Adhyaya 42

Verse 1

द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सख्य ऊचुः । सुदेवा का त्वया प्रोक्ता किमाचारा वदस्व नः । त्वया प्रोक्तं महाभागे वद नः सत्यमेव च

సఖులు అన్నారు—“నీవు చెప్పిన సుదేవా ఎవరు? ఆమె ఆచారం ఏమిటి—మాకు చెప్పు. ఓ మహాభాగ్యవతీ, నీవు చెప్పినదాన్ని నిజముగా మాకు వివరించు.”

Verse 2

सुकलोवाच । अयोध्यायां महाराजः स आसीद्धर्मकोविदः । मनुपुत्रो महाभागः सर्वधर्मार्थतत्परः

సుకలుడు అన్నాడు—అయోధ్యలో ఒక మహారాజు ఉండేవాడు; అతడు ధర్మంలో నిపుణుడు. అతడు మనువు కుమారుడు, మహాభాగ్యుడు, సమస్త ధర్మార్థ విషయాలలో తత్పరుడు.

Verse 3

इक्ष्वाकुर्नाम सर्वज्ञो देवब्राह्मणपूजकः । तस्य भार्या सदा पुण्या पतिव्रतपरायणा

ఇక్ష్వాకు అనే అతడు సర్వజ్ఞుడు, దేవబ్రాహ్మణ పూజకుడు. అతని భార్య సదా పుణ్యవతీ, పతివ్రత ధర్మంలో పరమంగా నిమగ్నురాలు.

Verse 4

तया सार्द्धं यजेद्यज्ञं तीर्थानि विविधानि च । वेदराजस्य वीरस्य काशीशस्य महात्मनः

ఆమెతో కలిసి యజ్ఞం చేయవలెను; నానావిధ తీర్థాలను కూడా సేవించవలెను—అవి మహాత్ముడైన కాశీశుడు, వీరుడైన వేదరాజునకు చెందినవే।

Verse 5

सुदेवा नाम वै कन्या सत्याचारपरायणा । उपयेमे महाराज इक्ष्वाकुस्तां महीपतिः

సుదేవా అనే కన్య ఒకరు, సత్యాచారంలో పరాయణ. ఓ మహారాజా, భూపతి ఇక్ష్వాకు ఆమెను వివాహం చేసెను.

Verse 6

सुदेवा चारुसर्वांगी सत्यव्रतपरायणा । तया सार्द्धं स वै राजा जनानां पुण्यनायकः

సుదేవా సర్వాంగసుందరి, సత్యవ్రతంలో పరాయణ. ఆమెతో కలిసి ఆ రాజు ప్రజలకు పుణ్యనాయకుడయ్యెను.

Verse 7

स रेमे नृपशार्दूलो नित्यं च प्रियया तया । एकदा तु महाराजस्तया सार्द्धं वनं ययौ

ఆ నృపశార్దూలుడు తన ప్రియతో నిత్యం ఆనందించెను. ఒకనాడు ఆ మహారాజు ఆమెతో కలిసి వనానికి వెళ్లెను.

Verse 8

गंगारण्यं समासाद्य मृगयां क्रीडते सदा । सिंहान्हत्वा वराहांश्च गजांश्च महिषांस्तथा

గంగారణ్యాన్ని చేరి అతడు ఎల్లప్పుడూ మృగయాలో క్రీడించెను—సింహాలు, వరాహాలు, గజాలు, మహిషాలు మొదలైనవాటిని వధించెను.

Verse 9

क्रीडमानस्य तस्याग्रे वराहश्च समागतः । बहुशूकरयूथेन पुत्रपौत्रैरलंकृतः

అతడు క్రీడించుచుండగా అతని ముందుకు వరాహుడు వచ్చెను. అనేక శూకరయూథములతో, పుత్రపౌత్రులతో అలంకృతుడై ఉన్నాడు.

Verse 10

एका च शूकरी तस्य प्रियापार्श्वे प्रतिष्ठिता । वराहैः शूकरैस्तस्य तमेव परिवारिता

మరియు ఒక శూకరి అతని ప్రియురాలి పక్కన నిలిచియుండెను. అతడు వరాహులు, శూకరులతో చుట్టుముట్టబడి వారివల్లనే పరివృతుడయ్యెను.

