Adhyaya 77

Verse 1

वैशंपायन उवाच । प्रभवत्ययमाकाशे नित्यं द्विजवर प्रभो । कोऽयं को वा प्रभावोस्य कुत्र जातो घृणीश्वरः

వైశంపాయనుడు పలికెను—హే ప్రభో, ద్విజవర! ఈ సత్త్వం ఆకాశంలో నిత్యం ప్రకాశిస్తుంది. ఇతడు ఎవరు? ఇతని ప్రభావం ఏమిటి? కిరణాధిపతి (సూర్యుడు) ఎక్కడ జన్మించాడు?

Verse 2

किं करोति हि कार्यं वै यतो रश्मिमयो भृशम् । देवैर्मुनिवरैस्सिद्धैश्चारणैर्दैत्यराक्षसैः

అతడు ఏ కార్యాన్ని చేస్తాడు, దాని వల్ల అతడు కిరణమయుడై అత్యంత తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తాడు—దేవులు, మునివరులు, సిద్ధులు, చారణులు, దైత్య-రాక్షసులు సైతం అతనిని గౌరవిస్తారు?

Verse 3

निखिलैर्मानुषैः पूज्यः सदैव ब्राह्मणादिभिः । व्यास उवाच । परमं ब्रह्मणस्तेजो ब्रह्मदेहाद्विनिस्सृतम्

ఆయన సమస్త మనుష్యులకు నిత్యము పూజ్యుడు, బ్రాహ్మణాదులచే ఎల్లప్పుడూ సత్కృతుడు. వ్యాసుడు పలికెను—“బ్రహ్మ యొక్క పరమ తేజస్సు, బ్రహ్మదేహమునుండి వెలువడినది…”

Verse 4

साक्षाद्ब्रह्ममयं विद्धि धर्मकामार्थमोक्षदम् । मयूखैर्निर्मलैः कूटमतिचंडं सुदुःसहम्

ఇది సాక్షాత్ బ్రహ్మమయమని తెలుసుకొనుము; ఇది ధర్మం, కామం, అర్థం, మోక్షం ప్రసాదించును. దీని నిర్మల కిరణాలు కూటబుద్ధి యొక్క ఉగ్ర, హఠ, అసహ్య బలాన్ని అణచివేయును.

Verse 5

दृष्ट्वा प्रदुद्रुवुर्लोकाः करैश्चंडैः प्रपीडिताः । ततश्च सागराः सर्वे वरनद्यो नदादयः

ఇది చూచి ప్రజలు అన్ని దిక్కులకూ పరుగెత్తిరి, ఉగ్ర హస్తాలచే బాధింపబడి. అప్పుడు సమస్త సాగరములు, శ్రేష్ఠ నదులు, వాగులు మొదలైనవీ కలవరపడినవి.

Verse 6

शुष्यंति जंतवस्तत्र म्रियंते चातुरा जनाः । अथ शक्रादयो देवा ब्रह्माणं समुपागताः

అక్కడ జీవులు ఎండిపోవుచుండిరి; చతురులు (సమర్థులు) కూడ మరణించుచుండిరి. అప్పుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మొదలైన దేవతలు బ్రహ్మను సమీపించిరి.

Verse 7

इममर्थं तदा प्रोचुर्देवांश्च विधिरब्रवीत् । आदिर्ब्रह्मतनोर्देवाः सत्त्वगो जनकः प्रभुः

అప్పుడు దేవతలు ఈ విషయమును చెప్పిరి; విధాత (బ్రహ్మ) దేవతలను ఉద్దేశించి పలికెను—“ఓ దేవులారా! బ్రహ్మదేహమునుండి ఆద్య ప్రభువు, సత్త్వగుణస్థ జనకుడు ప్రదర్శితుడయ్యెను।”

Verse 8

अयं रजोमयः साक्षात्सुधांशुस्तनुमध्यगः । एताभ्यां पालिता लोकास्त्रैलोक्ये सचराचराः

ఇది సాక్షాత్తు రజోగుణమయమైనది; సుధాంశు అయిన చంద్రుడు దేహమధ్యంలో నివసిస్తున్నాడు. ఈ ఇద్దరి చేత త్రిలోకములలోని చరాచర సమస్త లోకాలు పోషింపబడుతున్నాయి।

Verse 9

दिव्योपपादका देवा ये वात्रैव जरायुजाः । अंडजाः स्वेदजाश्चैव ये वात्रैवोद्भिज्जादयः

దివ్యోద్భవమైన దేవులు, అలాగే ఇక్కడే గర్భజులు; అండజులు, స్వేదజులు; మరియు ఉద్భిజ్జులు (వృక్షాదులు) — వీరందరూ ఇదే లోకంలోనే ఉన్నారు।

Verse 10

सूर्यस्यास्य प्रभावं तु वक्तुमेव न शक्नुमः । अनेन रक्षिता लोका जनिताः पालिता ध्रुवम्

ఈ సూర్యుని ప్రభావాన్ని మేము చెప్పగలమనే లేదు. ఇతని చేతనే లోకాలు నిశ్చయంగా రక్షింపబడి, జనింపబడి, పోషింపబడుతున్నాయి।

Verse 11

अस्यैव सदृशो नास्ति सर्वेषां परिरक्षणात् । यं च दृष्ट्वाप्युषःकाले पापराशिः प्रलीयते

సర్వులను పరిరక్షించుట వలన దీనికి సమానమైనది లేదు. అలాగే ఉషఃకాలంలో దీనిని కేవలం దర్శించినా పాపరాశి లయమవుతుంది।

Verse 12

तमाराध्य जना मोक्षं साधयंति द्विजातयः । संध्योपासनकाले तु विप्रा ब्रह्मविदः किल

ఆయనను ఆరాధించుట ద్వారా ద్విజులు మోక్షాన్ని సాధిస్తారు. మరియు సంధ్యోపాసన సమయంలో విప్రులు నిజముగా బ్రహ్మవిదులు అని చెప్పబడతారు।

Verse 13

उद्बाहवो भवंत्येव ते च देवप्रपूजिताः । अस्यैव मंडलस्थां च देवीं संध्यास्वरूपिणीं

నిశ్చయంగా ఇవే ఉద్బాహములు అవుతాయి; దేవతలచే కూడా ఇవి పూజింపబడుతాయి. ఈ మండలములోనే సంధ్యాస్వరూపిణీ దేవి నివసించుచున్నది.

