
సనత్కుమారుడు పొరలుగా సాగే సాధనా-మాన్యువల్ను వివరిస్తాడు. ముందుగా గురువు శిష్యుని పరీక్షించి మంత్రశోధన చేస్తాడు—నృప-కోష్టకంలో దిశానుసారంగా అక్షరాలను అమర్చి వర్ణక్రమాన్ని పరిశీలిస్తాడు. మంత్రఫల స్థితులు—సిద్ధ, సాధ్య, సుసిద్ధ, అరి మరియు సిద్ధ-సాధ్య వంటి మిశ్రస్థితులు—మంత్ర ప్రభావం, అడ్డంకుల నిర్ధారణకు చెప్పబడతాయి. తరువాత దీక్షాక్రమం: స్వస్తి కర్మలు, సర్వతోభద్ర మండలము, సభలో ప్రవేశం, విఘ్ననివారణ, ఔషధి-నవరత్న-పంచపల్లవాలతో కుంభసంస్కారం, శిష్యుని భూతశుద్ధి, న్యాసం, ప్రోక్షణం ద్వారా శుద్ధి. గురువు మంత్రదానం చేస్తాడు (108 జపాలు; చెవిలో ఎనిమిది సార్లు), ఆశీర్వదించి గురుసేవ, దక్షిణా విధిస్తాడు. నిత్య పంచదేవతా పూజకు కేంద్ర/బాహ్య స్థాపన కూడా సూచించబడింది. చివరగా గురుపాదుకా మంత్ర-స్తోత్రం, షట్చక్రాల ద్వారా కుండలినీ బ్రహ్మరంధ్రం వరకు आरोహణ, అలాగే అజపా/హంస-గాయత్రీ శ్వాసజపం—ఋషి, ఛందస్సు, దేవత, షడంగ, చక్రార్పణలతో—అద్వైత మోక్షధర్మ నిర్ధారణతో ముగుస్తుంది।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । परीक्ष्य शिष्यं तु गुरुर्मंत्रशोधनमाचरेत् । प्राक्प्रत्यग्दक्षिणोदक्चपंचसूत्राणि पातयेत् ॥ १ ॥
సనత్కుమారుడు పలికెను—శిష్యుణ్ని సమ్యక్గా పరీక్షించిన తరువాత గురువు మంత్రశోధన చేయవలెను; మరియు తూర్పు, పడమర, దక్షిణ, ఉత్తర దిశలలో పంచసూత్రాలను విన్యసింపజేయవలెను।
Verse 2
चतुष्टयं चतुष्कानां स्यादेवं नृपकोष्ठके । तत्राद्यप्रथमे त्वाद्यं द्वितीयाद्ये द्वितीयकम् ॥ २ ॥
ఇలా నృపకోష్టకము (రాజ-పట్టిక) లో నాలుగుల గుంపుల నుండి ఒక చతుష్టయం ఏర్పడును; అందులో మొదటి స్థానంలో మొదటిదాన్ని, రెండవ స్థానంలో రెండవదాన్ని విన్యసించవలెను।
Verse 3
तृतीयाद्ये तृतीयं स्याञ्चतुर्थाद्ये तुरीयकम् । तत्तदाग्नेयकोष्ठेषु तत्तत्पंचममक्षरम् ॥ ३ ॥
మూడవతో ప్రారంభమయ్యే సమూహంలో మూడవదాన్ని, నాలుగవతో ప్రారంభమయ్యే సమూహంలో నాలుగవదాన్ని గ్రహించవలెను; మరియు ప్రతి సంబంధిత ఆగ్నేయ-కోష్టంలో (దక్షిణ-తూర్పు ఖండంలో) ఆ సమూహపు ఐదవ అక్షరాన్ని విన్యసించవలెను।
Verse 4
विलिख्य क्रमतो धीमान्मनुं संशोधयेत्ततः । नामाद्यक्षरमारभ्य यावन्मन्त्रादि वर्णकम् ॥ ४ ॥
మంత్రాన్ని క్రమంగా వ్రాసి, జ్ఞానవంతుడు తరువాత దానిని శోధించి సరిచేయవలెను; నామంలోని మొదటి అక్షరం నుండి ప్రారంభించి మంత్రాది భాగములలోని ప్రతి వర్ణం వరకు పరిశీలించవలెను।
Verse 5
चतुष्के यत्र नामार्णस्तत्स्यात्सिद्धिचतुष्ककम् । प्रादक्षिण्यात्तद्द्वितीयं साध्याख्यं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥
నామాక్షరాలు ఉన్న చతుష్కమే ‘సిద్ధి-చతుష్కం’ అని చెప్పబడును; వాటిని ప్రదక్షిణ (దక్షిణావర్త) క్రమంలో తీసుకుంటే ఏర్పడే రెండవ చతుష్కం ‘సాధ్య’ అని ప్రసిద్ధి।
Verse 6
तृतीयं पुंसि सिद्धाख्यं तुरीयमरिसंज्ञकम् । द्वयोर्वर्णावेककोष्ठे सिद्धसिद्धेति तन्मतम् ॥ ६ ॥
పుంలింగంలో మూడవది ‘సిద్ధ’ అని, నాలుగవది ‘అరి’ అని పిలువబడుతుంది. రెండు వర్ణాలు ఒకే కోష్ఠంలో ఉంటే దానికి ‘సిద్ధ–సిద్ధ’ అనే నామం సమ్మతం.
Verse 7
तद्द्वितीये तु मंत्रार्णे सिद्धसाध्यः प्रकीर्तितः । तृतीये तत्सुसिद्धः स्यात्सिद्धारिस्तञ्चतुर्थके ॥ ७ ॥
కాని మంత్రార్ణంలోని రెండవ స్థానంలో అది ‘సిద్ధ-సాధ్య’ అని ప్రకటించబడింది. మూడవలో అది ‘సుసిద్ధ’ అవుతుంది; నాలుగవలో ‘సిద్ధారి’ (సిద్ధికి విఘ్నకారి) అని అంటారు.
Verse 8
नामार्णान्यचतुष्कात्तु द्वितीये मंत्रवर्णके । चतुष्के चेत्तदा पूर्वं यत्र नामाक्षरं स्थितम् ॥ ८ ॥
నామార్ణాలు నాలుగు చొప్పున గుంపులో లేకపోతే, మంత్రవర్ణాల రెండవ చతుష్కంలో—చతుష్క విధానం చేయవలసి ఉంటే—నామాక్షరం ఉన్న స్థానంలోనే ముందుగా వాటిని ఉంచాలి.
