Adhyaya 48

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भरतवर्षकथनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः सुत उवाच मेरु अस्य द्वीपस्य मध्ये तु मेरुर् नाम महागिरिः नानारत्नमयैः शृङ्गैः स्थितः स्थितिमतां वरः

ఇట్లు శ్రీలింగమహాపురాణ పూర్వభాగంలో ‘భారతవర్షకథనం’ అనే నలభైఏడవ అధ్యాయం. సూతుడు పలికెను—ఈ ద్వీపమధ్యంలో ‘మేరు’ అనే మహాగిరి ఉన్నది; నానారత్నమయ శిఖరాలతో విరాజిల్లి, స్థిరమైనవాటిలో శ్రేష్ఠుడు.

Verse 2

चतुरशीतिसाहस्रम् उत्सेधेन प्रकीर्तितः प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् विस्तृतः षोडशैव तु

దాని ఎత్తు ఎనభై నాలుగు వేల (ప్రమాణాలు) అని కీర్తించబడింది. అది కిందకు పదహారు (ప్రమాణాలు) వరకు ప్రవేశించి, విస్తారములో కూడా పదహారే (ప్రమాణాలు) విస్తరించింది.

Verse 3

शराववत् संस्थितत्वाद् द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः विस्तारात् त्रिगुणश् चास्य परिणाहो ऽनुमण्डलः

శరావు (పాత్ర) వలె స్థితి గలదనగా దాని శిరోభాగం ముప్పై రెండు (ప్రమాణాలు) వరకు విస్తరించింది. దాని వృత్తాకార పరిధి విస్తారానికి మూడింతలు అని చెప్పబడింది—ఇది శివలింగ ప్రమాణతత్త్వానికి సూచన.

Verse 4

हैमीकृतो महेशस्य शुभाङ्गस्पर्शनेन च धत्तूरपुष्पसंकाशः सर्वदेवनिकेतनः

మహేశ్వరుని పవిత్ర దేహస్పర్శముచే అది స్వర్ణమయమై, ధత్తూర పుష్పసమానంగా ప్రకాశించి, సమస్త దేవతల నివాసస్థానమైంది।

Verse 5

क्रीडाभूमिश् च देवानाम् अनेकाश्चर्यसंयुतः लक्षयोजन आयामस् तस्यैवं तु महागिरेः

అలా ఆ మహాగిరి దేవతల క్రీడాభూమిగా మారి, అనేక ఆశ్చర్యాలతో నిండింది; దాని విస్తీర్ణం లక్ష యోజనాలు అని చెప్పబడింది।

Verse 6

ततः षोडशसाहस्रं योजनानि क्षितेरधः शेषं चोपरि विप्रेन्द्रा धरायास्तस्य शृङ्गिणः

తదనంతరం, ఓ విప్రేంద్రులారా, భూమికి క్రింద పదహారు వేల యోజనాల దూరంలో శేషుడు ఉన్నాడు; ఆ శృంగధారి ఆధారంపై ఈ భూమి నిలిచియుంది।

Verse 7

मूलायामप्रमाणं तु विस्तारान् मूलतो गिरेः ऊचुर्विस्तारमस्यैव द्विगुणं मूलतो गिरेः

వారు చెప్పారు: గిరి పాదమునుండి తీసుకునే వెడల్పే మూల-ఆయామ ప్రమాణం; అలాగే దీనివెడల్పు పాదమూల ప్రమాణానికి రెండింతలు కావలెనని కూడా పేర్కొన్నారు।

Verse 8

पूर्वतः पद्मरागाभो दक्षिणे हेमसन्निभः पश्चिमे नीलसंकाश उत्तरे विद्रुमप्रभः

తూర్పున అది పద్మరాగమువలె ప్రకాశించింది, దక్షిణాన హేమసమానంగా, పడమర నీలవర్ణసదృశంగా, ఉత్తరాన విద్రుమ (పగడ) కాంతితో జ్వలించింది।

Verse 9

अमरावती अमरावती पूर्वभागे नानाप्रासादसंकुला नानादेवगणैः कीर्णा मणिजालसमावृता

పూర్వదిశలో అమరావతి అనే పురి విరాజిల్లింది. అది నానా ప్రాసాదాలతో నిండినది, వివిధ దేవగణాలతో కిటకిటలాడినది, మణిజాలాలతో ఆవరించబడినది।