Verse 14

समुपास्य द्विजास्सर्वे लभंते स्वर्गमोक्षकौ । धरायां पतितोच्छिष्टाः पूतास्ते चास्य रश्मिभिः

ఆయనను సముపాసన చేయుటవలన సమస్త ద్విజులు స్వర్గమును మరియు మోక్షమును పొందుదురు. భూమిపై పడిన ఉచ్ఛిష్టములు కూడా ఆయన కిరణములచే పవిత్రమగును.

Verse 15

संध्योपासनमात्रेण कल्मषात्पूततां व्रजेत् । दृष्ट्वा चांडालकं गोघ्नं पतितं कुष्ठसंगतम्

సంధ్యోపాసన మాత్రముచేతనే కల్మషములనుండి శుద్ధి పొందును. చండాలుడు, గోహంత, పతితుడు లేదా కుష్ఠరోగిని చూచినప్పటికీ ఆ పవిత్రత హానికాదు.

Verse 16

महापातकसंकीर्णमुपपातकसंवृतम् । पश्यंति ये नरास्सूरं ते पूता गुरुकिल्बिषात्

మహాపాతకములతో కలుషితమై ఉపపాతకములతో కప్పబడినవారైన నరులు కూడా సూర్యుని దర్శించువారైతే, వారు ఘోర పాపములనుండి పవిత్రులగుదురు.

Verse 17

अस्योपासनमात्रेण सर्वरोगात्प्रमुच्यते । नांधत्वं न च दारिद्र्यं दुःखं न च शोच्यताम्

దీనిని ఉపాసించుట మాత్రముచేతనే సమస్త రోగములనుండి విముక్తి కలుగును. అంధత్వమూ లేదు, దారిద్ర్యమూ లేదు, దుఃఖమూ లేదు—కాబట్టి శోకింపవలసినది కాదు.

Verse 18

लभते च इहामुत्र समुपास्य विरोचनम् । अदृष्टा नैव लोकैश्च देवा हरिहरादयः

విరోచనుని విధివిధానంగా ఉపాసించినవాడు ఇహలోకములోను పరలోకములోను ఫలములను పొందును; హరి-హరాదిదేవులు ప్రజలకు ప్రత్యక్షంగా దర్శనమివ్వరు.

Verse 19

ध्यानरूपप्रगम्यास्ते दृष्टो देवो ह्ययं स्मृतः । देवा ऊचुः । अस्तु प्रसादनाराध्यश्चास्तूपासनपूजनम्

మీరు ధ్యానరూపమున ద్వారా పొందదగినవారు; అందువల్ల ఈ దేవుడు ధ్యానదర్శనముచే ‘దర్శితుడు’ అని స్మరించబడును. దేవులు పలికిరి—“తథాస్తు; ప్రసాదప్రదానార్థం ఇతనినే ఆరాధించుదము, ఉపాసన-పూజలు విధింపబడుగాక.”

Verse 20

अस्यैव दर्शनं ब्रह्मन्प्रलयानलसंमितम् । सर्वे नरादयस्सत्वा मृतावस्थां गता भुवि

ఓ బ్రాహ్మణా! ఇతని దర్శనమాత్రమే ప్రళయాగ్నితో సమానం; మనుష్యాదులైన సమస్త జీవులు భూమిపై మృతప్రాయ స్థితికి చేరి పడిపోయిరి.

Verse 21

अस्य तेजःप्रभावेण प्रणष्टास्सागरादयः । न समर्था वयं सोढुं कथमन्ये पृथग्जनाः

ఇతని తేజోప్రభావముచే సముద్రాదులు కూడ నశించిరి; మేము భరించలేము—ఇతర సాధారణ జనులు ఎలా భరించగలరు?

Verse 22

तस्मात्तवप्रसादाच्च पूजयामो यथा रविम् । यजंति च नरा भक्त्या तदुपायो विधीयताम्

కాబట్టి మీ ప్రసాదముచే మేము మిమ్మును సూర్యునివలె పూజించుచున్నాము; ప్రజలు కూడా భక్తితో యజించుచున్నారు—దానికి తగిన ఉపాయము (విధి) నియమింపబడుగాక.

Verse 23

देवानां वचनं श्रुत्वा गतो ब्रह्मखगेश्वरम् । गत्वा स्तोतुं समारेभे सर्वलोकहिताय वै

దేవతల వచనములు విని అతడు బ్రహ్మా—ఖగాధిపతికి అధీశ్వరుని—వద్దకు వెళ్లెను. అక్కడికి చేరి సమస్త లోకాల హితార్థమై స్తోత్రము ప్రారంభించెను.

Verse 24

देवत्वं सर्वलोकस्य चक्षुर्भूतो निरामयः । ब्रह्मरूपधरः साक्षाद्दुष्प्रेक्ष्यः प्रलयानलः

నీవే సమస్త లోకాల దేవత్వము—విశ్వనేత్రము, నిరామయుడు. నీవు సాక్షాత్ బ్రహ్మరూపధారి; ప్రళయాగ్నివలె దుర్దర్శనీయుడు.

Verse 25

सर्वदेवस्थितस्त्वं हि सदा वायुसखस्तनौ । अन्नादिपाचनं त्वत्तो जीवनं च भवेद्ध्रुवम्

నీవే సర్వదేవస్థితుడు; దేహములో సదా ప్రాణవాయువుకు సఖుడవు. అన్నాది పాచనం నీ నుండే, జీవనధారణ కూడా నిశ్చయంగా నీ వల్లనే.

Verse 26

उत्पत्तिप्रलयौ देव त्वमेको भुवनेश्वरः । त्वदृते सर्वलोकानां दिनैकं नास्ति जीवनम्

హే దేవా! సృష్టి మరియు ప్రళయములకు ఏకైక భువనేశ్వరుడు నీవే. నీ లేక సమస్త లోకాలకూ ఒక్క దినమూ జీవనం లేదు.

Verse 27

प्रभुस्त्वं सर्वलोकानां त्राता गोप्ता पिता प्रसूः । चराचराणां सर्वेषां त्वत्प्रसादाद्धृतं जगत्

నీవు సమస్త లోకాల ప్రభువు—త్రాత, గోప్త, పితా మరియు ప్రసూత. నీ ప్రసాదముచేతనే చరాచర సమస్త జగత్తు నిలిచి ఉంది.