Verse 9
तत्र तत्कोष्ठमारभ्य गणयेत्पूर्ववत्क्रमात् । साध्यसिद्धः साध्यसाध्यस्तत्सुसिद्धश्च तद्रिप्रुः ॥ ९ ॥
అక్కడ ఆ కోష్ఠం నుండి ప్రారంభించి, మునుపటిలాగే క్రమంగా లెక్కించాలి. అప్పుడు వరుసగా ‘సాధ్య-సిద్ధ’, ‘సాధ్య-సాధ్య’, ‘తత్-సుసిద్ధ’ మరియు ‘తద్రిప్రు’ (విఘ్నకారి) ఫలితాలు వస్తాయి.
Verse 10
तृतीये चेञ्चतुष्के तु यदि स्यान्मंत्रवर्णकः । तदा पूर्वोक्तरीत्या तु क्रमाद्देयं मनीषिभिः ॥ १० ॥
మూడవ చతుష్కంలో మంత్రవర్ణకం కనబడితే, పండితులు ముందుగా చెప్పిన విధానానుసారం క్రమంగా దానిని ఇవ్వాలి/స్థాపించాలి.
Verse 11
सुसिद्धसिद्धस्तत्साध्यस्तत्सुसिद्धश्च तदृषिः । तुरीये चेञ्चतुष्के तु तदैवं गणयेत्सुधीः ॥ ११ ॥
‘సు-సిద్ధ-సిద్ధ’, ‘తత్-సాధ్య’, ‘తత్-సు-సిద్ధ’—అలాగే ఆ ఋషి; నాల్గవ భాగంలో, చతుష్క సమూహంలో, జ్ఞాని ఇదే విధంగా యథావిధిగా లెక్కించవలెను।
Verse 12
अरिसिद्धोऽरिसाध्यश्च तत्सुसिद्धश्च तद्रिपुः । रिद्धसिद्धो यथोक्तेन द्विगुणात्सिद्धिसाध्यकः ॥ १२ ॥
ఒకడు ‘అరి-సిద్ధ’, మరొకడు ‘అరి-సాధ్య’; అలాగే ‘తత్-సు-సిద్ధ’ మరియు దానికి తగిన ‘రిపు’ కూడా. ముందుగా చెప్పిన విధంగా ‘ఋద్ధ-సిద్ధ’ ద్విగుణ ప్రమాణంతో సిద్ధిని సాధించువాడు।
Verse 13
सिद्धः सुसिद्धोर्द्धतयात्सिद्धारिर्हंति गोत्रजान् । द्विगुणात्साध्यसिद्धस्तु साध्यसाध्यो विलंबतः ॥ १३ ॥
‘సిద్ధ’ సు-సిద్ధ యొక్క అధిక శక్తివల్ల తన గోత్రజులను నశింపజేస్తాడు—ఇది ‘సిద్ధారి’. ద్విగుణ ప్రభావంతో ‘సాధ్య-సిద్ధ’ అవుతాడు; అయితే ‘సాధ్య-సాధ్య’ ఫలాన్ని ఆలస్యంగా పొందును।
Verse 14
साध्यः सुसिद्धो द्विगुणात्साध्यारिर्हंति बांधवान् । सुसिद्धसिद्धोर्द्धतया तत्साध्यो द्विगुणाज्जपात् ॥ १४ ॥
‘సాధ్య’ ద్విగుణ ప్రయత్నంతో ‘సు-సిద్ధ’ అవుతాడు; ‘సాధ్యారి’ బంధువులకు హాని చేస్తాడు. అయితే ‘సు-సిద్ధ-సిద్ధ’ యొక్క అధిక శక్తివల్ల అదే ‘తత్-సాధ్య’ ద్విగుణ జపంతో మళ్లీ లభిస్తుంది।
Verse 15
तत्सुसिद्धप्राप्तिमात्रात्सुसिद्धारिः कुटुंबहृत् । अरिसिद्धस्तु पुत्रघ्नोऽरिसाध्यः कन्यकापहः ॥ १५ ॥
ఆ ‘తత్-సు-సిద్ధ’ లభించిన మాత్రాన ‘సు-సిద్ధారి’ కుటుంబాన్ని హరించువాడవుతాడు. ‘అరి-సిద్ధ’ పుత్రఘ్నుడని, ‘అరి-సాధ్య’ కన్యకను అపహరించువాడని చెప్పబడింది।
Verse 16
तत्सुसिद्धः कलत्रघ्नः साधकघ्नोरेऽप्यरिः स्मृतः । अन्येऽप्यत्र प्रकारा हि संति वै बहवो मुने ॥ १६ ॥
ఆ వినియోగము పూర్తిగా సిద్ధమని చెప్పబడింది; అది భార్యను నశింపజేసేది, సాధకునికీ శత్రువుగా స్మృతమైంది. ఓ మునీ, ఇక్కడ ఇలాంటి మరెన్నో విధాలు నిజంగా ఉన్నాయి.
Verse 17
सर्वेषु मुख्योऽयं तेऽत्र कथितो कथहाभिधः । एवं संशोध्य मंत्रं तु शुद्धे काले स्थले तथा ॥ १७ ॥
అన్ని విధానాలలో ఇది ప్రధానమైనది; ‘కథహా’ అనే పేరుతో ఇక్కడ నీకు వివరించబడింది. ఈ విధంగా మంత్రాన్ని పరిశీలించి శుద్ధి చేసి, శుద్ధ కాలంలో శుద్ధ స్థలంలోనే ప్రయోగించాలి.
Verse 18
दीक्षयेञ्च गुरुः शिष्यं तद्विधानमुदीर्यते । नित्यकृत्यं विधायाथ प्रणम्य गुरुपादुकाम् ॥ १८ ॥
గురు శిష్యునికి దీక్ష ఇవ్వాలి; ఆ దీక్షావిధానం ముందుగా ప్రకటించబడుతుంది. తరువాత నిత్యకృత్యాలు చేయించి, గురుపాదుకలకు ప్రణామం చేయాలి.
Verse 19
प्रार्थयेत्सद्गुरुं भक्त्याभीष्टार्थमादृतः । संपूज्य वस्त्रालंकारगोहिरण्यधरादिभिः ॥ १९ ॥
భక్తితో, గౌరవంతో, కోరుకున్న ఫలసిద్ధి కోసం సద్గురువును ప్రార్థించాలి; ముందుగా వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, గోవులు, స్వర్ణం, భూమి మొదలైనవాటితో సంపూర్ణంగా పూజించి.
