Adhyaya 5

Verse 1

शिवशर्मोवाच । तपसा दमशौचाभ्यांगुरुशुश्रूषया तथा । भक्त्याभावेन तुष्टोस्मि तवाद्य चसुपुत्रक

శివశర్ముడు పలికెను—నీ తపస్సు, దమము, శౌచము, అలాగే గురుసేవను భక్తిభావంతో చేసినందున నేను నేడు కూడా నీపై ప్రసన్నుడనయ్యాను, ఓ సుపుత్రా।

Verse 2

त्यजामि वैकृतं रूपं मत्तः सुखमवाप्नुहि । एवमुक्वा सुतं विप्रो दर्शयामास तां तनुम्

నేను ఈ వికృతరూపాన్ని విడిచిపెడుతున్నాను; నన్నుంచి సుఖాన్ని పొందుము. ఇలా చెప్పి ఆ బ్రాహ్మణుడు తన కుమారునికి తన నిజ దేహాన్ని చూపెను।

Verse 3

यथापूर्वं स्थितौ तौ तु तथा स दृष्टवान्गुरू । दीप्तिमंतौ महात्मानौ सूर्यबिंबोपमावुभौ

ఆ ఇద్దరూ యథాపూర్వంగా నిలిచినట్లే అతడు గురువులను దర్శించాడు—ఇద్దరూ తేజోమయ మహాత్ములు, సూర్యబింబములవలె।

Verse 4

ननाम पादौ सद्भक्त्या उभयोस्तु महात्मनोः । ततः सुतं समामंत्र्य हर्षेण महतान्वितः

అతడు సద్భక్తితో ఆ ఇద్దరు మహాత్ముల పాదాలకు నమస్కరించాడు. అనంతరం కుమారుని పిలిచి అతడు మహా హర్షంతో నిండిపోయెను।

Verse 5

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे इंद्राभिषेकोनाम पंचमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణము భూమిఖండములో దేవాసురప్రకరణాంతర్గత “ఇంద్రాభిషేక” నామక పంచమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 6

प्रविष्टो वैष्णवं धाम स मुनिर्दुर्लभं पदम् । नत्वन्यैः प्राप्यते पुण्यैस्तपोभिर्मुक्तिदं पदम्

ఆ ముని వైష్ణవ ధామంలో ప్రవేశించాడు—అది దుర్లభమైన, దురాప్యమైన పదము. ఆ ముక్తిదాయక స్థానం కేవలం ఇతర పుణ్యాలచేత గాని తపస్సులచేత గాని లభించదు.

Verse 7

विष्णोस्तु चिंतनैर्न्यासध्यानज्ञानैः स्तवैस्तथा । न दानैस्तीर्थयात्राभिर्दृश्यते मधुसूदनः

మధుసూదనుడు (విష్ణువు) కేవలం చింతన, న్యాస, ధ్యానం, జ్ఞానం, స్తోత్రాల వల్లనే నిజంగా ‘దర్శనమయ్యే’ వాడు కాదు; దానాలు, తీర్థయాత్రల వల్ల మాత్రమే కూడా సాక్షాత్కారం కలగదు.

Verse 8

समाधिज्ञानयोगेन दृश्यते परमं पदम् । महायोगैर्यथा विप्रः प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्

సమాధి-జ్ఞానయోగం ద్వారా పరమ పదం దర్శనమవుతుంది; మహాయోగబలంతో ఒక విప్రుడు వైష్ణవీ (విష్ణుసంబంధ) తనువులో ప్రవేశించినట్లుగా.

Verse 9

सूत उवाच । ततस्तत्र तपस्तेपे सोमशर्मा महाद्युतिः । अश्मलोष्टसमं मेने कांचनंभूषणं पुनः

సూతుడు అన్నాడు—ఆపై అక్కడ మహాతేజస్సుగల సోమశర్మ తపస్సు చేశాడు; మరియు బంగారు ఆభరణాలను మళ్లీ రాళ్లు, మట్టిగడ్డల సమానంగా భావించాడు.

Verse 10

जिताहारः स धर्मात्मा निद्रया परिवर्जितः । स सर्वान्विषयांस्त्यक्त्वा एकांतमपि सेवते

ఆ ధర్మాత్ముడు నియతాహారుడు, నిద్రాభోగాన్ని వదిలినవాడు; అన్ని విషయాలను త్యజించి ఏకాంతాన్ని కూడా ఆశ్రయిస్తాడు.

Verse 11

योगासनसमारूढो निराशो निःपरिग्रहः । तस्य वेला सुसंप्राप्ता मृत्युकालस्य वै तदा

యోగాసనమున దృఢంగా ఆసీనుడై, ఆశారహితుడూ నిర్పరిగ్రహుడూ అయిన అతనికి అప్పుడు నియత వేళ సమీపించింది—నిజంగా ఆ క్షణమే మృత్యుకాలము వచ్చెను।

Verse 12

आगता दानवा विप्रं सोमशर्माणमंतिके । मृत्युकाले तु संप्राप्ते प्राणयात्रा प्रवर्तिनः

దానవులు బ్రాహ్మణుడు సోమశర్ముని సమీపానికి వచ్చారు; మృత్యుకాలము చేరి, ప్రాణయాత్ర (చివరి ప్రయాణం) ప్రారంభమవుతున్న వేళ।

Verse 13

शालिग्रामे महाक्षेत्रे ऋषीणां मानवर्द्धने । केचिद्वदंति वै दैत्याः केचिद्वदंति दानवाः

ఋషులకూ ప్రజలకూ ఆధ్యాత్మిక వృద్ధిని కలిగించే శాలిగ్రామ మహాక్షేత్రములో—కొందరు వారిని దైత్యులంటారు, మరికొందరు దానవులంటారు।

Verse 14

एवंविधो महाशब्दः कर्णरंध्रं गतस्तदा । तस्यैव विप्रवर्यस्य सुचिरात्सोमशर्मणः

అప్పుడు అటువంటి మహాశబ్దము ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు సోమశర్ముని కర్ణరంధ్రంలో ప్రవేశించింది—దీర్ఘకాలానంతరం।