Verse 28

देवेषु त्वत्समो नास्ति भगवंस्त्वखिलेषु च । सर्वत्र तेऽस्ति सद्भावस्त्वयैव धारितं जगत्

హే భగవాన్! దేవులలోనూ—సర్వ జీవులలోనూ—నీతో సమానుడు ఎవడూ లేడు. నీ సత్యసన్నిధి సర్వత్రా వ్యాపించి ఉంది; నీద్వారానే ఈ జగత్తు ధారితమవుతోంది.

Verse 29

रूपगंधादिकारी त्वं रसानां स्वादुता त्वया । एवं विश्वेश्वरः सूरो निखिलस्थितिकारकः

నీవే రూపం, సువాసన మొదలైన వాటికి కర్త; రసాలకు మాధుర్యమూ నీ వల్లనే. ఈ విధంగా నీవు విశ్వేశ్వరుడు, సూర్యునివలె ప్రకాశించి, సమస్త స్థితిని కలిగించువాడవు.

Verse 30

तीर्थानां पुण्यक्षेत्राणां मखानां जगतः प्रभो । त्वमेकः प्रयतो हेतुस्सर्वसाक्षी गुणाकरः

హే జగత్ప్రభో! తీర్థాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు, యజ్ఞకర్మలు—ఇవన్నిటికీ నీవే ఏకైక శుద్ధ కారణము. నీవు సర్వసాక్షి, గుణాకరుడవు.

Verse 31

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च हर्ता पाता सदोत्सुकः । ध्वांतपंकामयघ्नश्च दारिद्र्यदुःखनाशनः

ఆయన సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త; హరించువాడు, రక్షించువాడు, సదా ఉపకారానికి ఉత్సుకుడు. ఆయన అంధకారం, పాపపంకం, వ్యాధిని నశింపజేసి, దారిద్ర్యము మరియు దుఃఖమును తొలగిస్తాడు.

Verse 32

प्रेत्येह च परो बंधुः सर्वज्ञः सर्वलोचनः । त्वदृते सर्वलोकानामुपकारी न विद्यते

ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ నీవే పరమ బంధువు—సర్వజ్ఞుడు, సర్వదర్శి. నీకు తప్ప అన్ని లోకాల జీవులకు ఉపకారి ఎవడూ లేడు.

Verse 33

आदित्य उवाच । पितामह महाप्राज्ञ विश्वेंद्र विश्वभावक । ब्रूहि शीघ्रं परं यत्ते करिष्यामि मतं विधे

ఆదిత్యుడు పలికెను—హే పితామహా, మహాప్రాజ్ఞా, విశ్వేంద్రా, విశ్వభావకా! శీఘ్రంగా పరమ కర్తవ్యమేమిటో చెప్పుము; హే విధాతా, నీ సంకల్పమేదైతే ఉందో దానిని నేను నిర్వర్తిస్తాను।

Verse 34

ब्रह्मोवाच । मयूखस्त्वतिचंडश्च लोकानामतिदुःसहः । यथैव मृदुतामेति तथा कुरु सुरेश्वर

బ్రహ్ముడు పలికెను—నీ కిరణాలు అత్యంత ఉగ్రంగా ఉండి లోకాలకు అసహ్యంగా ఉన్నాయి। హే సురేశ్వరా, అవి మృదువుగా మారునట్లు చేయుము।

Verse 35

आदित्य उवाच । किरणाः कोटिकोटिर्मे लोकनाशकराः पराः । न चाभीष्टकरा लोके प्रयोगाच्छिन्धि तान्प्रभो

ఆదిత్యుడు పలికెను—నా కిరణాలు కోటి కోట్లు; అవి లోకనాశానికి పరమ సమర్థాలు. అయినా లోకంలో అవి ఇష్టఫలాన్ని ఇవ్వవు; హే ప్రభో, యథావిధి ప్రయోగంతో వాటిని నియంత్రించుము।

Verse 36

ततो विरिंचिना तूर्णं रविवाक्यवशाद्ध्रुवं । आहूय विश्वकर्माणं कृत्वा वज्रमयीं भ्रमि

అప్పుడు విరించి (బ్రహ్ముడు) రవి వాక్యానికి లోబడి వెంటనే విశ్వకర్మను పిలిపించి, వజ్రమయమైన తిరుగుచక్రం (భ్రమి) తయారు చేయించాడు।

Verse 37

चिच्छेद च रवेर्भानून्प्रलयानलसन्निभान् । तैरेव रचितं तत्र विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम्

అతడు ప్రళయాగ్నివలె మండుచున్న రవికిరణాలను ఛేదించాడు. ఆ కిరణాల నుండే అక్కడ విష్ణువు యొక్క సుదర్శన చక్రం నిర్మితమైంది।

Verse 38

अमोघं यमदंडं च शूलं पशुपतेस्तथा । कालस्य च परः खड्गश्शक्तिर्गुरुप्रमोदिनी

యముని దండము అమోఘము; అలాగే పశుపతియైన శివుని త్రిశూలమును. కాలునికి పరమ ఖడ్గము ఉంది; గురువును ఆనందింపజేయు శక్తి (భాలము) కూడ ఉంది।

Verse 39

चंडिकायाः परं शस्त्रं विचित्रं शूलकं तथा । चक्रे ब्रह्माज्ञया शीघ्रं तेनैव विश्वकर्मणा

చండికాదేవికి ఆ పరమాయుధము—విచిత్రమైన త్రిశూలమును కూడ—బ్రహ్మ ఆజ్ఞచే అదే విశ్వకర్ముడు శీఘ్రంగా నిర్మించాడు।

Verse 40

सहस्रकिरणं शिष्टमन्यच्चैव प्रशातितम् । अजनोपायभावेन पुनश्च कश्यपान्मुने

సహస్రకిరణుడైన సూర్యుడు మిగిలెను; మిగతావన్నీ కూడా శాంతింపజేయబడినవి. తరువాత ఒక ఉపాయభావంతో, ఓ మునీ, కశ్యప మహర్షి దానిని మళ్లీ సరిగా ఏర్పాటు చేశాడు।

