Adhyaya 67

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे षट्षष्टितमो ऽध्यायः ययाति रेलोअदेद् ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन

ఇట్లు శ్రీలింగ మహాపురాణ పూర్వభాగంలో అరవైఏడవ అధ్యాయం. యయాతి పలికెను—బ్రాహ్మణుల నేతృత్వంలోని సమస్త వర్ణాలు నా మాట వినండి; ఏ పరిస్థితిలోనూ జ్యేష్ఠునికి రాజ్యం ఇవ్వను.

Verse 2

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः प्रतिकूलमतिश्चैव न स पुत्रः सतां मतः

నా జ్యేష్ఠుడు యదు నా ఆజ్ఞను అనుసరించలేదు; అతని మనస్సు కూడా ప్రతికూలమైంది. అందుచేత సజ్జనుల దృష్టిలో అతడు నిజమైన కుమారుడు కాడు.

Verse 3

मातापित्रोर्वचनकृत् सद्भिः पुत्रः प्रशस्यते स पुत्रः पुत्रवद् यस् तु वर्तते मातृपितृषु

తల్లి తండ్రుల వచనాన్ని నెరవేర్చువాడే సజ్జనులచే కుమారుడని ప్రశంసింపబడతాడు; తల్లిదండ్రుల పట్ల కుమారోచిత భక్తి-కర్తవ్యంతో ప్రవర్తించువాడే నిజమైన కుమారుడు.

Verse 4

यदुनाहमवज्ञातस् तथा तुर्वसुनापि च द्रुह्येन चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम्

యదు నన్ను అవమానించాడు; అలాగే తుర్వసు కూడా. ద్రుహ్యు మరియు అనువూ నాపై మిక్కిలి అవజ్ఞను పునఃపునః చేశారు.

Verse 5

पुरुणा च कृतं वाक्यं मानितश् च विशेषतः कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम

పురు మాట అమలైంది; అతనికి విశేష గౌరవం లభించింది. అయితే చిన్నవాడైన నా స్వంత వారసుడు—నా జరాను మోసి నన్ను నిలబెట్టినవాడు—పక్కన పెట్టబడ్డాడు.

Verse 6

शुक्रेण मे समादिष्टा देवयान्याः कृते जरा प्रार्थितेन पुनस्तेन जरा संचारिणी कृता

శుక్రుడు నాకు ఆజ్ఞాపించాడు—దేవయానీ నిమిత్తం నాపై జరా విధించబడాలి. తరువాత అతడు మళ్లీ ప్రార్థించగా, అదే జరా సంచారిణిగా—ఒక దేహం నుండి మరొక దేహానికి వెళ్లగలదిగా—చేయబడింది.

Verse 7

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् पुत्रो यस्त्वनुवर्तेत स ते राज्यधरस्त्विति

కావ్య ఉశనసుడు—శుక్రుడే స్వయంగా—ఈ వరం ఇచ్చాడు: “నీ ధర్మం, నీ ఆజ్ఞను నిష్ఠగా అనుసరించే కుమారుడే నీ రాజ్యాన్ని ధరిస్తాడు.”

Verse 8

भवन्तो ऽप्यनुजानन्तु पूरू राज्ये ऽभिषिच्यते प्रकृतय ऊचुः यः पुत्रो गुणसम्पन्नो मातापित्रोर्हितः सदा

“మీరు కూడా అనుమతించండి—పూరూ రాజ్యాభిషిక్తుడవుగాక.” అప్పుడు ప్రజలు అన్నారు: “గుణసంపన్నుడై, ఎల్లప్పుడూ తల్లిదండ్రుల హితంలో నిమగ్నుడైన కుమారుడే యోగ్యుడు.”

