Sarga 12

Verse 1

ततः काले बहुतिथे कस्मिंश्चित्सुमनोहरे ।वसन्ते समनुप्राप्ते राज्ञो यष्टुं मनोऽभवत् ॥१॥

అనంతరం చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, ఒక మనోహరమైన సమయంలో, వసంతఋతువు సమీపించగా రాజుకు యజ్ఞం చేయాలనే మనస్సు కలిగెను।

Verse 2

ततः प्रसाद्य शिरसा तं विप्रं देववर्णिनम् ।यज्ञाय वरयामास सन्तानार्थं कुलस्य वै ॥२॥

అప్పుడు, దేవతల వంటి తేజస్సు కలిగిన ఆ బ్రాహ్మణునికి తల వంచి నమస్కరించి, అతని అనుగ్రహం పొంది, కుల వంశానుక్రమానికి పుత్రుడు కోసం యజ్ఞం చేయమని కోరాడు.

Verse 3

तथेति च स राजानमुवाच च सुसत्कृतः ।सम्भारा सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥३॥

ఇలా సత్కరింపబడిన ఆ బ్రాహ్మణుడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు— “తథాస్తు. కావలసిన సమస్త సంభారాలు సమకూర్చబడుగాక; యజ్ఞాశ్వమును విడిచిపెట్టబడుగాక।”

Verses 4-5

ततो राजाऽब्रवीद्वाक्यं सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम् ।सुमन्त्रावाहय क्षिप्रं ऋत्विजो ब्रह्मवादिनः ॥४॥सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।पुरोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये द्विजसत्तमाः ॥५॥

అప్పుడు రాజు మంత్రిశ్రేష్ఠుడైన సుమంత్రునితో ఇలా అన్నాడు— “సుమంత్రా! వెంటనే వేదవేత్తలైన ఋత్విజులను పిలువు— సుయజ్ఞుడు, వామదేవుడు, జాబాలి, కాశ్యపుడు; అలాగే పురోహితుడు వసిష్ఠుడు మరియు ఇతర శ్రేష్ఠ ద్విజులనూ।”

Verse 6

ततस्सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।समानयत्स तान्विप्रान् समस्तान्वेदपारगान् ॥६॥

అనంతరం త్వరిస్తూ కార్యసాధకుడైన సుమంత్రుడు వెంటనే వెళ్లి, వేదపారంగతులైన ఆ సమస్త బ్రాహ్మణులను ఒకచోట సమకూర్చాడు।

Verse 7

तान्पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।धर्मार्थसहितं युक्तं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥७॥

వారిని పూజించి ధర్మాత్ముడైన రాజు దశరథుడు అప్పుడు ధర్మార్థసహితమైన, యుక్తమైన, మృదువైన వచనాలను పలికాడు।

Verse 8

मम लालप्यमानस्य पुत्रार्थं नास्ति वै सुखम् ।तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥८॥

పుత్రార్థంగా తపనపడుతున్న నాకు నిజంగా సుఖం లేదు; అందుకే నా సంకల్పం—నేను అశ్వమేధ యజ్ఞం నిర్వహిస్తాను।

Verse 9

तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।ऋषिपुत्रप्रभावेन कामान्प्राप्स्यामि चाप्यहम् ॥९॥

కాబట్టి నేను శాస్త్రవిధిగా నిర్దేశించిన కర్మలతో యజ్ఞం చేయాలని కోరుతున్నాను; ఋషిపుత్రుని ప్రభావం వల్ల నేనూ నా అభీష్టాన్ని పొందుతాను।

Verse 10

ततस्साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।वसिष्ठप्रमुखास्सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम् ॥१०॥

అప్పుడు వసిష్ఠప్రముఖులైన సమస్త బ్రాహ్మణులు, రాజు ముఖమునుండి వెలువడిన ఆ వాక్యాన్ని ‘సాధు’ అని ప్రశంసించి ఆదరించారు।

Verse 11

ऋष्यशृङ्गपुरोगाश्च प्रत्यूचुर्नृपतिं तदा ।सम्भारास्सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥११॥

అప్పుడు ఋష్యశృంగుడు ముందుండగా ఋత్వికులు నృపతితో పలికిరి— “యజ్ఞసంభారములు సమ్యగ్గా సమకూర్చబడుగాక; యజ్ఞాశ్వమును విధివిధానముగా విముక్తము చేయుడి।”