Verse 20
कृत्वा स्वस्ति विधानं तु मंडलादि च तुष्टिमान् । गुरुः शिष्येण सहितः शुचिर्यागगृहं विशेत् ॥ २० ॥
స్వస్తివిధానాన్ని చేసి, మండలాది పూర్వకార్యాలను పూర్తిచేసి, తృప్తితో శుచిగా ఉన్న గురువు శిష్యునితో కలిసి యాగగృహంలో ప్రవేశించాలి.
Verse 21
सामान्यार्घोदकेनाथ संप्रोक्ष्य द्वारमस्त्रतः । दिव्यानुत्सारयेद्विघ्नान्नभस्थानर्च्य वारिणा ॥ २१ ॥
హే నాథా! సాధారణ అర్ఘ్యజలంతో ద్వారాన్ని ప్రోక్షించి, అస్త్రమంత్రంతో రక్షణ చేసి, దివ్య విఘ్నాలను తొలగించాలి; అలాగే జలార్చనతో ఆకాశస్థ దేవతలను ప్రసన్నం చేయాలి।
Verse 22
पार्ष्णिघातैस्त्रिभिर्भौमांस्ततः कर्म समाचरेत् । वर्णकैः सर्वतोभद्रे यथोक्तपरिकल्पिते ॥ २२ ॥
తర్వాత మడమతో మూడు సార్లు భూమిని తట్టి, శాస్త్రోక్తంగా వర్ణాలతో సిద్ధం చేసిన ‘సర్వతోభద్ర’ మండలంలో కర్మను ఆచరించాలి।
Verse 23
वह्निमण्डलमभ्यर्च्य तत्कलाः परिपूज्य च । अस्त्रप्रक्षालितं कुंभं यथाशक्ति विनिर्मितम् ॥ २३ ॥
వహ్ని మండలాన్ని అర్చించి, దాని కళలను సమ్యక్గా పూజించి, అస్త్ర మంత్రంతో ప్రక్షాళితమైన (శుద్ధమైన) కుంభాన్ని యథాశక్తి సిద్ధం చేయాలి।
Verse 24
तत्र संस्थाप्य विधिवत्तत्र भानोः कलां यजेत् । विलोममातृकामूलमुच्चरन् शुद्धवारिणा ॥ २४ ॥
ఆ కుంభాన్ని అక్కడ విధివిధానంగా స్థాపించి, సూర్యుని కళ/కిరణభాగాన్ని పూజించాలి; శుద్ధజలంతో మాతృకా మూలాన్ని (వర్ణబీజం) విలోమక్రమంలో ఉచ్చరించాలి।
Verse 25
आपूर्य कुंभं तत्रार्चेत्सोमस्य विधिवत्कलाः । धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी ॥ २५ ॥
కుంభాన్ని నింపి, అక్కడ విధివిధానంగా సోముని కళలను అర్చించాలి—ధూమ్రార్చి, ఊష్మా, జ్వలినీ, జ్వాలినీ, విస్ఫులింగినీ।
Verse 26
सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा । वह्नेर्दश कलाः प्रोक्ताः प्रोच्यंतेऽथ रवेः कलाः ॥ २६ ॥
సుశ్రీ, సురూపా, కపిలా, హవ్యకవ్యవహా—ఇవి అగ్నిదేవుని పది కళలుగా ప్రకటించబడ్డాయి. ఇకపై రవి (సూర్య) కళలు వివరించబడుతున్నాయి.
Verse 27
तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा ॥ २७ ॥
ఆమె తపినీ, తాపినీ, ధూమ్రా, మరీచి-జ్వాలినీ, రుచి; ఆమె సుషుమ్ణా, భోగదాయిని, విశ్వవ్యాపిని, బోధినీ, ధారిణీ, క్షమాస్వరూపిణి.
Verse 28
अथेंदोश्च कला ज्ञेया ह्यमृता मानदा पुनः । पूषा तुष्टिश्च पुष्टिश्च रतिश्च धृतिसंज्ञिकाः ॥ २८ ॥
ఇప్పుడు ఇందు (చంద్రుడు) యొక్క కళలు తెలుసుకోవలెను—అమృతా, మానదా; మరల పూషా, తుష్టి, పుష్టి, రతి మరియు ధృతి అనే కళలు.
Verse 29
शशिनी चंद्रिका कांतिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगदा । पूर्णापूर्णामृता चेति प्रोक्ताश्चंद्रमसः कलाः ॥ २९ ॥
శశినీ, చంద్రికా, కాంతి, జ్యోత్స్నా, శ్రీ, ప్రీతి, అంగదా, పూర్ణా, అపూర్ణా, అమృతా—ఇవే చంద్రుని కళలుగా చెప్పబడ్డాయి.
Verse 30
वस्त्रयुग्मेन संवेष्ट्य तस्मिन्सर्वैषधीः क्षिपेत् । नवरत्नानि निक्षिप्य विन्यसेत्पञ्चपल्लवान् ॥ ३० ॥
రెండు వస్త్రాలతో దానిని చుట్టి, అందులో సమస్త ఔషధులను వేయాలి. తరువాత నవరత్నాలను ఉంచి, ఐదు పల్లవాలను (పవిత్ర తాజా ఆకుల కొమ్మలు) క్రమంగా అమర్చాలి.