Verse 10

गोपुरैर्विविधाकारैर् हेमरत्नविभूषितैः तोरणैर् हेमचित्रैस्तु मणिकॢप्तैः पथि स्थितैः

మార్గమున వివిధ ఆకారాల గోపురాలు, ద్వారాలు నిలిచియుండెను; అవి హేమరత్నాలతో విభూషితమైయుండెను. హేమచిత్రాలతో మెరిసే తోరణాలు, మణిఖచిత అలంకారాలు పథాన్ని మంగళప్రదంగా చేసి, పతి-శివుని దిశగా శుభప్రవేశమై నిలిచెను।

Verse 11

संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः स्तनभारविनम्रैश् च मदघूर्णितलोचनैः

వారు మధుర సంభాషణలో, క్రీడాభాషణంలో నిపుణులు; సమస్త ఆభరణాలతో అలంకృతులు. స్తనభారంతో వంగినవారు, మదంతో త్రిప్పే నేత్రాలవారు—ఇది లోకమోహం; ఇది పశువును పాశబంధంలో బంధించి పతి-శివ శరణం నుండి దూరం చేస్తుంది।

Verse 12

स्त्रीसहस्रैः समाकीर्णा चाप्सरोभिः समन्ततः दीर्घिकाभिर्विचित्राभिः फुल्लाम्भोरुहसंकुलैः

ఆ ప్రదేశము చుట్టూరా సహస్రాది స్త్రీలతోను అప్సరసలతోను నిండిపోయి ఉండెను. విచిత్ర దీర్ఘికలలో వికసించిన కమలసమూహములు కిటకిటలాడెను—ఈ మంగళశోభ పతి-శివుని ఆ పవిత్ర లోకమున పరమకేంద్రంగా ప్రతిష్ఠించెను।

Verse 13

हेमसोपानसंयुक्तैर् हेमसैकतराशिभिः नीलोत्पलैश्चोत्पलैश् च हैमैश्चापि सुगन्धिभिः

అది హేమసోపానాలతో యుక్తమై, హేమసైకతరాశులతో శోభించెను. నీలోత్పలాలు, ఉత్పలాలు మరియు సుగంధభరిత హేమపుష్పాలతో అలంకృతమై ఆ పవిత్ర ధామము దివ్యంగా ప్రకాశించెను।

Verse 14

एवंविधैस्तटाकैश् च नदीभिश् च नदैर्युता विराजते पुरी शुभ्रा तयासौ पर्वतः शुभः

అటువంటి తటాకాలు, నదులు, ప్రవాహాలతో యుక్తమైన ఆ ప్రకాశవంతమైన, శుద్ధమైన పురి విరాజిల్లుతుంది; ఆమె సాన్నిధ్యంతో ఆ పర్వతమూ శుభమవుతుంది।

Verse 15

ओथेर् चितिएस् अत् म्त्। मेरु तेजस्विनी नाम पुरी आग्नेय्यां पावकस्य तु अमरावतीसमा दिव्या सर्वभोगसमन्विता

మేరుపర్వతంపై మరికొన్ని నగరాలూ ఉన్నాయి. ఆగ్నేయ దిశలో పావకుడు (అగ్ని) అధీనంలోని ‘తేజస్విని’ అనే పురి ఉంది; అది అమరావతితో సమానంగా దివ్యమై, సమస్త భోగసంపదలతో పరిపూర్ణం।

Verse 16

वैवस्वती दक्षिणे तु यमस्य यमिनां वराः भवनैरावृता दिव्यैर् जांबूनदमयैः शुभैः

దక్షిణ దిశలో యముని ‘వైవస్వతీ’ అనే పురి ఉంది; అక్కడ యముని అనుచరుల్లో శ్రేష్ఠులు జాంబూనద-సువర్ణంతో నిర్మితమైన దివ్య, శుభ భవనాలతో పరివృతులై నివసిస్తారు।

Verse 17

नैरृते कृष्णवर्णा च तथा शुद्धवती शुभा तादृशी गन्धवन्ती च वायव्यां दिशि शोभना

నైరృత దిశలో ఆమె కృష్ణవర్ణమై ఉన్నా శుద్ధమై శుభమై ఉంటుంది; వాయవ్య దిశలో కూడా అలాగే సుగంధవతిగా, ప్రకాశవంతంగా శోభిస్తుంది।

