Adhyaya 32: Rules for Parvana Śrāddha: Foods that Please the Ancestors and Items to Avoid

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने पार्वणश्राद्धकल्पोनाम एकत्रिंशोऽध्यायः । द्वात्रिंशोऽध्यायः । मदालसोवाच । अतः परं शृणुष्वेमं पुत्र ! भक्त्या यदाहृतम् । पितॄणां प्रीतये यद्वा वर्ज्यं वा प्रीतिकारकम् ॥

ఇట్లు శ్రీమార్కండేయ పురాణంలో అలర్కోపదేశాంతర్గతంగా ‘పార్వణ శ్రాద్ధ విధి’ అనే ముప్పై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు ముప్పై రెండవ అధ్యాయం ప్రారంభమవుతుంది. మదాలస చెప్పింది—ఇకముందు, నా కుమారా, భక్తితో వినుము; పితృులకు ప్రీతి కలిగించేది ఏమిటో, ఏది వర్జ్యమో, లేదా ఏది వారి తృప్తికి కారణమో నేను ఉపదేశిస్తాను.

Verse 2

मासं पितॄणां तृप्तिश्च हविष्यानेन जायते । मासद्वयं मत्स्यमांसैस्तृप्तिं यान्ति पितामहाः ॥

హవిష్యాన్న భోజనార్పణం వల్ల పితృులకు ఒక నెల తృప్తి కలుగుతుంది; చేపలు మరియు మాంసం వల్ల పితామహులు రెండు నెలలు తృప్తి పొందుతారు.

Verse 3

त्रीन् मासान् हारिणां मांसं विज्ञेयं पितृतृप्तये । चतुर्मासांस्तु पुष्णाति शशस्य पिशितं पितॄन् ॥

జింక మాంసము మూడు నెలలు పితృదేవతలను తృప్తిపరచునని చెప్పబడింది. కుందేలు మాంసము నాలుగు నెలలు పితృులను పోషించి తృప్తిపరచును.

Verse 4

शाकुनं पञ्च वै मासान् षण्मासान् शूकरामिषम् । छागलं सप्त वै मासान् ऐणेयं चाष्टमासिकीम् ॥

పక్షి మాంసము ఐదు నెలలు (పితృులను) తృప్తిపరచును; వరాహ మాంసము ఆరు నెలలు; మేక మాంసము ఏడు నెలలు; మరియు కృష్ణమృగ/జింక మాంసము ఎనిమిది నెలలు పితృులను తృప్తిపరచును.

Verse 5

करोति तृप्तिं नव वै रुरोर्मांसं न संशयः । गवयस्यामिषं तृप्तिं करोति दशमासिकीम् ॥

రురు-మృగ మాంసము నిశ్చయంగా తొమ్మిది నెలలు తృప్తిని కలిగించును. గవయ మాంసము పది నెలలు తృప్తిని కలిగించును.

Verse 6

तथैकादशमासांस्तु औरभ्रं पितृतृप्तिदम् । संवत्सरं तथा गव्यं पयः पायसमेव वा ॥

అలాగే ఔరభ్ర (గొర్రె/మేకపోతు) మాంసము పదకొండు నెలలు పితృులను తృప్తిపరచును. గోవు నుండి ఉద్భవించిన పదార్థాలు—పాలు లేదా పాలలో వండిన అన్నం (పాయసం)—పూర్తి ఒక సంవత్సరం (పితృులను) తృప్తిపరచును.

Verse 7

वाद्ह्रीणसामिषं लौहं कालशाकं तथा मधु । दौहित्रामिषमन्यच्च यच्चान्यत् स्वकुलोद्भवैः ॥

వాధ్రీణ మాంసము, అలాగే లౌహ, కాలశాకము (నలుపు ఆకుకూర) మరియు తేనె; ఇంకా దౌహిత్రుడు (కుమార్తె కుమారుడు) యొక్క మాంసము మొదలైన ఇతరములు—తన స్వకుల పరంపరలో ఉద్భవించిన ఏదైనా—పితృ తృప్తి సందర్భములో ఇక్కడ పేర్కొనబడినవి.