Verse 15

ज्ञानध्यानविलग्नस्य प्रविष्टं दैत्यजं भयम् । तेन ध्यानेन तस्यापि दैत्यभीत्यैव वै तदा

జ్ఞానధ్యానములో లీనుడైన అతని మనస్సులో దైత్యజన్య భయం ప్రవేశించింది; అయితే అదే ధ్యానబలంతో ఆ భయం కూడా అప్పుడు కేవలం దైత్యభయంగా మిగిలి, అతనిని కలవరపెట్టలేదు।

Verse 16

सत्वरं चैव तत्प्राणा गतास्तस्य महात्मनः । दैत्यभयेन संयुक्तः स हि मृत्युवशं गतः

అతి త్వరగా ఆ మహాత్ముని ప్రాణాలు విడిచిపోయాయి; దైత్యభయంతో ఆవరించబడి అతడు నిజంగా మృత్యువశమయ్యాడు।

Verse 17

तस्माद्दैत्यगृहे जातो हिरण्यकशिपोः सुतः । देवासुरे महायुद्धे निहतश्चक्रपाणिना

అందువల్ల దైత్యగృహంలో హిరణ్యకశిపుని కుమారుడు జన్మించాడు; దేవాసుర మహాయుద్ధంలో చక్రపాణి చేత అతడు హతుడయ్యాడు।

Verse 18

युद्ध्यमानेन तेनापि प्रह्लादेन महात्मना । सुदृष्टं वासुदेवत्वं विश्वरूपसमन्वितम्

యుద్ధంలో నిమగ్నుడై ఉన్నప్పటికీ ఆ మహాత్ముడు ప్రహ్లాదుడు విశ్వరూపసమన్వితమైన వాసుదేవత్వాన్ని స్పష్టంగా దర్శించాడు।

Verse 19

योगाभ्यासेन पूर्वेण ज्ञानमासीन्महात्मनः । सस्मार पूर्वकं सर्वं चरितं शिवशर्मणः

పూర్వయోగాభ్యాసం వల్ల ఆ మహాత్మునిలో జ్ఞానం ఉదయించింది; శివశర్ముని పూర్వచరిత్ర అంతటినీ అతడు సంపూర్ణంగా స్మరించాడు।

Verse 20

प्रागहं सोमशर्माख्यः प्रविष्टो दानवीं तनुम् । अस्मात्कायात्कदा पुण्यं केवलं धाम उत्तमम्

మునుపు నేను సోమశర్మ అని ప్రసిద్ధుడిని; కాని దానవదేహంలో ప్రవేశించాను. ఈ కాయంనుండి ఎప్పుడు నేను ఆ పరమ పవిత్రమైన, ఏకైక ఉత్తమ ధామాన్ని పొందుదును?

Verse 21

प्रयास्यामि महापुण्यैर्ज्ञानाख्यैर्मोक्षदायकम् । समरे म्रियमाणेन प्रह्लादेन महात्मना

నేను ‘జ్ఞానం’ అని ప్రసిద్ధమైన, మహాపుణ్యకరమైన, మోక్షప్రద ఉపదేశాన్ని వివరిస్తాను—యుద్ధభూమిలో మరణించుచున్న మహాత్మ ప్రహ్లాదుడు చెప్పినదానిని।

Verse 22

एवं चिंता कृता पूर्वं श्रूयतां द्विजसत्तमाः । एवं तु च समाख्यातं सर्वसंदेहनाशनम्

ఇలా ముందుగా ఆలోచించి—ఇప్పుడు వినుడి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా. ఈ విధంగా అది వివరించబడింది; అది సమస్త సందేహాలను నశింపజేస్తుంది।

Verse 23

सूत उवाच । प्रह्लादे निहते संख्ये देवदेवेन चक्रिणा । रुरुदे कमला सा तु हतपुत्रा च कामिनी

సూతుడు చెప్పెను—దేవదేవుడైన చక్రధారి భగవంతుడు యుద్ధంలో ప్రహ్లాదుని సంహరించగా, కుమారశోకంతో ఆ ప్రియురాలు కమలా విలపించింది।

Verse 24

प्रह्लादस्य तु या माता हिरण्यकशिपोः प्रिया । प्रह्लादस्य महाशोकैर्दिवारात्रौ प्रशोचति

ప్రహ్లాదుని తల్లి, హిరణ్యకశిపునకు ప్రియమైన ఆమె, ప్రహ్లాదుని మహాశోకంతో పగలు-రాత్రి విలపించుచుండెను।

Verse 25

पतिव्रता महाभागा कमला नाम तत्प्रिया । रोदमानां दिवारात्रौ नारदस्तामुवाच ह

ఆయన ప్రియ భార్య, పతివ్రతయైన మహాభాగ్యశాలిని ‘కమలా’ అను ఆమె పగలు-రాత్రి ఏడుస్తుండగా, నారదుడు ఆమెతో ఇలా పలికెను।

Verse 26

मा शुचस्त्वं महाभागे पुत्रार्थं पुण्यभागिनि । निहतो वासुदेवेन तव पुत्रः समेष्यति

హే మహాభాగ్యవతీ పుణ్యభాగినీ! కుమారుని విషయమై శోకించకు. వాసుదేవునిచే హతుడైనప్పటికీ నీ కుమారుడు మళ్లీ నీ వద్దకు చేరును.

Verse 27

भूयः स्वलक्षणोपेतस्त्वत्सुतश्च महामतिः । प्रह्लादेति च वै नाम पुनरस्य भविष्यति

మళ్లీ నీ కుమారుడు శుభలక్షణసంపన్నుడై మహామతిగా జన్మించును; అతని పేరు కూడా నిశ్చయంగా మరల ‘ప్రహ్లాద’మే అవుతుంది.

