Bhaimaśaṅkara-māhātmya: Śiva’s Descent in Kāmarūpa and the Rise of Bhīma

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भैमशंकरम् । यस्य श्रवणमात्रेण सर्वाभीष्टं लभेन्नरः

సూతుడు పలికెను—ఇకపై నేను భీమశంకర మహాత్మ్యాన్ని ప్రకటిస్తాను. దీన్ని వినడమే మనుష్యునికి సమస్త అభీష్ట ఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 2

कामरूपाभिधे देशे शंकरो लोककाम्यया । अवतीर्णः स्वयं साक्षात्कल्याणसुखभाजनम्

కామరూపమనే దేశంలో లోకహితము, లోకాభీష్టసిద్ధి కొరకు స్వయంగా సాక్షాత్ శంకరుడు అవతరించాడు; ఆయన కల్యాణసుఖములకు పరమ ఆశ్రయము.

Verse 3

यदर्थमवतीर्णोसौ शंकरो लोकशंकरः । शृणुतादरतस्तच्च कथयामि मुनीश्वराः

లోకములకు శుభమిచ్చే శంకరుడు ఏ ప్రయోజనార్థం అవతరించాడో దానిని భక్తిశ్రద్ధలతో వినండి; ఓ మునీశ్వరులారా, నేను అదే కథను వివరిస్తాను.

Verse 4

भीमोनाम महोवीर्यो राक्षसोऽभूत्पुरा द्विजाः । दुःखदस्सर्वभूतानां धर्मध्वंसकरस्सदा

హే ద్విజులారా, పూర్వకాలంలో భీమనామక మహావీర్యుడైన ఒక రాక్షసుడు ఉండెను; అతడు సమస్త భూతాలకు దుఃఖదాత, సదా ధర్మనాశకుడై ఉండెను।

Verse 5

कुंभकर्णात्समुत्पन्नः कर्कट्यां सुमहाबलः । सह्ये च पर्वते सोऽपि मात्रा वासं चकार ह

కుంభకర్ణుని నుండి కర్కటీ గర్భమున జన్మించిన అతడు అత్యంత మహాబలవంతుడు; అతడూ సహ్య పర్వతమున తల్లితో కలిసి నివసించెను।

Verse 6

कुंभकर्णे च रामेण हते लोकभयंकरे । राक्षसी पुत्रसंयुक्ता सह्येऽतिष्ठत्स्वयं तदा

లోకభయంకరుడైన కుంభకర్ణుడు రామునిచేత హతుడైనప్పుడు, ఆ రాక్షసి తన కుమారునితో కలిసి స్వయంగా సహ్య పర్వతాలలో నివసించెను।

Verse 7

स बाल एकदा भीमः कर्कटीं मातरं द्विजाः । पप्रच्छ च खलो लोकदुःखदो भीमविक्रमः

హే ద్విజులారా, ఒకసారి బాలుడైన భీముడు—దుష్టుడు, లోకదుఃఖదాత, భీమపరాక్రముడు—తన తల్లి కర్కటీని ప్రశ్నించెను।

Verse 8

भीम उवाच । मातर्मे कः पिता कुत्र कथं वैकाकिनी स्थिता । ज्ञातुमिच्छामि तत्सर्वं यथार्थं त्वं वदाधुना

భీముడు అన్నాడు—అమ్మా, నా తండ్రి ఎవరు? ఆయన ఎక్కడున్నారు? ఓ వైకాకినీ, నీవు ఈ స్థితిలో ఎలా ఉన్నావు? ఇది అంతా యథార్థంగా తెలుసుకోవాలని ఉంది—ఇప్పుడే చెప్పు।

Verse 9

सूत उवाच । एवं पृष्टा तदा तेन पुत्रेण राक्षसी च सा । उवाच पुत्रं सा दुष्टा श्रूयतां कथयाम्यहम्

సూతుడు అన్నాడు: అప్పుడు కుమారుడు ఇలా అడగగా, ఆ దుష్ట రాక్షసి తన కుమారునితో—“విను, నేను చెబుతాను” అని చెప్పింది.