Verse 31
पनसाम्रवटाश्वत्थबकुलेति च तान् विदुः । मुक्तामाणिक्यवैडूर्यगोमेदान्वज्रविद्रुमौ ॥ ३१ ॥
వారు పనస, ఆమ్ర, వట, అశ్వత్థ, బకుల అని ప్రసిద్ధులు; అలాగే ముత్యం, మాణిక్యం, వైడూర్య (లహసునియా), గోమేదం, వజ్రం (వజ్రరత్నం) మరియు విద్రుమం (పగడము) అని కూడా చెప్పబడతారు।
Verse 32
पद्मरागं मरकतं नीलं चेति यथाक्रम् । एवं रत्नानि निक्षिप्य तत्रावाह्येष्टदेवताम् ॥ ३२ ॥
క్రమంగా పద్మరాగం (ఎర్ర మాణిక్యం), మరకతం (పచ్చరాయి) మరియు నీలం (నీలమణి) ఉంచాలి. ఇలా రత్నాలను స్థాపించి అక్కడ తన ఇష్టదేవతను ఆహ్వానించాలి।
Verse 33
संपूज्य विधिवन्मंत्री ततः शिष्यं स्वलंकृतम् । वेद्यां संवेश्य संप्रोक्ष्य प्रोक्षणीस्थेन वारिणा ॥ ३३ ॥
విధివిధానంగా సంపూర్ణ పూజ చేసి, మంత్రోపాసకుడు తరువాత సువిభూషిత శిష్యుణ్ని వేదికపై కూర్చోబెట్టి, ప్రోక్షణీ పాత్రలోని జలంతో శుద్ధి కోసం ప్రోక్షణం చేయాలి।
Verse 34
भूतशुद्ध्यादिकं कृत्वा तच्छरीरे विधानतः । न्यासजालेन संशोध्य मूर्ध्नि विन्यस्य पल्लवान् ॥ ३४ ॥
విధానప్రకారం భూతశుద్ధి మొదలైన శుద్ధిక్రియలు చేసి, ఆ శరీరాన్ని న్యాసజాలంతో పరిశుద్ధం చేసి, తరువాత శిరస్సుపై తాజా పల్లవాలను ఉంచాలి।
Verse 35
अष्टोत्तरशतेनाथ मूलमंत्रेण मंत्रितैः । अभिषिंचेत्प्रियं शिष्यं जपन्मूलमनुं हृदि ॥ ३५ ॥
మూలమంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపించి మంత్రితమైన జలంతో గురువు ప్రియ శిష్యుణ్ని అభిషేకించాలి; హృదయంలో మూలఅణువును జపిస్తూ ఉండాలి।
Verse 36
शिष्टोदकेन वाचम्य परिधायांबरं शिशुः । गुरुं प्रणम्य विधिवत्संविशेत्पुरतः शुचिः ॥ ३६ ॥
శుద్ధజలంతో ఆచమనం చేసి, వస్త్రం ధరించి, శుచిగా నియమబద్ధుడైన శిష్యుడు విధివిధానంగా గురువుకు ప్రణామం చేసి ఆయన ఎదుట కూర్చోవాలి।
Verse 37
अथ शिष्यस्य शिरसि हस्तं दत्वा गुरुस्ततः । जपेदष्टोत्तरशतं देयमन्त्रं विधानतः ॥ ३७ ॥
అనంతరం గురువు శిష్యుని శిరస్సుపై తన హస్తాన్ని ఉంచి, విధానానుసారం ఇవ్వవలసిన మంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపించాలి।
Verse 38
समोऽस्त्वित्यक्षरान्दद्यात्ततः शिष्योऽर्चयेद्गुरुम् । ततः सचन्दनं हस्तं दत्वा शिष्यस्य मस्तके ॥ ३८ ॥
‘సమో’స్తు’ అని ప్రారంభమయ్యే అక్షరాలను ప్రసాదించాలి. తరువాత శిష్యుడు గురువును అర్చించాలి. ఆపై గురువు చందనలేపిత హస్తాన్ని శిష్యుని మస్తకంపై ఉంచి కర్మను సంపూర్ణం చేయాలి।
Verse 39
तत्कर्णे प्रवदेद्विद्यामष्टवारं समाहितः । संप्राप्तविद्यः शिष्योऽपि निपतेद्गुरुपादयोः ॥ ३९ ॥
తదుపరి గురువు సమాహితచిత్తంతో శిష్యుని చెవిలో ఆ విద్యను ఎనిమిది సార్లు ఉచ్ఛరించాలి. విద్యను పొందిన శిష్యుడు కూడా గురుపాదాల వద్ద దండవత్ ప్రణామం చేయాలి।
Verse 40
उत्तिष्ठ वत्स मुक्तोऽसि सम्यगाचारवान्भव । कीर्तिश्रीकांतिपुत्रायुर्बलारोग्य सदास्तु ते ॥ ४० ॥
లేచెయ్యి వత్సా, నీవు ముక్తుడవు; సమ్యగాచారంలో స్థిరుడవు కావు. నీకు ఎల్లప్పుడూ కీర్తి, శ్రీ, కాంతి, పుత్ర, దీర్ఘాయువు, బలం, ఆరోగ్యం కలుగుగాక।
Verse 41
ततः शिष्यः समुत्थाय गन्धाद्यैर्गुरुमर्चयेत् । दद्याञ्च दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यविवर्जितः ॥ ४१ ॥
అనంతరం శిష్యుడు లేచి చందనాది సుగంధ ద్రవ్యాలతో గురువును ఆరాధించాలి. ధన విషయంలో ఏ మోసం లేకుండా విధిపూర్వకంగా గురుదక్షిణను కూడా సమర్పించాలి॥
Verse 42
संप्राप्यैवं गुरोर्मंत्रं तदारभ्य धनादिभिः । देहपुत्रकलत्रैश्च गुरुसेवापरो भवेत् ॥ ४२ ॥
ఈ విధంగా గురువునుండి మంత్రాన్ని పొందిన తరువాత, ఆ క్షణం నుండే ధన-సాధనాలతోను, తన దేహంతోను, పిల్లలు మరియు భార్యతో కూడ గూరుసేవలో నిమగ్నుడవ్వాలి॥
Verse 43
स्वेष्टदेवं यजेन्मध्ये दत्वा पुष्पांजलिं ततः । अग्निनैर्ऋतिवागीशान् क्रमेण परिपूजयेत् ॥ ४३ ॥
మధ్యంలో తన ఇష్టదేవతను పూజించాలి. తరువాత పుష్పాంజలి సమర్పించి, క్రమంగా అగ్ని, నైరృతి, వాగీశుడు (వాణీశ్వరుడు)లను పరిపూజించాలి॥
Verse 44
यदा मध्ये यजेद्विष्णुं बाह्यादिषु विनायकम् । रविं शिवां शिवं चैव यदा मध्ये तु शङ्करम् ॥ ४४ ॥
మధ్యంలో విష్ణువును పూజించినప్పుడు, బయటి భాగాలలో వినాయకుని పూజించాలి; అలాగే రవి (సూర్యుడు), శివా (దేవి) మరియు శివుని కూడా పూజించాలి. కానీ మధ్యంలో శంకరుని పూజించినప్పుడు, తగిన విధంగా దేవతల విన్యాసం చేయాలి॥
Verse 45