Verse 28

विहीनश्चासुरैर्भावैर्देवत्वेन समन्वितः । इंद्रत्वे मोदते भद्रे सर्वदेवैर्नमस्कृतः

ఆసురభావాల నుండి విముక్తుడై దేవత్వంతో సమన్వితుడై, హే భద్రే, అతడు ఇంద్రపదంలో ఆనందించుచు సమస్త దేవతలచే నమస్కృతుడగును.

Verse 29

सुखीभवमहाभागेतेनपुत्रेणवैसदा । न प्रकाश्या त्वया देवि सुवार्तेयं च कस्यचित्

హే మహాభాగ్యవతీ! ఆ కుమారుని కారణంగా నిత్యం సుఖంగా ఉండు. హే దేవీ, ఈ శుభవార్తను ఎవరికీ వెల్లడించకుము.

Verse 30

कर्त्तव्यमज्ञानभावैः सुगोप्यं कुरु त्वं सदा । एवमुक्त्वा गतो विप्रो नारदो मुनिसत्तमः

‘కర్తవ్యమైనదాన్ని చేయుము; అజ్ఞభావముగలవారినుండి దీనిని ఎల్లప్పుడూ బాగా గోప్యంగా ఉంచుము.’ అని చెప్పి మునిశ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు నారదుడు వెళ్లిపోయెను.

Verse 31

कमलायाश्चोदरे तु जन्मा स्यानुत्तमं पुनः । प्रह्लादेति च वै नाम तस्याख्यानं महात्मनः

మళ్లీ కమలాదేవి గర్భంలో అతనికి ఉత్తమ జన్మ కలుగును; ఆ మహాత్ముని పేరు నిశ్చయంగా ‘ప్రహ్లాదుడు’—ఇదే అతని పవిత్రాఖ్యానం।

Verse 32

बाल्यं भावं गतो विप्राः कृष्णमेव व्यचिंतयत् । नरसिंहप्रसादेन देवराजो भवेद्दिवि

ఓ బ్రాహ్మణులారా, బాల్యస్థితిని పొందిన వాడు కేవలం శ్రీకృష్ణునే ధ్యానించెను; నరసింహప్రసాదంతో స్వర్గంలో దేవరాజుగా అయ్యెను।

Verse 33

देवत्वं लभ्य चैवासावैंद्रं पदमनुत्तमम् । मोक्षं यास्यति ज्ञानात्मा वैष्णवं धाम चोत्तमम्

దేవత్వాన్ని పొందిన వాడు ఇంద్రుని అనుత్తమ పదవిని చేరును; జ్ఞానస్వరూపుడై మోక్షాన్ని, అలాగే విష్ణువు పరమధామాన్ని పొందును।

Verse 34

असंख्याता महाभागाः सृष्टेर्भावा ह्यनेकशः । मोह एवं न कर्त्तव्यो ज्ञानवद्भिर्महात्मभिः

ఓ మహాభాగ, సృష్టిలోని స్థితులు, రూపాలు అసంఖ్యాకములు మరియు అనేక విధములు; కనుక జ్ఞానవంతులైన మహాత్ములు ఇలాటి మోహానికి లోనుకావరాదు।

Verse 35

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथापृष्टं द्विजोत्तमाः । अन्यं पृच्छ महाभाग संदेहं ते भिनद्म्यहम्

ఓ ద్విజోత్తములారా, మీరు అడిగినట్లే ఈ సమస్తాన్ని నేను వివరించాను. ఓ మహాభాగ, మరొకటి అడుగు—నీ సందేహాన్ని నేను నివృత్తి చేస్తాను।

Verse 36

विजयं देवतानां तु दानवानां महत्क्षयम् । कृतं हि देवदेवेन स्थापितं भुवनत्रयम्

దేవదేవుడు దేవతలకు విజయాన్ని కలిగించి, దానవులకు మహా వినాశాన్ని కలిగించాడు; అట్లే త్రిలోకాన్ని స్థిరత్వంలో స్థాపించాడు.

Verse 37

ऋषय ऊचुः । इन्द्रत्वं कस्य संजातं देवानां शब्दधारकम् । केन दत्तं त्वमाचक्ष्व विस्तराद्द्विजसत्तम

ఋషులు పలికిరి—దేవుల్లో ‘ఇంద్ర’ అనే పదవిని ధరించే ఈ ఇంద్రత్వం ఎవరి వల్ల ఉద్భవించింది? ఎవరు దానిని ప్రసాదించారు? ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, విస్తరంగా చెప్పుము.

Verse 38

सूत उवाच । विस्तरेण प्रवक्ष्यामि इन्द्रत्वे येन सत्तमः । प्राप्त एष महाभागो यथा पुण्यतमेन च

సూతుడు పలికెను—ఈ పరమ శ్రేష్ఠ మహాభాగుడు ఇంద్రత్వాన్ని ఏ విధంగా పొందెనో, అత్యంత పుణ్యమార్గం ద్వారా అది ఎలా సిద్ధించెనో నేను విస్తరంగా చెప్పుదును.

Verse 39

हतेषु तेषु दैत्येषु समस्तेषुमहाहवे । अतिनष्टेषु पापेषु गोविंदेन महात्मना

మహాయుద్ధంలో ఆ దైత్యులందరు హతులై, మహాత్ముడు గోవిందునిచే పాపములు పూర్తిగా నశించినప్పుడు,

Verse 40

ततो देवाः सगंधर्वा नागा विद्याधरास्तथा । संप्रोचुर्माधवं सर्वे बद्धप्रांजलयस्ततः

అప్పుడు దేవతలు గంధర్వులతో కూడి, నాగులు మరియు విద్యాధరులుతో సహా—అందరూ అంజలి బద్ధులై ఆ క్షణంలో మాధవుని భక్తితో సంభోదించారు.

Verse 41

भगवन्देवदेवेश हृषीकेश नमोस्तु ते । विज्ञापयामहे त्वां वै तत्सर्वमवधार्यताम्

హే భగవన్, దేవదేవేశ, హృషీకేశ! నీకు నమస్కారం. మేము నీకు వినతిపడుచున్నాము; దయచేసి మా మాటలన్నిటిని శ్రద్ధగా విని విచారించుము.

