Adhyaya 29

Verse 1

नारदौवाच । ततो गच्छेत राजेंद्र कालिंदीतीर्थमुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात्

నారదుడు పలికెను—ఓ రాజేంద్రా! అనంతరం ఉత్తమమైన కాలిందీ తీర్థమునకు వెళ్లవలెను. అక్కడ స్నానం చేసినచో, ఓ రాజా, మనిషి దుర్గతిని పొందడు.

Verse 2

पुष्करे तु कुरुक्षेत्रे ब्रह्मावर्त्ते पृथूदके । अविमुक्ते सुवर्णाख्ये यत्फलं लभते नरः

పుష్కరంలో, కురుక్షేత్రంలో, బ్రహ్మావర్తంలో, పృథూదకంలో, అవిముక్తంలో మరియు సువర్ణాఖ్య అనే తీర్థంలో మనిషి పొందే ఫలము—(అదే ఫలము లభించును).

Verse 3

तत्फलं समवाप्नोति यमुनायां नरोत्तम । स्वर्गभोगेतिरागो वै येषां मनसि वर्तते

హే నరోత్తమా! యమునలో అదే ఫలం లభిస్తుంది; స్వర్గభోగాల పట్ల మనస్సులో తీవ్రమైన ఆసక్తి ఉన్నవారు నిశ్చయంగా ఆ ఫలాన్ని పొందుతారు।

Verse 4

यमुनायां विशेषेण स्नानदानेन सत्तम । आयुरारोग्यसंपत्तौ रूपयौवनता गुणे

హే సత్తమా! ప్రత్యేకంగా యమునలో స్నానం చేసి దానం చేయడం వల్ల ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం, సంపద, సౌందర్యం, యౌవనం మరియు సద్గుణాలు వృద్ధి చెందుతాయి।

Verse 5

येषां मनोरथस्तैस्तु न त्याज्यं यमुनाजलम् । ये बिभ्यति नरकादेर्दारिद्र्योऽत्र संति च

ఎవరి మనోరథాలు దానిపైనే ఆధారపడివున్నాయో వారు యమునాజలాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు. నరకాది భయపడేవారు, ఇక్కడ దారిద్ర్యంతో బాధపడేవారు కూడా దీని ఆశ్రయం పొందాలి।

Verse 6

सर्वथा तैः प्रयत्नेन तत्र कार्यं निमज्जनम् । दारिद्र्य पाप दौर्भाग्य पंक प्रक्षालनाय वै

కాబట్టి వారు అన్ని విధాలా ప్రయత్నించి అక్కడ మునగాలి; ఎందుకంటే అది దారిద్ర్యం, పాపం, దౌర్భాగ్యమనే మురికిని కడిగివేయుటకే ఉద్దేశించబడింది।

Verse 7

ऋते वै यामुनं तोयं न चान्योस्ति युधिष्ठिर । श्रद्धाहीनानि कर्माणि मतान्यर्धफलानि वै । फलं ददाति संपूर्णं यामुनं स्नानमात्रतः

హే యుధిష్ఠిరా! యమునాజలాన్ని మించిన మరొక తీర్థం లేదు. శ్రద్ధలేని కర్మలు అర్ధఫలమే ఇస్తాయని చెప్పబడింది; కానీ యమునలో కేవలం స్నానం మాత్రమే సంపూర్ణ ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 8

अकामो वा सकामो वा यामुने सलिले नृप । इहामुत्र च दुःखानि मज्जनान्नैव पश्यति

హే నృపా! నిష్కాముడైనా సకాముడైనా యమునా జలంలో స్నానమునకు మునిగితే, ఇహలోకములోనూ పరలోకములోనూ దుఃఖాలను చూడడు.

Verse 9

पक्षद्वये यथा चंद्र क्षीःयते वर्द्धते तथा । पातकं नश्यते तत्र स्नानात्पुण्यं विवर्द्धते

శుక్ల-కృష్ణ పక్షాలలో చంద్రుడు క్షీణించి వృద్ధి చెందునట్లే, అక్కడ స్నానముచేత పాపము నశించి పుణ్యము క్రమంగా వృద్ధి చెందుతుంది.

Verse 10

यथाब्धौ सुखमायांति रत्नानि विविधानि च । आयुर्वित्तं कलत्राणि संपदः संभवंति च

సముద్రమునుండి సులభంగా నానావిధ రత్నాలు పుట్టునట్లే, అలాగే (ఆ పుణ్యఫలంగా) ఆయుష్షు, ధనం, సత్కలత్రం మరియు ఇతర సంపదలు కలుగుతాయి.