Verse 41

अदितेर्गर्भसंजात आदित्य इति वै स्मृतः । अयं चरति विश्वांते मेरुशृंगं भ्रमत्यपि

అదితి గర్భమున జన్మించినవాడైనందున ఇతడు ‘ఆదిత్యుడు’ (సూర్యుడు) అని స్మరింపబడును. ఇతడు విశ్వాంతమున సంచరిస్తూ, మేరుశిఖరమును చుట్టి కూడా భ్రమిస్తాడు।

Verse 42

सदोर्ध्वं दिनरात्रं च धरण्या लक्षयोजने । ग्रहाश्चंद्रादयस्तत्र चरंति विधिनोदिताः

భూమి నుండి లక్ష యోజనముల పైగా దినరాత్రులు సదా కొనసాగుతాయి; అక్కడ చంద్రాది గ్రహములు విధి ప్రేరణచే తమ గమనమున సంచరిస్తాయి।

Verse 43

सूरः संचरते मासान्द्वादशद्वादशात्मकः । संक्रमादस्य संक्रांतिः सर्वैरेव प्रतीयते

సూర్యుడు ద్వాదశరూపమైన నెలలలో సంచరిస్తాడు. అతని రాశి మార్పు వల్ల ‘సంక్రాంతి’ అని అందరూ గ్రహిస్తారు.

Verse 44

तासु यद्वा फलं ब्रूमो लोकानां निखिलं मुने । धनुर्मिथुनमीनेषु कन्यायां षडशीतयः

లేదా, ఓ మునీ, సమస్త ప్రజలకు సంబంధించిన ఫలాన్ని చెబుతున్నాను—ధనుస్సు, మిథునం, మీనం మరియు కన్యలో (సంఖ్య) ఎనభై ఆరు.

Verse 45

वृषवृश्चिककुंभेषु सिंहे विष्णुपदी स्मृता । तर्पणं चाक्षयं विद्धि दानं देवार्चनं तथा

వృషభం, వృశ్చికం, కుంభం, సింహంలో ‘విష్ణుపదీ’గా స్మరించబడుతుంది. ఆ సమయంలో తర్పణం అక్షయమని, దానం మరియు దేవార్చనమూ అలాగే అక్షయఫలదాయకమని తెలుసుకో.

Verse 46

षडशीतिसहस्राणि षडशीतौ फलं भवेत् । विष्णुपद्यां तु लक्षं तु अयने कोटिकोटकं

‘ఎనభై ఆరు’ సందర్భంలో ఫలం ఎనభై ఆరు వేలుగా ఉంటుంది; విష్ణుపదీలో అది లక్ష, అయనంలో (అయనాంతంలో) కోటికోటిగా మారుతుంది.

Verse 47

विष्णुपद्यां तु यद्दानमक्षयं परिकीर्तितं । दातुर्वदामि सान्निध्यं सदा जन्मनिजन्मनि

విష్ణుపదీలో ఇచ్చిన దానం అక్షయమని కీర్తించబడింది. నేను చెబుతున్నాను—దాత జన్మజన్మలకు ప్రభువు సాన్నిధ్యాన్ని సదా పొందుతాడు.

Verse 48

शीते तूलपटीदानान्न दुःखं जायते तनौ । तुलादाने तल्पदाने द्वयोरेवाक्षयं फलं

చలికాలంలో ఉన్ని వస్త్రాన్ని దానం చేస్తే శరీరానికి దుఃఖం కలగదు. తులాదానం మరియు శయ్యాదానం—ఈ రెండింటి ఫలము నిశ్చయంగా అక్షయం.

Verse 49

सर्वोपकरणां शय्यां यो ददाति विमत्सरः । वर्णमुख्याय विप्राय स राजपदवीं लभेत्

అసూయలేకుండా అన్ని ఉపకరణాలతో కూడిన శయ్యను వర్ణముఖ్యుడైన బ్రాహ్మణునికి దానం చేసే వాడు రాజపదవిని, గౌరవాన్ని పొందుతాడు.

Verse 50

तथैवाग्निं जलं दत्वा नदीतीरे पथिप्रगे । दत्वा च तैलतांबूलमूर्व्या अधिपतिर्भवेत्

అదేవిధంగా నదీ తీరంలో మార్గంలో ఉన్న ప్రయాణికులకు అగ్ని, నీరు దానం చేసి, అలాగే నూనె మరియు తాంబూలం ఇచ్చినవాడు భూమిపై అధిపతిగా అవుతాడు.

Verse 51

सत्यभावाद्द्विजं नत्वा धनी चाक्षयतां व्रजेत् । माघे मास्यसिते पक्षे पंचदश्यामहर्मुखे

సత్యభావంతో ద్విజునికి నమస్కరించినవాడు ధనవంతుడై అక్షయసంపదను పొందుతాడు—మాఘమాసం కృష్ణపక్ష పంచదశి నాడు, ఉదయవేళ.

Verse 52

पितॄंस्तिलजलैरेव तर्पयित्वाक्षयो दिवि । सुलक्षणां च गां दत्वा हेमशृंगां मणिप्रभाम्

నువ్వుల కలిపిన నీటితో పితృదేవతలకు తర్పణం చేసినవాడు స్వర్గంలో అక్షయ ఫలాన్ని పొందుతాడు; అలాగే బంగారు కొమ్ములు, మణివంటి కాంతి గల సులక్షణ గోవును దానం చేస్తే మహాపుణ్యం కలుగుతుంది.