Verse 42

शास्ता गोप्ता च पुण्यात्मा अस्माकं कुरु केशव । राजानं पुण्यधर्माणं त्वमिंद्रं लोकशासनम्

హే కేశవా! మా కోసం ధర్మమయ శాసకుడిగా, రక్షకుడిగా ఉండుము. (అతనిని) పుణ్యధర్మనిష్ఠ రాజుగా చేయుము—ఇంద్రసమానుడై లోకశాసనము చేయునట్లు.

Verse 43

त्रैलोक्यस्य प्रजा देव यमाश्रित्य सुखं लभेत् । वासुदेव उवाच । मम लोके महाभागा वैष्णवेन समन्वितः

హే దేవా! త్రిలోక ప్రజలు యముని ఆశ్రయించి సుఖాన్ని పొందుతారు. వాసుదేవుడు పలికెను—హే మహాభాగా! నా లోకంలో (జీవుడు) వైష్ణవభక్తితో సమన్వితుడై నివసిస్తాడు.

Verse 44

तेजसा ब्राह्मणश्रेष्ठश्चिरकालं निवासितः । तस्य कालः प्रपूर्णश्च मम लोके महात्मनः

హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! తన తేజస్సు ప్రభావంతో అతడు దీర్ఘకాలం (అక్కడ) నివసించాడు; మరియు ఆ మహాత్ముని నా లోకంలోని నియతకాలము పూర్తయ్యింది.

Verse 45

वसतस्तस्य विप्रस्य मद्भक्तस्य सुरोत्तमाः । तेजसा वैष्णवेनैव भवतां पालको हि सः

హే సురోత్తములారా! నా భక్తుడైన ఆ విప్రుడు (అక్కడ) నివసించుచుండగా, అతని వైష్ణవ తేజస్సువలననే—అతడే మీ అందరికీ పాలకుడు, రక్షకుడు.

Verse 46

भविष्यति स धर्मात्मा स च धर्मानुरंजकः । पालको धारकश्चैव स च ब्राह्मणसत्तमः

అతడు ధర్మాత్ముడై ధర్మాన్ని ప్రోత్సహించువాడగును. రక్షకుడూ పోషకుడూ అయి—నిశ్చయంగా బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడగును.

Verse 47

भविष्यति स धर्मात्मा भवतां त्राणकारणात् । अदित्यास्तनयश्चैव सुव्रताख्यो महामनाः

మీరు అతని రక్షణకు కారణమైనందున అతడు ధర్మాత్ముడగును. అలాగే అదితి కుమారుడిగా జన్మించి—సువ్రతనామ మహామనుడగును.

Verse 48

महाबलो महावीर्यः स व इंद्रो भविष्यति । सूत उवाच । एवं वरान्स देवेशो दत्वा देवेभ्य उत्तमम्

మహాబలుడూ మహావీర్యుడూ అయిన అతడు నిశ్చయంగా ఇంద్రుడగును. సూతుడు పలికెను—దేవేశుడు దేవులకు ఈ ఉత్తమ వరములు ఇచ్చి (అగ్రసరించాడు).

Verse 49

देवा विजयिनः सर्वे विष्णुना सह सत्तमाः । कश्यपं पितरं दृष्टुं मातरं च ततो गताः

అప్పుడు విజేతలైన శ్రేష్ఠ దేవతలందరూ విష్ణువుతో కలిసి తమ తండ్రి కశ్యపుని, తల్లిని దర్శించుటకు వెళ్లిరి.

Verse 50

प्रणेमुस्ते महात्मान उभावेतौ सुखासनौ । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

అందరూ ప్రాంజలులై సుఖాసనమున కూర్చున్న ఆ ఇద్దరు మహాత్ములకు నమస్కరించి, మహానందంతో నిండిపోయి పలికిరి.

Verse 51

युवयोश्च प्रसादेन देवत्वं हि गता वयम् । हर्षेण महताविष्टो देवान्वाक्यमुवाच सः

మీ ఇద్దరి ప్రసాదముచేతనే మేము దేవత్వాన్ని పొందాము. మహానందంతో పరవశుడై అతడు దేవతలను ఉద్దేశించి ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 52

कश्यप उवाच । यूयं वै सत्यधर्मेण वर्तमानाः सदैव हि । आवयोश्च प्रसादेन तपसश्च प्रभावतः

కశ్యపుడు పలికెను—మీరు ఎల్లప్పుడూ సత్యధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నారు; మా ఇద్దరి ప్రసాదముచేతను, తపస్సు ప్రభావముచేతను ఇది సిద్ధమైంది.

Verse 53

प्राप्तवंतो भवंतस्तु देवत्वं चाक्षयं पदम् । वरमेव ददाम्येषां बहुप्रीतिसमन्विताः

మీరు దేవత్వమును, అక్షయమైన పదమును పొందారు. మహాప్రీతితో నేను వారికి తప్పక ఒక వరం ఇస్తున్నాను.

Verse 54

अमरा निर्जराश्चैव अक्षयाश्च भविष्यथ । सर्वकामसमृद्धार्थाः सर्वसिद्धिसमन्विताः

మీరు అమరులు, అజరులు, అక్షయులు అవుతారు. సమస్త కోరికల సఫలతతో, అన్ని ప్రయోజనాలలో సమృద్ధితో, సమస్త సిద్ధులతో యుక్తులవుతారు.

Verse 55

देवा नागाश्च गंधर्वा मत्प्रसादान्महासुराः । विष्णुरुवाच । वरं वरय भद्रं ते देवमातर्यशस्विनि

నా ప్రసాదముచేత దేవులు, నాగులు, గంధర్వులు, మహాసురులుకూడా అనుగ్రహింపబడుతారు. విష్ణువు పలికెను—వరమును కోరుకో, నీకు మంగళం కలుగుగాక, ఓ యశస్వినీ దేవమాతా.