Verse 8

अनन्तां वै प्रयच्छन्ति तृप्तिं गौरीसुतस्तथा । पितॄणां नात्र सन्देहो गयाश्राद्धञ्च पुत्रक ॥

ఇవి నిజంగా అనంత తృప్తిని ప్రసాదిస్తాయి—అని గౌరీపుత్రుడూ చెప్పుచున్నాడు. ఓ వత్సా, పితృల విషయమున ఇందులో సందేహమే లేదు; అలాగే గయాలో చేయబడిన శ్రాద్ధమూ (అదే ఫలమును ఇస్తుంది).

Verse 9

श्यामाकराजश्यामाकौ तद्वच्चैव प्रसातिकाः । नीवाराः पौष्कलाश्चैव धान्यानां पितृतृप्तये ॥

శ్యామాకము, రాజశ్యామాకము, అలాగే ప్రసాతికా; నీవారము మరియు పౌష్కలమూ—ఈ ధాన్యాలు పితృ తృప్తికై ప్రశంసింపబడినవి.

Verse 10

यवव्रीहिसगोधूमतिला मुद्गाः ससरषपाः । प्रियङ्गवः कोविदारा निष्पावाश्चातिशोभनाः ॥

యవము, బియ్యము, గోధుమ, నువ్వులు; ఆవాలతో కూడిన పెసలు; ప్రియంగు, కోవిదారము, నిష్పావము—ఇవి (శ్రాద్ధకర్మకు) అత్యుత్తమమైనవి.

Verse 11

वर्ज्या मर्कटकाः श्राद्धे राजमाषास्तथाणवः । विप्राषिका मसूराश्च श्राद्धकर्मणि गर्हिताः ॥

మరకటక, రాజమాష, అణు, విప్రాషికా, మరియు మసూర పప్పు—ఇవి శ్రాద్ధంలో వర్జ్యాలు; శ్రాద్ధకర్మలో నిందితములు.

Verse 12

लशुनं गृञ्जनञ्चैव पलाण्डं पिण्डमूलकम् । करम्भं यानि चान्यानि हीनानि रसवर्णतः ॥

వెల్లుల్లి, గృంజనము, ఉల్లిపాయ, పిండమూలకము, కరంభము మరియు రుచి-వర్ణాలలో హీనమైన ఇతర పదార్థాలు—ఇవన్నీ వర్జించవలెను.

Verse 13

गान्धारिकामलाबूनि लवणान्यूषराणि च । आरक्ताः ये च निर्यासाः प्रत्यक्षलवणानि च ॥

గాంధారిక లవణం, ఆమలా-బూ ఫలం, ఉప్పుగా ఉన్న పదార్థాలు, క్షార/లవణీయ ద్రవ్యాలు, ఎర్రటి స్రావాల వంటి రసాలు, మరియు అతిగా ఉప్పుగా ఉన్నవి—ఇవి శ్రాద్ధకర్మలో వర్జ్యాలు।

Verse 14

वर्ज्यान्येतानि वै श्राद्धे यच्च वाचा न शस्यते । यच्चोत्कोचादिना प्राप्तं पतिताद्यदुपार्जितम् ॥

ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలో తప్పక వర్జ్యాలు; అలాగే శుద్ధ వాక్యంతో ప్రశంసించబడనిది, లంచం మొదలైన వాటితో పొందినది, పతిత/అశుచి జనుల సంబంధం ద్వారా సంపాదించినది—ఇవీ వర్జించాలి।

Verse 15

अन्यायकन्याशुल्कोत्थं द्रव्यञ्चात्र विगर्हितम् । दुर्गन्धि फेनिलञ्चाम्बु तथैवाल्पतरोदकम् ॥

ఇక్కడ అన్యాయమైన ‘కన్యాశుల్కం’ (అనుచిత వధూమూల్యం) మొదలైన వాటి నుండి వచ్చిన ధనం కూడా నిందనీయం; అలాగే దుర్వాసన గల లేదా నురుగు గల నీరు, తక్కువ ప్రవాహం వల్ల కొరతగా ఉన్న నీరు కూడా వర్జ్యం।

Verse 16

न लभेद्यत्र गौस्तृप्तिं नक्तं यच्चाप्युपाहृतम् । यन्न सर्वापचोत्सृष्टं यच्चाभोज्यं निपानजम् ॥

