Dhvajāropaṇa and Dhvajāgopaṇa: Procedure, Stotra, and Phala (Merit) of Raising Viṣṇu’s Flag
సనకుడు శ్రీవిష్ణువుకు ధ్వజారోపణం చేసి ధ్వజగోపనం చేయు పవిత్ర వ్రతాన్ని ఉపదేశిస్తాడు; ఇది పాపనాశకమై దాన-తీర్థకర్మలతో సమానమో శ్రేష్ఠమో అని చెప్పబడింది. కార్తిక శుక్ల దశమినాడు శుద్ధి-నియమాలతో ఆరంభించి, ఏకాదశినాడు నియమసంయమంతో నిరంతర నారాయణస్మరణ చేయాలి. బ్రాహ్మణులతో స్వస్తివాచనం, నందీశ్రాద్ధం చేసి, గాయత్రీమంత్రంతో ధ్వజం-దండం సంస్కరించి; సూర్య, గరుడ (వైనతేయ), చంద్ర పూజలు చేసి, ధ్వజదండంపై ధాతా-విధాతలను ఆరాధించాలి. గృహ్యాగ్ని స్థాపించి పురుషసూక్తం, విష్ణుస్తోత్రాలు, ఇరావతీ మొదలైనవాటితో 108 పాయసాహుతులు, గరుడకై మరియు సౌర-శాంతి హోమాలు చేసి, హరిసన్నిధిలో రాత్రిజాగరణ. సంగీత-స్తోత్రాలతో ధ్వజాన్ని తీసుకెళ్లి ద్వారమున గాని దేవాలయ శిఖరమున గాని స్థాపించి, విష్ణుపూజతో పాటు దీర్ఘ స్తోత్రపాఠం. చివరికి గురు-బ్రాహ్మణ సత్కారం, భోజనం, పారణ; ఫలంగా శీఘ్ర పాపక్షయం, ధ్వజం నిలిచినంతకాలం సహస్ర యుగాల సారూప్యము, చూసి ఆనందించినవారికీ పుణ్యలాభం అని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది.
Shlokas
Verse 1
सनक उवाच । अन्यद्व्रतं प्रवक्ष्यामि ध्वजारोपणसंज्ञितम् । सर्वपापहरं पुण्यं विष्णुप्रीणनकारणम् ॥ १ ॥
సనకుడు పలికెను—ఇప్పుడు ‘ధ్వజారోపణ’ అని పిలువబడే మరో వ్రతాన్ని నేను చెప్పుచున్నాను; అది పుణ్యప్రదం, సమస్త పాపాలను హరించేది, శ్రీ విష్ణువును ప్రసన్నం చేయు కారణం।
Verse 2
यः कुर्याद्विष्णुभवने ध्वजारोपणमुत्तमम् । संपूज्यते विग्निञ्च्याद्यैः किमन्यैर्बहुभाषितैः ॥ २ ॥
విష్ణు మందిరంలో ఉత్తమ ధ్వజారోపణను ఎవడు చేస్తాడో, అతడు విఘ్నేశుడు (గణేశుడు) మొదలైన దేవతలచేత కూడా పూజింపబడి గౌరవింపబడతాడు; మరి ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు?