Verse 11

दृष्ट्वा च राजराजेंद्रं दुर्जयं मृगयारतम् । पर्वताधारमाश्रित्य भार्यया सह शूकरः

రాజరాజేంద్రుడు దుర్జయుడు మృగయాలో ఆసక్తుడై ఉన్నాడని చూచి, ఆ శూకరుడు తన భార్యతో కలిసి పర్వతపాదాన్ని ఆశ్రయించెను.

Verse 12

तिष्ठत्येकः सुवीर्येण पुत्रान्पौत्रान्गुरूञ्छिशून् । ज्ञात्वा तेषां महाराज मृगाणां कदनं महत्

మహారాజా! ఆ మృగముల ఘోర సంహారాన్ని తెలిసికొని, ఒకడు తన స్వవీర్యంతో స్థిరంగా నిలిచెను—పుత్రులు, పౌత్రులు, గురువులు, శిశువులను కాపాడుచు.

Verse 13

तानुवाच सुतान्पौत्रान्भार्यां तां च स शूकरः । कोशलाधिपतिर्वीरो मनुपुत्रो महाबलः

అప్పుడు ఆ శూకరుడు తన పుత్రపౌత్రులకు మరియు తన భార్యకును పలికెను—అతడు కోశలాధిపతి వీరుడు, మనుపుత్రుడు, మహాబలవంతుడు.

Verse 14

क्रीडते मृगयां कांते मृगान्संहरते बहून् । स मां दृष्ट्वा महाराज एष्यते नात्र संशयः

ప్రియమా, అతడు వేటలో క్రీడిస్తూ అనేక మృగాలను సంహరిస్తున్నాడు. ఆ మహారాజు నన్ను చూచిన వెంటనే ఇక్కడికి వస్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 15

अन्येषां लुब्धकानां मे नास्ति प्राणभयं ध्रुवम् । ममरूपं नृपो दृष्ट्वा क्षमां नैव करिष्यति

ఇతర వేటగాళ్ల వల్ల నాకు ప్రాణభయం నిశ్చయంగా లేదు; కానీ రాజు నా రూపాన్ని చూచి నన్ను క్షమించడు.

Verse 16

हर्षेण महताविष्टो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । श्वभिर्युक्तो महातेजा लुब्धकैः परिवारितः

మహా హర్షంతో ఆవిష్టుడైన ఆ మహాతేజస్వి ధనుర్ధరుడు, చేతిలో బాణం పట్టుకొని, కుక్కలతో కూడి వేటగాళ్లచే చుట్టుముట్టబడి వచ్చెను.

Verse 17

प्रिये करिष्यते घातं ममाप्येवं न संशयः

ప్రియమా, సందేహం లేదు—ఇలానే అతడు నన్ను కూడా హతమార్చును.

Verse 18

शूकर्युवाच । यदायदा पश्यसि लुब्धकान्बहून्महावने कांत समायुधान्बहून् । एतैस्तु पुत्रैर्ममपौत्रकैः समं दूरं नु भो यासि पलायमानः

శూకరి పలికెను—ఓ ప్రియమా! మహావనంలో ఆయుధధారులైన అనేక వేటగాళ్లను నీవు ఎప్పుడెప్పుడూ చూచినప్పుడు, అప్పుడప్పుడూ నా ఈ కుమారులు, మనవళ్లతో కలిసి ఎందుకు దూరంగా పారిపోతావు?

Verse 19

त्यक्त्वा सुधैर्यं बलपौरुषं महन्महाभयेनापि विषण्णचेतनः । दृष्ट्वा नृपेंद्रं पुरुषोत्तमोत्तमं करोषि किं कांत वदस्वकारणम्

స్థిరధైర్యం, మహాబలం, పురుషపరాక్రమం విడిచిపెట్టి, ఇంత మహాభయం ఉన్నా నీ మనస్సు ఎందుకు విషణ్ణమైంది? రాజాధిరాజు—పురుషోత్తముడు, ఉత్తమోత్తముడు—అని దర్శించి, ప్రియమా, నీవు ఏమి చేస్తున్నావు? కారణం చెప్పు।