Verse 11

कामधेनुर्यथा कामं चिंतामणिर्विचिंतितम् । ददाति यमुनास्नानं तद्वत्सर्वं मनोरथम्

కామధేనువు కోరినదాన్ని ఇచ్చునట్లూ, చింతామణి మనసులో తలచినదాన్ని ప్రసాదించునట్లూ, యమునా-స్నానం కూడా అలాగే సమస్త మనోరథాలను నెరవేర్చుతుంది.

Verse 12

कृते तपः परं ज्ञानं त्रेतायां यजनं तथा । द्वापरे च कलौ दानं कालिंदी सर्वदा शुभा

కృతయుగంలో తపస్సు, పరమజ్ఞానం ప్రధానము; త్రేతాయుగంలో యజ్ఞము; ద్వాపరములోను కలియుగంలోను దానం శ్రేష్ఠము. కాలిందీ (యమునా) సర్వదా శుభప్రద.

Verse 13

सर्वेषां सर्ववर्णानामाश्रमाणां च भूपते । यामुने मज्जनं धर्मं धाराभिः खलु वर्षति

ఓ భూపతే! సమస్త వర్ణాలవారికీ, అన్ని ఆశ్రమస్థులకూ యమునలో స్నానం నిజంగా ధర్మాన్ని ధారలవలె వర్షింపజేస్తుంది।

Verse 14

अस्मिन्वै भारते वर्षे कर्मभूमौ विशेषतः । कालिंद्यस्नायिनां नॄणां निष्फलं जन्मकीर्त्तितम्

నిజమే, ఈ భారతవర్షంలో—ప్రత్యేకంగా కర్మభూమిలో—కేవలం కాలిందీ (యమున)లో స్నానం చేసే పురుషుల జన్మను నిష్ఫలమని ప్రకటించారు।

Verse 15

नैश्वर्यं गगने यद्वच्चांद्रे ऽमायां तु मंडले । तद्वन्न भाति सत्कर्म यमुनामज्जनं विना

అమావాస్య రాత్రి ఆకాశంలో చంద్రబింబం ప్రకాశించనట్లే, యమునలో స్నానం లేకుండా సత్కర్మఫలం వెలుగొందదు।

Verse 16

व्रतैर्दानैस्तपोभिश्च न तथा प्रीयते हरिः । तत्र मज्जनमात्रेण यथा प्रीणाति केशवः

వ్రతాలు, దానాలు, తపస్సులతో హరి అంతగా ప్రసన్నుడు కాడు; అక్కడ మాత్రం స్నానం మాత్రమే చేయగానే కేశవుడు యథార్థంగా ప్రసన్నుడవుతాడు।

Verse 17

न समं विद्यते किंचित्तेजः सौरेण तेजसा । तद्वन्न यमुनास्नानं समानाः क्रतुजाः क्रियाः

సూర్య తేజస్సుకు సమానమైన తేజస్సు ఏదీ లేదు; అలాగే యమునాస్నానానికి సమానమైన యజ్ఞజన్య క్రియలు ఏవీ లేవు।

Verse 18

प्रीतये वासुदेवस्य सर्वपापापनुत्तये । कालिंद्या मज्जनं कुर्य्यात्स्वर्गलाभाय मानवः

వాసుదేవుని ప్రీతికోసం, సమస్త పాపనాశార్థం, స్వర్గలాభార్థం మనుష్యుడు కాలిందీ (యమునా) నదిలో స్నానం చేయవలెను।

Verse 19

किं रक्षितेन देहेन सुपुष्टेन बलीयसा । अध्रुवेण सुदेहेन यमुना मज्जनं विना

జాగ్రత్తగా కాపాడబడిన, సుపుష్టమైన బలవంతమైన దేహం ఏ ప్రయోజనం? ఆ సుందరదేహమూ అనిత్యం; యమునా-స్నానం లేక పావనమవదు కదా.

Verse 20

अस्थिस्तंभं स्नायुबंधं मांसक्षतज लेपनम् । चर्मावनद्ध दुर्गंधं पूर्णं मूत्रपुरीषयोः

ఈ దేహం ఎముకల కట్టడం, నరాలతో బంధించబడినది; మాంసం-రక్తంతో లేపబడినది; చర్మంతో కప్పబడి, దుర్గంధముతో, మూత్ర-పురీషాలతో నిండినది.