Verse 53

रौप्यखुरप्रदेशां च तथा कांस्यसुदोहनाम् । एतां दत्वा द्विजाग्र्याय सार्वभौमो भवेन्नृपः

ఖురప్రదేశాలు వెండితో, దోహనపాత్రం కాంస్యంతో ఉన్న ఆ గోవును శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే రాజు సార్వభౌముడగును।

Verse 54

दत्वान्नाभरणं राजा मंडलेशो धनीश्वरः । तिलधेनुं तु यो दद्यात्सर्वोपस्करणान्विताम्

అన్నమును, ఆభరణములను దానం చేసిన మండలేశుడు, ధనాధిపతి అయిన రాజు—సర్వోపకరణాలతో కూడిన ‘తిలధేనువు’ను ఎవడు దానమిస్తాడో అతడు మహాపుణ్యాన్ని పొందును।

Verse 55

सप्तजन्मार्जितात्पापान्मुक्तो नाकेऽक्षयो भवेत् । भोज्यान्नं ब्राह्मणे दत्वा अक्षयं स्वर्गमश्नुते

ఏడు జన్మలలో కూడిన పాపాల నుండి విముక్తుడై, స్వర్గంలో అక్షయఫలాన్ని పొందును. బ్రాహ్మణునికి భోజ్యాన్నం దానం చేస్తే అక్షయ స్వర్గాన్ని పొందును।

Verse 56

धान्यं वस्त्रं तथा भृत्यं गृहपीठादिकं च यत् । यो ददाति द्विजाग्र्याय तं च लक्ष्मीर्न मुंचति

ధాన్యము, వస్త్రము, సేవకసేవ, అలాగే గృహపీఠాసనాది సామగ్రిని శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణునికి ఎవడు దానం చేస్తాడో—లక్ష్మీ అతనిని విడువదు।

Verse 57

यत्किंचिद्दीयते दानं स्वल्पं वा यदि वा बहु । अक्षयं परलोकेषु युगाद्यासु तथैव च

ఏ దానం అయినా—అల్పమైనా మహత్తరమైనా—పరలోకాలలో అక్షయమగును; యుగారంభకాలములలో కూడా అలాగే ఫలిస్తుంది।

Verse 58

यद्वा देवार्चनं स्तोत्रं धर्माख्यानप्रतिश्रवः । पुनाति सर्वपापेभ्यो दिवि पूज्यो भवत्यसौ

లేదా దేవార్చన, స్తోత్రపఠనం, ధర్మాఖ్యానాలను శ్రద్ధతో వినడం—ఇవి అన్నీ సమస్త పాపాల నుండి శుద్ధి చేస్తాయి; అటువంటి వాడు స్వర్గంలో పూజ్యుడవుతాడు।

Verse 59

तृतीया माघमासस्य सिता मन्वंतरा स्मृता । तस्यां यद्दीयते दानं सर्वमक्षयमुच्यते

మాఘమాస శుక్లపక్ష తృతీయను ‘మన్వంతరా’ అని స్మరిస్తారు; ఆ రోజున ఇచ్చే దానం అంతటా అక్షయమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 60

धनं भोग्यं तथा राज्यं नाकं कल्पांतरस्थितम् । तस्माद्दानं सतां पूजा प्रेत्यानंतफलप्रदा

ధనం, భోగం, రాజ్యం, స్వర్గమూ కల్పాంతం వరకే నిలుస్తాయి; అందువల్ల దానం మరియు సత్పురుషుల పూజ—మరణానంతరం అనంత ఫలాన్ని ఇస్తాయి।

Verse 61

मन्वंतरा तु माघे स्यात्सप्तमी या शितीतरा । तिथिः पुण्यतमा प्रोक्ता पुराणैरभिरक्षिता

మాఘమాసంలో ‘శితీతరా’ అనే సప్తమి తిథియే మన్వంతరా; ఈ తిథి అత్యంత పుణ్యమయమని చెప్పబడింది, పురాణాలు దానిని సంరక్షించాయి।

Verse 62

माघमासे सिते पक्षे सप्तमी कोटिभास्करा । तामुपोष्य नरः पुण्यां मुच्यते नात्र संशयः

మాఘమాస శుక్లపక్ష సప్తమి ‘కోటిభాస్కరా’ అని పిలవబడుతుంది; ఆ పుణ్యతిథిన ఉపవాసం చేసినవాడు విముక్తి పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 63

सूर्यग्रहणतुल्या हि शुक्ला माघस्य सप्तमी । अरुणोदयवेलायां तस्यां स्नानं महाफलम्

మాఘ శుక్ల సప్తమి సూర్యగ్రహణంతో సమానమైన పుణ్యదినము. ఆ రోజున అరుణోదయ వేళ స్నానం చేయుట మహాఫలాన్ని ఇస్తుంది.

Verse 64

यच्च तत्र कृतं पापं मया सप्तसु जन्मसु । तन्मे रोगं च शोकं च भास्करी हंतु सप्तमी

ఏడు జన్మల్లో నేను చేసిన పాపమంతటిని భాస్కరీ సప్తమి నశింపజేయుగాక; నా రోగమును, శోకమును కూడా హరించుగాక.

Verse 65

जननी सर्वभूतानां सप्तमी सप्तसप्तिके । सप्तम्यामुदिते देवि नमस्ते रविमंडले

హే దేవీ, సమస్త భూతముల జననీ! సప్తసప్తికలోని సప్తమి ఉదయించినప్పుడు, రవిమండలంలో నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను.

Verse 66

अर्कपत्रं यवाः पुष्पं सुगंधं बदरीफलम् । तत्पत्रे ताम्रपात्रे वा युक्तमानीय तण्डुलम्

అర్కపత్రం, యవాలు, సుగంధ పుష్పం, బదరీఫలం తీసుకురావాలి. వాటిని ఆ పత్రంపై లేదా తామ్రపాత్రలో సక్రమంగా అమర్చి, తండులు (బియ్యం) కూడా తీసుకురావాలి.

Verse 67

यज्ञसूत्रं ससिंदूरं दत्वा चार्घं सुशोभनम् । सर्वपापं क्षयं याति सप्तजन्मकृतं च यत्

యజ్ఞసూత్రం సిందూరంతో సహా అర్పించి, శోభనమైన అర్ఘ్యాన్ని సమర్పిస్తే సమస్త పాపాలు నశిస్తాయి—ఏడు జన్మలలో చేసినవీ కూడాను.

Verse 68

नरकैः पीड्यते तावद्रोगैः पापैश्च दुःखदैः । हविष्यं भोजयेदन्नं शुद्धमातपतंडुलैः

మనిషి నరకాలచే, రోగాలచే, దుఃఖదాయక పాపాలచే ఎంతకాలం పీడింపబడుతాడో, అంతకాలం సూర్యశుష్కిత శుద్ధ తండులాలతో సిద్ధమైన హవిష్యాన్నాన్ని పవిత్రంగా ఇతరులకు భోజనం పెట్టాలి.