Verse 20

तस्यास्तु वाक्यं सनिशम्य कोल उवाच तां शूकरराजौत्तरम् । यदर्थभीतोस्मि सुलुब्धकात्प्रिये दृष्ट्वा गतो दूर निशम्यशूकरान्

ఆమె మాటలు విని కోలుడు, శూకరరాజువలె సమాధానం చెప్పాడు—“ప్రియమా, ఆ అత్యంత లోభి వేటగాడి కారణంగానే నేను భయపడుతున్నాను; అతడిని చూసి, శూకరుల మాటలు విని నేను దూరంగా వెళ్లిపోయాను।”

Verse 21

सुलुब्धकाः पापकराः शठाः प्रिये कुर्वंति पापं गिरिदुर्गकंदरे । सदैव दुष्टा बहुपापचिंतका जाताश्च सर्वे परिपापिनां कुले

“ప్రియమా, వారు అత్యంత లోభులు, పాపకారులు, మోసగాళ్లు; పర్వతదుర్గాల గుహలలోనూ వారు అధర్మం చేస్తారు. ఎల్లప్పుడూ దుష్టులు, అనేక పాపాలను ఆలోచించే వారు—అందరూ ఘోర పాపుల వంశంలో పుట్టినవారే।”

Verse 22

तेषां हि हस्तान्मरणाद्बिभेमि मृतोपि यास्यामि पुनश्च पापम् । दूरं गिरिं पर्वतकंदरं च व्रजामि कांते अपमृत्युभीतः

వారి చేతుల్లో మరణాన్ని నేను భయపడుతున్నాను; నేను చనిపోయినా మళ్లీ పాపంలో పడిపోతాను. అందుకే, ప్రియమా, అపమృత్యుభయంతో నేను దూరంగా—ఒక పర్వతానికి, దాని గుహలకూ—వెళ్లిపోతాను।”

Verse 23

अयं हि पुण्यो नरनाथ आगतो विश्वाधिकः केशवरूप भूपः । युद्धं करिष्ये समरे महात्मना सार्द्धं प्रिये पौरुषविक्रमेण

ఈ పుణ్యవంతుడైన నరనాథుడు వచ్చాడు—లోకమంతటికీ అధికుడు, కేశవరూపాన్ని ధరించిన భూపతి. ప్రియమా, ఆ మహాత్మునితో కలిసి సమరరంగంలో పురుషపరాక్రమంతో యుద్ధం చేస్తాను।”

Verse 24

जेष्यामि भूपं यदि स्वेन तेजसा भोक्ष्यामि कीर्तिं त्वतुलां पृथिव्याम् । तेनाहतो वीरवरेण संगरे यास्यामि लोकं मधुसूदनस्य

నేను నా స్వంత తేజస్సుతో రాజును జయిస్తే, భూమిపై అపూర్వమైన కీర్తిని అనుభవిస్తాను. యుద్ధంలో ఆ శ్రేష్ఠ వీరుని చేత నేను హతుడనైతే, మధుసూదనుడు (విష్ణువు) లోకానికి చేరుతాను.

Verse 25

ममांगभूतेन पलेनमेदसा तृप्तिं परां यास्यति भूमिनाथः । तृप्ता भविष्यंति सुलोकदेवता अस्मादयंचागतो वज्रपाणिः

నా శరీరంలోని మాంసం, కొవ్వుతో భూమినాథుడు పరమ తృప్తిని పొందుతాడు. సులోక దేవతలూ తృప్తి చెందుతారు; ఈ అర్పణ వల్లనే వజ్రపాణి (ఇంద్రుడు) ఇక్కడికి వచ్చాడు.

Verse 26

अस्यैव हस्तान्मरणं यदाभवेल्लाभश्च मे सुंदरि कीर्तिरुत्तमा । तस्माद्यशो भूमितले जगत्त्रये व्रजामि लोकं मधुसूदनस्य

ఈ చేతి వల్లనే నాకు మరణం కలిగితే, ఓ సుందరీ, నాకు లాభం—ఉత్తమ కీర్తి. కాబట్టి భూమిపై మరియు త్రిలోకాలలో యశస్సును స్థాపించి నేను మధుసూదనుడు (విష్ణువు) లోకానికి వెళ్తాను.