ఆవు తృప్తిగా తాగని నీటిని ఉపయోగించకూడదు; రాత్రి తెచ్చిన నీరు కాదు; ‘పూర్తి/నిపుణ వంటకాడు’ సరిగా విడిచిన/శుద్ధి చేసినది కాని నీరు కాదు; త్రాగు తొట్టి/పాత్రలో తాగడానికి అనర్హమైన నీరు కూడా కాదు।

Verse 17

तद्वर्ज्यं सलिलं तात ! सदैव पितृकर्मणि । मार्गमाविकमौष्ट्रञ्च सर्वमैैकशपफञ्च यत् ॥

కాబట్టి, ప్రియమా, పితృకర్మాలలో అలాంటి నీటిని ఎల్లప్పుడూ వర్జించాలి. అలాగే జింక, గొర్రె, ఒంటె మొదలైన వాటి మాంసం, మరియు సాధారణంగా ఏకఖుర జంతువుల మాంసమంతా కూడా వర్జ్యం।

Verse 18

माहिषञ्चामरञ्चैव धेन्वा गोश्चाप्यनिर्दशम् । पित्रर्थं मे प्रयच्छस्वेत्युक्त्वा यच्चाप्युपाहृतम् ॥

గేదెమహిషి పాలు, ఒంటె పాలు, అలాగే అనిర్దిష్ట/అనుమోదించని ఆవు పాలు, ఇంకా ‘నా పితృల కొరకు ఇవ్వండి’ అని చెప్పి యాచించి తెచ్చినదేదైనా—ఇవి శ్రాద్ధంలో వర్జ్యములు.

Verse 19

वर्जनीयṃ सदा सदिभस्तत्पयः श्राद्धकर्मणि । वर्ज्या जन्तुमती रूक्षा क्षितिः प्लुष्टा तथाग्निना ॥

శ్రాద్ధంలో ‘సదిభ’తో సంబంధమైన పాలు ఎల్లప్పుడూ వర్జ్యము. అలాగే జీవజంతువులతో నిండిన, రూక్షంగా ఎండిపోయిన, అగ్నితో కాలిన భూమి కూడా వర్జ్యము.

Verse 20

अनिष्टदुष्टशब्दोग्रदुर्गन्धा चात्र कर्मणि । कुलापमानकाः श्राद्धे व्यायुञ्ज्य कुलहिंसकाः ॥

ఈ కర్మలో అమంగళకరమైన, క్రూరమైన శబ్దాలు మరియు తీవ్రమైన దుర్గంధాలు వర్జ్యము. కులాన్ని అపకీర్తిపరచువారు, శ్రాద్ధాన్ని భంగపరచువారు, వంశానికి హాని చేసేవారు—వారిని దూరం చేయాలి.

Verse 21

नग्नाः पातकिनश्चैव हन्युर्दृष्ट्या पितृक्रियाम् । अपुमानपविद्धश्च कुक्कुटो ग्रामशूकरः ॥

నగ్నులు మరియు పాపులు కేవలం దర్శనమాత్రంతోనే పితృకర్మను దూషిస్తారు. అలాగే కోడి, గ్రామ్య పంది, మరియు ‘అపుమాన-పవిద్ధ’ (నిందిత/అశుచి) వ్యక్తి—వారినీ దూరంగా ఉంచాలి.

Verse 22

श्वा चैव हन्ति श्राद्धानि यातुधानाश्च दर्शनात् । तस्मात् सुसंवृतो दद्याद् तिलैश्चावकिरन् महीम् ॥

కుక్క శ్రాద్ధాన్ని నిశ్చయంగా నాశనం చేస్తుంది; యాతుధానులు కూడా దర్శనమాత్రంతోనే. కాబట్టి అర్పణాన్ని బాగా కప్పి రక్షితంగా ఇవ్వాలి, మరియు నేలపై నువ్వులు చల్లాలి.

Verse 23

एवं रक्षा भवेच्छ्राद्धे कृता तातोभयोरपि । शावसूतकसंस्पृष्टं दीर्घरोगिभिरेव च ॥

ఇలా శ్రాద్ధంలో యజమానునికీ పితృదేవతలకూ—ఇద్దరికీ రక్షణ (పరిహార/సంరక్షణ) స్థాపితమైందని భావిస్తారు. అయితే శావాశౌచం లేదా సూతకాశౌచంతో దూషితులైనవారు, దీర్ఘరోగపీడితులు తాకిన అన్నం మరియు కర్మలను వర్జించాలి.