Verse 56

मनसा चेप्सितं सर्वं तत्ते दद्मि सुनिश्चितम् । अदितिरुवाच । पूर्वं पुत्रवती भूता प्रसादात्तव माधव

“నీ మనసులో కోరినదంతా నిశ్చయంగా నీకు ఇస్తాను.” అని. అదితి పలికెను—“హే మాధవా, పూర్వం నీ ప్రసాదముచే నేను పుత్రవతిని అయ్యాను.”

Verse 57

अमरा निर्जराः सर्वे अक्षयाः पुण्यवत्सलाः । अमी पुत्रा मया लब्धाः श्रूयतां मधुसूदन

ఇవన్నీ అమరులు, అజరులు, అక్షయులు, పుణ్యప్రియులు. ఈ పుత్రులను నేను పొందితిని; హే మధుసూదనా, వినుము.

Verse 58

सुतरां त्वं च गोविंद सर्वकामसमृद्धिदः । मम गर्भे वसंश्चैव भवांश्च मम नंदनः

హే గోవిందా, నీవే సమస్త కోరికల సమృద్ధిని ప్రసాదించువాడవు. నా గర్భమున నివసించి నా కుమారుడవు కావుము.

Verse 59

त्वया पुत्रेण नित्यं च यथा नंदामि केशव । एवं महोदयं नाथ पूरयस्व मनोरथम्

హే కేశవా, నిన్ను కుమారునిగా పొందినందున నేను నిత్యం ఆనందించునట్లు, హే మహోదయ నాథా, నా మనోరథమును పూర్ణము చేయుము.

Verse 60

वासुदेव उवाच । भवत्या देवकार्यार्थं गंतव्यं मानुषीं तनुम् । तदाहं तव गर्भे वै वासं यास्यामि निश्चितम्

వాసుదేవుడు పలికెను—దేవకార్యసిద్ధి కొరకు నీవు మానవదేహమును ధరించవలెను. అందువలన నేను నిశ్చయంగా నీ గర్భమున నివసించెదను.

Verse 61

युगे द्वादशके प्राप्ते भूभारहरणाय वै । जमदग्निसुतो देवि रामो नाम द्विजोत्तमः

ద్వాదశ యుగము వచ్చినప్పుడు, భూభారాన్ని తొలగించుటకై, ఓ దేవీ, జమదగ్ని పుత్రుడు ‘రామ’ అనే ద్విజోత్తముడు అవతరించాడు।

Verse 62

प्रतापतेजसायुक्तः सर्वक्षत्रवधाय च । तव पुत्रो भविष्यामि सर्वशस्त्रभृतां वरः

ప్రతాపతేజస్సులతో యుక్తుడై, సమస్త క్షత్రియుల సంహారార్థం, నేను నీ కుమారుడనై, శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడనగుదును।

Verse 63

सप्तविंशतिके प्राप्ते त्रेताख्ये तु तथा युगे । रामो नाम भविष्यामि तव पुत्रः पतिव्रते

సప్తవింశతి చక్రం వచ్చినప్పుడు, అలాగే ‘త్రేతా’ యుగములో, ఓ పతివ్రతే, నేను ‘రామ’ అనే నామంతో నీ కుమారుడనగుదును।

Verse 64

पुनः पुत्रो भविष्यामि तवैव शृणु पुण्यधेः । अष्टाविंशतिके प्राप्ते द्वापरांते युगे तदा

నేను మళ్లీ నీ కుమారుడనగుదును—వినుము, ఓ పుణ్యనిధీ। అష్టావింశతి చక్రం వచ్చినప్పుడు, ద్వాపరయుగాంతంలో, అప్పుడు…

Verse 65

सर्वदैत्यविनाशार्थे भूभारहरणाय च । वासुदेवाख्यस्ते पुत्रो भविष्यामि न संशयः

సర్వ దైత్యుల వినాశార్థం మరియు భూభారహరణార్థం, నేను ‘వాసుదేవ’ అనే నామంతో నీ కుమారుడనగుదును—సంశయమే లేదు।

Verse 66

इदानीं कुरु कल्याणि मद्वाक्यं धर्मसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सत्यधर्मसमन्वितम्

ఇప్పుడు హే కల్యాణీ, ధర్మసంయుతమైన నా వాక్యాన్ని ఆచరించు—సర్వ శుభలక్షణసంపన్నమై, సత్యధర్మసమన్వితమై ఉన్నది.

Verse 67

सर्वज्ञं सर्वदे देवि पुत्रमुत्पाद्य सुंदरम् । इंद्रत्वं तस्य दास्यामि इंद्रः सोपि भविष्यति

హే దేవి, హే సర్వదే, సర్వజ్ఞుడైన సుందర కుమారుని ప్రసవించిన తరువాత నేను అతనికి ఇంద్రత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాను; అతడూ ఇంద్రుడవుతాడు.

Verse 68

एवं संभाषितं श्रुत्वा महाहर्षसमन्विता । देवदेवप्रसादेन इंद्रः पुत्रो भविष्यति

ఈ మాటలు విని ఆమె మహా హర్షంతో నిండిపోయింది. దేవదేవుని ప్రసాదంతో ఇంద్రుడు ఆమె కుమారుడిగా జన్మిస్తాడు.

Verse 69

एवमस्तु महाभाग तव वाक्यं करोम्यहम् । ततस्ता देवताः सर्वा जग्मुः स्वस्थानमेव हि

“ఎవమస్తు, హే మహాభాగ! నీ వాక్యాన్ని నేను అనుసరిస్తాను.” అనంతరం సమస్త దేవతలు తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 70

हरिणा सह ते सर्वे निरातंका मुदान्विताः । सूत उवाच । अदितिः कश्यपं प्राह ऋतुं प्राप्य मनस्विनी

వారందరూ హరితో కలిసి నిర్భయులై ఆనందంతో నిండిపోయారు. సూతుడు పలికెను—మనస్వినియైన అదితి యోగ్య ఋతువును పొందిన తరువాత కశ్యపునితో చెప్పింది.