Verse 27

नैवं भीतोस्मि क्षुब्धोस्मि गतोऽहं गिरिसानुषु । पापाद्भीतो गतः कांतेधर्मं दृष्ट्वा स्थितोह्यहम्

నేను ఇలా భయపడటం లేదు, కలతపడటం కూడా లేదు; నేను పర్వత శిఖరాల ఒడ్లకు వెళ్లాను. పాపభయంతో, ఓ ప్రియతమా, నేను దూరమయ్యాను; ధర్మాన్ని దర్శించి నేను స్థిరంగా నిలిచాను.

Verse 28

न जाने पातकं पूर्वमन्यजन्मनि चार्जितम् । येनाहं शौकरीं योनिं गतोऽहं पापसंचयात्

మునుపటి జన్మలో నేను ఏ పాతకాన్ని సంపాదించానో నాకు తెలియదు; ఆ పాపసంచయం వల్లనే నేను ఆడ పంది యోనిలో పడ్డాను.

Verse 29

क्षालयिष्याम्यहं घोरं पूर्वपातकसंचयम् । बाणोदकैर्महाघोरैः सुतीक्ष्णैर्निशितैः शतैः

నేను పూర్వపాపాల భయంకర సముచ్చయాన్ని కడిగివేస్తాను—బాణాలవలె పదునైన, మహాఘోరమైన జలధారల శతశః ప్రవాహాలతో।

Verse 30

पुत्रान्पौत्रांस्तु वाराहि कन्यां कुटुंबबालकम् । गिरिं गच्छ गृहीत्वा तु मम मोहमिमं त्यज

ఓ వారాహీ, నీ కుమారులు, మనవలు, కుమార్తె మరియు ఇంటివారి పిల్లలను తీసుకొని పర్వతానికి వెళ్లు; నా ఈ మోహాన్ని విడిచిపెట్టు।

Verse 31

ममस्नेहं परित्यज्य हरिरेष समागतः । अस्य हस्तात्प्रयास्यामि तद्विष्णोः परमं पदम्

నా స్నేహాన్ని విడిచి ఈ హరి వచ్చాడు; ఆయన చేతి నుండి నేను ప్రయాణమై—విష్ణువు యొక్క పరమపదాన్ని చేరుదును।

Verse 32

दैवेनापि ममाद्यैव स्वर्गद्वारमनुत्तमम् । उद्घाटितकपाटं तु यास्यामि सुमहादिवम्

దైవయోగముచే నేడు నాకు స్వర్గద్వారం అనుత్తమంగా తెరచబడింది—ద్వారకపాటాలు విప్పబడ్డాయి; అందుచేత నేను ఆ మహాదివ్య లోకానికి ప్రయాణమవుతాను।

Verse 33

सुकलोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शूकरस्य महात्मनः । उवाच तत्प्रिया सख्यः सीदमानांतरा तदा

సుకలా చెప్పింది—ఆ మహాత్మ శూకరుని వాక్యాలను విని, అప్పుడు అతని ప్రియ సఖి అంతరంగంలో కలతచెంది పలికింది।

Verse 34

शूकर्युवाच । यस्मिन्यूथे भवान्स्वामी पुत्रपौत्रैरलंकृतः । मित्रैश्च भ्रातृभिश्चैव अन्यैः स्वजनबांधवैः

శూకరీ పలికెను—ఏ యూథములో మీరు స్వామిగా, పుత్రపౌత్రులతో అలంకృతులై, మిత్రులు, సోదరులు మరియు ఇతర స్వజనబాంధవులతో పరివృతులై గౌరవింపబడుచున్నారు…

Verse 35

त्वयैवालंकृतो यूथो भवता परिशोभते । त्वां विनायं महाभाग कीदृग्यूथो भविष्यति

ఈ యూథము నీవొక్కడివలననే అలంకృతమై, నీ వలననే పరమశోభను పొందుచున్నది. ఓ మహాభాగ్యవంతా, నీవు లేకపోతే ఈ యూథము ఏ విధముగా ఉండును?