Verse 21

जराशोक विपद्व्याप्तं रोगमंदिरमातुरम् । रागमूलमनित्यं च सर्वदोषसमाश्रयम्

ఈ దేహం జరా, శోకము, విపత్తులతో వ్యాప్తమై ఉంది; రోగాల మందిరం, బాధితము; రాగమూలమై, అనిత్యమై, సమస్త దోషాలకు ఆశ్రయమైంది.

Verse 22

परोपकारपापार्ति परद्रोहपरेर्षिकम् । लोलुपं पिशुनं क्रूरं कृतघ्नं क्षणिकं तथा

ఇతరుల ఉపకారాన్ని చూసి బాధపడేవాడు, పరద్రోహంలో నిమగ్నుడై నిత్య ఈర్ష్యగలవాడు; లోభి, పిశునుడు, క్రూరుడు, కృతఘ్నుడు, చంచల స్వభావుడైనవాడు—

Verse 23

निष्ठुरं दुर्धरं दुष्टं दोषत्रयविदूषितम् । अशुचितापि दुर्गंधि तापत्रयविमोहितम्

ఇది (దేహం/మనస్సు) క్రూరమైనది, అదుపుచేయడం కష్టం, దుష్టమైనది—త్రిదోషాలతో కలుషితము. అశుచియై కూడా దుర్గంధముతో, త్రితాపములచే మోహితము.

Verse 24

निसर्गतो ऽधर्मरतं तृष्णाशतसमाकुलम् । कामक्रोधमहालोभ नरकद्वारसंस्थितम्

స్వభావతః ఇది అధర్మంలో రమిస్తుంది, వందల తృష్ణలతో కలతచెందుతుంది; కామం, క్రోధం, మహాలోభంతో నిండీ నరకద్వారమునే నిలిచియుంటుంది.

Verse 25

कृमिवर्चस्तु भस्मादि परिणामगुणावहम् । ईदृक्शरीरं व्यर्थं हि यमुनामज्जनं विना

ఈ దేహము కృమి-విష్ఠాసమం; పరిణామధర్మముచే చివరకు భస్మాదిగా మారుతుంది. యమునలో మజ్జనం లేకుండా ఇటువంటి దేహము నిజంగా వ్యర్థమే.

Verse 26

बुद्बुदा इव तोयेषु प्रत्यंडा इव पक्षिषु । जायंते मरणायैव यमुनास्नान वर्जिताः

యమునాస్నానాన్ని వర్జించినవారు మరణించుటకే జన్మిస్తారు—నీటిలో బుడగలవలె, పక్షులలో గుడ్లవలె (క్షణికములు).

Verse 27

अवैष्णवो हतो विप्रो हतं श्राद्धमपिंडकम् । अब्रह्मण्यं हतं क्षत्रमनाचार हतं कुलम्

అవైష్ణవుడైన బ్రాహ్మణుడు నశించినవాడే; పిండదానం లేని శ్రాద్ధం ఫలహీనము. బ్రాహ్మణద్వేషి క్షత్రియుడు నశించును; అనాచారముచే కులమూ నశించును.

Verse 28

सदंभश्च हतो धर्म्मः क्रोधेनैव हतं तपः । अदृढं च हतं ज्ञानं प्रमादेन हतं श्रुतम्

దంభముచేత ధర్మము నశించును, క్రోధముచేత తపస్సు నశించును. దృఢతలేని జ్ఞానము క్షీణించును, ప్రమాదముచేత శ్రుతి-శాస్త్రాధ్యయనము నశించును.

Verse 29

परभक्त्या हता नारी ब्रह्मचारी स्त्रिया हतः । अदीप्तेऽग्नौ हतो होमो हता भक्तिः समायिका

పరభక్తి (ఇతరత్ర ఆసక్తి) వలన స్త్రీ పతనమగును; స్త్రీసంగముచేత బ్రహ్మచారి నశించును. అగ్ని ప్రజ్వలించనిచో హోమము వ్యర్థమగును; కాలకాలమాత్రంగా చేసే భక్తి క్షీణించును.

Verse 30

उपजीव्या हता कन्या स्वार्थे पाकक्रिया हता । शूद्र भक्षो हतो योगः कृपणस्य हतं धनम्

జీవికాసాధనంగా చేసిన కన్య నశించును; స్వార్థముతో చేసిన పాకక్రియ నశించును. శూద్రాన్నభక్షణముచేత యోగము నశించును; కృపణుని చేతిలో ధనము నశించును.