Verse 3
हेमभारसहस्त्रं तु यो ददाति कुटुम्बिने । तत्फलं तुल्यमात्रं स्याद्धूजारोपणकर्मणः ॥ ३ ॥
గృహస్థునికి వెయ్యి బరువుల బంగారం దానం చేసినా, దాని ఫలం ధ్వజారోపణ కర్మఫలంతో సమానమాత్రమే అవుతుంది।
Verse 4
ध्वजारोपणतुल्यं स्याद्गङ्गास्नानमनुत्तमम् । अथवा तुलसिसेवा शिवलिङ्गप्रपूजनम् ॥ ४ ॥
అనుత్తమమైన గంగాస్నానం ధ్వజారోపణతో సమానమని చెప్పబడింది; లేదా తులసీ సేవ, శివలింగాన్ని విధిగా పూజించడమూ అలాగే సమానఫలదాయకం।
Verse 5
अहोऽपूर्वमहोऽपूर्वमहोऽपूर्वमिदं द्विज । सर्वपाप हरं कर्म ध्वजागोपणसंज्ञितम् ॥ ५ ॥
అహో! అపూర్వం, అపూర్వం, నిజంగా అపూర్వమిది, ఓ ద్విజా; ‘ధ్వజాగోపణ’ అని పిలువబడే ఈ కర్మ సమస్త పాపాలను హరించేది।
Verse 6
सन्ति वै यानि कार्याणि ध्वजारोपणकर्मणि । तानि सर्वाणि वक्ष्यामि श्रृणुष्व गदतो मम ॥ ६ ॥
ధ్వజారోపణ కర్మలో చేయవలసిన కార్యాలు ఏవైతే ఉన్నాయో, అవన్నీ నేను వివరిస్తాను; నేను చెప్పేది వినుము।
Verse 7
कार्तिकस्य सिते पक्षे दशम्यां प्रयतो नरः । स्नानं कुर्यात्प्रयत्नेन दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ७ ॥
కార్తిక శుక్లపక్ష దశమినాడు నియమశీలుడు ముందుగా దంతధావనం చేసి, శ్రద్ధతో యత్నపూర్వకంగా స్నానం చేయాలి।
Verse 8
एकाशी ब्रह्मचारी च स्वपेन्नारायणं स्मरन् । धौताम्बरधरः शुद्धो विप्रो नारायणाग्रतः ॥ ८ ॥
ఏకాదశీ వ్రతం ఆచరించి బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ, నిద్రలోనూ నారాయణుని స్మరించాలి. శుభ్రంగా కడిగిన వస్త్రాలు ధరించిన శుద్ధ బ్రాహ్మణుడు నారాయణుని సన్నిధిలో ఉండాలి.
Verse 9
ततः प्रातः समुत्थाय स्नात्वाचम्य यथाविधि । नित्यकर्माणि निर्वर्त्य पश्चाद्विष्णुं समर्चयेत् ॥ ९ ॥
తర్వాత ఉదయాన్నే లేచి విధివిధానంగా స్నానం చేసి ఆచమనం చేయాలి. నిత్యకర్మలు నిర్వర్తించి అనంతరం భక్తితో శ్రీ విష్ణువును సమర్చించాలి.
Verse 10
चतुर्भिर्ब्राह्मणैः सार्ध्दं कृत्वा च स्वस्तिवाचनम् । नान्दीश्राद्धं प्रकुर्वीत ध्वजारोपणकर्मणि ॥ १० ॥
నాలుగు బ్రాహ్మణులతో కలిసి స్వస్తివాచనం చేయించి, ధ్వజారోపణ కర్మలో నాందీశ్రాద్ధాన్ని నిర్వహించాలి.
Verse 11
ध्वजस्तम्भो च गायत्र्या प्रोक्षयेद्वस्त्रसंयुतौ । सूर्यं च वैनतेयं च हिमांशुं तत्परोऽर्चयेत् ॥ ११ ॥
గాయత్రీ మంత్రంతో ధ్వజాన్ని, ధ్వజస్తంభాన్ని వస్త్రాలతో సహా ప్రోక్షణం చేయాలి. తరువాత ఏకాగ్రభక్తితో సూర్యుడు, వైనతేయుడు (గరుడుడు), హిమాంశుడు (చంద్రుడు)లను ఆరాధించాలి.
Verse 12
धातारं च विधातारं पूजयेद्धजदण्डके । हरिद्राक्षतगन्धाद्यैः शुक्लपुष्पैर्विशेषतः ॥ १२ ॥
ధ్వజదండంపై ధాతా, విధాతా దేవతలను పూజించాలి. పసుపు, అక్షతలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైనవి—ప్రత్యేకంగా తెల్ల పుష్పాలతో అర్పించాలి.