Verse 71

भगवन्दीयतां पुत्रः सुरेंद्रपदभोजकः । चिंतयित्वा क्षणं विप्रस्तामुवाच मनस्विनीम्

ఓ భగవతీ దేవీ, దేవేంద్రుని పాదపద్మాలను పొందగల కుమారుడు నీకు ప్రసాదింపబడుగాక. క్షణము ఆలోచించి బ్రాహ్మణుడు ఆ దృఢమనస్కురాలితో ఇలా పలికెను.

Verse 72

एवमस्तु महाभागे तव पुत्रो भविष्यति । त्रैलोक्यस्यापि कर्ता स यज्ञभोक्ता स एव च

తథాస్తు, ఓ మహాభాగ్యవతీ—నీకు కుమారుడు నిశ్చయంగా కలుగును. అతడు త్రిలోకములకు కర్త (పాలకుడు) అవును; యజ్ఞఫలభోక్త కూడా అతడే.

Verse 73

तस्याः शिरसि सन्यस्य स्वहस्तं च द्विजोत्तमः । तपश्चचार तेजस्वी सत्यधर्मसमन्वितः

ఆమె శిరస్సుపై తన హస్తాన్ని ఉంచి, ఆ ద్విజోత్తముడు—తేజస్సుతో, సత్యధర్మసంపన్నుడై—తపస్సు ఆచరించెను.

Verse 74

सुव्रतो नाम तेजस्वी विष्णुलोके वसेत्सदा । तस्य पुण्यक्षये जाते विष्णुलोकाद्द्विजोत्तमाः

సువ్రతనామక తేజస్వి సదా విష్ణులోకమందు నివసించును. కాని అతని పుణ్యము క్షయమైనప్పుడు, ఓ ద్విజోత్తములారా, అతడు విష్ణులోకమునుండి (ప్రస్థానమగును)…

Verse 75

पतनं कर्मवशतस्ततस्तस्य द्विजोत्तमाः । पुण्यगर्भं गतो विप्र अदित्यास्तु महातपाः

ఓ ద్విజోత్తములారా, అతని పతనం కర్మవశముగా జరిగింది. అనంతరం, ఓ విప్రా, మహాతపస్వులైన ఆదిత్యులు ‘పుణ్యగర్భ’ అనే స్థితిని పొందిరి.

Verse 76

इंद्रत्वं भोक्तुकामार्थं सत्यपुण्येन कर्मणा । गर्भं दधार सा देवी पुण्येन तपसा किल

ఇంద్రత్వాన్ని అనుభవించాలనే కోరికతో, సత్యపుణ్యకర్మబలముచే, ఆ దేవి పవిత్ర తపస్సు మహిమవల్ల నిశ్చయంగా గర్భం ధరించింది.

Verse 77

तपस्तेपे निरालस्या वनवासं गता सती । दिव्यं वर्षशतं यातं तपंत्यां देवमातरि

ఆలస్యం లేక సతీ వనవాసానికి వెళ్లి తపస్సు చేసింది. దేవమాత తపస్సులో ఉండగా దివ్యమైన వంద సంవత్సరాలు గడిచాయి.

Verse 78

तपंत्यथ तपस्तीव्रं दुष्करं देवतासुरैः । ततः सा तपसा तेन तेजसा च प्रभान्विता

ఆపై ఆమె దేవాసురులకు కూడా దుష్కరమైన తీవ్రమైన తపస్సు చేసింది. ఆ తపస్సు మరియు దాని తేజస్సు వల్ల ఆమె ప్రభతో నిండిపోయింది.

Verse 79

सूर्यतेजः प्रतीकाशा द्वितीय इव भास्करः । शुशुभे सा यथा दीप्ता परमं ध्यानमास्थिता

ఆమె సూర్య తేజస్సుతో సమానంగా, రెండవ భాస్కరునిలా, అత్యంత ప్రకాశిస్తూ శోభించింది; పరమ ధ్యానంలో స్థిరంగా నిలిచింది.

Verse 80

रूपेणाधिकतां याता तपसस्तेजसा तदा । तपोध्यानपरा सा च वायुभक्षा तपस्विनी

అప్పుడు తపస్సు తేజస్సు వల్ల ఆమె సౌందర్యం మరింత అధికమైంది. తపోధ్యానంలో పరాయణమైన ఆ తపస్విని వాయువునే ఆహారంగా చేసుకుంది.

Verse 81

अधिकं शुशुभे देवी दक्षस्य तनया तदा । सिद्धाश्च ऋषयः सर्वे देवाश्चापि महौजसः

అప్పుడు దేవి—దక్షుని తనయ—మరింత మహిమతో ప్రకాశించింది; సమస్త సిద్ధులు, ఋషులు మరియు మహాతేజస్సుగల దేవతలందరూ అక్కడ సముపస్థితులయ్యారు।

Verse 82

स्तुवंति तां महाभागां रक्षंति च सुतत्पराः । पूर्णे वर्षशते तस्या विष्णुस्तत्र समागतः

వారు ఆ మహాభాగ్యవతిని స్తుతిస్తూ, అత్యంత శ్రద్ధతో ఆమెను రక్షించుచుండిరి. ఆమెకు పూర్తి వంద సంవత్సరాలు పూర్తైనప్పుడు అక్కడికి విష్ణువు వచ్చెను।

Verse 83

तामुवाच महाभागामदितिं तपसान्विताम् । देवि गर्भः सुसंपूर्णः सूतिकालः प्रवर्तते

తపస్సుతో యుక్తమైన మహాభాగ్యవతి అదితిని ఆయన ఇలా పలికెను—“దేవి, గర్భము సుసంపూర్ణమైంది; ప్రసవకాలము ఇప్పుడు ప్రారంభమవుతోంది।”