Verse 24

पतितैर्मलिनैश्चैव न पुष्णाति पितामहान् । वर्जनीयं तथा श्राद्धे तथोदक्याश्च दर्शनम् ॥

పతితులు మరియు అపవిత్రులతో సంగమం వల్ల పితృదేవతలకు పోషణ కలగదు. అందుచేత శ్రాద్ధంలో వారిని వర్జించాలి; అలాగే ఉదక్యా స్థితిలో (రజస్వల/ఋతుకాల) ఉన్న స్త్రీ దర్శనం/ఉనికిని కూడా నివారించాలి.

Verse 25

मुण्डशौण्डसमाभ्यासो यजमानेन यादरात् । केशकीटावपन्नञ्च तथाश्वभिरवेक्षितम् ॥

యజమాని నిర్లక్ష్యవశాత్తు ముండితుడు (అయోగ్యుడు) లేదా మద్యపానితో సంగమిస్తే అది దోషం. అలాగే వెంట్రుకలు లేదా పురుగులతో కలుషితమైనది, కుక్కలు చూసిన అన్నాది కూడా (శ్రాద్ధంలో) వర్జ్యము.

Verse 26

पूति पर्युषितञ्चैव वार्ताक्यभिषवांस्तथा । वर्जनीयानि वै श्राद्धे यच्च वस्त्रानिलाहतम् ॥

దుర్వాసన గలది, పాతబడిన అన్నం, అలాగే వర్తాకీ మొదలైన కొన్ని వంటకాలు, సురా/ఆసవ వంటి కిణ్విత మత్తు పానీయాలు—ఇవి శ్రాద్ధంలో వర్జ్యాలు; అలాగే గాలికి ఎగిరి మలినమైన వస్త్రము కూడా.

Verse 27

श्रद्धया परया दत्तं पितॄणां नामगोत्रतः । यदाहारास्तु ते जातास्तदाहारत्वमेति तत् ॥

పితృదేవతలను వారి పేర్లు, గోత్రాలతో సంబోధించి పరమ శ్రద్ధతో ఇచ్చినది నిజంగా వారి ఆహారమవుతుంది—వారికి ఏ రూపమైన పోషణ అనుకూలమో, ఆ అర్పణ అదే స్థితి/రూపాన్ని పొందుతుంది.

Verse 28

तस्मात् श्रद्धावता पात्रे यच्छस्तं पितृकर्मणि । यथावच्चैव दातव्यं पितॄणां तृप्तिमिच्छता ॥

కాబట్టి పితృకర్మ (శ్రాద్ధ)లో శ్రద్ధతో యోగ్యమైన పాత్రునికి దానం చేయాలి; పితృసంతృప్తిని కోరువాడు విధి ప్రకారం సరిగా దానం చేయవలెను।

Verse 29

योगिनश्च सदा श्राद्धे भोजनीया विपश्चिता । योगाधारा हि पितरस्तस्मात् तान् पूजयेत् सदा ॥

శ్రాద్ధంలో జ్ఞానులైన యోగులకు ఎల్లప్పుడూ భోజనం పెట్టాలి; పితృదేవతలు యోగమునే ఆధారంగా నిలిచియున్నారు, కనుక అటువంటి యోగులను నిత్యం గౌరవించాలి।

Verse 30

ब्राह्मणानां सहस्रेभ्यो योगी त्वग्राशनी यदि । यजमानञ्च भोक्तॄंश्च नौरीवाम्भसि तारयेत् ॥

శ్రాద్ధంలో యోగి ముందుగా భుజిస్తే, అతడు నీటిలో నావ వలె యజమానుని మరియు భోజనకర్తలను—ఇద్దరినీ—తీరమునకు చేర్చును; ఇది వెయ్యి బ్రాహ్మణులకన్నా అధిక ఫలమిచ్చును।

Verse 31

पितृगाथास्तथवात्र गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः । या गीताः पितृभिः पूर्वमैलस्यासीन् महीपतेः ॥