Verse 10

कर्कट्युवाच । पिता ते कुम्भकर्णश्च रावणानुज एव च । रामेण मारितस्सोयं भ्रात्रा सह महाबलः

కర్కటీ చెప్పింది: “నీ తండ్రి కుంభకర్ణుడు—రావణుని తమ్ముడు, ఆ మహాబలుడు—తన అన్నతో కలిసి రామునిచేత హతుడయ్యాడు.”

Verse 11

अत्रागतः कदाचिद्वै कुम्भकर्णस्य राक्षसः । मद्भोगं कृतवांस्तात प्रसह्य बलवान्पुरा

“ఒకసారి మహాబలుడు కుంభకర్ణుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఓ తాతా, అతడు పూర్వం బలవంతంగా నన్ను పట్టుకొని నన్ను భోగించాడు.”

Verse 12

लंकां स गतवान्मां च त्यक्त्वात्रैव महाबलः । मया न दृष्ट्वा सा लंका ह्यत्रैव निवसाम्यहम्

ఆ మహాబలుడు లంకకు వెళ్లి నన్ను ఇక్కడే విడిచిపోయాడు. నేను ఆ లంకను చూడలేదు గనుక ఇక్కడే నివసిస్తున్నాను.

Verse 13

पिता मे कर्कटो नाम माता मे पुष्कसी मता । भर्ता मम विराधो हि रामेण निहतः पुरा

నా తండ్రి పేరు కర్కట; నా తల్లి పుష్కసీగా ప్రసిద్ధి. నా భర్త విరాధుడు; అతడు పూర్వం రామునిచే హతుడయ్యాడు.

Verse 14

पित्रोः पार्श्वे स्थिता चाहं निहते स्वामिनि प्रिये । पितरौ मे मृतौ चात्र ऋषिणा भस्मसात्कृतौ

ప్రియే, నా స్వామి హతుడైనప్పుడు నేను తల్లిదండ్రుల పక్కనే నిలిచియున్నాను. ఇక్కడే నా తల్లిదండ్రులూ మరణించారు; ఒక ఋషి వారిని భస్మసాత్ చేశాడు.

Verse 15

भक्षणार्थं गतौ तत्र कुद्धेन सुमहात्मना । सुतीक्ष्णेन सुतपसाऽगस्त्यशिष्येण वै तदा

అప్పుడు భక్షణార్థం అక్కడికి వెళ్లిన ఆ ఇద్దరిని మహాత్ముడు సుతీక్ష్ణుడు ఎదుర్కొన్నాడు; అతడు అగస్త్యుని శిష్యుడు, ఘోర తపస్సుతో ఉగ్రక్రోధుడై ఉన్నాడు.

Verse 16

साऽहमेकाकिनी जाता दुःखिता पर्वते पुरा । निवसामि स्म दुःखार्ता निरालंबा निराश्रया

నేను ఒంటరిదానిగా మారి, పూర్వం ఆ పర్వతంపై దుఃఖంతో బాధపడితిని. శోకార్తగా అక్కడ ఆధారం లేక, ఆశ్రయం లేక నివసించితిని.

Verse 17

ततस्त्वं च समुत्पन्नो महाबलपराक्रमः । अवलंब्य पुनस्त्वां च कालक्षेपं करोम्यहम्

తర్వాత నీవు అవతరించితివి—మహాబలవంతుడవు, మహాపరాక్రమశాలివు. ఇప్పుడు మళ్లీ నీ ఆధారంతో నేను కాలాన్ని గడుపుతూ నా కార్యాన్ని కొనసాగిస్తాను.

Verse 19

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्या भीमो भीमपराक्रमः । कुद्धश्च चिंतयामास किं करोमि हरिं प्रति

సూతుడు పలికెను—ఆమె మాటలు విని భీముడు, భయంకర పరాక్రమశాలి, కోపించి ఆలోచించెను: “హరి (విష్ణు) పట్ల నేను ఏమి చేయుదును?”