Verse 13
ततो गोचर्ममात्रघं तु स्थण्डिलं चोपलिप्य वै । आधायान्गिं स्वगृह्योत्त्या ह्याज्यभागादिकं क्रमात् ॥ १३ ॥
తదుపరి గోచర్మమాత్రమైన స్థండిలాన్ని శుద్ధిగా లేపి, తన గృహ్యవిధి ప్రకారం పవిత్ర అగ్నిని స్థాపించి, అనంతరం క్రమంగా ఘృతాహుతులు మొదలైన నియత భాగాలను సమర్పించాలి।
Verse 14
जुहुयात्पायसं चैव साज्यमष्टोत्तरं शतम् । प्रथमं पौरुषं सूक्तं विष्णोर्नुकमिरावतीम् ॥ १४ ॥
ఘృతమిశ్రిత పాయసాన్ని అగ్నిలో నూట ఎనిమిది ఆహుతులుగా సమర్పించాలి; మరియు మొదట పురుషసూక్తం, విష్ణు-స్తుతి మంత్రాలు, అలాగే ‘ఇరావతీ’ అనే సూక్తాన్ని పఠించాలి।
Verse 15
ततश्च वैनतेयाय स्वाहेत्यष्टाहुतीस्तथा । सोमो धेनुमुदुत्यं च जुहुयाच्च ततो द्विज ॥ १५ ॥
తదుపరి ‘స్వాహా’ అని పలుకుతూ వైనతేయుడు (గరుడుడు) కోసం ఎనిమిది ఆహుతులు సమర్పించాలి; ఆపై, ఓ ద్విజా, ‘సోమో ధేనుః’ మరియు ‘ఉదుత్యం’ మంత్రాలతో కూడా హోమం చేయాలి।
Verse 16
सौरमन्त्राञ्जपेत्तत्र शान्तिसूत्कानि शक्तितः । रात्रौ जागरणं कुर्यादुपकण्ठं हरेः शुचुः ॥ १६ ॥
అక్కడ సౌర మంత్రాలను జపించి, శక్తి మేరకు శాంతి సూక్తాలను పఠించాలి। శుద్ధుడై రాత్రి హరి (విష్ణు) సాన్నిధ్యంలో జాగరణ చేయాలి।
Verse 17
ततः प्रातः समुत्थाय नित्यकर्म समाप्य च । गन्धपुष्पादिभिर्देवमर्चयेत्पूर्ववत्क्रमात् ॥ १७ ॥
తదుపరి ఉదయాన్నే లేచి నిత్యకర్మలను ముగించి, ముందుగా చెప్పిన విధానానుసారం క్రమంగా గంధం, పుష్పం మొదలైనవాటితో దేవుని (భగవంతుని) అర్చించాలి।
Verse 18
ततो मङ्गलवाद्यैश्च सूक्तपाठैश्च शौभनम् । नृत्यैश्च रतोत्रपठनैर्नयेद्विष्णवालये ध्वजम् ॥ १८ ॥
ఆపై మంగళవాద్యాలు, సూక్తపాఠం, శోభాయాత్ర, నృత్యం మరియు స్తోత్రపఠనంతో ధ్వజాన్ని విష్ణు ఆలయానికి తీసుకువెళ్లాలి।
Verse 19
देवस्य द्वारदेशे वा शिखरे वा मुदान्वितः । सुस्थिरं स्थापयेद्विप्र ध्वजं सस्तम्भसंयुतम् ॥ १९ ॥
హే విప్రా! ఆనందభక్తితో దేవాలయ ద్వారప్రదేశంలో గానీ, శిఖరంపై గానీ దండంతో కూడిన ధ్వజాన్ని దృఢంగా స్థాపించాలి।
Verse 20
गन्धपुष्पाघक्षतैर्द्देवं धूपदीपैर्मनोहरैः । भक्षयभोज्यादिसंयुक्तैर्नैवेद्यैश्च हरिं यजेत् ॥ २० ॥
సుగంధాలు, పుష్పాలు, అక్షతలు, మనోహర ధూపదీపాలు, అలాగే భక్ష్యభోజ్యాలతో కూడిన నైవేద్యాలతో శ్రీహరిని పూజించాలి।
Verse 21
एवं देवालये स्थाप्य शोभनं ध्वजमुत्तमम् । प्रदक्षिणमनुव्रज्य स्तोत्रमेतदुदूरयेत् ॥ २१ ॥
ఈ విధంగా దేవాలయంలో శోభనమైన ఉత్తమ ధ్వజాన్ని స్థాపించి, ప్రదక్షిణ చేస్తూ ఈ స్తోత్రాన్ని గట్టిగా పఠించాలి।
Verse 22
नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन । नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज ॥ २२ ॥
హే పుండరీకాక్షా! నీకు నమస్కారం; హే విశ్వభావనా! నీకు నమస్కారం। హే హృషీకేశా! మహాపురుషా, ఆదిపూర్వజా—నీకు నమో నమః।
Verse 23
येनेदमखिलं जातं यत्र सर्वं प्रतिष्टितम् । लयमेष्यति यत्रैवं तं प्रपन्नोऽस्मि केशवम् ॥ २३ ॥
యేన ఈ సమస్త జగత్తు జన్మించింది, యందు సమస్తము ప్రతిష్ఠితమై ఉంది, యందుకే చివరికి లయమవుతుంది—ఆ కేశవుని నేను శరణు పొందుచున్నాను।