Verse 18

महोदया चोत्तरे च ऐशान्यां तु यशोवती पर्वतस्य दिगन्तेषु शोभते दिवि सर्वदा

ఉత్తరంలో మహోదయా, ఈశాన (ఉత్తర-తూర్పు) దిశలో యశోవతీ ఉంది. పర్వత దిశల అంచుల వద్ద ఈ పవిత్ర లోకాలు సదా ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తాయి—సర్వదిక్పతి ప్రభువును స్మరింపజేస్తూ।

Verse 19

ब्रह्मविष्णुमहेशानां तथान्येषां निकेतनम् सर्वभोगयुतं पुण्यं दीर्घिकाभिर्नगोत्तमम्

అది బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులకును మరియు ఇతర దేవగణములకును పవిత్ర నివాసస్థానం. సర్వమంగళప్రదం, పుణ్యదాయకం, సమస్త శుభభోగములతో యుక్తమై, దీర్ఘమైన పవిత్ర సరస్సులతో అలంకృతమైన శ్రేష్ఠ పర్వతము.

Verse 20

सिद्धैर्यक्षैस्तु सम्पूर्णं गन्धर्वैर्मुनिपुङ्गवैः तथान्यैर्विविधाकारैर् भूतसंघैश् चतुर्विधैः

ఆ స్థలం సిద్ధులు, యక్షులతో నిండిపోయి, గంధర్వులు, మునిపుంగవులతో కూడి ఉండెను. ఇంకా అనేక రూపములైన చతుర్విధ భూతసంఘములు ప్రభు-పతి పవిత్ర సన్నిధిలో అక్కడ సమవేతమయ్యెను.

Verse 21

गिरेरुपरि विप्रेन्द्राः शुद्धस्फटिकसन्निभम् सहस्रभौमं विस्तीर्णं विमानं वामतः स्थितम्

హే విప్రేంద్రులారా, పర్వతముపై ఎడమవైపున శుద్ధ స్ఫటికసమ కాంతితో ప్రకాశించే ఒక విశాల విమానం నిలిచియుండెను—సహస్ర భూమితలములతో, విస్తారంగా వ్యాపించినది—పాశబద్ధ పశువు బంధములను సడలించు ప్రభు-పతి కృపామహిమకు అద్భుత సూచకము.

Verse 22

तस्मिन्महाभुजः शर्वः सोमसूर्याग्निलोचनः सिंहासने मणिमये देव्यास्ते षण्मुखेन च

అక్కడ మహాబాహువు శర్వుడు—చంద్ర, సూర్య, అగ్ని అనే మూడు నేత్రములు గలవాడు—మణిమయ సింహాసనముపై దేవితో కలిసి విరాజిల్లెను; అతనితో పాటు షణ్ముఖుడు (కార్తికేయుడు) కూడా ఉన్నాడు.

Verse 23

हरेस्तदर्धं विस्तीर्णं विमानं तत्र सो ऽपि च पद्मरागमयं दिव्यं पद्मजस्य च दक्षिणे

అక్కడ హరి విమానమునకు అర్ధపరిమాణముగా విస్తరించిన మరొక విమానం కూడా కనిపించెను. అది దివ్యమైన పద్మరాగమయము (మాణిక్యనిర్మితము) అయి, పద్మజుడు (బ్రహ్మ) యొక్క కుడివైపున నిలిచియుండెను.

Verse 24

तस्मिन् शक्रस्य विपुलं पुरं रम्यं यमस्य च सोमस्य वरुणस्याथ निरृतेः पावकस्य च

ఆ లోకంలో శక్రుడు (ఇంద్రుడు), యముడు, సోముడు, వరుణుడు, అలాగే నిరృతి మరియు పావకుడు (అగ్ని) వారి విశాలమైన, రమ్యమైన పురాలు ఉన్నాయి।

Verse 25

वायोश्चैव तु रुद्रस्य शर्वालयसमन्ततः तेषां तेषां विमानेषु दिव्येषु विविधेषु च

శర్వుడు (రుద్రుడు) నివాసం చుట్టూ—అలాగే వాయువు నివాసం చుట్టూ—వారివారికి అనేక దివ్యమైన, విభిన్నమైన విమాన-మందిరాలు ఉన్నాయి।

Verse 26

ईशान्यामीश्वरक्षेत्रे नित्यार्चा च व्यवस्थिता सिद्धेश्वरैश् च भगवाञ् छैलादिः शिष्यसंमतः