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां भीमेश्वरज्योतिर्लिगमाहात्म्ये भीमासुरकृतोपद्रववर्णनं नाम विंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము చతుర్థ కోటిరుద్రసంహితలో, భీమేశ్వర జ్యోతిర్లింగ మహాత్మ్యప్రసంగమున, ‘భీమాసురకృత ఉపద్రవవర్ణన’ అను ఇరవయ్యవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 21

तत्पुत्रोहं भवेयं चेद्धरिं तं पीडयाम्यहम् । इति कृत्वा मतिं भीमस्तपस्तप्तुं महद्ययौ

“నేను అతని కుమారుడనైతే, ఆ హరి (విష్ణువు)ను నేను బాధిస్తాను।” అని భయంకర సంకల్పం చేసి భీముడు ఘోర తపస్సు చేయుటకు బయలుదేరెను।

Verse 22

ब्रह्माणां च समुद्दिश्य वर्षाणां च सहस्रकम् । मनसा ध्यानमाश्रित्य तपश्चक्रे महत्तदा

అప్పుడు అతడు వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాల కాలాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని, మనస్సును ధ్యానంలో నిలిపి, ఆ సమయంలో మహత్తర తపస్సు చేసెను।

Verse 23

ऊर्ध्वबाहुश्चैकपादस्सूर्य्ये दृष्टिं दधत्पुरा । संस्थितस्स बभूवाथ भीमो राक्षसपुत्रकः

పూర్వం ఆ భయంకర రాక్షసపుత్రుడు ఘోర వ్రతంలో నిలిచెను—బాహువులను పైకి ఎత్తి, ఒక పాదంపై నిలబడి, సూర్యునిపై దృష్టిని నిలిపెను।

Verse 24

शिरसस्तस्य संजातं तेजः परमदारुणम् । तेन दग्धास्तदा देवा ब्रह्माणं शरणं ययुः

అతని శిరస్సు నుండి అత్యంత భయంకరమైన, ప్రచండమైన తేజస్సు ఉద్భవించింది. ఆ దహన తేజస్సుతో దగ్ధులై దేవతలు బ్రహ్మదేవుని శరణు కోరారు।

Verse 25

प्रणम्य वेधसं भक्त्या तुष्टुवुर्विविधैः स्तवैः । दुःखं निवेदयांचकुर्ब्रह्मणे ते सवासवाः

భక్తితో వేదసుడైన బ్రహ్మదేవునికి నమస్కరించి వారు నానావిధ స్తోత్రాలతో స్తుతించారు; ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు తమ దుఃఖాన్ని బ్రహ్మునికి నివేదించారు।

Verse 26

देवा ऊचुः । ब्रह्मन्वै रक्षसस्तेजो लोकान्पीडितुमुद्यतम् । यत्प्रार्थ्यते च दुष्टेन तत्त्वं देहि वरं विधे

దేవతలు పలికిరి—ఓ బ్రహ్మా! రాక్షసుని తేజస్సు లోకాలను పీడించుటకు ఉద్ధృతమైంది. ఆ దుష్టుడు ఏ వరం కోరుతున్నాడో, ఓ విధాతా, ధర్మతత్త్వానుసారంగా లోకరక్షణకు అనుకూలంగా దానిని ప్రసాదించుము।

Verse 27

नोचेदद्य वयं दग्धास्तीव्रतत्तेजसा पुनः । यास्यामस्संक्षयं सर्वे तस्मात्तं देहि प्रार्थितम्

లేకపోతే నేడు మేము మళ్లీ ఆ తీవ్రమైన తేజస్సుతో దగ్ధులమై, అందరం నాశనమగుదుము. కనుక అతడు కోరిన వరాన్ని ప్రసాదించుము।

Verse 28

सूत उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । जगाम च वरं दातुं वचनं चेदमब्रवीत्

సూతుడు అన్నాడు—వారి మాటలు విని లోకపితామహుడు బ్రహ్మ వరం ఇవ్వడానికి ముందుకు వెళ్లి ఈ వాక్యాలు పలికాడు.

Verse 29

ब्रह्मोवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते । इति श्रुत्वा विधेर्वाक्यमब्रवीद्राक्षसो हि सः

బ్రహ్మ అన్నాడు—నేను ప్రసన్నుడను; నీ మనసులో ఉన్న వరాన్ని చెప్పు. విధాత మాటలు విని ఆ రాక్షసుడు ఇలా పలికాడు.

Verse 30

भीम उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वर स्त्वया । अतुलं च बलं मेऽद्य देहि त्वं कमलासन

భీముడు అన్నాడు—హే దేవేశా! మీరు ప్రసన్నులై, వరం ఇవ్వదలచితే, హే కమలాసనుడా! నేడు నాకు అతుల బలాన్ని ప్రసాదించండి.

