీవు పవిత్ర మానస సరోవరం.

Verse 36

शैलानां गिरिजातातः कामधुक्त्वं च गोषु ह । क्षीरोदधिस्तु सिन्धूनां धातूनां हाटको भवान्

హే గిరిజాతాత! పర్వతాలలో నీవు హిమవంతుడైన శైలజుడవు; గోవులలో నీవు కామధేనురూప కామధుక్; సింధువులలో నీవు క్షీరసాగరం; ధాతువులలో నీవు శుద్ధ హాటక స్వర్ణం. సర్వత్ర నీవే శ్రేష్ఠ శివుడు.

Verse 37

वर्णानां ब्राह्मणोऽसि त्वं नृणां राजासि शंकर । मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं तीर्थानां तीर्थराड् भवान्

హే శంకరా! వర్ణాలలో నీవు బ్రాహ్మణస్వరూపుడవు; మనుష్యులలో నీవు రాజవు. ముక్తిక్షేత్రాలలో నీవే కాశీ; తీర్థాలలో నీవే తీర్థరాజు.

Verse 38

उपलेषु समस्तेषु स्फटिकस्त्वं महेश्वर । कमलस्त्वं प्रसूनेषु शैलेषु हिमवांस्तथा

హే మహేశ్వరా! సమస్త రాళ్లలో నీవు స్ఫటికం; పుష్పాలలో నీవు కమలం; పర్వతాలలో నీవు హిమవాన్ (హిమాలయం).

Verse 39

भवान्वाग्व्यवहारेषु भार्गवस्त्वं कविष्वपि । पक्षिष्वेवासि शरभः सिंहो हिंस्रेषु संमतः

వాక్వ్యవహారంలో, ఆచరణలో నీవు భార్గవసముడు; కవులలోనూ నీవు ప్రసిద్ధుడు. పక్షులలో నీవు శరభ; హింస్ర జంతువులలో నీవు సింహుడిగా సమ్మతుడవు.

Verse 40

शालग्रामशिला च त्वं शिलासु वृषभध्वज । पूज्य रूपेषु सर्वेषु नर्मदालिंगमेव हि

హే వృషభధ్వజ మహాదేవా! శిలలలో నీవే శాలగ్రామశిల; సమస్త పూజ్యరూపాలలో నీవే నర్మదా లింగము, పరమారాధ్యుడు।

Verse 41

नन्दीश्वरोऽसि पशुषु वृषभः परमेश्वर । वेदेषूपनिषद्रूपी यज्वनां शीतभानुमान्

హే పరమేశ్వరా! సమస్త జీవులలో నీవే నందీశ్వరుడు; పశువులలో నీవే వృషభుడు. వేదాలలో నీవు ఉపనిషత్తుల సారరూపం; యజ్ఞకర్తలకు నీవు శీతకిరణ చంద్రుడు, మంగళం పోషణం ప్రసాదించేవాడు।

Verse 42

प्रतापिनां पावकस्त्वं शैवानामच्युतो भवान् । भारतं त्वं पुराणानां मकारोऽस्यक्षरेषु च

హే ప్రభూ! ప్రతాపవంతులలో నీవే పావకుడు (అగ్ని); శైవభక్తులలో నీవే అచ్యుతుడు, అచలుడు. పురాణాలలో నీవు భారతంలా మహత్తరుడు; అక్షరాలలో నీవే ‘మ’కారం—బీజరూపం।

Verse 43

प्रणवो बीजमंत्राणां दारुणानां विषं भवान् । व्योमव्यप्तिमतां त्वं वै परमात्मासि चात्मनाम्

హే దేవా! బీజమంత్రాల మూలం నీవే ప్రణవం (ఓం); దారుణమైన భయంకరాలలో నీవే విషస్వరూపం. ఆకాశంలా వ్యాపించినవారికి నీవే పరమాత్మ; సమస్త ఆత్మలలో నీవే అంతరాత్మ।

Verse 44

इन्द्रियाणां मनश्च त्वं दानानामभयं भवान् । पावनानां जलं चासि जीवनानां तथामृतम्

హే శివా! ఇంద్రియాలను నియంత్రించే మనస్సు నీవే; దానాలలో నీవే అభయదానం. పవిత్రకారకాలలో నీవే జలం; జీవులకు నీవే అమృతం, మోక్షప్రదుడు।

Verse 45

लाभानां पुत्रलाभोऽसि वायुर्वेगवतामसि । नित्यकर्मसु सर्वेषु संध्योपास्तिर्भवान्मता

లాభములన్నిటిలో నీవు పుత్రలాభమవు; వేగవంతులలో నీవే వాయువవు. సమస్త నిత్యకర్మలలో నీవు సంధ్యోపాసనగా భావింపబడుచున్నావు.