Verse 84

तवैव तपसा पुष्टस्तेजसा च प्रवर्द्धितः । अद्यैव गर्भमेतं त्वं मुंच मुंच यशस्विनि

ఈ గర్భము నీ తపస్సువలననే పుష్టి పొందింది, నీ తేజస్సువలననే వృద్ధి చెందింది; ఓ యశస్విని, ఈ రోజే ఈ గర్భమును విడిచిపెట్టు, విడిచిపెట్టు।

Verse 85

एवमाभाष्य देवेशः स जगाम स्वकं गृहम् । असूत पुत्रं सा देवी काले प्राप्ते महोदये

ఇట్లు పలికి దేవేశుడు తన స్వధామమునకు వెళ్లెను. తగిన కాలము వచ్చినప్పుడు, శుభ మహోదయమున, ఆ దేవి కుమారుని ప్రసవించింది।

Verse 86

सा पुत्रं दीप्तिसंयुक्तं द्वितीयमिव भास्करम् । सुभगं चारुसर्वांगं सर्वलक्षणसंयुतम्

ఆమె తన కుమారుని తేజస్సుతో ప్రకాశించుచు, రెండవ సూర్యునివలె దర్శించింది—సుభగుడు, సుందర సర్వాంగుడు, సమస్త శుభలక్షణసంపన్నుడు।

Verse 87

चतुर्बाहुं महाकायं लोकपालं सुरेश्वरम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं चक्रपद्मसुहस्तकम्

అతడు చతుర్భుజుడు, మహాకాయుడు, లోకపాలకుడు, సురేశ్వరుడు; తేజోజ్వాలలతో ఆవరితుడై, చేతులలో చక్రం మరియు పద్మం ధరించినవాడు।

Verse 88

चंद्रबिंबानुकारेण वदनेन महामतिः । राजमानं महाप्राज्ञं तेजसा वैष्णवेन च

చంద్రబింబంలాంటి ముఖముతో ఆ మహామతి, మహాప్రాజ్ఞుడు, వైష్ణవ తేజస్సుతో ప్రకాశించి అత్యంత రాజిల్లెను।

Verse 89

अन्यैश्च लक्षणैर्दिव्यैर्दिव्यभावैरलंकृतम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं चंद्रास्यं कमलेक्षणम्

ఇతర దివ్య లక్షణములు, దివ్య భావములతో అలంకృతుడై, సమస్త లక్షణసంపూర్ణుడై—చంద్రవదనుడు, కమలనేత్రుడు।

Verse 90

आजग्मुस्ते त्रयो देवा ऋषयो वेदपारगाः । गंधर्वाश्च ततो नागाः सिद्धाविद्याधरास्तथा

అప్పుడు ఆ ముగ్గురు దేవులు వచ్చిరి; వేదపారగులైన ఋషులును చేరిరి. అనంతరం గంధర్వులు, తరువాత నాగులు, అలాగే సిద్ధులు మరియు విద్యాధరులును వచ్చిరి।

Verse 91

ऋषयः सप्त ते दिव्याः पूर्वापरमहौजसः । अन्ये च मुनयः पुण्याः पुण्यमंगलदायिनः

ఆ ఏడు ఋషులు దివ్యులు, పూర్వాపర కాలములలోనూ పరమ తేజస్సు కలవారు; ఇంకా ఇతర పుణ్య మునులు కూడా ఉన్నారు, వారు పుణ్యమంగళాలను ప్రసాదించువారు।

Verse 92

आजग्मुस्ते महात्मानो हर्षनिर्भरमानसाः । तस्मिञ्जाते महाभागे भगवंतो महौजसि

ఆ మహాత్ములు హర్షంతో నిండిన మనస్సులతో అక్కడికి వచ్చారు; ఆ మహాభాగ్యశాలి, మహాతేజస్సుగల భగవంతుడు జన్మించినప్పుడు.

Verse 93

आजग्मुर्देवताः सर्वे पर्वतास्तु तपस्विनः । क्षीराद्याः सागराः सर्वे नद्यश्चैव तथामलाः

సర్వ దేవతలు వచ్చారు, తపస్సు గల పర్వతాలు కూడా వచ్చాయి; క్షీరసాగరము మొదలైన సముద్రాలన్నీ వచ్చాయి, అలాగే నిర్మల నదులూ వచ్చాయి.

Verse 94

प्रीतिमंतस्ततः सर्वे ये चान्ये हि चराचराः । मंगलैस्तु महोत्साहं चक्रुः सर्वे सुरेश्वराः

అప్పుడు అందరూ ప్రీతితో నిండిపోయారు—చరాచరమైన ఇతర సమస్త జీవులూ అలాగే; మరియు సమస్త సురేశ్వరులు మంగళకార్యాలతో మహోత్సాహాన్ని (ఉత్సవోల్లాసాన్ని) కలిగించారు.

Verse 95

ननृतुश्चाप्सराः संघा गंधर्वा ललितं जगुः । वेदमंत्रैस्ततो देवा ब्राह्मणा वेदपारगाः

అప్సరాసమూహాలు నర్తించాయి, గంధర్వులు మధురంగా పాడారు; ఆపై దేవతలూ, వేదపారంగత బ్రాహ్మణులూ వేదమంత్రాలను జపించారు.

Verse 96

स्तुवंति तं महात्मानं सुतं वै कश्यपस्य च । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च वेदाश्चैव समागताः

వారు కశ్యపుని కుమారుడైన ఆ మహాత్ముని స్తుతించారు. అక్కడ బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు మరియు వేదములు కూడ సమాగమమయ్యాయి.

Verse 97

सांगोपांगैश्च संयुक्तास्तस्मिञ्जाते महौजसि । त्रैलोक्ये यानि सत्वानि पुण्ययुक्तानि सत्तम

ఆ మహౌజస్వి జన్మించినప్పుడు, త్రిలోకములలోని సమస్త సత్త్వములు అంగోపాంగములతో కూడ పుణ్యంతో యుక్తమయ్యాయి, ఓ సత్తమా.