Verse 31

सूत उवाच । इत्युक्त्वा तु नमश्चक्रे ब्रह्मणे स हि राक्षसः । ब्रह्मा चापि तदा तस्मै वरं दत्त्वा गृहं ययौ

సూతుడు అన్నాడు—అలా చెప్పి ఆ రాక్షసుడు బ్రహ్మకు నమస్కరించాడు. అప్పుడు బ్రహ్మ కూడా అతనికి వరం ఇచ్చి తన లోకానికి వెళ్లిపోయాడు.

Verse 32

राक्षसो गृहमागत्य ब्रह्माप्तातिबलस्तदा । मातरं प्रणिपत्याशु स भीमः प्राह गर्ववान्

అప్పుడు ఆ భయంకర రాక్షసుడు ఇంటికి వచ్చి, బ్రహ్మ నుండి పొందినట్లైన అపార బలంతో యుక్తుడై, వెంటనే తల్లికి నమస్కరించి గర్వంతో ఉబ్బి పలికెను।

Verse 33

भीम उवाच । पश्य मातर्बलं मेऽद्य करोमि प्रलयं महत् । देवानां शक्रमुख्यानां हरेर्वै तत्सहायिनः

భీముడు అన్నాడు—అమ్మా, నేడు నా బలాన్ని చూడు. ఇంద్రప్రధాన దేవతలకూ, వారి సహాయకుడైన హరి (విష్ణు)కూ నేను మహావినాశాన్ని కలిగిస్తాను.

Verse 34

सूत उवाच । इत्युक्त्वा प्रथमं भीमो जिग्ये देवान्सवासवान् । स्थानान्निस्सारयामास स्वात्स्वात्तान्भीमविक्रमः

సూతుడు అన్నాడు—అలా చెప్పి భీముడు ముందుగా ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలను జయించాడు; భయంకర పరాక్రమశాలి వాడు వారిని వారి వారి స్థానాల నుండి తరిమివేశాడు.

Verse 35

ततो जिग्ये हरिं युद्धे प्रार्थितं निर्जरैरपि । ततो जेतुं रसां दैत्यः प्रारंभं कृतवान्मुदा

ఆ తరువాత దేవతలు ప్రార్థించినప్పటికీ, ఆ దైత్యుడు యుద్ధంలో హరి (విష్ణు)నూ జయించాడు. తదుపరి ఆనందంతో భూమిని జయించుటకు అతడు యాత్రను ప్రారంభించాడు.

Verse 36

पुरा सुदक्षिणां तत्र कामरूपेश्वरं प्रभुम् । जेतुं गतस्ततस्तेन युद्धमासीद्भयंकरम्

పూర్వకాలంలో సుదక్షిణా దేశంలో ప్రభు కామరూపేశ్వరుని జయించుటకు ఒకడు బయలుదేరెను; అందువల్ల ఆయనతో భయంకరమైన యుద్ధము సంభవించెను.

Verse 37

भीमोऽथ तं महाराजं प्रभावाद्ब्रह्मणोऽसुरः । जिग्ये वरप्रभावेण महावीरं शिवाश्रयम्

అప్పుడు బ్రహ్మ ప్రభావముతో బలవంతుడైన ఆ అసురుడు భీముడు, వరప్రభావబలముచే, శివాశ్రయుడైన మహావీర మహారాజును జయించెను.

Verse 38

स हि जित्वा ततस्तं च कामरूपेश्वरं प्रभुम् । बबंध ताडयामास भीमो भीमपराक्रमः

కామరూపేశ్వరుడైన ఆ ప్రభువును జయించి, భయంకర పరాక్రముడైన భీముడు అతనిని బంధించి కొట్టసాగెను।

Verse 39

गृहीतं तस्य सर्वस्वं राज्यं सोपस्करं द्विजाः । तेन भीमेन दुष्टेन शिवदासस्य भूपतेः

ఓ ద్విజులారా! ఆ దుష్టుడైన భీముడు రాజు శివదాసుని సమస్త సంపదను, ఉపకరణాలతో కూడిన రాజ్యాన్ని కూడా హరించెను।

Verse 40

राजा चापि सुधर्मिष्ठः प्रियधर्मो हरप्रियः । गृहीतो निगडैस्तेन ह्येकांते स्थापितश्च सः

ఆ రాజు కూడా పరమ ధర్మనిష్ఠుడు, ధర్మప్రియుడు, హరుడు (శివుడు)కు ప్రియుడు. అతడిని వాడు సంకెళ్లతో బంధించి ఏకాంత స్థలంలో నిర్బంధించాడు.