Verse 69

वर्जयेच्च शिलाघृष्टं शृंगबेरं तु शाककम् । कोरदूषकपत्रं च रंभाच्छागीघृतं तथा

రాతిపై రుద్దిన అల్లం, అల్లంతో చేసిన శాకం, కోరదూషక ఆకులు, అలాగే అరటి (రంభా) తినే మేక నుండి పొందిన నెయ్యి—ఇవన్నీ వర్జించాలి.

Verse 70

केशकीटादिकं वर्ज्यमुष्णोदस्नानमेव च । अल्पबीजादिकं सर्वं व्रते सूरस्य वर्जयेत्

సూర్యవ్రతంలో జుట్టు, పురుగులు మొదలైన అపవిత్ర విషయాలను వర్జించాలి; వేడి నీటితో స్నానం కూడా వర్జ్యం. అలాగే ‘అల్పబీజ’ వర్గానికి చెందినవన్నీ మరియు అనురూపమైనవి వ్రతకాలంలో విడిచిపెట్టాలి.

Verse 71

अन्यच्च नाचरेत्तत्र धर्मचिंतां विना व्रती । सौरव्रतं महापुण्यं पुराणैरभिनंदितम्

వ్రతధారి అక్కడ ధర్మచింతన లేకుండా ఏ కార్యమూ చేయకూడదు. ఈ సౌరవ్రతం మహాపుణ్యప్రదం; పురాణాలు దీనిని ప్రశంసించాయి.

Verse 72

वर्षकोटिसहस्राणि वर्षकोटिशतानि च । आदित्यस्य समं भोग्यं लभते दिवि शाश्वतम्

వేల కోట్ల సంవత్సరాలు, వంద కోట్ల సంవత్సరాలు కూడా—స్వర్గలోకంలో ఆదిత్యునితో సమానమైన శాశ్వత భోగాన్ని అతడు పొందుతాడు.

Verse 73

एवं स्वर्गक्षयादेव राजा भूमौ महाधनी । मर्त्यलोके पुराभ्यासात्करोति भास्करव्रतम्

ఇలా స్వర్గపుణ్యం క్షయమైనప్పుడు ఆ రాజు భూమిపై మహాధనవంతుడిగా జన్మిస్తాడు; మర్త్యలోకంలో పూర్వాభ్యాసబలంతో భాస్కర వ్రతం (సూర్యవ్రతం) ఆచరిస్తాడు।

Verse 74

तथा स्वयं सुखं भोग्यं लभते दिवि शाश्वतम् । आरोग्यं संपदं जन्मी भास्करस्य प्रसादतः

అదేవిధంగా అతడు స్వయంగా స్వర్గంలో భోగ్యమైన శాశ్వత సుఖాన్ని పొందుతాడు; భాస్కరుని (సూర్యుని) ప్రసాదంతో ఆరోగ్యసంపదలతో జన్మిస్తాడు।

Verse 75

रविवारे भवेद्या च सप्तमी माघशुक्लके । महाजयेति विख्याता अन्यत्र विजया स्मृता

మాఘ శుక్లపక్ష సప్తమి ఆదివారానికి వస్తే అది ‘మహాజయా’ అని ప్రసిద్ధి; ఇతర సందర్భాల్లో అది ‘విజయా’ అని స్మరించబడుతుంది।

Verse 76

विजया कोटिलक्षं स्यादनंतं स्यान्महाजया । तत्रैकेन व्रतेनैव मुच्यते जन्मबंधनात्

‘విజయా’ కోటి-లక్ష విజయఫలాన్ని ఇస్తుంది; ‘మహాజయా’ అనంత విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అయినా అక్కడ ఒక్క వ్రతమే ఆచరించితే జన్మబంధనంనుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 77

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे अर्काङ्गसप्तमीव्रतंनाम । सप्तसप्ततितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము ప్రథమ సృష్టిఖండములో ‘అర్కాంగ సప్తమీ వ్రతం’ అనే డెబ్బై ఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 78

एषां भेदं प्रवक्ष्यमि शृणु विप्र यथार्थवत् । उत्तमाभरणैर्युक्तं सद्वाहं यो ददाति ह

వాటి భేదాన్ని యథార్థంగా చెప్పుదును—హే విప్రా, వినుము. ఉత్తమాభరణాలతో యుక్తమైన శుభవివాహాన్ని దానం చేయువాడు విశేష ఫలాన్ని పొందును.

Verse 79

समुद्रैस्सप्तभिर्जुष्टां भूमिमेत्यारिवर्जिताम् । लभेद्भवांतरे मर्त्यमेकेनैकाधिपो भवेत्

మరొక జన్మలో మానవుడు ఏడు సముద్రాలతో పరివేష్టితమైన, శత్రువులేని భూమిని పొందును; ఈ పుణ్యమాత్రంతోనే ఏకాధిపతిగా నిలుచును.

Verse 80

अश्वहीनं च पत्रांगं वृषभैर्वाप्यलंकृतम् । हेममाषं द्विमाषं वा दक्षिणा विहिता बुधैः

అశ్వముల్లేని పాలకి/వాహనం, పత్రాలంకారంతో సుసజ్జితం మరియు వృషభాలతో అలంకృతం—దానికి పండితులు ఒక మాషం లేదా రెండు మాషాల బంగారు దక్షిణను విధించారు.

Verse 81

रत्नभांडं महार्थं च हैमैरेव कृतं च यत् । स्वर्णं वा केवलं दत्वा त्रिविष्टपधनेश्वरः

బంగారంతో చేసిన మహామూల్య రత్నపాత్రాన్ని దానం చేయువాడు—లేదా కేవలం బంగారమే ఇచ్చువాడు—స్వర్గధనానికి అధిపతిగా అవుతాడు.

Verse 82

रक्तवस्त्रं च धान्यं च शक्तितो यः प्रयच्छति । स्वर्गोर्व्योरीशतामेति न तं लक्ष्मीर्विमुंचति

తన శక్తి మేరకు ఎర్ర వస్త్రాలు మరియు ధాన్యాన్ని దానం చేయువాడు స్వర్గంలోను భూమిలోను ఐశ్వర్యాధిపత్యాన్ని పొందును; లక్ష్మీ అతనిని విడువదు.