Verse 24
न जानन्ति परं भावं यस्य ब्रह्यादयः सुराः । योगिनोयं न पश्यन्ति तं वन्दं ज्ञानरुपिणम् ॥ २४ ॥
యస్య పరమ తత్త్వాన్ని బ్రహ్మాది దేవతలు కూడా తెలియరు; యోగులు సైతం దర్శించలేరు—ఆ జ్ఞానస్వరూపుడైన ప్రభువుకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను।
Verse 25
अन्तरिक्षंतु यन्नाभिर्द्यौर्मूर्द्धा यस्य चैव हि । पादोऽभूद्यस्य पृथिवी तं वन्दे विश्वरुपिणम् ॥ २५ ॥
యస్య నాభి అంతరిక్షము, శిరస్సు ద్యౌలోకము, పాదము భూమిగా మారింది—ఆ విశ్వరూప ప్రభువుకు నేను వందనం చేస్తున్నాను।
Verse 26
यस्य श्रोत्रे दिशः सर्वा यच्चक्षुर्दिनकृच्छशी । ऋक्सामयजुषी येन तं वन्दे ब्रह्ररुपिणम् ॥ २६ ॥
యస్య శ్రోత్రాలు సమస్త దిక్కులు, నేత్రాలు సూర్యచంద్రులు; యేన ఋగ్-సామ-యజుర్వేదాలు ప్రకాశించి నిలిచాయి—ఆ బ్రహ్మస్వరూపుడికి నేను వందనం చేస్తున్నాను।
Verse 27
यन्मुखाद्वाह्मणा जाता यद्वाहोरभवन्नृपाः । वैश्या यस्योरुतो जाताः पद्भ्यां शूद्रो व्यजायत ॥ २७ ॥
యస్య ముఖమునుండి బ్రాహ్మణులు జన్మించారు, భుజములనుండి క్షత్రియ రాజులు ఉద్భవించారు, తొడల నుండీ వైశ్యులు పుట్టారు, పాదముల నుండీ శూద్రుడు ఉద్భవించాడు—ఆ జగదాధారునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను।
Verse 28
मायासङ्गममात्रेण वदन्ति पुरुषं त्वजम् । स्वभावविमलं शुद्धं निर्विकारं निरञ्जनम् ॥ २८ ॥
మాయాసంగమాత్రముచేతనే పురుషుని ‘జన్మించినవాడు’ అని అంటారు; నిజానికి ఆయన స్వభావతః విమలుడు, శుద్ధుడు, నిర్వికారుడు, నిరంజనుడు।
Verse 29
क्षीरब्धि शायिनं देवमनन्तमपराजितम् । सद्भक्तवत्सलं विष्णुं भक्तिगम्यं नमाम्यहम् ॥ २९ ॥
క్షీరసాగరశాయినైన అనంత, అపరాజిత దేవుడు—శ్రీ విష్ణువుకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను; సద్భక్తులపై వాత్సల్యముగలవాడు, భక్తిచేతనే పొందదగినవాడు।
Verse 30
पृथिव्यादीनि भूतानि तन्मात्राणींन्द्रियाणि च । सूक्ष्मासूक्ष्माणि येनासंस्तं वन्दे सर्वतोमुखम् ॥ ३० ॥
పృథివి మొదలైన భూతాలు, తన్మాత్రలు, ఇంద్రియాలు—సూక్ష్మమూ స్థూలమూ—యావత్తు ఎవరి చేత ప్రాకట్యమయ్యాయో ఆ సర్వతోముఖ ప్రభువును వందిస్తున్నాను।
Verse 31
यद्ब्रह्म परमं धाम सर्वलोकोत्तमोत्तमम् । निर्गुणं परमं सूक्ष्मं प्रणतोऽस्ति पुनः पुनः ॥ ३१ ॥
ఆ బ్రహ్మమునకు—పరమ ధామము, సమస్త లోకాలకన్నా అతిశ్రేష్ఠము, నిర్గుణము, పరమము, అత్యంత సూక్ష్మము—నేను మళ్లీ మళ్లీ ప్రణమిల్లుచున్నాను।
Verse 32
अविकारमजं शुद्धं सर्वतोबाहुमीश्वरम् । यमामनन्ति योगीन्द्राः सर्वकारणकारणम् ॥ ३२ ॥
నిర్వికారుడు, అజుడు, శుద్ధుడు—సర్వతోబాహువైన ఈశ్వరుడు—ఆయనను యోగీంద్రులు ‘సర్వకారణకారణము’ అని ఆమోదిస్తారు।
Verse 33
यो देवः सर्वभूतानामन्तरात्मा जगन्मयः । निर्गुणः परमात्मा च स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३३ ॥
సర్వభూతాల అంతరాత్మగా, జగత్తంతటా వ్యాపించిన, గుణాతీత పరమాత్మగా ఉన్న ఆ శ్రీవిష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక।