Verse 12

सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रांश्चत्वारोऽमितविक्रमान् ।यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ॥१२॥

“నిశ్చయముగా నీవు అపరిమిత పరాక్రమముగల నలుగురు పుత్రులను పొందుదువు; పుత్రార్థమై నీలో ఈ ధార్మిక సంకల్పము ఉద్భవించినందున।”

Verse 13

ततः प्रीतोऽभवद्राजा श्रुत्वा तद्विजभाषितम् ।अमात्यांश्चाब्रवीद्राजा हर्षेणेदं शुभाक्षरम् ॥१३॥

బ్రాహ్మణుల వచనములు వినగానే రాజు పరమానందమొందెను. హర్షముతో శుభవాక్యములలో తన మంత్రులను ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 14

गुरूणां वचनाच्छीघ्रं सम्भारास्सम्भ्रियन्तु मे ।समर्थाधिष्ठितश्चाश्वस्सोपाध्यायो विमुच्यताम् ॥१४॥

గురువుల వచనమునుబట్టి నా యజ్ఞసంభారములు శీఘ్రముగా సమకూర్చుడి. సమర్థ యోధులచే రక్షింపబడి, ఉపాధ్యాయునితో కూడిన యజ్ఞాశ్వమును విముక్తము చేయుడి.

Verse 15

सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ॥१५॥

సరయూ నదీ ఉత్తర తీరమున యజ్ఞభూమి సిద్ధము చేయబడుగాక. మరియు కల్పము, విధి ప్రకారము శాంతి-రక్షా కర్మములు యథావిధిగా అభివృద్ధి చెందుగాక.

Verse 16

शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञस्सर्वेणापि महीक्षिता ।नापराधो भवेत्कष्टो यद्यस्मिन्क्रतुसत्तमे ॥१६॥

ఈ యజ్ఞము ఏ రాజుకైనా ఫలప్రదముగా సిద్ధించగలదు; కాని ఈ ఉత్తమ క్రతువులో ఏ విధమైన ఘోర దోషమో, పెద్ద తప్పిదమో కలుగకూడదు.

Verse 17

छिद्रं हि मृगयन्तेऽत्र विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ।निहतस्य च यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ॥१७॥

ఇక్కడ పండితులైన బ్రహ్మరాక్షసులు దోషరూపమైన చిద్రమును వెదుకుతారు; యజ్ఞము ఆ దోషముచేత నశించినచో యజమానుడు తక్షణమే వినశించును.

Verse 18

तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ।तथा विधानं क्रियतां समर्थाः करणेष्विह ॥१८॥

కాబట్టి నా ఈ క్రతువు విధిపూర్వకంగా సమాప్తమగునట్లు ఏర్పాట్లు చేయుడి; ఇక్కడ అవసరమైన కార్యాలను నిర్వహించుటకు మీరు సమర్థులు.

Verse 19

तथेति च ततस्सर्वे मन्त्रिणः प्रत्यपूजयन् ।पार्थिवेन्द्रस्य तद्वाक्यं यथाज्ञप्तमकुर्वत ॥१९॥

'అలాగే' అని చెప్పి, అన్ని మంత్రులు భూమికి అధిపతి అయిన రాజు మాటలను గౌరవించారు, ఆజ్ఞాపించిన విధంగా అమలు చేశారు.

Verse 20

ततो द्विजास्ते धर्मज्ञमस्तुवन्पार्थिवर्षभम् ।अनुज्ञातास्ततस्सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥२०॥

అనంతరం ఆ ద్విజులు ధర్మజ్ఞుడైన, రాజులలో వృషభుడైన ఆ నరాధిపతిని స్తుతించారు. తరువాత ఆయన అనుమతి పొందినవారై అందరూ వచ్చిన మార్గమునే తిరిగి వెళ్లారు॥

Verse 21

गतेष्वथ द्विजाग्य्रेषु मन्त्रिणस्तान्नराधिपः ।विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महाद्युतिः ॥२१॥

శ్రేష్ఠ ద్విజులు వెళ్లిన తరువాత, మహాద్యుతిగల నరాధిపతి తన మంత్రులను కూడా విసర్జించి తన స్వగృహమైన రాజప్రాసాదంలో ప్రవేశించాడు॥