रविं गणेशमंबां च हरिं चाथ यदा शिवाम् । ईशं विघ्नार्कगोविंदान्मध्ये चेद्गणनायकम् ॥ ४५ ॥
రవి (సూర్యుడు), గణేశుడు, అంబా, హరి, తరువాత శివా—ఈ నామాలను పఠించేటప్పుడు ‘విఘ్న’, ‘అర్క’, ‘గోవింద’ మధ్యలో ‘ఈశ’ నామం వస్తే, మధ్యంలో గణనాయకుడు (గణేశుడు)ను స్థాపించాలి॥
Verse 46
शिवं शिवां रविं विष्णुं रवौ मध्यगते पुनः । गणेषं विष्णुमंबां च शिवं चेति यथाक्रमम् ॥ ४६ ॥
శివుడు, శివా, సూర్యుడు, విష్ణువును ఆహ్వానించాలి; మరల సూర్యుడు మధ్యస్థుడై ఉన్నప్పుడు క్రమంగా గణేశుడు, విష్ణువు, అంబా, శివుడు అని స్థాపించాలి।
Verse 47
एवं नित्य समभ्यर्च्य देवपञ्चकमादृतः । ब्राह्मे मुहूर्त्ते ह्युत्थाय कृत्वाचावश्यकं बुधः ॥ ४७ ॥
ఇలా ప్రతిదినం భక్తితో పంచదేవతలను సమ్యకంగా ఆరాధించి, జ్ఞాని బ్రాహ్మముహూర్తంలో లేచి నిత్యావశ్యక కర్మలను చేయాలి।
Verse 48
अशंकितो वा शय्यायां स्वकीयशिरसि स्मरेत् । सहस्रदलशुक्लाब्जकणिकास्थेंदुमण्डले ॥ ४८ ॥
లేదా శయ్యపై భయములేకుండి, తన శిరస్సులో ఉన్న చంద్రమండలాన్ని స్మరించాలి; అది సహస్రదళ శ్వేత పద్మం మధ్యకేశరంపై నిలిచి ఉంటుంది।
Verse 49
अकथादित्रिकोणस्थं वराभयकरं गुरुम् । द्विनेत्रं द्विभुजं शुक्लगंधमाल्यानुलेपनम् ॥ ४९ ॥
‘అకథా’ మొదలైన త్రికోణంలో స్థితుడై, వరదాభయ ముద్రలు చూపే గురువును ధ్యానించాలి; ఆయన ద్వినేత్రుడు, ద్విభుజుడు, శ్వేత సుగంధం, మాల్యాలు, అనులేపనాలతో అలంకృతుడు।
Verse 50
वामे शक्त्या युतं ध्यात्वा मानसैरुपचारकैः । आराध्य पादुकामन्त्रं दशधा प्रजपेत्सुधीः ॥ ५० ॥
ఎడమవైపు శక్తితో యుక్తుడైన దేవుని ధ్యానించి, మానసిక ఉపచారాలతో ఆరాధించాలి; అనంతరం జ్ఞాని సాధకుడు పాదుకా మంత్రాన్ని పదిసార్లు జపించాలి।
Verse 51
वा माया श्रीर्भगेंद्वाढ्या वियद्धंसखकाग्नयः । हसक्षमलवार्यग्निवामकर्णेंदुयुग्मरुत् ॥ ५१ ॥
ఇవి బీజాక్షర సమూహాలు— ‘వా’, ‘మాయా’, ‘శ్రీః’, మరియు ‘భగ’ (చంద్ర-నాదంతో యుక్తం); తదుపరి ‘వియత్’, ‘హంస’, ‘ఖ’, ‘కా’, ‘అగ్ని’. మరల ‘హ-స’, ‘క్ష’, ‘మల’, ‘వారి’, ‘అగ్ని’, ‘ఎడమ చెవి’ నాదం, జత ‘చంద్ర’-నాదాలు మరియు ‘మరుత్’ (ప్రాణవాయువు) కూడా।
Verse 52
ततो भृग्वाकाशखाग्निभगेंद्वाढ्याः परंतिमः । सहक्षमलतोयाग्निचंद्रशांतियुतो मरुत् ॥ ५२ ॥
అనంతరం మరుత్-తత్త్వం పరమంగా వర్ణించబడుతుంది— అది భృగు, ఆకాశం, ఖ (అంతరిక్షం), అగ్ని, భగ, ఇందు (చంద్రుడు)లతో సమృద్ధి; అలాగే సహనం, శుద్ధి, జలం, అగ్ని, చంద్ర-శాంతి మరియు శమనంతో యుక్తం।
Verse 53
ततः श्रीश्चामुकांते तु नन्दनाथामुकी पुनः । देव्यंबांते श्रीपांदुकां पूजयामि हृदंतिमे ॥ ५३ ॥
ఆపై నేను చాముకాంతలో శ్రీ (లక్ష్మీ)ని పూజిస్తాను; మళ్లీ ఆముకీలో నందనాథుని; దేవ్యంబాంతలో శ్రీపాండుకాను పూజిస్తాను— ఇవి నా హృదయానికి అత్యంత అంతరంగ ప్రియమైనవి।
Verse 54
अयं श्रीपादुकामंत्रः सर्वसिद्धिप्रदो नृणाम् । गुह्येति च समर्प्याथ मन्त्रैरेतैर्नमेत्सुधीः ॥ ५४ ॥
ఈ శ్రీపాదుకా మంత్రం మనుష్యులకు సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది. ‘గుహ్య’ (అత్యంత గోప్యం) అని అర్పించి, తరువాత జ్ఞాని ఈ మంత్రాలతో నమస్కరించాలి।
Verse 55
अखण्डमंडलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् । तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५५ ॥
చరాచర జగత్తు అఖండమైన, సర్వవ్యాపక మండలాకారంగా వ్యాపించి ఉందని ఎవరి ద్వారా తెలిసిందో, మరియు ఆ పరమ పదాన్ని ఎవరు దర్శింపజేశారో— ఆ శ్రీగురువుకు నమస్కారం।
Verse 56
अज्ञानतिमिरांधस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया । चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५६ ॥
అజ్ఞాన తిమిరంతో అంధుడైన జీవుని కన్నులను జ్ఞానాంజన శలాకతో తెరచిన ఆ శ్రీగురువుకు నమస్కారం।
Verse 57
नमोऽस्तु गुरवे तस्मा इष्टदेवस्वरूपिणे । यस्य वागमृतं हंति विषं संसारसंज्ञकम् ॥ ५७ ॥
ఇష్టదేవ స్వరూపుడైన ఆ గురువుకు నమస్కారం; ఆయన అమృతమయ వాక్కు ‘సంసారం’ అనే విషాన్ని నశింపజేస్తుంది।
Verse 58
इति नत्वा पठेत्स्तोत्रं सद्यः प्रत्ययकारकम् । ॐ नमस्ते नाथ भगवान् शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ५८ ॥
ఇలా నమస్కరించి, తక్షణమే నిశ్చయాన్ని కలిగించే ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించాలి— “ఓం, హే నాథా! హే భగవాన్ శివా! గురురూపిణే నీకు నమస్కారం.”