Verse 46

क्रतूनामश्वमेधोऽसि युगानां प्रथमो युगः । पुष्यस्त्वं सर्वधिण्यानाममावास्या तिथिष्वसि

క్రతువులలో నీవు అశ్వమేధము; యుగములలో నీవు ప్రథమ యుగము. సమస్త పుష్టికర శుభశక్తులలో నీవు పుష్యము, తిథులలో నీవు అమావాస్యవు.

Verse 47

सर्वर्तुषु वसंतस्त्वं सर्वपर्वसु संक्रमः । कुशोऽसि तृणजातीनां स्थूलवृक्षेषु वै वटः

సర్వ ఋతువులలో నీవు వసంతము; సర్వ పర్వకాలములలో నీవు సంక్రమము. తృణజాతులలో నీవు కుశము, మహావృక్షములలో నీవు వటవృక్షము.

Verse 48

योगेषु च व्यतीपातस्सोमवल्ली लतासु च । बुद्धीनां धर्मबुद्धिस्त्वं कलत्रं सुहृदां भवान्

హే దేవా! శుభయోగాలలో నీవే పవిత్ర వ్యతీపాతము, లతలలో నీవే సోమవల్లి. బుద్ధులలో నీవే ధర్మబుద్ధి, సుహృదులలో నీవే ప్రియతమ సహచరుడవు।

Verse 49

साधकानां शुचीनां त्वं प्राणायामो महेश्वर । ज्योतिर्लिंगेषु सर्वेषु भवान् विश्वे श्वरो मतः

హే మహేశ్వరా! శుచిహృదయ సాధకులకు నీవే ప్రాణాయామ శాసనం. సమస్త జ్యోతిర్లింగాలలో నీవే విశ్వేశ్వరుడు—విశ్వాధిపతి—అని భావించబడుతున్నావు।

Verse 50

धर्मस्त्वं सर्वबंधूनामाश्रमाणां परो भवान् । मोक्षस्त्वं सर्ववर्णेषु रुद्राणां नीललोहितः

మీరు ధర్మమే—సర్వ బంధుత్వాలకు, సర్వ ఆశ్రమాలకు పరమ తత్త్వం. సర్వ వర్ణాలలో మీరు మోక్షమే; రుద్రులలో మీరు నీలలోహితుడు.

Verse 51

आदित्यानां वासुदेवो हनूमान्वानरेषु च । यज्ञानां जपयज्ञोऽसि रामः शस्त्रभृतां भवान्

ఆదిత్యులలో మీరు వాసుదేవుడు; వానరులలో మీరు హనుమంతుడు. యజ్ఞాలలో మీరు జపయజ్ఞం; శస్త్రధారులలో మీరు రాముడు.

Verse 52

गंधर्वाणां चित्ररथो वसूनां पावको ध्रुवम् । मासानामधिमासस्त्वं व्रतानां त्वं चतुर्दशी

గంధర్వులలో మీరు చిత్రరథుడు; వసువులలో మీరు పావకుడు; మరియు ధ్రువుడు—అచల ధ్రువతార. నెలలలో మీరు అధిమాసం; వ్రతాలలో మీరు చతుర్దశి.

Verse 53

ऐरावतो गजेन्द्राणां सिद्धानां कपिलो मतः । अनंतस्त्वं हि नागानां पितॄणामर्यमा भवान्

గజేంద్రులలో మీరు ఐరావతుడిగా ప్రసిద్ధులు; సిద్ధులలో మీరు కపిలుడిగా గౌరవింపబడుతారు. నాగులలో మీరు అనంతుడు, పితృదేవతలలో మీరు ఆర్యమా స్వరూపులు.