Verse 41

तत्र तेन तदा कृत्वा पार्थिवीं मूर्तिमुत्तमाम् । भजनं च शिवस्यैव प्रारब्धी प्रियकाम्यया

అక్కడ ఆ సమయంలో అతడు ఉత్తమమైన పార్థివ మూర్తిని (మట్టిప్రతిమను) నిర్మించాడు. తనకు ప్రియమైన కోరిక నెరవేరాలని కేవలం శివుని భజన-ఆరాధన ప్రారంభించాడు.

Verse 42

गंगायास्तवनं तेन बहुधा च तदा कृतम् । मानसं स्नानकर्मादि कृत्वा शंकरपूजनम्

అప్పుడు అతడు గంగా దేవిని అనేక విధాలుగా స్తుతించాడు. మానసిక స్నానం మొదలైన అంతఃశుద్ధి కర్మలు చేసి శంకరుని పూజించాడు.

Verse 43

पार्थिवेन विधानेन चकार नृपसत्तमः । तद्ध्यानं च यथा स्याद्वै कृत्वा च विधिपूर्वकम्

శ్రేష్ఠ రాజు పార్థివ విధానముతో పూజను నిర్వహించెను; విధిపూర్వకంగా సమస్తం చేసి, ఆ పూజకు తగిన ధ్యానమును కూడా యథావిధిగా ఆచరించెను.

Verse 44

प्रणिपातैस्तथा स्तोत्रैर्मुद्रासन पुरस्सरम् । कृत्वा हि सकलं तच्च स भेजे शंकरं मुदा

ముద్రలు, ఆసనములు ముందుగా చేసి, ప్రణామములు మరియు స్తోత్రములతో సమస్తాన్ని నిర్వహించెను; ఆరాధనక్రియలన్నీ పూర్తిచేసి ఆనందముతో శంకరుని శరణు పొందెను.

Verse 45

पंचाक्षरमयीं विद्यां जजाप प्रणवान्विताम् । नान्यत्कार्यं स वै कर्तुं लब्धवानन्तरं तदा

అప్పుడు అతడు ప్రణవం (ఓం)తో యుక్తమైన పంచాక్షరీ విద్యను జపించసాగాడు. ఆ క్షణమే అతనికి మరే కార్యమూ లేక, జపమే ఒక్కటే కర్తవ్యంగా మిగిలింది.

Verse 46

तत्पत्नी च तदा साध्वी दक्षिणा नाम विश्रुता । निधानं पार्थिवं प्रीत्या चकार नृपवल्लभा

ఆ సమయంలో రాజుకు ప్రియమైన, ‘దక్షిణా’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన సతీమణి ప్రేమతో రాజస నిధి-భాండాగారాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

Verse 47

दंपती त्वेकभावेन शंकरं भक्तशंकरम् । भेजाते तत्र तौ नित्यं शिवाराधनतत्परौ

ఆ దంపతులు ఏకభావ భక్తితో భక్తులకు కరుణామయుడైన శంకరుని నిత్యం ఆశ్రయించి, అక్కడ ఎల్లప్పుడూ శివారాధనలో తత్పరులై ఉండేవారు.

Verse 48

राक्षसो यज्ञकर्मादि वरदर्प विमोहितः । लोपयामास तत्सर्वं मह्यं वै दीयतामिति

వరాల దర్పంతో మోహితుడైన ఆ రాక్షసుడు యజ్ఞకర్మలు మొదలైన అన్ని ధార్మిక క్రియలను లుప్తం చేసి, “అవి అన్నీ నాకు ఇవ్వాలి!” అని ప్రకటించాడు.