Verse 98

समागतानि तत्रैव तस्मिञ्जाते महौजसि । मंगलं चक्रिरे सर्वे गीतपुण्यैर्महोत्सवैः

అక్కడే అందరూ సమాగమమయ్యారు; ఆ మహౌజస్వి జన్మించినప్పుడు, పవిత్ర గీతములతో పుణ్యమయమైన మహోత్సవాలతో అందరూ మంగళకర్మలు నిర్వహించారు.

Verse 99

हर्षेण निर्भराः सर्वे पूजयंतो महौजसः । ब्रह्माद्याश्च त्रयो देवाः कश्यपोथ बृहस्पतिः

అందరూ హర్షంతో నిండిపోయి ఆ మహౌజస్విని పూజించుచున్నారు—బ్రహ్మ మొదలైన త్రిదేవులు, అలాగే కశ్యపుడు మరియు బృహస్పతియు.

Verse 100

चक्रिरे नामकर्माणि तस्यैव हि महात्मनः । वसुदत्तेति विख्यातो वसुदेति पुनस्तव

ఆ మహాత్మునికే నామకర్మ నిర్వహించారు. అతడు ‘వసుదత్త’ అని ప్రసిద్ధుడయ్యాడు; మరల ‘వసుదేవ’ అని కూడా పిలువబడెను, ఓ నీవు.

Verse 101

आखंडलेति तन्नाम मरुत्वान्नाम ते पुनः । मघवांश्च बिडौजास्त्वं पाकशासन इत्यपि

నీ నామము ‘ఆఖండల’; మరల నీవు ‘మరుత్వాన్’ అని కూడా పిలువబడుతావు. నీవే ‘మఘవాన్’, ‘బిడౌజాః’, అలాగే ‘పాకశాసన’ అని ప్రసిద్ధివహించావు.

Verse 102

शक्रश्चैव हि विख्यात इंद्रश्चैवेति ते सुतः । इत्येतानि च नामानि तस्यैव च महात्मनः

ఓ కుమారా, ఆయన ‘శక్ర’ అని ప్రసిద్ధుడు; ‘ఇంద్ర’ అని కూడా పిలువబడతాడు. ఇవన్నీ ఆ మహాత్ముని నామాలే.

Verse 103

चक्रुश्च देवताः सर्वाः संतुष्टा हृष्टमानसाः । स्नानं तु कारयामासुः संस्काराणि महासुरः

సర్వ దేవతలు సంతుష్టులై హర్షభరిత మనస్సుతో ఉన్నారు. అప్పుడు ఆ మహాసురుడు స్నానం మరియు సంస్కారక్రియలను చేయింపజేశాడు.

Verse 104

विश्वकर्माणमाहूय ददुराभरणानि च । तानि पुण्यानि दिव्यानि तस्मै ते तु महात्मने

విశ్వకర్మను పిలిపించి వారు ఆభరణాలను కూడా ఇచ్చారు—ఆ పుణ్యమైన, దివ్యమైన అలంకారాలను ఆ మహాత్మునికి సమర్పించారు.

Verse 105

जाते तस्मिन्महाभागे देवराजे महात्मनि । एवं मुदं ततः प्रापुः सर्वे देवा महौजसः

ఆ మహాభాగ్యశాలి, మహాత్ముడైన దేవరాజుడు జన్మించినప్పుడు, అప్పుడు సమస్త మహౌజస్వి దేవతలు పరమ ఆనందాన్ని పొందారు.

Verse 106

पुण्ये तिथौ तथा ऋक्षे सुमुहूर्ते महात्मभिः । इंद्रत्वे स्थापितो देवैरभिषिक्तः सुमंगलैः

పుణ్య తిథి, శుభ నక్షత్రం, ఉత్తమ ముహూర్తంలో మహాత్ములు అతనిని ఇంద్రపదంలో స్థాపించారు; దేవతలు అత్యంత మంగళకర అభిషేకక్రియలతో అతనిని అభిషేకించారు।

Verse 107

प्राप्तमैंद्रपदं तेन प्रसादात्तस्य चक्रिणः । तपश्चकार तेजस्वी वसुदत्तः सुरेश्वरः

ఆ చక్రధారి ప్రభువు కృపవల్ల అతడు ఇంద్రపదాన్ని పొందాడు; అనంతరం తేజస్సుగల వసుదత్తుడు, దేవులలో శ్రేష్ఠుడు, తపస్సు ఆచరించాడు।

Verse 108

उग्रेण तेजसा युक्तो वज्रपाशांकुशायुधः

ఉగ్ర తేజస్సుతో యుక్తుడైన అతడు వజ్రం, పాశం, అంకుశం అనే ఆయుధాలను ధరించాడు।

Verse 109

सूत उवाच । उग्रं समस्तं तपसः प्रभावं विलोक्य शुक्रो निजगाद गाथाम् । लोकेषु कोन्यो न भविष्यतीति यथा हि चायं च सुदर्शनीयः

సూతుడు అన్నాడు—ఆ తపస్సు యొక్క ఉగ్రమైన సంపూర్ణ ప్రభావాన్ని చూచి శుక్రుడు ఈ గాథను పలికాడు—“లోకాలలో ఇతనివంటి మరొకడు ఎవరు ఉంటారు? నిజంగా ఇతడు అత్యంత దర్శనీయుడు.”

Verse 110

विष्णोः प्रसादान्न परो महात्मा संप्राप्तमैश्वर्यमिहैव दिव्यम्

విష్ణు ప్రసాదంతో ఆ మహాత్ముడు సాటిలేనివాడు; ఇక్కడే అతడు దివ్య ఐశ్వర్యాన్ని పొందాడు।

Verse 111

अनेन तुल्यो न भविष्यतीति लोकेषु चान्यस्तपसोग्रवीर्यः

లోకాలలో అతనితో సమానమైన ఉగ్ర తపోబలముగలవాడు మరొకడు ఉండడు।