Verse 59
विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वीकृतानेकविग्रह । नवाय तनरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५९ ॥
విద్యావతార సిద్ధి కోసం అనేక విగ్రహాలను స్వీకరించువాడా; నిత్యనవుడా, సూక్ష్మ తనురూపుడా, పరమార్థ ఏకస్వరూపుడా—నీకు నమస్కారం।
Verse 60
सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६० ॥
సర్వ అజ్ఞాన తిమిరాన్ని ఛేదించే సూర్యస్వరూపుడా, చిద్ఘనుడా, సంపూర్ణ స్వతంత్రుడా, కరుణచేత స్వీకరించిన విగ్రహుడా, శివాత్మా—నీకు నమస్కారం।
Verse 61
परत्र त्राय भक्तानां भव्यानां भावरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ६१ ॥
పరలోకంలో భక్తులను రక్షించుగాక; మంగళమయ భావస్వరూపుడైన ప్రభువు సజ్జనులను కాపాడుగాక. వివేకులకు వివేకం, విచారణలో నిమగ్నులకు గాఢ విమర్శను ప్రసాదించుగాక.
Verse 62
प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्टे नमस्तुभ्यमुपर्यधः ॥ ६२ ॥
నమస్కారం నీకే—నీవు సమస్త ప్రకాశాలకు ప్రకాశము, జ్ఞానులకు జ్ఞానస్వరూపము. ముందుగా, పక్కలలో, వెనుక, పైగా, క్రిందగా—సర్వత్ర నీవే ఉన్నావు.
Verse 63
सदा सञ्चित्स्वरूपेण विधेहि भवदासनम् । त्वत्प्रसादादहं देव कृताकृत्योऽस्मि सर्वतः ॥ ६३ ॥
హే దేవా! శుద్ధ సత్-చిత్-స్వరూపముగా నీ ఆసనంలో నన్ను సదా స్థాపించుము. నీ ప్రసాదముచేత, ప్రభూ, నేను సర్వతోముఖంగా కృతకృత్యుడను—ఇక ఏదీ మిగలలేదు.
Verse 64
मायामृत्युमहापाशाद्विमुक्तोऽस्मि शिवोऽस्मि वः । इति स्तुत्वा ततः सर्व गुरवे विनिवेदयेत् ॥ ६४ ॥
“మాయా మరియు మృత్యువు అనే మహాపాశమునుండి నేను విముక్తుడను; మీకోసం నేను శివుడు—మంగళమయుడను.” ఇలా స్తుతించి, తరువాత సమస్తమును గురువుకు వినివేదించాలి.
Verse 65
प्रातः प्रभृति सायांतं सांयादिप्रातरंततः । यत्करोमि जगन्नाथ तदस्तु तव पूजनम् ॥ ६५ ॥
ప్రాతఃకాలం నుండి సాయంకాలం వరకు, సాయంకాలం నుండి మళ్లీ ప్రాతఃకాలం వరకు—హే జగన్నాథా! నేను ఏది చేసినా అది నీ పూజగా మారుగాక.
Verse 66
ततश्च गुरुपादाब्जगलितामृतधारया । क्षालितं निजमात्मानं निर्मलं भावयेत्सुधीः ॥ ६६ ॥
అప్పుడు గురుపాదపద్మాల నుండి జారే అమృతధారతో తన ఆత్మను కడిగి, సంపూర్ణంగా నిర్మలమైనదిగా భావిస్తూ జ్ఞాని ధ్యానించాలి.
Verse 67
मूलादिब्रह्मरंध्रांतं मूलविद्यां विभावयेत् । मूलाधारादधो भागे वर्तुलं वायुमंडलम् ॥ ६७ ॥
మూలాది కేంద్రం నుండి బ్రహ్మరంధ్రం వరకు మూలవిద్యను ధ్యానించాలి. అలాగే మూలాధారానికి దిగువ భాగంలో వృత్తాకార వాయుమండలాన్ని దర్శించాలి.
Verse 68
तत्रस्थवायुबीजोत्थवायुना च तदूर्द्ध्वकम् । त्रिकोणं मंडलं वह्नेस्तत्रस्थवह्निबीजतः ॥ ६८ ॥
అక్కడ ఉన్న వాయు-బీజం నుండి పుట్టిన వాయువుతో దానిని పైకి ఎత్తాలి. అలాగే అక్కడే ఉన్న వహ్ని-బీజం నుండి అగ్ని యొక్క త్రికోణ మండలం ఉద్భవిస్తుంది.
Verse 69
उत्पन्नेनाग्निना मूलाधारावस्थितविग्रहाम् । प्रसुप्तभुजगाकारां स्वयंभूलिंगवेष्टिनीम् ॥ ६९ ॥
ఉద్భవించిన అగ్నిచేత మూలాధారంలో స్థితమైన ఆమె రూపాన్ని ధ్యానించాలి—సుప్త సర్పాకారంగా ఉండి, స్వయంభూ లింగాన్ని చుట్టుకొని ఉన్నదిగా.
Verse 70
विसतंतुनिभां कोटिविद्युदाभां तनीयसीम् । कुलकुंडलिनीं ध्यात्वा कूर्चेनोत्थापयेञ्च ताम् ॥ ७० ॥
పద్మతంతువులా సూక్ష్మమైనది, కోట్ల మెరుపులా ప్రకాశించే, అత్యంత సన్నని కులకుండలినిని ధ్యానించి ‘కూర్చ’ ద్వారా ఆమెను పైకి లేపాలి.