Verse 49

बहुसैन्यसमायुक्तो राक्षसानां दुरात्मनाम । चकार वसुधां सर्वां स्ववशे चर्षिसत्तमाः

ఓ ఋషిశ్రేష్ఠులారా, దుష్ట రాక్షసుల విస్తార సేనతో కూడి అతడు సమస్త భూమిని తన వశంలోకి తెచ్చి తన ఇష్టానికి లోబరచుకున్నాడు.

Verse 50

वेदधर्मं शास्त्रधर्मं स्मृतिधर्मं पुराणजम् । लोपयित्वा च तत्सर्वं बुभुजे स्वयमूर्जितः

అతడు వేదధర్మం, శాస్త్రధర్మం, స్మృతిధర్మం, పురాణజ ధర్మం—ఇవన్నీ మరుగున పడేలా చేసి; తన స్వశక్తితో బలవంతుడై, ఆ సమస్తాన్ని తనకే స్వాధీనం చేసుకొని అనుభవించాడు।

Verse 51

देवाश्च पीडितास्तेन सशक्रा ऋषयस्तथा । अत्यन्तं दुःखमापन्ना लोकान्निस्सारिता द्विजाः

అతని చేత పీడింపబడి ఇంద్రుడుతో కూడిన దేవతలు, అలాగే ఋషులు కూడా పరమ దుఃఖంలో పడ్డారు; ద్విజులు తమ లోకాల నుండి తరిమివేయబడ్డారు।

Verse 52

ते ततो विकलास्सर्वे सवासवसुरर्षयः । ब्रह्मविष्णू पुरोधाय शंकरं शरणं ययुः

అప్పుడు వారు అందరూ—ఇంద్రుడు, దేవతలు, ఋషులతో కూడి—వికలులై, బ్రహ్మా-విష్ణువులను ముందుంచి, శంకరుని శరణు కోరుతూ వెళ్లారు।

Verse 53

स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकैश्च शंकरं लोक शंकरम् । प्रसन्नं कृतवंतस्ते महाकोश्यास्तटे शुभे

అనేక స్తోత్రములతో లోకహితకరుడైన శంకరుని స్తుతించి, వారు మహాకోశీ నదీ శుభతీరమున ఆయనను ప్రసన్నుడుగా చేసి అనుగ్రహింపజేసిరి.

Verse 54

कृत्वा च पार्थिवीं मूर्तिं पूजयित्वा विधानतः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्नमस्कारादिभिः क्रमात्

పార్థివమూర్తిని (మట్టిమూర్తిని) చేసి, విధివిధానముగా పూజించి, తరువాత క్రమముగా నమస్కారములతో మొదలుకొని వివిధ స్తోత్రములతో (శివుని) స్తుతించిరి.

Verse 55

एवं स्तुतस्तदा शंभुर्देवानां स्तवनादिभिः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा तान्सुरानिदमब्रवीत्

ఈ విధంగా దేవతల స్తవనాదులతో స్తుతింపబడిన శంభువు, మరింతగా ప్రసన్నుడై, ఆ సురులకు ఈ వచనములు పలికెను.

Verse 56

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा ऋषयश्चाखिला अहम् । प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूत किं कार्यं करवाणि वः

శివుడు పలికెను— హే హరి, హే విధి, దేవతలారా మరియు సమస్త ఋషులారా! నేను ప్రసన్నుడను. వరం కోరండి; మీ కొరకు నేను ఏ కార్యం చేయవలెను?

Verse 57

सूत उवाच । इत्युक्ते च तदा तेन शिवेन वचने द्विजाः । सुप्रणम्य करौ बद्ध्वा देवः ऊचुश्शिवं तदा

సూతుడు పలికెను— శివుడు అలా పలికిన వెంటనే, ఓ ద్విజులారా, దేవతలు సాష్టాంగంగా నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, అప్పుడు శివునితో పలికిరి.

Verse 58

देवा ऊचुः । सर्वं जानासि देवेश सर्वेषां मनसि स्थितम् । अन्तर्यामी च सर्वस्य नाज्ञातं विद्यते तव

దేవతలు పలికారు—ఓ దేవేశ్వరా! నీవు సమస్తమును ఎరుగుదువు. నీవు అందరి మనస్సుల్లో నివసించుచున్నావు; అందరి అంతర్యామివైన నీకు ఏదీ అజ్ఞాతం కాదు.

