
Sukta 8.31
Indra
ఈ సూక్తం సక్రమంగా నిర్వహించిన యజ్ఞంలో ఇంద్రుని ఆనందాన్ని కేంద్రీకరిస్తుంది: సోమరసం పిండబడటం, హవిస్సులు పాకటం, బ్రహ్మ (ప్రేరిత పవిత్ర వాక్కు) యథావిధిగా ఉచ్చరించబడటం. బాహ్య కర్మకాండను అంతర్గత సిద్ధతతో అనుసంధానిస్తూ, రక్షణ, బలం, విజయాన్ని కోరుతుంది—చివరికి భక్తియుత యజమానుడు లోపల మరియు వెలుపల ఉన్న అవ్యవస్థ యొక్క “యజ్ఞం చేయని” శక్తులను జయిస్తాడనే భావనతో ముగుస్తుంది.
Mantra 1
यो यजाति यजात इत्सुनवच्च पचाति च । ब्रह्मेदिन्द्रस्य चाकनत् ॥
యెవడు యజ్ఞం చేస్తాడో—యెవడు నిజంగా అర్పిస్తాడో—యెవడు సోమాన్ని పీడించి, హవిని కూడా సిద్ధం చేస్తాడో; అతని బ్రహ్మం—ప్రేరిత వాక్కు—ఇంద్రునికి ప్రీతికరమవుతుంది.
Mantra 2
पुरोळाशं यो अस्मै सोमं ररत आशिरम् । पादित्तं शक्रो अंहसः ॥
ఆయనకు పురోళాశమును, ఆఽశిర్ (బలవర్ధక సారం) కలిసిన సోమమును అర్పించువాడిని—శక్రుడు (ఇంద్రుడు) కాపాడును; అంహస్ (క్లేశము, పాపము) నుండి రక్షించును.
Mantra 3
तस्य द्युमाँ असद्रथो देवजूतः स शूशुवत् । विश्वा वन्वन्नमित्रिया ॥
అతనికై దేవజూతమైన ద్యుమాన్ (దీప్తిమంతమైన) రథము ఆసీనమైంది; అది ఉత్సాహంగా ముందుకు దూసుకుపోతూ, వెలుగుకు విరోధమైన సమస్త అమిత్ర శక్తులను జయిస్తుంది.
Mantra 4
अस्य प्रजावती गृहेऽसश्चन्ती दिवेदिवे । इळा धेनुमती दुहे ॥
అతని గృహంలో ప్రజావతీ (సంతానసమృద్ధి) గల పోషకశక్తి దివేదివే నిరంతరం సంచరిస్తుంది; ఇళా, ధేనుమతీ (సమృద్ధి యొక్క పాలగావి), పోషణ ధారలను దోహుతుంది.
Mantra 5
या दम्पती समनसा सुनुत आ च धावतः । देवासो नित्ययाशिरा ॥
ఏకమనస్సుతో ఉన్న గృహాధిపతి దంపతులు, సుతం (సోమపీడనం) మరియు దాని ఆహ్వానాన్ని అనుసరించి వేగంగా చేరుతారు—దేవులవలె, నిత్య ఆనంద-సమృద్ధి (ఆశిష్) కలవారు.
Mantra 6
प्रति प्राशव्याँ इतः सम्यञ्चा बर्हिराशाते । न ता वाजेषु वायतः ॥
ఇటువైపు ముఖం చేసి, ఋజు/సమ్యక్ దిశగా తిరిగి, వారు బర్హి (పవిత్ర కుశాసనం) మీద ఆసీనులవుతారు; విజయక్షేత్రంలో వాజ (బల-సమృద్ధి) లలో వారు ఎప్పుడూ తడబడరు.
Mantra 7
न देवानामपि ह्नुतः सुमतिं न जुगुक्षतः । श्रवो बृहद्विवासतः ॥
వారు దేవుల సుమతి (అనుగ్రహం)నూ కోల్పోరు; సుమతిని వారు తిరస్కరించరు. ఉపాసనచేస్తూ వారు బృహత్ శ్రవస్—విశాల కీర్తి-శ్రవణం—ను పొందుతారు.
Mantra 8
पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वमायुर्व्यश्नुतः । उभा हिरण्यपेशसा ॥
పుత్రప్రద శక్తితోను, యౌవనాన్ని పునరుద్ధరించే శక్తితోను వారు సంపూర్ణ ఆయుష్షును పొందుతారు; ఆ ఇద్దరూ స్వర్ణమయ రూపాలతో, స్వర్ణదీప్తితో ప్రకాశిస్తారు.
Mantra 9
वीतिहोत्रा कृतद्वसू दशस्यन्तामृताय कम् । समूधो रोमशं हतो देवेषु कृणुतो दुवः ॥
సునేతృత్వముగల హోత్రక్రియలతో యుక్తులారా, సుకృత వసు (ధన)సంపన్నులారా! అమృతత్వానికి నడిపించే ఆనందాన్ని స్తుతిస్తూ—ఫలప్రదమైన పాలు-ఉదరాన్ని సక్రమం చేసి, రోమశ (ముళ్లతో కూడిన) అడ్డంకిని కూలదోసి—దేవుల మధ్య ప్రభావవంతమైన సేవ (దువః) ను సిద్ధం చేయండి.