Verse 31

अनभ्यासहता विद्या हतो बोधो विरोधकृत् । जीवितार्थं हतं तीर्थं जीवनार्थं हतं व्रतम्

అభ్యాసము లేకపోతే విద్య నశించును; విరోధము కలిగించువాడిచేత బోధ నశించును. జీవికకోసం చేసిన తీర్థయాత్ర వ్యర్థమగును; జీవనార్థమాత్రంగా చేసిన వ్రతము నశించును.

Verse 32

असत्या च हता वाणी तथा पैशुन्यवादिनी । षट्कर्णगो हतो मंत्रो व्यग्रचित्तो हतो जपः

అసత్యముచేత వాక్కు నశించును; అలాగే పైశున్యము (చాడీ) పలికే వాక్కు కూడా నశించును. ‘షట్కర్ణ’ (అనేక చెవులకు) చేరిన మంత్రం నశించును; వ్యగ్రచిత్తముతో చేసిన జపము నశించును.

Verse 33

हतमश्रोत्रिये दानं हतो लोकश्च नास्तिकः । अश्रद्धया हतं सर्वं यत्कृतं पारलौकिकम्

అశ్రోత్రియునికి ఇచ్చిన దానం వ్యర్థమవుతుంది; నాస్తికునివల్ల లోకం నశిస్తుంది. అలాగే శ్రద్ధలేక చేసిన పరలోకసాధన కర్మ అంతా నిష్ఫలమవుతుంది।

Verse 34

इह लोको हतो नॄणां दरिद्राणां यथा नृप । मनुष्याणां हतं जन्म कालिदीमज्जनं विना

హే రాజా, దరిద్రుల జీవితం ఈ లోకంలో ఎలా నాశనమవుతుందో, అలాగే కాలిదీలో స్నానం చేయకపోతే మానవజన్మ కూడా వ్యర్థమవుతుంది।

Verse 35

उपपातक सर्वाणि पातकानि महांति च । भस्मी भवंति सर्वाणि यमुनामज्जनान्नृप

హే రాజా, యమునలో మునిగిస్నానం చేయడం వల్ల అన్ని ఉపపాతకాలు, మహాపాతకాలు సహా సమస్త పాపాలు భస్మమవుతాయి।

Verse 36

वेपंते सर्वपापानि यमुनायां गते नरे । नाशके सर्वपापानां यदि स्नास्यति वारिणि

యమున వద్దకు మనిషి వెళ్లగానే అన్ని పాపాలు వణుకుతాయి; ఎందుకంటే ఆమె సమస్త పాపాలను నశింపజేసేది—ఆమె జలంలో స్నానం చేస్తే।

Verse 37

पावका इव दीप्यंते यमुनायां नरोत्तमाः । विमुक्ताः सर्वपापेभ्यो मेघेभ्य इव चंद्रमाः

యమునలో నరోత్తములు అగ్నివలె ప్రకాశిస్తారు; సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులై, మేఘాల నుండి విడిపడ్డ చంద్రునివలె।

Verse 38

आर्द्र शुष्कलघुस्थूलं वाङ्मनः कर्मभिः कृतम् । तत्र स्नानं दहेत्पापं पावकः समिधो यथा

పాపం ‘ఆర్ద్రం’ అయినా ‘శుష్కం’ అయినా, సూక్ష్మమైనా స్థూలమైనా—వాక్కు, మనస్సు, కర్మలచే కృతమైనదైనా—అక్కడ స్నానం చేస్తే అగ్ని సమిధలను దహించినట్లు అది దహించబడుతుంది।

Verse 39

प्रामादिकं च यत्पापं ज्ञानाज्ञानकृतं च यत् । स्नानमात्रेण नश्येत यमुनायां नृपोत्तम

ఓ నృపోత్తమా! నిర్లక్ష్యంతో చేసిన పాపమేదైనా, తెలిసి చేసినదైనా తెలియక చేసినదైనా—యమునలో కేవలం స్నానం మాత్రంతోనే అది నశిస్తుంది।

Verse 40

निष्पापास्त्रिदिवं यांति पापिष्ठा यांति शुद्धताम् । संदेहो नात्र कर्तव्यः स्नाने वै यमुनाजले

నిష్పాపులు త్రిదివం (స్వర్గం) చేరుతారు; మహాపాపులుకూడా శుద్ధతను పొందుతారు. యమునాజలంలో స్నానశక్తి విషయంలో ఇక్కడ సందేహం చేయరాదు।