Verse 59

तथापि श्रूयतां नाथ स्वदुःखं ब्रूमहे वयम् । त्वदाज्ञया महादेव कृपादृष्ट्या विलोकय

అయినప్పటికీ, ఓ నాథా, దయచేసి వినుము—మా దుఃఖాన్ని మేము చెప్పుచున్నాము. ఓ మహాదేవా, నీ ఆజ్ఞతో కరుణాదృష్టితో మాపై దృష్టి సారించుము.

Verse 60

राक्षसः कर्कटीपुत्रः कुंभकर्णोद्भवो बली । पीडयत्यनिशं देवान्ब्रह्मदत्तवरोर्जितः

కర్కటీ పుత్రుడై కుంభకర్ణ వంశసంభవుడైన ఆ బలవంతుడు రాక్షసుడు, బ్రహ్మదేవుని వరబలంతో శక్తిమంతుడై, నిరంతరం దేవతలను బాధించెను।

Verse 61

तमिमं जहि भीमाह्वं राक्षसं दुःखदायकम् । कृपां कुरु महेशान विलंबं न कुरु प्रभो

దుఃఖదాయకుడైన ‘భీమ’ అనే ఈ రాక్షసుని సంహరించుము। ఓ మహేశాన, కరుణ చూపుము; ఓ ప్రభూ, ఆలస్యం చేయకుము।

Verse 62

सूत उवाच । इत्युक्तस्तु सुरैस्सर्वैश्शंभुवें भक्तवत्सलः । वधं तस्य करिष्यामीत्युक्त्वा देवांस्ततोऽब्रवीत्

సూతుడు పలికెను—సర్వ దేవతలు ఇలా ప్రార్థించగా, భక్తవత్సలుడైన శంభువు “నేను అతని వధను చేయుదును” అని చెప్పి, తరువాత దేవతలతో మరల పలికెను।

Verse 63

शंभुरुवाच । कामरूपेश्वरो राजा मदीयो भक्त उत्तमः । तस्मै ब्रूतेति वै देवाः कार्य्यं शीघ्रं भविष्यति

శంభువు పలికెను—“కామరూపేశ్వర రాజు నా ఉత్తమ భక్తుడు. ఓ దేవతలారా, అతనికి ఇదే చెప్పండి; కార్యం శీఘ్రముగా సిద్ధమగును.”

Verse 64

सुदक्षिण महाराज काम रूपेश्वर प्रभो । मद्भक्तस्त्वं विशेषेण कुरु मद्भजनं रतेः

ఓ సుదక్షిణ మహారాజా, ఓ కామరూపేశ్వర ప్రభో! నీవు విశేషంగా నా భక్తుడవు; కావున ప్రేమానందంతో, ఏకనిష్ఠగా నా భజన-పూజ చేయుము।

Verse 65

दैत्यं भीमाह्वयं दुष्टं ब्रह्मप्राप्तवरोर्जितम् । हनिष्यामि न संदेहस्त्वत्तिरस्कारकारिणम्

బ్రహ్మ వరప్రభావంతో బలవంతుడైన దుష్టుడు ‘భీమ’ అనే దైత్యుణ్ని నేను నిశ్చయంగా సంహరిస్తాను; సందేహం లేదు, ఎందుకంటే అతడు నిన్ను అవమానించాడు.

Verse 66

सूत उवाच । अथ ते निर्जरास्सर्वे तत्र गत्वा मुदान्विताः । तस्मै महानृपायोचुर्यदुक्तं शंभुना च तत्

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ అమర దేవతలందరూ ఆనందంతో అక్కడికి వెళ్లి, శంభువు (శ్రీశివుడు) చెప్పిన మాటలను యథాతథంగా ఆ మహారాజుకు తెలియజేశారు.

Verse 67

तमित्युक्त्वा च वै देवा आनंदं परमं गताः । महर्षयश्च ते सर्वे ययुश्शीप्रं निजाश्रमान्

‘తథాస్తు’ అని పలికి దేవతలు పరమానందాన్ని పొందారు; ఆ మహర్షులందరూ త్వరగా తమ తమ ఆశ్రమాలకు వెళ్లిపోయారు.