ఇక్కడ కూడా బ్రహ్మవాదులు పితృగాథలను పాడుతారు—అవి పూర్వం ఐల రాజుని కాలంలో పితృదేవతలే పాడిన శ్లోకాలు, ఓ రాజా।

Verse 32

कदा नः सन्ततावग्र्यः कस्यचिद् भविता सुतः । यो योगिभुक्तशोषान्नो भुवि पिण्डं प्रदास्यति ॥

పితృదేవతలు పలికిరి—“ఎప్పుడు నిజంగా ఏదో వంశంలో మా కొరకు శ్రేష్ఠ కుమారుడు జన్మించును? యోగులు భుజించిన తరువాత మిగిలిన అన్నముతో భూమిపై పిండాన్ని అర్పించువాడు.”

Verse 33

गयायामथवा पिण्डं खड्गमांसं महाहविः । कालशाकं तिलाढ्यं वा कृसरं मासतृप्तये ॥

గయాలో పిండదానం చేయవలెను; గండమృగ మాంసము మహాహవిగా చెప్పబడింది. లేక నల్ల ఆకుకూరలు, లేదా నువ్వులు సమృద్ధిగా ఉన్న కృసరము (బియ్యం-పప్పు వంటకం) అర్పించవచ్చు—ఇవి పితృదేవతలను ఒక నెలపాటు తృప్తిపరుస్తాయని చెప్పబడింది.

Verse 34

वैश्वदेवञ्च सौम्यञ्च खड्गमांसं परं हविः । विषाणवर्ज्यखड्गाप्त्या आसूर्यञ्चाश्नुवामहे ॥

వైశ్వదేవ మరియు సౌమ్య కర్మలలో గండమృగ మాంసము పరమ హవిగా ప్రకటించబడింది. కొమ్ము లేని గండమృగాన్ని పొందితే సూర్యుడు ఉన్నంతకాలం నిలిచే పుణ్యాన్ని పొందుతాము.

Verse 35

दद्यात् श्राद्धं त्रयोदश्यां मघासु च यथाविधि । मधुसर्पिः समायुक्तं पायसं दक्षिणायने ॥

త్రయోదశి తిథినాడు, అలాగే మఘా నక్షత్రం ఉన్నప్పుడు నియమానుసారం శ్రాద్ధం చేయాలి. దక్షిణాయనంలో తేనె, నెయ్యి కలిపిన పాయసం (పాలబియ్యం) అర్పించాలి.

Verse 36

तस्मात् सम्पूजयेत् भक्त्या स्वपितॄन् पुत्र मानवः । कामानभीप्सन् सकलान् पापाच्चात्मविमोचनम् ॥

కాబట్టి, ఓ కుమారా, అన్ని కోరికల సిద్ధి మరియు పాప విమోచనం కోరువాడు భక్తితో తన పితృదేవతలను పూజించాలి.

Verse 37

वसून् रुद्रांस्तथादित्यान् नक्षत्रग्रह तारकाः । प्रीणयन्ति मनुष्याणां पितरः श्राद्धतर्पिताः ॥

శ్రాద్ధం మరియు తర్పణాలతో మనుష్యుల పితృదేవతలు సంతుష్టులైతే, వారు వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, అలాగే నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తారలను కూడా ఆనందింపజేస్తారు.

Verse 38

आयुः प्रज्ञां धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च । प्रयच्छन्ति तथा राज्यं पितरः श्राद्धतर्पिताः ॥

శ్రాద్ధము మరియు తర్పణములతో తృప్తి చెందిన పితృదేవతలు దీర్ఘాయువు, బుద్ధి, ధనం, విద్య, స్వర్గం, మోక్షం, సుఖాలు మరియు రాజ్యాధికారాన్ని ప్రసాదిస్తారు।

Verse 39

एतत् ते पुत्र कथितं श्राद्धकर्म यथोदितम् । काम्यानां श्रूयतां वत्स श्राद्धानां तिथिकीर्तनम् ॥

ఇలా, ఓ కుమారా, సంప్రదాయంలో చెప్పిన ప్రకారమే శ్రాద్ధవిధి నీకు వివరించబడింది. ఇప్పుడు, ప్రియ శిశువా, కామ్య శ్రాద్ధాల కోసం తిథుల పఠనాన్ని విను।