Verse 41

सर्वेऽधिकारिणो ह्यत्र विष्णुभक्तौ तथा नृप । सर्वेषां सर्वदा देवी यमुना पापनाशिका

ఓ నృపా! ఇక్కడ అందరూ విష్ణుభక్తికి అర్హులే; మరియు అందరికీ, ఎల్లప్పుడూ, దేవి యమున పాపనాశిని।

Verse 42

एष एव परो मंत्र एतच्च परमं तपः । प्रायश्चित्तं परं चैव यमुनास्नानमुत्तमम्

ఇదే పరమ మంత్రం, ఇదే పరమ తపస్సు; ఇదే పరమ ప్రాయశ్చిత్తం కూడా—యమునలో ఉత్తమ స్నానం।

Verse 43

नृणां जन्मांतराभ्यासात्कालिंदी मज्जने मतिः । अध्यात्मज्ञानकौशल्यं जन्माभ्यासाद्यथा नृप

హే నృపా! పూర్వజన్మాభ్యాసం వల్ల మనుష్యులకు కాలిందీ (యమునా)లో స్నానం చేయాలనే ప్రవృత్తి కలుగుతుంది; అలాగే జన్మజన్మాంతర సాధనతో అధ్యాత్మజ్ఞానంలో నైపుణ్యం ఏర్పడుతుంది।

Verse 44

संसारकर्दमालेप प्रक्षालन विशारदम् । पावनं पावनानां च यमुनास्नानमुत्तमम्

యమునా స్నానం అత్యుత్తమం—సంసారమనే బురదలేపాన్ని కడిగి తొలగించడంలో నిపుణం, పావనులలోనూ పరమ పావనం।

Verse 45

स्नातास्तत्र च ये राजन्सर्वकामफलप्रदे । शुभांश्च भुंजते भोगांश्चंद्र सूर्यग्रहोपमान्

హే రాజా! సర్వకామఫలప్రదమైన ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసినవారు చంద్ర-సూర్య-గ్రహసమానమైన తేజస్సుతో కూడిన శుభభోగాలను అనుభవిస్తారు।

Verse 46

यमुना मोक्षदा प्रोक्ता मथुरासंगता यदि । मथुरायां च कालिंदी पुण्याधिकविवर्द्धिनी

యమునా మథురాతో సంగమించినప్పుడు మోక్షదాయినిగా ప్రకటించబడింది; మథురాలో కాలిందీ పుణ్యాన్ని మరింతగా వృద్ధి చేస్తుంది।

Verse 47

अन्यत्र यमुना पुण्या महापातकहारिणी । विष्णुभक्तिप्रदा देवी मथुरा संगता भवेत्

ఇతరత్ర యమునా పుణ్యదాయిని, మహాపాతకహారిణి; మథురాతో సంగమించినప్పుడు ఆ దేవి విష్ణుభక్తిని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 48

भक्तिभावेन संयुक्ता कालिंद्यां यदि मज्जयेत् । कल्पकोटिसहस्राणि वसते सन्निधौ हरेः

భక్తిభావంతో యుక్తుడై కాలిందీ (యమునా)లో ఎవడు మజ్జనం చేస్తాడో, వాడు వేల కోట్ల కల్పాల వరకు హరి సన్నిధిలో నివసిస్తాడు.

Verse 49

मुक्तिं प्रयांति मनुजाः नूनं सांख्येन वर्जिताः । पितरस्तस्य तृप्यंति तृप्ताः कल्पशतैर्दिवि

నిశ్చయంగా సాంఖ్యజ్ఞానం (వివేకం) లేని మనుష్యులు ముక్తిని పొందరు; అయితే ఆ వ్యక్తి పితృదేవతలు తృప్తులై స్వర్గంలో వందల కల్పాల వరకు సంతోషంగా ఉంటారు.

Verse 50

ये पिबंति नरा राजन्यमुनासलिलं शुभम् । पंचगव्यसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम्

ఓ రాజా! యమునా యొక్క శుభజలాన్ని త్రాగే నరులకు వేలసార్లు పంచగవ్య సేవనం చేయడం వల్ల ఏమి ప్రయోజనం?

Verse 51

कोटितीर्थसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम् । तत्र दानं च होमश्च सर्वं कोटिगुणं भवेत्

వేలాది తీర్థాలను సేవించినా ఏమి ప్రయోజనం? అక్కడ దానం, హోమం—నిజంగా అన్నీ—కోటిగుణ ఫలప్రదమవుతాయి.