Verse 83

अरोगी सुप्रसन्नात्मा दस्युजेता प्रतापवान् । यावत्प्रभासते भानुस्तावत्पूज्यतमो हि सः

అతడు రోగరహితుడై, ప్రసన్నచిత్తుడై, దొంగలను జయించువాడై, ప్రతాపవంతుడవుతాడు. సూర్యుడు ప్రకాశించునంతకాలం అతడే నిజంగా అత్యంత పూజ్యుడు.

Verse 84

माघादौ द्वादशींमायां सप्तमीं कारयेत्स तु । इहाभीष्टफलं भुक्त्वा सुरैश्चैव प्रपूज्यते

మాఘమాస ఆరంభంలో ద్వాదశీ మరియు సప్తమీ వ్రతాచరణను చేయించేవాడు, ఇహలోకంలో ఇష్టఫలాన్ని అనుభవించి, దేవతలచేత కూడా పూజింపబడతాడు.

Verse 85

अर्काङ्गसप्तमी व्रतं कृत्वा च विधिवद्बुधः । पापात्पूत इहाभीष्टं संप्राप्य मुक्तिमाप्नुयात्

విధివిధానాలతో అర్కాంగ-సప్తమీ వ్రతాన్ని ఆచరించే జ్ఞాని పాపాల నుండి పవిత్రుడై, ఈ జీవితంలోనే ఇష్టసిద్ధిని పొందీ, అనంతరం మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

Verse 86

लक्षणं च प्रवक्ष्यामि मासि मासि च यो विधिः । व्रतस्यास्य प्रसादाच्च सुराणामर्चितो दिवि

దీనికి సంబంధించిన లక్షణమును, అలాగే నెలనెలా అనుసరించవలసిన విధానమును నేను వివరిస్తాను. ఈ వ్రతప్రసాదంతో అతడు స్వర్గంలో దేవతలచేత గౌరవింపబడి పూజింపబడతాడు.

Verse 87

शुक्लपक्षे रविदिने प्रवृत्ते चोत्तरायणे । पुंनामधेयनक्षत्रे गृह्णीयात्सप्तमीव्रतम्

శుక్లపక్షంలో, ఆదివారంనాడు, ఉత్తరాయణం ప్రారంభమైనప్పుడు, పుంనామధేయ నక్షత్రంలో సప్తమీ వ్రతాన్ని స్వీకరించాలి.

Verse 88

हस्तो मैत्रं तथा पुष्यः श्रवो मृग पुनर्वसु । पुंनामधेय नक्षत्राण्येतान्याहुर्मनीषिणः

హస్త, మైత్ర (అనురాధ), పుష్య, శ్రవణ, మృగశిర, పునర్వసు—ఇవే పుంనామధేయ నక్షత్రాలని మునులు ప్రకటించారు।

Verse 89

पंचम्यामेकभक्तं तु षष्ठ्यां नक्तं प्रकीर्तितम् । सप्तम्यामुपवासं च अष्टम्यां पारणं भवेत्

పంచమి నాడు ఏకభక్తం (ఒకసారి భోజనం), షష్ఠి నాడు నక్తం (సాయంకాల భోజనం) అని చెప్పబడింది. సప్తమి ఉపవాసం, అష్టమి పారణం చేయాలి.

Verse 90

अर्काग्रं शुचिगोमयं सुमरिचं तोयं फलं चाश्नुते । मूलं नक्तमुपोषणं च विधिवत्कृत्वैकभक्तं तथा । क्षीरं वाप्यशनं घृताक्तमिति च प्रोक्ताः क्रमेणामुना । कृत्वा वासरसप्तमीं दिनकृतः प्राप्नोत्यभीष्टं फलं

క్రమంగా అర్కపత్రం, శుద్ధ గోమయం, మంచి మిరియాలు, నీరు, ఫలం; తరువాత మూలాలు; తరువాత నక్త నియమం; ఆపై విధిగా ఏకభక్తం; తరువాత క్షీరాహారం; చివరగా ఘృతలేపిత భోజనం—ఇలా దశలవారీగా చెప్పబడింది. ఈ విధంగా ఆదివారం సప్తమి వ్రతం చేసినవాడు సూర్యదేవుని అనుగ్రహంతో ఇష్టఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 91

अर्काग्रं ग्रामात्पूर्वोत्तरदिग्गतार्कविटपस्य शाखाग्रस्थितं । विशिष्टं सूक्ष्मपत्रद्वयं सतोयं दन्तैरस्पृष्टं पातव्यं । शुचिगोमयं भूमावपतितं मद्याङ्गुष्ठाभ्यां पलमात्रं दन्तैरस्पृष्टं सतोयं पातव्यम् । सुमरिचमव्रणमपुरातनं स्थूलमवशुष्कमेकं दन्तैरस्पृष्टं सतोयं पातव्यम् । तोयं ब्रह्मपित्रङ्गुलीमूलप्रसरं पातव्यम्फलं खर्जूरनारिकेलानामन्यतमं दंतैरस्पृष्टं पातव्यं घृताक्तमिति चाहारं मयूरडिंभपरिमाणं । घृतमपि तत्परिमाणम्

గ్రామానికి ఈశాన్య దిశలో ఉన్న అర్కవృక్ష శాఖాగ్రంలో ఉన్న అర్కాగ్రం నుండి ప్రత్యేకంగా రెండు సూక్ష్మపత్రాలు తీసుకొని, పళ్లతో తాకకుండా, నీటితో ఆచమనం చేయాలి. నేలపై పడిన శుద్ధ గోమయాన్ని మధ్యవేలు–బొటనవేలు మధ్య ఒక పలమాత్రగా తీసుకొని, పళ్లతో తాకకుండా, నీటితో ఆచమనం చేయాలి. గాయం లేని, పాతది కాని, పెద్దగా బాగా ఎండిన ఒక మిరియాల గింజను తీసుకొని, పళ్లతో తాకకుండా, నీటితో ఆచమనం చేయాలి. బొటనవేలు మూలం నుండి చూపుడువేలు మూలం వరకు వ్యాపించే పరిమాణంలో నీరు త్రాగాలి. ఖర్జూరం లేదా కొబ్బరి—ఏదో ఒక ఫలాన్ని నెయ్యితో లేపి, పళ్లతో తాకకుండా, నీటితో స్వీకరించాలి; ఆహారం మయూర అండ పరిమాణం, నెయ్యి కూడా అంతే పరిమాణం.