Verse 36

तवैव स्वबलेनापि गर्जमानाश्च शूकराः । विचरंति गिरौ कांत तनया मम बालकाः

నీ స్వబలమువలననే గర్జించుచు శూకరములు ఈ గిరిపై సంచరించుచున్నవి. ఓ కాంతా, వారు నా తనయులు, నా చిన్నబిడ్డలు.

Verse 37

कंदान्मूलान्सुभक्षंति निर्भयास्तव तेजसा । दुर्गेषु वनकुंजेषु ग्रामेषु नगरेषु च

నీ తేజస్సువలన వారు నిర్భయులై కందమూలములను సుభక్ష్యముగా భుజించుచున్నారు—దుర్గమప్రదేశములలో, వనకుంజములలో, గ్రామములలో, నగరములలో కూడ.

Verse 38

न कुर्वंति भयं तीव्रं सिंहानामिह पर्वते । मनुष्याणां महाबाहो पालितास्तव तेजसा

ఈ పర్వతమున సింహములు మనుష్యులకు తీవ్రమైన భయమును కలిగింపవు. ఓ మహాబాహో, వారు నీ తేజస్సుచే పాలింపబడి రక్షింపబడుచున్నారు.

Verse 39

त्वया त्यक्ता अमी सर्वे बालका मम दारकाः । दीनाश्चैवाकुलाश्चैव भविष्यंति विचेतनाः

నీవు వీరిని విడిచిపెడితే, ఈ నా బాలురు—నా కుమారులు—దీనులై, వ్యాకులులై, అసహాయులై చైతన్యహీనులవలె జీవించుదురు।

Verse 40

नित्यमेव सुखं वर्त्म गत्वा पश्यंति बालकाः । पतिहीना यथा नारी शोभते नैव शोभना

బాలురు నిత్యసుఖకరమైన సులభ మార్గాన్ని ఆశ్రయించి ముందున్నదానినే చూస్తారు; భర్తలేని స్త్రీ యథా, అలాగే అందమైనదైనా నిజంగా ప్రకాశించదు।

Verse 41

अलंकृता यथा दिव्यैरलंकारैः सकांचनैः । परिच्छदै रत्नवस्त्रैः पितृमातृसहोदरैः

సువర్ణమయ దివ్య ఆభరణాలతో అలంకృతమై, రత్నసమ వస్త్రాలు మరియు ఉత్తమ పరిచ్ఛదాలతో సమృద్ధిగా—తండ్రి, తల్లి, సహోదరులతో కూడి।

Verse 42

श्वश्रूश्वशुरकैश्चान्यैः पतिहीना न भाति सा । चंद्रहीना यथा रात्री पुत्रहीनं यथा कुलम्

అత్తమామలు మరియు ఇతర బంధువులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నా భర్తలేని స్త్రీ ప్రకాశించదు; చంద్రహీన రాత్రిలా, పుత్రహీన కులంలా।

Verse 43

दीपहीनं यथा गेहं नैव भाति कदाचन । त्वां विनायं तथा यूथो नैव शोभेत मानद

దీపం లేని ఇల్లు ఎప్పుడూ ప్రకాశించనట్లే, హే మానదా! నీవు లేక ఈ సమూహం కూడా శోభించదు।

Verse 44

आचारेण विना मर्त्यो ज्ञानहीनो यतिर्यथा । मंत्रहीनो यथा राजा तथायं नैव शोभते

ఆచారము లేని మానవుడు జ్ఞానహీన యతివలె; మంత్రసలహా లేని రాజువలె—అలాగే ఇతడు ఏమాత్రం ప్రకాశించడు।

Verse 45

कैवर्तेन विना नौर्वा संपूर्णा परिसागरे । न भात्येवं यथा सार्थः सार्थवाहेन वै विना

పడవాడి (నావికుడి) లేకుండా సమస్తసామగ్రితో కూడిన నౌక కూడా మహాసముద్రంలో సిద్ధి పొందదు; అలాగే సార్థవాహుడు లేకుండా సార్థము వృద్ధి చెందదు।

Verse 46

सेनाध्यक्षेण च विना यथा सैन्यं न भाति च । त्वां विना वै तथा सैन्यं शूकराणां महामते

సేనాధ్యక్షుడు లేకుండా సైన్యం ప్రకాశించదు, విజయమూ పొందదు; అలాగే, ఓ మహామతీ, నీవు లేకుండా పందుల సైన్యమూ నిరుపయోగమే.