Verse 34
हृदयस्थोऽपि दूरस्थो मायया मोहितात्मनाम् । ज्ञानिनां सर्वगो यस्तु स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३४ ॥
హృదయంలో నివసించినా మాయామోహితులైన వారికి దూరంగా కనిపిస్తాడు; జ్ఞానులకు మాత్రం సర్వవ్యాపి—ఆ శ్రీవిష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక।
Verse 35
चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च । हूयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३५ ॥
నాలుగు నాలుగు ఆహుతులతో, రెండు తో, అలాగే ఐదు తో; మళ్లీ రెండు తో హోమం చేయబడుతుంది—ఆ శ్రీవిష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక।
Verse 36
ज्ञानिनां कर्मिणां चैव तथा भक्तिमतां नृणाम् । गतिदाता विश्वमृग्यः स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३६ ॥
జ్ఞానులు, కర్మనిష్ఠులు, భక్తిమంతులు—అందరికీ పరమగతిని ప్రసాదించే, సమస్త విశ్వం వెదకే ఆ శ్రీవిష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక।
Verse 37
जगद्धितार्थं ये देहा ध्रियन्ते लीलया हरेः । तानर्चयन्ति विबुधाः स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३७ ॥
జగత్హితార్థం హరి లీలగా ధరించే దేహరూపాలను దేవతలూ జ్ఞానులూ కూడా ఆరాధిస్తారు—ఆ శ్రీవిష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక।
Verse 38
यमामनन्ति वै सन्तः सच्चिदानन्दविग्रहम् । निर्गुणं च गुणाधारं स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३८ ॥
సద్గురు సంతులు సచ్చిదానంద-విగ్రహుడని ప్రకటించే, నిర్గుణుడైయుండి కూడా సమస్త గుణాలకు ఆధారమైన ఆ శ్రీ విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక।
Verse 39
इति स्तुत्वा नमेद्विष्णुं ब्राह्मणांश्च प्रपूजयेत् । आचार्यं पूजयेत्पश्चाद्दक्षिणाच्छादनादिभिः ॥ ३९ ॥
ఇలా స్తుతించి విష్ణువుకు నమస్కరించి, బ్రాహ్మణులను విధివిధానంగా పూజించి సత్కరించాలి. అనంతరం దక్షిణ, వస్త్రాదులతో ఆచార్యునికీ పూజ చేయాలి।
Verse 40
ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या भक्ति भावसमन्वितः । पुत्रमित्रकलत्राद्यैः स्वयं च सह बन्धुभिः ॥ ४० ॥
భక్తిభావంతో, తన సామర్థ్యానికి తగినట్లు బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. తరువాత కుమారులు, మిత్రులు, భార్య మొదలైనవారితోను బంధువులతోను కలిసి తానూ భుజించాలి।
Verse 41
कुर्वीत पारणं विप्र नारायणपरायणः । यस्त्वेतत्कर्म कुर्वीत ध्वजारोपणमुत्तमम् । तस्य पुण्यफलं वक्ष्ये श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ ४१ ॥
హే విప్రా! నారాయణపరాయణుడై పారణం (వ్రతాంత భోజనం) చేయాలి. ఎవడు ఈ ఉత్తమ ధ్వజారోపణ కర్మను చేస్తాడో, అతని పుణ్యఫలాన్ని నేను చెప్పుదును—సుసమాహితుడై విను।
Verse 42
पटो ध्वजस्य विप्रेन्द्र यावच्चलति वायुना । तावन्ति पापजालानि नश्यन्त्येव न संशयः ॥ ४२ ॥
హే విప్రేంద్రా! ధ్వజపు వస్త్రం గాలిలో ఎంతకాలం ఊగుతుందో, అంతకాలం పాపసమూహాలు నిశ్చయంగా నశిస్తాయి—సందేహమే లేదు।