Verse 92

आत्मनो द्विगुणां छायां यदा कुर्वीत भास्करः । तदा नक्तं विजानीयान्न नक्तं निशिभोजनं

భాస్కరుడు మనిషి నీడను శరీరానికి రెండింతలు చేసినప్పుడు అది నక్తకాలమని తెలుసుకోవాలి; రాత్రి భోజనం నక్తం కాదు, అది నిశిభోజనం.

Verse 93

प्रथमं पूजयेद्देवं फलपुष्पादिमंत्रकैः । अन्नदानं ततः कुर्याद्विध्युक्तपरिमाणकं

మొదట ఫలపుష్పాదులను సమర్పిస్తూ మంత్రాలతో దేవుని విధివిధానంగా పూజించాలి. అనంతరం విధిలో చెప్పిన పరిమాణముతో అన్నదానం చేయాలి.

Verse 94

ततो ध्यानम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितं । द्विभुजं रक्तवर्णं च रक्तपंकजधृत्करं

ఆపై ధ్యానం చేయాలి—సర్వ శుభలక్షణాలతో సంపూర్ణుడు, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకృతుడు, ద్విభుజుడు, రక్తవర్ణుడు, చేతుల్లో ఎర్ర పద్మాన్ని ధరించినవాడు.

Verse 95

तेजोबिंबं बहुजलमध्यस्थं सपरिच्छदं । पद्मासनगतं देवं रक्तगंधानुलेपनं

అతడు తేజోమయమైన దివ్యరూపాన్ని దర్శించాడు—అధిక జలరాశి మధ్యలో స్థితుడై, సమస్త పరిచ్ఛదాలతో కూడి, పద్మాసనంపై ఆసీనుడై, ఎర్ర సుగంధ చందనలేపనంతో అలంకృతుడైన దేవుని.

Verse 96

आदित्यं चिंतयेद्देवं पूजाकाले विशेषतः । अथ मंत्रश्चायं । भास्कराय विद्महे सहस्ररश्मये धीमहि तन्नः सूर्यः प्रचोदयात्

పూజాకాలంలో విశేషంగా ఆదిత్యదేవుని చింతించాలి. ఇదే మంత్రం—“భాస్కరాయ విద్మహే, సహస్రరశ్మయే ధీమహి; తన్నః సూర్యః ప్రచోదయాత్।”

Verse 97

जप्य एष परः प्रोक्तःसप्तम्यां विजयावहः । करवीरैः करंजैश्च रक्तकुंकुमसन्निभैः

ఇది పరమ జపమని చెప్పబడింది; సప్తమీనాడు జపిస్తే విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది—ఎర్ర కుంకుమ వర్ణానికి సమానమైన కరవీర, కరంజ పుష్పాలతో.

Verse 98

पश्चाच्च पारणा कार्या तथाष्टम्यां विशेषतः । अष्टम्यामेव कर्तव्यं नवम्यां नैव पारणं

పారాణా తరువాత చేయవలెను, ముఖ్యంగా అష్టమి తిథిన. నిజంగా అష్టమిలోనే పారాణా చేయాలి; నవమిలో వ్రతభంగం చేయరాదు.

Verse 99

व्रते फलं न चाप्नोति नवम्यां पारणे कृते । पारणं त्वपराह्णे तु कटुतिक्ताम्लवर्जितं

నవమి తిథిన పారాణా చేస్తే వ్రతఫలం లభించదు. పారాణా అపరాహ్ణంలో చేయాలి; కాటు, తిక్త, ఆమ్ల రుచులను వర్జించాలి.

Verse 100

तंडुलं शोधयेद्यत्नात्तृणबीजादिकं त्यजेत् । मुद्ग माष तिलादीनि घृतं च परिवर्जयेत्

బియ్యాన్ని శ్రద్ధగా శుద్ధి చేసి గడ్డి విత్తనాలు మొదలైనవి తొలగించాలి. ముద్గ, మాష, నువ్వులు మొదలైనవి మరియు నెయ్యిని కూడా వర్జించాలి.

Verse 101

ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या शक्तः क्षीरादिहव्यकैः । यथाशक्त्यन्नपानैश्च व्यंजनैश्च निरामिषैः

భక్తితో బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి; శక్తి ఉంటే పాలు మొదలైన హవ్య పదార్థాలతో. తన సామర్థ్యానుసారం అన్నపానీయాలు మరియు నిరామిష వంటకాలతో సత్కరించాలి.

Verse 102

विप्राय दक्षिणां दद्याद्विभज्य चानुरूपतः । इमामनंतफलदां यः कुर्यात्सप्तमीं नरः

విప్రునికి దక్షిణ ఇవ్వాలి; తన సామర్థ్యానికి తగినట్లు విభజించి సముచితంగా సమర్పించాలి. ఈ అనంత ఫలదాయిని సప్తమీ వ్రతాన్ని ఆచరించే పురుషుడు అక్షయ పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 103

सर्वपापप्रशमनीं धनपुत्रविवर्धनीम् । मासि मासि द्विजश्रेष्ठ व्रतं कृत्वार्कतुष्टये

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! సూర్యదేవుని తృప్తి కొరకు నెలనెలా ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించితే సమస్త పాపాలు శమించి, ధనం మరియు పుత్రసంతానం వృద్ధి చెందును।

Verse 104

यः कुर्यात्पारणं भक्त्या सूर्यलोकं स गच्छति । कल्पकोटिं वसेत्स्वर्गे ततो याति परां गतिं

భక్తితో పారణం చేయువాడు సూర్యలోకమునకు వెళ్లును. అతడు కోటి కల్పములు స్వర్గమున నివసించి, అనంతరం పరమగతిని పొందును।

Verse 105

इदमेव परं गुह्यं भाषितं शंभुना पुरा । श्रवणात्सततं तस्य व्रतस्य परिपालनात् । श्रावयेद्वापि लोकस्य फलं तुल्यं प्रकीर्तितं

ఇదే పరమ గుహ్యమైన ఉపదేశాన్ని పూర్వం శంభువు (శివుడు) పలికెను. దీనిని నిత్యం శ్రవణం చేయుటవలన, ఆ వ్రతాన్ని నిష్ఠతో పాటించుటవలన, లేదా ప్రజలకు వినిపించుటవలన కూడా—సమాన ఫలం (పుణ్యం) అని ప్రకటించబడింది।