Verse 71
सुषुम्णावर्त्मनातां च षट्चक्रक्रमभेदिनीम् । गुरुपदिष्टविधिना ब्रह्मरंध्रं नयेत्सुधीः ॥ ७१ ॥
సుషుమ్ణా మార్గమున సాగి, షట్చక్ర క్రమమును భేదించుచు, గురువు ఉపదేశించిన విధానమున బుద్ధిమంతుడు దానిని బ్రహ్మరంధ్రానికి నడిపించవలెను।
Verse 72
तत्रस्थामृतसंमग्नीकृत्यात्मानं विभावयेत् । तत्प्रभापटलव्याप्तैविमलं चिन्मयं परम् ॥ ७२ ॥
అక్కడ స్థిరమై, ఆత్మను అమృతానందరసమున మునిగినదిగా భావించి ధ్యానించవలెను। ఆ పరమ ప్రభా పటలముచే వ్యాపించి, నిర్మలమైన చిన్మయ పరతత్త్వాన్ని అనుభవించును।
Verse 73
पुनस्तां स्वस्थलं नीत्वा हृदिदेवं विचिंतयन् । दृष्ट्वा च मानसैर्द्रव्यैः प्रार्थयेन्मनुनामुना ॥ ७३ ॥
తరువాత దానిని మళ్లీ స్థిరస్థానమునకు తీసికొని, హృదయస్థ దేవుని ధ్యానించుచు, మనసులో కల్పించిన ద్రవ్యములతో అర్పణ చేసి, ఈ మంత్రంతో ప్రార్థించవలెను।
Verse 74
त्रैलोक्यचैत न्यमयादिदेव श्रीनाथ विष्णो भवदाज्ञयैव । प्रातः समुत्थाय तव प्रियार्थं संसारयात्रां त्वनुवर्तयिष्ये ॥ ७४ ॥
త్రిలోక చైతన్యమయ ఆదిదేవా! శ్రీనాథ విష్ణో! నీ ఆజ్ఞవలననే నేను ప్రతిప్రభాతము లేచి, నీకు ప్రియమైన కార్యార్థం సంసారయాత్రను అనుసరించుదును।
Verse 75
विष्णोरिति स्थले विप्र कार्य ऊहोऽन्यदैवते । ततः कुर्यात्सर्वसिद्ध्यै त्वजपाया निवेदनम् ॥ ७५ ॥
హే విప్రా! ‘విష్ణోః’ అని నిర్దిష్టమైన స్థలమున, అది ఇతర దేవతకు వర్తింపజేయవలెనంటే తగిన మార్పు (ఊహ) చేయవలెను. అనంతరం సర్వసిద్ధి కొరకు అజపాకు నివేదన చేయవలెను।
Verse 76
षट्शतानि दिवा रात्रौ सहस्राण्येकविंशतिः । अजपाख्यां तु गायत्रीं जीवो जपति सर्वदा ॥ ७६ ॥
పగలు ఆరు వందలు, రాత్రి ఇరవై ఒక వేల (శ్వాసలు) ఉంటాయి. ఈ విధంగా దేహధారి జీవుడు ‘అజపా’ అనే గాయత్రీని ఎల్లప్పుడూ, ప్రయత్నం లేకుండానే, నిరంతరం జపిస్తాడు॥
Verse 77
ऋषिर्हंसस्तथाव्यक्तगायत्रीछंद ईरितम् । देवता परमो हंसश्चाद्यंते बीजशक्तिकम् ॥ ७७ ॥
ఇందుకు ఋషి ‘హంస’; ఛందస్సు ‘అవ్యక్త-గాయత్రీ’ అని ప్రకటించబడింది. దేవత ‘పరమ హంస’; బీజం, శక్తి మంత్రక్రియ ఆది-అంత్యాలలో స్థాపించబడతాయి॥
Verse 78
ततः षडंगं कुर्वीत सूर्यः सोमोनिरंजनः । निराभासश्च धर्मश्च ज्ञानं चेति तथा पुनः ॥ ७८ ॥
ఆపై షడంగాన్ని ప్రతిపాదించాలి—సూర్య, సోమ, నిరంజన, నిరాభాస, ధర్మ, మరియు మళ్లీ జ్ఞానం॥
Verse 79
क्रमादेतान्हंसपूर्वानात्मनेपदपश्चिमान् । जातयुक्तान्साधकेंद्र षडंगेषु नियोजयेत् ॥ ७९ ॥
హే సాధకశ్రేష్ఠా! క్రమంగా వీటిని—‘హంస’తో ప్రారంభించి ఆత్మనేపద-సమూహంతో ముగిస్తూ—తగిన జాతితో కూడి షడంగాలలో నియోగించాలి॥
Verse 80
हकारः सूर्यसंकाशतेजाः संगच्छते बहिः । सकारस्तादृशश्चैव प्रवेशे ध्यानमीरितम् ॥ ८० ॥
‘హ’కారం సూర్యసమాన తేజస్సుతో బయటికి సాగుతుంది. ‘స’కారం కూడా అలాగే; లోపలికి ప్రవేశించే సమయంలో అదే ధ్యానం అని చెప్పబడింది॥
Verse 81
एवं ध्यात्वार्पयेद्धीमान्वह्न्यर्केषु विभागशः । मूलाधारे वादिसांतबीजयुक्ते चतुर्दले ॥ ८१ ॥
ఇలా ధ్యానించిన జ్ఞాని సాధకుడు విభాగక్రమంగా అగ్నిలోను సూర్యునిలోను మంత్రశక్తులను న్యసించాలి. అలాగే మూలాధారంలోని చతుర్దళ పద్మంలో ‘వ’ నుండి ‘స’ వరకు బీజాక్షరయుక్తంగా స్థాపించాలి॥
Verse 82
बंधूकाभे स्वशक्त्या तु सहितापास्वगाय च । पाशांकुशसुधापात्रमोदकोल्लासपाणये ॥ ८२ ॥
బంధూక పుష్పంలా కాంతిమంతుడు, స్వశక్తితో సహితుడై పక్కన సేవకులతో కూడినవాడు; పాశం, అంకుశం, సుధాపాత్రం, మోదకం చేతుల్లో ప్రకాశించువాడికి నమస్కారం॥
Verse 83
षट्शतं तु गणेशाय वागधीशाय चार्पयेत् । स्वाधिष्ठाने विद्रुमाभे वादिलांतार्णसंयुते ॥ ८३ ॥
వాక్కుల అధీశ్వరుడైన గణేశునికి ఆరు వందల (జప/ఆహుతులు) అర్పించాలి. స్వాధిష్ఠానంలో ప్రవాళవర్ణుడై ‘వ’ నుండి ‘ల’ వరకు అంతర్వర్ణక్రమసంయుక్తుడిగా ధ్యానించాలి॥
Verse 84
वामांगशक्तियुक्ताय विद्याधिपतये तथा । स्रुवाक्षमालालसितबाहवे पद्मजन्मने ॥ ८४ ॥
ఎడమ భాగంలోని శక్తితో యుక్తుడైన విద్యాధిపతికి నమస్కారం. స్రువం మరియు అక్షమాల చేతుల్లో మెరసే భుజాలు కలవాడు, పద్మజన్ముడు—ఆయనకు నమః॥
Verse 85
ब्रह्मणे षट्सहस्रं तु हंसारूढाय चार्पयेत् । विद्युल्लसितमेघाभे डादिफांतार्णपत्रके ॥ ८५ ॥
హంసారూఢుడైన బ్రహ్మకు ఆరు వేల (జప/ఆహుతులు) అర్పించాలి. మెరుపులతో ప్రకాశించే మేఘంలా కనిపించే, ‘డ’ నుండి ‘ఫ’ వరకు అక్షరాలతో యుక్తమైన పత్రకంపై (యంత్ర/తాలిస్మాన్) సమర్పించాలి॥