ఈశాన్య దిశలోని ఈశ్వరక్షేత్రంలో ప్రభువుని నిత్యారాధన దృఢంగా స్థాపితమై ఉంది; అక్కడ సిద్ధేశ్వరులతో కలిసి శిష్యులచే సమ్మతుడైన భగవాన్ శైలాది విరాజిల్లుతున్నాడు।

Verse 27

सनत्कुमारः सिद्धैस्तु सुखासीनः सुरेश्वरः सनकश् च सनन्दश् च सदृशाश् च सहस्रशः

సనత్కుమారుడు సిద్ధుల మధ్య సుఖాసీనుడై ఉన్నాడు; అతనితో పాటు సనకుడు, సనందనుడు మరియు అదే వర్గానికి చెందిన వేలాది మునులు అక్కడ ఉన్నారు।

Verse 28

योगभूमिः क्वचित्तस्मिन् भोगभूमिः क्वचित्क्वचित् बालसूर्यप्रतीकाशं विमानं तत्र शोभनम्

ఆ లోకంలో ఎక్కడో యోగభూమి, ఎక్కడో భోగభూమి; అక్కడ ఉదయించే బాలసూర్య కాంతిలా ప్రకాశించే ఒక శోభన విమానం కూడా వెలుగుతోంది।

Verse 29

शैलादिनः शुभं चास्ति तस्मिन्नास्ते गणेश्वरः षण्मुखस्य गणेशस्य गणानां तु सहस्रशः

శైలాది స్థలంలో నిత్య మంగళం నివసిస్తుంది; అక్కడ గణాధిపతి గణేశ్వరుడు స్థితిచేస్తాడు. షణ్ముఖుని గణేశునకు గణసమూహాలు వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.

Verse 30

सुयशायाः सुनेत्रायाः मातॄणां मदनस्य च तस्य जम्बूनदी नाम मूलमावेष्ट्य संस्थिता

సుయశా, సునేత్రా, మాతృగణాలు మరియు మదనునికీ—అక్కడ ‘జంబూనదీ’ అనే పవిత్ర సన్నిధి ప్రతిష్ఠితమై, మూలాన్ని చుట్టుకొని క్రమబద్ధంగా నిలిచిఉంది.

Verse 31

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु जम्बूवृक्षः सुशोभनः अत्युच्छ्रितः सुविस्तीर्णः सर्वकालफलप्रदः

దాని దక్షిణ పార్శ్వంలో అతి శోభనమైన జంబూ వృక్షం ఉంది—అత్యంత ఎత్తుగా, విస్తారంగా వ్యాపించి—సర్వకాలములలో ఫలములను ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 32

इलावृत मेरोः समन्ताद्विस्तीर्णं शुभं वर्षमिलावृतम् तत्र जम्बूफलाहाराः केचिच्चामृतभोजनाः

మేరు పర్వతం చుట్టూ విస్తరించిన శుభవర్షం ‘ఇలావృతం’. అక్కడ కొందరు జంబూ ఫలాలను ఆహారంగా తీసుకుంటారు, మరికొందరు అమృతభోజనాన్ని సేవిస్తారు.

Verse 33

जांबूनदसमप्रख्या नानावर्णाश् च भोगिनः मेरुपादाश्रितो विप्रा द्वीपो ऽयं मध्यमः शुभः

హే విప్రులారా, మేరు పర్వత పాదదేశాన్ని ఆశ్రయించిన ఈ శుభ మధ్యద్వీపం జాంబూనద స్వర్ణసమంగా ప్రసిద్ధి. ఇక్కడ నానావర్ణాల భోగులు—నాగాధిపతులు—నివసిస్తారు.

Verse 34

नववर्षान्वितश्चैव नदीनदगिरीश्वरैः नववर्षं तु वक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्

జంబూద్వీపము తొమ్మిది వర్షములతో కూడి, నదీ-ఉపనదీ మరియు గిరీశ్వరులతో సహితమై ఉన్నది. ఇప్పుడు జంబూద్వీపంలోని ఆ తొమ్మిది వర్షములను యథాతథంగా వివరిస్తాను.

Verse 35

विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैश् च निबोधत

యోజనాల ప్రకారం దాని విస్తారమును మరియు మండలాకార పరిమాణమును కూడా గ్రహించండి.