Verse 47

दीनो भविष्यति तथा वेदहीनो यथा द्विजः । मयि भारं कुटुंबस्य विनिवेश्य प्रगच्छसि

అతడు దీనుడవుతాడు—వేదహీన ద్విజునివలె. నీవు కుటుంబభారాన్ని నాపై ఉంచి వెళ్లిపోతున్నావు।

Verse 48

मरणं सुलभं ज्ञात्वा का प्रतिज्ञा तवेदृशी । त्वां विनाहं न शक्नोमि धर्तुं प्राणान्प्रियेश्वर

మరణం సులభమని తెలిసికొని నీకు ఇలాంటి ప్రతిజ్ఞ ఎందుకు? ఓ ప్రియేశ్వరా, నీవు లేకుండా నేను ప్రాణాలను నిలుపుకోలేను।

Verse 49

त्वयैव सहिता स्वर्गं भूमिं वाथ महामते । नरकं वापि भोक्ष्यामि सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

హే మహామతీ! నీతోనే ఏకమై నేను స్వర్గమో భూమియో—లేదా నరకమయినా—అన్నిటినీ అనుభవిస్తాను. నిజం నిజం చెబుతున్నాను.

Verse 50

त्वं वा पुत्रांस्तुपौत्रांस्तु गृहीत्वा यूथमुत्तमम् । आवां व्रजाव यूथेश दुर्गमेवं सुकंदरम्

లేదా నీవు నీ కుమారులు, మనవళ్లను వెంటబెట్టుకొని ఉత్తమమైన యూథాన్ని సమీకరించు; లేక మేమిద్దరం, హే యూథేశా, ఈ దుర్గమమైనా సుందరమైన స్థలానికి వెళ్దాం.

Verse 51

जीवितव्यं परित्यज्य रणाय परिगम्यते । तत्र को दृश्यते लाभो मरणे वद सांप्रतम्

జీవించవలసినదాన్ని వదిలి మనిషి యుద్ధానికి వెళ్తాడు. అక్కడ మరణంలో ఏ లాభం కనిపిస్తుంది? ఇప్పుడే స్పష్టంగా చెప్పు.

Verse 52

वाराह उवाच । वीराणां त्वं न जानासि सुधर्मं शृणु सांप्रतम् । युद्धार्थिना हि वीरेण वीरं गत्वा प्रयाचितम्

వరాహుడు అన్నాడు—నీవు వీరుల సద్ధర్మాన్ని తెలియవు; ఇప్పుడు విను. యుద్ధాన్ని కోరే వీరుడు మరో వీరుని దగ్గరకు వెళ్లి విధివిధానంగా సవాలు చేస్తాడు.

Verse 53

देहि मे योधनं संख्ये युद्धार्थ्यहं समागतः । परेण याचितं युद्धं न ददाति यदा नरः

‘యుద్ధరంగంలో నాకు యుద్ధం ప్రసాదించు; నేను సంగ్రామాన్ని కోరుకొని వచ్చాను. మరొకడు అడిగిన యుద్ధాన్ని మనిషి ఇవ్వనప్పుడు, …’

Verse 54

कामाल्लोभाद्भयाद्वापि मोहाद्वा शृणु वल्लभे । कुंभीपाके तु नरके वसेद्युगसहस्रकम्

కామం, లోభం, భయం లేదా మోహం వల్ల—ప్రియమా, విను—ఇలా చేయువాడు కుంభీపాక అనే నరకంలో సహస్ర యుగాలు నివసించును।

Verse 55

क्षत्रियाणां परो धर्मो युद्धं देयं न संशयः । तद्युद्धं दीयमानेन रणभूमिगतेन वै

క్షత్రియులకు పరమధర్మం యుద్ధాన్ని సమర్పించుట—సందేహం లేదు. రణభూమిలో ప్రవేశించినవాడు ఆ యుద్ధాన్ని తప్పక ఇవ్వవలెను।

Verse 56

निर्जितं तु परं तत्र यशःकीर्त्तिं प्रभुंजते । स वा हतो युध्यमानः पौरुषेणातिनिर्भयः

