Rig Veda 10.11.8: Mandala 10, Sukta 11, Mantra 8

Sukta 10.11

Rishi: Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus (exact r̥ṣi uncertain from provided data)

Devata: Agni (also the divinized Samiti/assembly as a ‘devī’ within the rite)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र । रत्ना च यद्विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.11.8

Transliteration

yád agna eṣā́ sámitir bhávāti devī́ devéṣu yajatā́ yajatra | rátnā ca yád vibhájāsi svadhāvo bhāgáṃ no átra vásumantaṃ vītāt ||

Translation

హే అగ్నీ, ఈ సమితి దేవుల మధ్య దేవిగా—యజ్యమైనదిగా, హే యజత్రా—అవతరించినప్పుడు, హే స్వధావన్, నీవు రత్నాలను విభజించి పంచునప్పుడు, ఇక్కడ మాకు వసుమంతమైన, ఆధ్యాత్మిక సంపదతో నిండిన భాగాన్ని ప్రసాదించుము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: when
• यत्: Adhikaraṇa (काल-सम्बन्धः) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-शब्दः

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन (address)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• एषा: this
• एषा: Kartā (भवति इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• समितिः: assembly, gathering
• समितिः: Kartā (भवति इत्यस्य; एषा समितिः)
• Type: Noun
• Root: सम्-इति (समिति- प्रातिपदिक; सम् + √इ (गमन) → ‘समागमः/सभा’)

• भवाति: becomes / is
• भवाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• देवी: divine (goddess-like)
• देवी: Kartā/विशेषण (समितेः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: देवी (प्रातिपदिक; देव-)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: Adhikaraṇa (among the gods)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यजता: worthy of worship
• यजता: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: यजत (प्रातिपदिक; √यज् ‘पूजा/याग’ से ‘पूज्य’)

• यजत्र: venerable, fit for sacrifice
• यजत्र: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: यजत्र (प्रातिपदिक; √यज्)

• रत्ना: treasures
• रत्ना: Karma (विभजासि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: सम्बन्धक
• Type: Indeclinable
• Root: च

• यत्: when / and when
• यत्: Adhikaraṇa (काल/सम्बन्ध) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विभजासि: you distribute, apportion
• विभजासि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वि + √भज् (भाग-विभागे)

• स्वधावः: O you endowed with svadhā (inherent power/ritual potency)
• स्वधावः: सम्बोधन/विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक) + वस्/वत्-प्रत्यय (स्वधावन् ‘स्वधायुक्त’)

• भागम्: a share, portion
• भागम्: Karma (वीतात्/ददातु इत्यर्थे)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक; √भज्)

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna (to us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (here)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र

• वसुमन्तम्: wealthy, rich in goods
• वसुमन्तम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वसुमन्त् (प्रातिपदिक; वसु + मन्त्)

• वीतात्: let it come / be granted
• वीतात्: क्रिया (प्रार्थना)
• Type: Verb
• Root: वि + √या (गत्यर्थ; ‘वीत’ = प्राप्त/आगत) ; अथवा √व्या/वी (प्राप्तौ) वैदिक प्रयोग