Verse 43
महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः । ध्वजं विष्णुगृहे कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः ॥ ४३ ॥
మహాపాతకంతో కలుషితుడైనా, అన్ని రకాల పాపాలతో భారపడినవాడైనా—విష్ణుగృహం/మందిరంలో ధ్వజాన్ని స్థాపిస్తే అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
Verse 44
यावद्दिनानि तिष्टेत ध्वजो विष्णुगृहे द्विज । तावद्युगसहस्त्राणि हरिसारुप्यमश्नुते ॥ ४४ ॥
హే ద్విజా! విష్ణుగృహం/మందిరంలో ధ్వజం ఎంతెన్ని రోజులు నిలిచి ఉంటుందో, అంతెన్ని సహస్ర యుగాలపాటు భక్తుడు హరి-సారూప్యాన్ని—భగవంతుని సమాన రూపాన్ని—అనుభవిస్తాడు.
Verse 45
आरोपितं ध्वजं दृष्ट्वा येऽभिनन्दन्ति धार्मिकाः । तेऽपि सर्वे प्रमुच्यन्ते महापातककोटिभिः ॥ ४५ ॥
ఎత్తి నిలిపిన ధ్వజాన్ని చూసి ఆనందంతో అభినందించే ధార్మికులు కూడా కోటి కోటి మహాపాతకాల నుండి పూర్తిగా విముక్తులవుతారు.
Verse 46
आरोपितो ध्वजो विष्णुगृहे धुन्वन्पटं स्वकम् । कर्तुः सर्वाणि पापानि धुनोति निमिषार्द्धतः ॥ ४६ ॥
విష్ణుగృహం/మందిరంలో ఎత్తిన ధ్వజం తన పటాన్ని ఊపుతూ ఫలకరించినప్పుడు, ధ్వజాన్ని స్థాపించినవాని సమస్త పాపాలను అర్ధనిమిషంలోనే తొలగిస్తుంది.
Verse 47
यस्त्वारोप्य गृहे विष्णोर्ध्वजं नित्यमुपाचरेत् । स देवयानेन दिवं यातीव सुमतिर्नृपः ॥ ४७ ॥
హే నృపా! ఎవడు తన ఇంటిలో విష్ణువుని ధ్వజాన్ని ఎత్తి ప్రతిదినం ఆరాధిస్తాడో, ఆ సుమతిమంతుడు దేవయాన మార్గం ద్వారా స్వర్గానికి చేరుతాడు.
Frequently Asked Questions
The chapter presents dhvaja-installation as a sustained, visible act of Viṣṇu-sevā whose efficacy continues as long as the flag cloth flutters. Its phalaśruti ties ongoing physical presence (the standing dhvaja) to ongoing pāpa-kṣaya, granting sārūpya for vast durations and extending benefit even to observers who rejoice—framing the rite as both personal and communal mokṣa-oriented dharma.
Key components include: Kārtika śukla-daśamī purification and discipline; ekādaśī restraint and constant remembrance; svasti-vācana with brāhmaṇas; nāndī-śrāddha; consecration of banner and staff with Gāyatrī; worship of Sūrya, Garuḍa, Candra and Dhātā-Vidhātā; a gṛhya fire-rite with 108 pāyasa āhutis alongside Puruṣa-sūkta and other named hymns; night vigil; festive procession; installation at gateway or temple summit; Viṣṇu pūjā, stotra-recitation, and concluding honors/feeding/pāraṇa.
The text promises immediate and ongoing destruction of sins while the flag flutters, liberation from even grave sins through dedicating the banner, attainment of sārūpya with Hari for thousands of yugas corresponding to the days the flag stands, and heavenly ascent (devayāna) for one who raises and worships the flag daily.