పురుష సూక్తము

పురుషుడు సహస్రశీర్షుడు, సహస్రాక్షుడు, సహస్రపాతుడు. ఆయన భూమిని అన్ని దిక్కుల నుండీ ఆవరించి నిలిచినా, దానిని దాటి—దశాంగుల పరిమాణం—అధికంగా స్థితిచెందుతాడు.

పురుషుడే ఇదంతా—భూతమైనదీ, భవిష్యమైనదీ. అలాగే ఆయన అమృతత్వస్య ఈశానుడు; ఎందుకంటే ఆయన అన్నేన అతిరోహతి—పోషక తత్త్వం ద్వారా దేహధార జీవనంలో ప్రవేశించినప్పటికీ దానిని అధిగమించి పైకి ఎగసి నిలుస్తాడు.

ఇంతటితోనే అతని మహిమ పరిమాణం; కానీ పురుషుడు దీనికన్నా మరింత మహానుడు. అతని ఒక పాదమే సమస్త భూతాలు; అతని మూడు పాదాలు దివిలో అమృతంగా—అమరంగా—స్థితిచెందినవి.

వాయు దేవతల అధిపత్యంలో ఉన్న వ్యజనం (పంకా) అర్పిస్తూ ‘ముఞ్చామి త్వే’—“నీ కోసం దీనిని ఊపుతున్నాను/విడుస్తున్నాను”—అని పలకాలి; తరువాత పుష్పాలతో పురుషసూక్తం మొదలైన వైదిక సూక్తాలతో హరిని స్తుతించాలి।

పౌరుష సూక్తం మరియు శ్రీ సూక్తంతో పిండిక (యజ్ఞపిండం)ను నిర్మించి; తరువాత జననాది విధిక్రమానుసారం వైష్ణవ అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేయాలి/ఉత్పత్తి చేయాలి।

“సాన్నిధ్యకరణ” అనే హృదయమంత్రాన్ని హృదయాన్ని స్పర్శిస్తూ నిశ్చయంగా జపించాలి. పురుషసూక్తాన్ని ధ్యానిస్తూ ఈ గుహ్య మంత్రసూత్రాన్ని జపించాలి.

మంత్రరాజంతో లేదా పురుషసూక్తంతో లేదా ద్వాదశాక్షర మంత్రంతో పూజించాలి - ఏది భక్తిని ప్రేరేపిస్తుందో దానితో.

ఆ ఉపచారాలతో దర్పణంలో ప్రతిబింబించే రూపాన్ని పూజించాలి; తరువాత పురుషసూక్తంతో ఆ కుంభాలను మంత్రపూర్వకంగా ప్రతిష్ఠించాలి.

పురుష సూక్త వాక్యాలతో షోడశోపచార పూజ చేయాలి. తరువాత, దేశ కాలాలను స్మరించి, అక్కడ గణేశుని కూడా పూజించాలి.

పురుషసూక్త మంత్రం మరియు పావమానీ స్తోత్రాలతో ఆ కలశజలాన్ని అచ్యుతుని శిరస్సుపై పోయాలి.

పురుషసూక్తంతో చేయాలి లేదా గాయత్రితో పూజ చేయాలి. తరువాత 'ఓమ్ నమో భగవతే అముక పురాణ' మంత్రంతో పురాణ పూజ చేయాలి.

పురుష సూక్తం మొదలైన మంత్రాలతో నెయ్యి మరియు పాయసంతో హోమం చేయాలి. మరియు ఆ అగ్నిలో చక్రం మరియు శంఖం వేయాలి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠుడు.