Rig Veda 10.30.2 — Mandala 10, Sukta 30, Mantra 2
Sukta 10.30
Devata: Āpaḥ (Waters); associated vision-symbol: aruṇa suparṇa (luminous bird/overseer)
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ॥
Transliteration
ádhvaryavo haviṣmánto hí bhūtā́cchā́pa ít ośatī́r uśántaḥ | áva yā́ś caṣṭe aruṇáḥ suparṇás tám ā́ asyadhvam ū́rmim adyā́ suhástāḥ ||
Translation
హే అధ్వర్యువులారా, హవిస్సును ధరించినవారలారా, కోరికతో ఏగే ఆ జలాల వైపు సాగండి. ఈ రోజు నైపుణ్యమైన చేతులతో, పై నుండి అరుణుడు—సు-పర్ణుడు (సుందర పక్షములు గలవాడు)—చూచే ఆ తరంగాన్ని ప్రవహింపజేయండి.
Word by Word
अध्वर्यवः(O) adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु (कर्तृ)
हविष्मन्तःpossessing oblations
हविष्मन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त्- (प्रातिपदिक) < हविस् + मन्त्
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
भूतात्from what has come to be / from the existent
भूतात्:
अपादान
TypeParticiple (used as noun/adj.)
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त/भूतकाले कृदन्त)
छाtowards, hither
छा:
—
TypeIndeclinable
Rootछा (उपसर्ग/अव्यय; = आ/अच्छा ‘towards’ वैदिक रूप)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
इतःfrom here
इतः:
—
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय; इदम्-प्रत्ययान्त)
शतीःhundreds (many)
शतीः:
कर्म
TypeNoun
Rootशती- (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ से स्त्रीलिङ्ग रूप)
उशन्तःdesiring, wishing
उशन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootवश्/उश् (धातु ‘इच्छ्/काम्’) → उशन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अवdown, forth
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
याःwhich (fem. pl.)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चष्टेsees, beholds
चष्टे:
—
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु ‘देख्/कथ्’) → चष्टे
अरुणःthe ruddy one (Aruna)
अरुणः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअरुण- (प्रातिपदिक)
सुपर्णःthe fair-winged (bird)
सुपर्णः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसुपर्ण- (प्रातिपदिक; सु- + पर्ण)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आunto, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
स्यध्वम्may you be / become
स्यध्वम्:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘भू’) → स्यध्वम् (विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप; वैदिक)
ऊर्मिम्a wave, surge
ऊर्मिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊर्मि- (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सुहस्ताःhaving good hands; skillful
सुहस्ताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसुहस्त- (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.