Verse 9

सर्वमर्हति कल्याणं कनीयान् अपि स प्रभुः अर्हः पूरुरिदं राज्यं यः सुतो वाक्यकृत्तव

అతడు చిన్నవాడైనా, ఆ ప్రభువైన కుమారుడు సమస్త మంగళాలకు అర్హుడు. ఈ రాజ్యం న్యాయంగా పూరువుకే చెందుతుంది—నీ వాక్యాన్ని కార్యరూపం దాల్చే విధేయ కుమారుడు అతడే।

Verse 10

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं कर्तुमन्यथा ययाति दिस्त्रिबुतेस् थे किन्ग्दोम् सूत उवाच एवं जानपदैस्तुष्टैर् इत्युक्तो नाहुषस्तदा

శుక్రుని వరప్రభావం వల్ల దీనిని వేరేలా చేయడం సాధ్యం కాలేదు. అందుచేత యయాతి రాజ్యాన్ని విభజించి ఇచ్చాడు. సూతుడు అన్నాడు—ప్రజలు సంతృప్తితో ఇలా పలికినప్పుడు, నహుషుడు ఆ సమయంలో స్పందించాడు. శైవ దృష్టిలో వరమూ కర్మపాశమూ రాజశక్తినీ బంధిస్తాయి; నిజమైన సార్వభౌమత్వం పతి శివునిదే।

Verse 11

अभिषिच्य ततो राज्यं पूरुं स सुतम् आत्मनः दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं पुत्रमादिशत्

ఆపై రాజు తన కుమారుడు పూరువును రాజ్యానికి అభిషేకించి, దక్షిణ-తూర్పు దిశలో పాలనకు తన కుమారుడు తుర్వసును నియమించాడు।

Verse 12

दक्षिणायामथो राजा यदुं ज्येष्ठं न्ययोजयत् प्रतीच्यामुत्तरस्यां तु द्रुह्युं चानुं च तावुभौ

ఆపై రాజు దక్షిణ దిశలో పెద్దవాడైన యదువును నియమించాడు; పశ్చిమం మరియు ఉత్తర దిశల్లో వరుసగా ద్రుహ్యు, అనువులను—ఆ ఇద్దరినీ—స్థాపించాడు. ఇలా దిశాపాలన అనే లోకపాలన క్రమం ఏర్పడింది; అది పరమాధిపతి పతి శివుని అధీనంలోనే।

Verse 13

सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् व्यभजच्च त्रिधा राज्यं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा

నహుషుని కుమారుడు యయాతి ఏడు ద్వీపాలు, సముద్రాలతో కూడిన భూమిని జయించి, ఆపై రాజ్యాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించి తన కుమారులకు ప్రసాదించాడు।

Verse 14

पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु हर्षनिर्भरमानसः प्रीतिमानभवद्राजा भारम् आवेश्य बन्धुषु

రాజ్యశ్రీ తన కుమారునికి సంక్రమించిన తరువాత రాజు హర్షంతో నిండిన మనస్సుతో శాంతుడై, స్నేహభావంతో బంధువులపై పాలనభారాన్ని అప్పగించాడు।

Verse 15

अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना याभिः प्रत्याहरेत् कामान् सर्वतो ऽङ्गानि कूर्मवत्

ఇక్కడ మహారాజు యయాతి పురాతనకాలంలో పాడిన గాథ ఉంది—దాని ద్వారా కూర్మంలా అన్ని దిశల నుంచి ఇంద్రియాలు, అవయవాలను ఉపసంహరించి కామప్రేరణలను వెనక్కి తీసుకొని, పశువు (జీవుడు)ను పతి శివునందు స్థిరపరచాలి।

Verse 16

ताभिर् एव नरः श्रीमान् नान्यथा कर्मकोटिकृत् न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति

ఈ ఉపదేశమే మార్గం; శ్రీమంతుడైన మనిషి కోట్లకొద్దీ కర్మలు చేసినా వేరే ఉపాయం లేదు—విషయభోగంతో కామం ఎప్పటికీ శమించదు।

Verse 17

हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः

హవిస్ (ఆహుతి) వల్ల అది మళ్లీ మళ్లీ పెరుగుతుంది—నల్లగా బాగా తొక్కబడిన దారి మరింత స్థిరపడినట్లుగా; అందువల్ల భూమిపై వరి-యవాలు, బంగారం, పశువులు, స్త్రీలు—అంటే సమృద్ధి—వృద్ధి చెందుతుంది।

Verse 18

नालमेकस्य तत्सर्वम् इति मत्वा शमं व्रजेत् यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम्

ఇది అంతా ఒక్కరి కోసమే కాదు అని తెలుసుకొని శమం (అంతఃశాంతి)ను ఆశ్రయించాలి. అన్ని భూతాల పట్ల పాపకరమైన, హానికరమైన భావాన్ని కలిగించనప్పుడు మాత్రమే నిజమైన శాంతి లభిస్తుంది।