అక్కడ ఓడిపోయినప్పటికీ వారు పరమ యశస్సు, కీర్తిని పొందుదురు. పరాక్రమంతో అత్యంత నిర్భయంగా యుద్ధించి మరణించినవాడుకూడా ఆ కీర్తినే పొందును।

Verse 57

वीरलोकमवाप्नोति दिव्यान्भोगान्प्रभुंजते । यावद्वर्षसहस्राणां विंशत्येकां प्रिये शृणु

అతడు వీరలోకాన్ని పొందును, దివ్య భోగాలను అనుభవించును—ప్రియమా, విను—ఇరవై ఒక వేల సంవత్సరాల వరకు।

Verse 58

वीरलोके वसेत्तावद्देवाचारैर्महीयते । मनुपुत्रः समायात अयं वीरो न संशयः

అతడు అంతకాలం వీరలోకంలో నివసించి దేవాచారములచే గౌరవింపబడును. ఈ వీరుడు మనువు కుమారుడిగా వచ్చెను—సందేహం లేదు।

Verse 59

संग्रामं याचमानस्तु युद्धं देयं मया ध्रुवम् । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

యుద్ధాన్ని యాచించువానికి యుద్ధం ఇవ్వడం నాకు నిశ్చయంగా విధి. యుద్ధాతిథి వచ్చెను—సనాతనుడు, విష్ణురూపుడు.

Verse 60

सत्कारो युद्धरूपेण कर्तव्यश्च मया शुभे । शूकर्युवाच । यदा युद्धं त्वया देयं राज्ञे चैव महात्मने

ఓ శుభే, యుద్ధరూపంగానే నేను సత్కారం చేయవలెను. శూకరీ పలికెను—నీవు ఆ మహాత్మ రాజుకు యుద్ధం ఇవ్వవలసినప్పుడు…

Verse 61

ततोऽहं पौरुषं कांत पश्यामि तव कीदृशम् । एवमुक्त्वा प्रियान्पुत्रान्समाहूय त्वरान्विता

అప్పుడు, ప్రియుడా, నీ పౌరుషం ఏ విధమో నేను చూచెదను. ఇలా చెప్పి ఆమె త్వరగా తన ప్రియ కుమారులను పిలిచింది.

Verse 62

उवाच पुत्रका यूयं शृणुध्वं वचनं मम । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

అతడు చెప్పెను—ఓ పిల్లలారా, నా మాట వినుడి. యుద్ధాతిథి వచ్చెను—సనాతనుడు, విష్ణురూపుడు.

Verse 63

मया तत्र प्रगंतव्यं यत्रायं हि गमिष्यति । यावत्तिष्ठति वै नाथो भवतां प्रतिपालकः

ఇతడు వెళ్లబోయే చోటకే నేను వెళ్లవలెను; మీ రక్షకుడైన నాథుడు ఇక్కడ నిలిచియున్నంతవరకు.

Verse 64

यूयं गच्छत वै दूरं दुर्गं गिरिगुहामुखम् । सुखं जीवत मे वत्सा वर्जयित्वा सुलुब्धकान्

మీరు నిజంగా దూరంగా వెళ్లండి—గిరి గుహాముఖంలోని దుర్గమయమైన కోటకు. నా వత్సలారా, దుష్ట వేటగాళ్లను దూరం పెట్టి సుఖంగా జీవించండి.

Verse 65

मया तत्रैव गंतव्यं यत्रैष हि गमिष्यति । भवतां श्रेष्ठोऽयं भ्राता यूथरक्षां करिष्यति

నాకూ అదే చోటుకు వెళ్లవలసి ఉంది, అతడు నిజంగా వెళ్లే చోటుకు. మీలో శ్రేష్ఠుడైన ఈ అన్నయ్య గుంపును కాపాడతాడు.

Verse 66

एते पितृव्यकाः सर्वे भवतां त्राणकारकाः । दूरं प्रयात वै सर्वे मां विहाय सुपुत्रकाः

ఈ పితృవ్యులందరూ మీకు రక్షకులు, త్రాణకర్తలు. అయినా, ఓ సుపుత్రులారా, వారు అందరూ దూరంగా వెళ్లి నన్ను విడిచిపోయారు.

Verse 67

पुत्रा ऊचुः । अयं हि पर्वतश्रेष्ठो बहुमूलफलोदकः । भयं तु कस्य वै नास्ति सुखं जीवनमस्ति वै

పుత్రులు అన్నారు—ఇది నిజంగా శ్రేష్ఠమైన పర్వతం; అనేక కందమూలాలు, ఫలాలు, జలాలతో సమృద్ధి. కానీ ఎవరికీ భయం ఉండదా? అయినా ఇక్కడ జీవితం సుఖంగా ఉంది.

Verse 68

युवाभ्यां हि अकस्माद्वै इदमुक्तं भयंकरम् । तन्नो हि कारणं मातर्वद सत्यमिहैव हि

మీ ఇద్దరూ అకస్మాత్తుగా ఈ భయంకరమైన మాటలు చెప్పారు. కాబట్టి, ఓ మాతా, దీని నిజమైన కారణాన్ని ఇక్కడే ఇప్పుడే మాకు చెప్పండి.

Verse 69

शूकर्युवाच । अयं राजा महारौद्रः कालरूपः समागतः । क्रीडते मृगया लुब्धो मृगान्हत्वा बहून्वने

శూకరీ చెప్పింది—ఈ రాజు మహారౌద్రుడు, కాలస్వరూపుడై ఇక్కడికి వచ్చాడు. క్రీడా లోభంతో అడవిలో వేటాడుతూ అనేక మృగాలను చంపి ఆనందిస్తున్నాడు.

Verse 70

इक्ष्वाकुर्नाम दुर्धर्षो मनुपुत्रो महाबलः । संहरिष्यति कालोऽयं दूरं यात सुपुत्रकाः

మనువు కుమారుడైన ఇక్ష్వాకు అనే మహాబలుడు, అజేయుడు ఉన్నాడు. ఈ కాలం సంహారం చేస్తుంది—ప్రియ కుమారులారా, దూరంగా వెళ్లండి.

Verse 71

पुत्रा ऊचुः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति स पापधीः । महारौद्रं सुघोरं तु नरकं प्रतिपद्यते

కుమారులు అన్నారు—తల్లి తండ్రులను విడిచి వెళ్లేవాడు పాపబుద్ధి గలవాడు. అతడు ‘మహారౌద్ర’ అనే అత్యంత ఘోర నరకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 72

मातुः पुण्यं पयः पीत्वा पुष्टो भवति निर्घृणः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति सुदुर्बलः

తల్లి పుణ్యమయమైన పాలును త్రాగి వాడు బలవంతుడవుతాడు, అయినా నిర్దయుడవుతాడు. తల్లి తండ్రులను విడిచి వెళ్లేవాడు అతి నీచుడు, దుర్బలుడు.

Verse 73

पूयं नरकमेतीह कृमिदुर्गंधसंकुलम् । मातुस्तस्मान्न यास्यामो गुरुं त्यक्त्वा इहैव च

ఇక్కడ వాడు పూయి-నరకానికి వెళ్తాడు; అది పురుగులు, దుర్గంధంతో నిండివుంటుంది. అందువల్ల గురువును విడిచి, ఈ జీవితంలోనే, మాత వద్దకు మేము వెళ్లము.

Verse 74

एवं विषादः संजातस्तेषां धर्मार्थसंयुतः । व्यूहं कृत्वा स्थिताः सर्वे बलतेजः समाकुलाः

ఇలా ధర్మార్థవిచారములతో కూడిన విషాదము వారిలో కలిగెను. ఆపై అందరూ బలతేజస్సులతో నిండిపోయి వ్యూహము కట్టి దృఢముగా నిలిచిరి.

Verse 75

साहसोत्साहसंपन्नाः पश्यंति नृपनंदनम् । नदंतः पौरुषैर्युक्ताः क्रीडमाना वने तदा

సాహసోత్సాహసంపన్నులైన వారు అప్పుడు రాజకుమారుని చూచిరి. పౌరుషముతో గర్జిస్తూ ఆ సమయంలో వనములో క్రీడించుచుండిరి.