Verse 54

कालः कलयतां च त्वं दैत्यानां बलिरेव च । किं बहूक्तेन देवेश सर्वं विष्टभ्य वै जगत्

కొలవబడే సమస్తానికి కొలమానం మీరు కాలస్వరూపులు; దైత్యులలో మీరు బలిరాజు. దేవేశా, ఇంకా ఏమి చెప్పాలి—మీరు సమస్త జగత్తును వ్యాపించి ఆధారంగా నిలుపుతారు.

Verse 55

एकांशेन स्थितस्त्वं हि बहिःस्थोऽन्वित एव च

నీవు నిజంగా నీ శక్తి యొక్క ఒక అంసంతో స్థితుడవై ఉన్నావు; అయినా నీవు అన్ని పరిమితుల వెలుపల నిలిచి, సమస్తంలో వ్యాపించి, సమస్తంతో అన్వితుడవై ఉంటావు.

Verse 56

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा सुरास्सर्वे महादेवं वृषध्वजम् । स्तोत्रैर्नानाविधैदिंव्यैः शूलिनं परमेश्वरम्

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు వృషధ్వజుడైన మహాదేవుని స్తుతించి, సమస్త దేవతలు శూలధారి పరమేశ్వరుని నానావిధ దివ్య స్తోత్రాలతో కీర్తించారు.

Verse 57

प्रत्यूचुः प्रस्तुतं दीनास्स्वार्थं स्वार्थविचक्षणाः । वासवाद्या नतस्कधाः कृताञ्जलि पुटा मुने

అప్పుడు తమ క్షేమాన్ని కోరుతూ దుఃఖితులైన, అయినా లక్ష్యంలో దృఢులైన ఇంద్రాది దేవతలు—స్వార్థసాధనంలో నిపుణులు—మునికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పారు. భుజాలు వంచి, అంజలి పెట్టి భక్తితో ప్రార్థించారు.

Verse 58

देवा ऊचुः । पराजिता महादेव भ्रातृभ्यां सहितेन तु । भगवंस्तारकोत्पन्नैः सर्वे देवास्सवासवाः

దేవతలు పలికారు—ఓ మహాదేవా! ఇద్దరు సోదరులు తోడున్నా కూడా, ఇంద్రునితో సహా మేమందరం తారకుని నుండి పుట్టిన గణసమూహాల చేత ఓడిపోయాము. ఓ భగవాన్, మేము నీ శరణు కోరుతున్నాము.

Verse 59

त्रैलोक्यं स्ववशं नीतं तथा च मुनिसत्तमाः । विध्वस्तास्सर्वसंसिद्धास्सर्वमुत्सादितं जगत्

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! త్రిలోకమంతా వారి వశమైంది; సమస్త సిద్ధులు నశింపబడ్డారు, సమగ్ర జగత్తు విధ్వంసమైంది.

Verse 60

यज्ञभागान्समग्रांस्तु स्वयं गृह्णाति दारुणः । प्रवर्तितो ह्यधर्मस्तैरृषीणां च निवारितः

ఆ దారుణుడు యజ్ఞభాగములన్నిటినీ తానే స్వయంగా గ్రహించుచున్నాడు. వారి వల్ల అధర్మము ప్రవర్తించి, ఋషుల ధర్మమార్గము నిరోధింపబడుచున్నది.

Verse 61

अवध्यास्सर्वभूतानां नियतं तारकात्मजाः । तदिच्छया प्रकुर्वन्ति सर्वे कर्माणि शंकर

హే శంకరా! తారకుని కుమారులు నిశ్చయంగా సమస్త భూతములకు అవధ్యులు. ఆయన సంకల్పమే ప్రేరణగా వారు సమస్త కార్యములను నిర్వహించుచున్నారు.

Verse 62

यावन्न क्षीयते दैत्यैर्घोरैस्त्रिपुरवासिभिः । तावद्विधीयतां नीतिर्यया संरक्ष्यते जगत्

త్రిపురవాసులైన ఘోర దైత్యులచేత జగత్తు ఇంకా క్షీణింపబడకముందే, జగత్తును రక్షించగల న్యాయమైన నీతిని విధించవలెను.

Verse 63

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामिन्द्रादीनां दिवौकसाम् । शिवः संभाषमाणानां प्रतिवाक्यमुवाच सः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇంద్రాది దేవతల మాటలను ఈ విధంగా విని, వారు సంభాషించుచుండగా, భగవాన్ శివుడు వారికి తగిన ప్రత్యుత్తరము పలికెను.