Verse 19

कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म सम्पद्यते तदा यदा परान्न बिभेति परे चास्मान्न बिभ्यति

కర్మ, మనస్సు, వాక్కు ద్వారా అప్పుడు బ్రహ్మస్థితి సిద్ధిస్తుంది; అతడు ఎవ్వరినీ భయపడనప్పుడు, ఇతరులూ అతనిని భయపడనప్పుడు. పాశబంధం తొలగి పతి-పరమేశ్వరునిలో స్థిరమైన పశు-ఆత్మకు ఈ నిర్భయతే శుద్ధి లక్షణం.

Verse 20

यदा न निन्देन्न द्वेष्टि ब्रह्म सम्पद्यते तदा या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर् यानजीर्यति जीर्यतः

అతడు నిందించనప్పుడు, ద్వేషించనప్పుడు, అప్పుడు బ్రహ్మస్థితి లభిస్తుంది. దుర్మతులచే విడిచిపెట్టడం కష్టమైన ఆ అంతర్వృత్తి, శరీరం జీర్ణమైనా జీర్ణం కాదు.

Verse 21

यो ऽसौ प्राणान्तिको रोगस् तां तृष्णां त्यजतः सुखम् जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः

ఆ తృష్ణ ప్రాణాంతక రోగం; దానిని త్యజించినవానికి సుఖశాంతి కలుగుతుంది. కాలంతో జుట్టు జీర్ణమవుతుంది; కాలంతో పళ్ళూ జీర్ణమవుతాయి—జీర్ణతతో అన్నీ జీర్ణమవుతాయి.

Verse 22

चक्षुःश्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका निरुपद्रवा जीर्यन्ति देहिनः सर्वे स्वभावादेव नान्यथा

కన్ను, చెవి కూడా జీర్ణమవుతాయి; తృష్ణ ఒక్కటే నిరుపద్రవంగా, అలసటలేక నిలుస్తుంది. సమస్త దేహధారులు స్వభావం వల్లనే వృద్ధాప్యానికి చేరుతారు—ఇతరథా కాదు.

Verse 23

जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यते यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम्

జీవితాశ, ధనాశ—శరీరం జీర్ణమైనా జీర్ణం కావు. లోకంలో ఉన్న కామసుఖమేదైనా, అలాగే దివ్యమని చెప్పబడే మహాసుఖమేదైనా—(అవి కూడా తృష్ణను తృప్తిపరచవు).

Verse 24

तृष्णाक्षयसुखस्यैतत् कलां नार्हति षोडशीम् एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्राविशद्वनम्

తృష్ణాక్షయమున జనించే సుఖమునకు పదహారవ భాగములో ఒక కళకైనా ఈ విషయసుఖము అర్హము కాదు. ఇలా చెప్పి ఆ రాజర్షి భార్యతో కూడి అరణ్యములో ప్రవేశించాడు.

Verse 25

भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः साधयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान्

భృగుతుంగమున అతడు ఘోరతపస్సు ఆచరించాడు; ఆ మహాయశస్సుగలవాడు అక్కడే అనశనవ్రతమును సిద్ధిచేసి భార్యతో కూడి స్వర్గమును పొందాడు.

Verse 26

तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव मरीचिभिः

అతనినుండి ఐదు వంశములు పుట్టినవి—పవిత్రములు, దేవర్షులచే సత్కరింపబడినవి. వారి ద్వారా సమస్త భూమి సూర్యుని కిరణాలవలె వ్యాపించెను.

Verse 27

धनी प्रजावान् आयुष्मान् कीर्तिमांश् च भवेन्नरः ययातिचरितं पुण्यं पठञ्छृण्वंश् च बुद्धिमान्

రాజా యయాతి యొక్క ఈ పుణ్యచరిత్రను పఠించువాడు గాని శ్రవణము చేయువాడు గాని బుద్ధిమంతుడు ధనవంతుడై, సంతానవంతుడై, దీర్ఘాయుష్మంతుడై, కీర్తిమంతుడై ఉంటాడు.

Verse 28

सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

సర్వపాపముల నుండి విముక్తుడై శివలోకమున మహిమింపబడును.