Mantra 10
आ शर्म पर्वतानां वृणीमहे नदीनाम् । आ विष्णोः सचाभुवः ॥
మేము పర్వతాల ఆశ్రయ-శాంతిని ఎంచుకుంటాము, నదుల ప్రవహించే శక్తులను కూడా; అలాగే విష్ణువుతో సచా-భువః—మార్గంలో విస్తరించి, ధారించే సహచర-సత్త్వాన్ని—కూడా ఎంచుకుంటాము.
Mantra 11
ऐतु पूषा रयिर्भगः स्वस्ति सर्वधातमः । उरुरध्वा स्वस्तये ॥
పూషన్ రాగాక; రయి (సమృద్ధి) మరియు భగ (భాగ్యదేవుడు) రాగాక. సర్వధాతమమైన క్షేమశక్తి మనకు స్వస్తిని తీసుకొని రాగాక. మన స్వస్తి కొరకు మార్గం విశాలంగా ఉంది.
Mantra 12
अरमतिरनर्वणो विश्वो देवस्य मनसा । आदित्यानामनेह इत् ॥
అరమతి—అచ్యుత, తప్పులేని—దేవుని మనస్సు వల్ల సర్వవ్యాప్తమవుతుంది; ఆమెనే ఆదిత్యుల అచల గతి, ఋత-పథ సత్యంలో స్థిరంగా ఉన్నది.
Mantra 13
यथा नो मित्रो अर्यमा वरुणः सन्ति गोपाः । सुगा ऋतस्य पन्थाः ॥
మనకు ఇలా కలుగుగాక: మిత్ర, ఆర్యమన్, వరుణులు గోపా (రక్షకులు)గా నిలిచియుండుగాక. ఋతస్య పంథాః ‘సుగ’—సులభమూ శుభగామీ—అగుగాక.
Mantra 14
अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवमीळे वसूनाम् । सपर्यन्तः पुरुप्रियं मित्रं न क्षेत्रसाधसम् ॥
ప్రకాశమయమైన స్తుతివాక్యంతో నేను అగ్నిని—ఆ ప్రాచీన దైవసంకల్పాన్ని, వసువుల (అంతఃసంపదల) అధిపతిని—స్తుతించి ఆరాధిస్తున్నాను. ఆయనను సేవిస్తూ—బహుప్రియుడైన ఆయన—క్షేత్రాలను సిద్ధం చేసే మిత్రుని వలె, మనలో కర్మకు తగిన యథార్థ క్షేత్రాధికారాన్ని స్థాపిస్తాడు.
Mantra 15
मक्षू देववतो रथः शूरो वा पृत्सु कासु चित् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
దేవబలంతో నిండిన రథం వేగంగా వస్తుంది; ఏ యుద్ధంలోనైనా వీరశక్తి ప్రత్యక్షమవుతుంది. యజమాని దేవులపై మనస్సును నిలిపి యజ్ఞం అర్పించినప్పుడు, తనలో యజ్ఞాన్ని నిరాకరించే ‘అయజ్వ’ (అయజ్ఞశీల) భాగాలపై విజేతగా అవుతాడు.
Mantra 16
न यजमान रिष्यसि न सुन्वान न देवयो । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
యజమానా, నీవు హానిలో పడవు—సోమాన్ని పీడించే వాడవైనా, దేవులను అన్వేషించే వాడవైనా. యజమాని దేవులపై మనస్సును నిలిపి యజ్ఞం అర్పించినప్పుడు, తనలో యజ్ఞాన్ని నిరాకరించే ‘అయజ్వ’ (అయజ్ఞశీల) భాగాలపై విజేతగా అవుతాడు.
Mantra 17
नकिष्टं कर्मणा नशन्न प्र योषन्न योषति । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
శత్రుత్వకర్మచేత ఎవ్వరూ అతనిని చేరలేరు; ఎవ్వరూ అతనిని ఆపలేరు, విరమింపజేయలేరు. యజమానుడు దేవులపై తన మనస్సును స్థిరపరచి యజ్ఞం చేయునప్పుడు, అంతరంలోని అయజ్వ (అయజ్ఞ) ప్రతిఘటనను అతడు జయిస్తాడు.
Mantra 18
असदत्र सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यम् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
ఇక్కడ సత్యమైన సువీర్యం (వీరబలం) కలుగుగాక; అలాగే ఆ అశ్వశ్వ్యం—అశ్వశక్తులపై శీఘ్రాధిపత్యం—కూడ కలుగుగాక. యజమానుడు దేవులపై మనస్సును స్థిరపరచి యజ్ఞం చేయునప్పుడు, అంతరంలోని అయజ్వ (అయజ్ఞ) తత్త్వాలపై అతడు విజయం పొందుతాడు.
It teaches that Indra is pleased when the sacrifice is done correctly—Soma is pressed, offerings are prepared, and sacred speech (brahman) is spoken with sincerity—bringing strength, protection, and victory.
These images express choosing stable shelter (mountains) and life-giving flow (rivers), and also invoke the wide sustaining support associated with Viṣṇu—helping the sacrificer on the path while still addressing Indra’s power.
On the outer level it means defeating hostile forces that oppose the rite; on the inner level it points to overcoming laziness, confusion, and refusal to offer—by aligning one’s will with the Gods and acting with discipline.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.