Rig Veda 10.30.2: Mandala 10, Sukta 30, Mantra 2

Sukta 10.30

Devata: Āpaḥ (Waters); associated vision-symbol: aruṇa suparṇa (luminous bird/overseer)

Samhita Patha (Devanagari)

अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.30.2

Transliteration

ádhvaryavo haviṣmánto hí bhūtā́cchā́pa ít ośatī́r uśántaḥ | áva yā́ś caṣṭe aruṇáḥ suparṇás tám ā́ asyadhvam ū́rmim adyā́ suhástāḥ ||

Translation

హే అధ్వర్యువులారా, హవిస్సును ధరించినవారలారా, కోరికతో ఏగే ఆ జలాల వైపు సాగండి. ఈ రోజు నైపుణ్యమైన చేతులతో, పై నుండి అరుణుడు—సు-పర్ణుడు (సుందర పక్షములు గలవాడు)—చూచే ఆ తరంగాన్ని ప్రవహింపజేయండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध्वर्यवः: (O) adhvaryu-priests
• अध्वर्यवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु (कर्तृ)

• हविष्मन्तः: possessing oblations
• हविष्मन्तः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: हविष्मन्त्- (प्रातिपदिक) < हविस् + मन्त्

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• भूतात्: from what has come to be / from the existent
• भूतात्: अपादान
• Type: Participle (used as noun/adj.)
• Root: भू (धातु) → भूत (कृदन्त/भूतकाले कृदन्त)

• छा: towards, hither
• छा: —
• Type: Indeclinable
• Root: छा (उपसर्ग/अव्यय; = आ/अच्छा ‘towards’ वैदिक रूप)

• अप: away, off
• अप: —
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• इतः: from here
• इतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: इतः (अव्यय; इदम्-प्रत्ययान्त)

• शतीः: hundreds (many)
• शतीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: शती- (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ से स्त्रीलिङ्ग रूप)

• उशन्तः: desiring, wishing
• उशन्तः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: वश्/उश् (धातु ‘इच्छ्/काम्’) → उशन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• अव: down, forth
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• याः: which (fem. pl.)
• याः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चष्टे: sees, beholds
• चष्टे: —
• Type: Verb
• Root: चक्ष् (धातु ‘देख्/कथ्’) → चष्टे

• अरुणः: the ruddy one (Aruna)
• अरुणः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: अरुण- (प्रातिपदिक)

• सुपर्णः: the fair-winged (bird)
• सुपर्णः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुपर्ण- (प्रातिपदिक; सु- + पर्ण)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: unto, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• स्यध्वम्: may you be / become
• स्यध्वम्: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु ‘भू’) → स्यध्वम् (विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप; वैदिक)

• ऊर्मिम्: a wave, surge
• ऊर्मिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि- (प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• सुहस्ताः: having good hands; skillful
• सुहस्ताः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सुहस्त- (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)