Verse 86
मणिपूरे शंखचक्रगदापंकजधारिणे । सश्रिये षट्सहस्रं च विष्णवे विनिवेदयेत् ॥ ८६ ॥
మణిపూర చక్రంలో శంఖ-చక్ర-గదా-పద్మధారి, శ్రీలక్ష్మీ సహితుడైన విష్ణుభగవానునికి ఆరు వేల జపార్పణ చేయాలి।
Verse 87
अनाहतेऽर्कपत्रे च कादिठांतार्णसंयुते । शुक्ले शूलाभयवरसधाकलशधारिणे ॥ ८७ ॥
అనాహత చక్రంలో సూర్యసమాన పత్రంపై, ‘క’ నుండి ‘ఠ’ వరకు బీజాక్షరాలతో యుక్తంగా, శ్వేతప్రభ దేవుని ధ్యానించాలి—ఆయన శూలం, అభయ-వర ముద్రలు, అమృతకలశం ధరిస్తాడు।
Verse 88
वामांगे शक्तियुक्ताय विद्याधिपतये सुधीः । वृषारूढाय रुद्राय षट्सहस्रं निवेदयेत् ॥ ८८ ॥
వివేకి సాధకుడు వామాంగంలో శక్తితో యుక్తుడైన, విద్యాధిపతియైన, వృషభారూఢుడైన రుద్రునికి ఆరు వేల జపార్పణ చేయాలి।
Verse 89
विशुद्धे षोडशदले स्वराढ्ये शुक्लवर्णके । महाज्योतिप्रकाशायेन्द्रियाधिपतये ततः ॥ ८९ ॥
తర్వాత విశుద్ధ చక్రంలోని పదహారు దళాల, స్వరసంపన్నమైన, శ్వేతవర్ణ కమలంలో మహాజ్యోతిప్రకాశుడైన ఇంద్రియాధిపతిని ధ్యానించాలి।
Verse 90
सहस्रमर्पयेत्प्राणशक्त्या युक्तेश्चराय च । आज्ञाचक्रे हक्षयुक्ते द्विदिलेऽब्जे सहस्रकम् ॥ ९० ॥
ప్రాణశక్తితో యుక్తుడై యుక్తేశ్వరునికి వెయ్యి జపార్పణ చేయాలి; అలాగే ‘హ’ ‘క్ష’ యుక్తమైన ఆజ్ఞా చక్ర ద్విదళ కమలంలో కూడా వెయ్యి అర్పించాలి।
Verse 91
सदाशिवाय गुरवे पराशक्तियुताय वै । सहस्रारे महापद्मे नादबिन्दुद्वयान्विते ॥ ९१ ॥
సదాశివస్వరూపుడై పరాశక్తితో యుక్తుడైన గురుదేవునికి నమస్కారం; సహస్రార మహాపద్మంలో నాద-బిందు ద్వయతత్త్వాలతో సమన్వితుడై నివసించువాడు।
Verse 92
विलसन्मातृकावर्णे वराभयकराय च । प्ररमाद्ये च गुरवे सहस्रं विनिवेदयेत् ॥ ९२ ॥
మాతృకా అక్షరాలతో ప్రకాశించే, వరం మరియు అభయాన్ని ప్రసాదించే హస్తములు గల, ఆద్యుడూ శ్రేష్ఠుడూ అయిన గురుదేవునికి సహస్రం (జపం/ఆహుతి) సమర్పించాలి।
Verse 93
चुलुकेंऽबु पुनर्द्धृत्वा स्वभावादेव सिध्यतः । एकविंशतिसाहस्रप्रमितस्य जपस्य च ॥ ९३ ॥
మళ్లీ చులుకంత నీటిని తీసుకుంటే, ఈ కర్మ స్వభావతఃనే సిద్ధిస్తుంది; అలాగే ఇరవై ఒక వేల పరిమాణమైన జపమూ సిద్ధిస్తుంది।
Verse 94
षट्शताधिकसंख्या स्यादजपाया विभागशः । संकल्पेन मोक्षदाता विष्णुर्मे प्रीयतामिति ॥ ९४ ॥
విభాగాల ప్రకారం అజపా సంఖ్య ఆరు వందలకు కొద్దిగా ఎక్కువగా చెప్పబడింది. “మోక్షదాత విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక” అనే సంకల్పంతో దానిని ఆచరించాలి।
Verse 95
अस्याः संकल्पमात्रेण महापापैः प्रमुच्यते । ब्रह्मैवाहं न संसारी नित्यमुक्तो न शोकभाक् ॥ ९५ ॥
ఈ (తత్త్వ) సంకల్పమాత్రంతోనే మహాపాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. (బోధ:) “నేనే బ్రహ్మము; నేను సంసారిని కాదు; నేను నిత్యముక్తుడను, శోకభాగి కాను.”
Verse 96
सञ्चिदानंदरूपोऽहमात्मानमिति भावयेत् । ततः समाचरेद्देहकृत्यं देवार्चनं तथा ॥ ९६ ॥
“నేను సచ్చిదానందస్వరూపమైన ఆత్మను”—అని నిత్యం భావించాలి. అనంతరం విధిపూర్వకంగా దేహకర్తవ్యాలు మరియు దేవార్చనను కూడా చేయాలి.
Verse 97
तद्धिधानं प्रवक्ष्यामि सदाचारस्य लक्षणम् ॥ ९७ ॥
ఇప్పుడు నేను ఆ విధానాన్ని వివరిస్తాను—సదాచార లక్షణాలను తెలిపేదాన్ని.
It functions as a formalized hermeneutic tool for mantra-letters—placing name-syllables and mantra-syllables into compartments to classify outcomes (siddha/sādhya/ari, etc.). In śāstric terms, it is a diagnostic overlay that links phonemic arrangement with predicted siddhi or obstruction, thereby guiding correction (śodhana) before dīkṣā and japa.
It anchors the ritual and yogic program in guru-tattva: the pādukā-mantra and hymns sacralize transmission, cultivate devotion and surrender (samarpana), and frame later inner practices (Ajapā and Kuṇḍalinī) as empowered by lineage rather than mere technique.
Ajapā interprets the natural breath current as continuous mantra-japa (Haṃsa/Gāyatrī), complete with ṛṣi-chandas-devatā and ṣaḍaṅga mapping. The practice culminates in nondual resolve—‘I am Brahman’—showing a bridge from counted ritual performance to internalized realization.