Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे क्षुपदधीचिसंवादो नाम षट्त्रिंशो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच भवान्कथमनुप्राप्तो महादेवमुमापतिम् श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं वक्तुमर्हसि मे प्रभो

ఇట్లు శ్రీలింగ మహాపురాణ పూర్వభాగంలో ‘క్షుప-దధీచి సంభాషణ’ అనే ముప్పైఆరవ అధ్యాయం. సనత్కుమారుడు అన్నాడు—హే పూజ్యుడా, మీరు ఉమాపతి మహాదేవుని ఎలా పొందారు? అది అంతా వినదలిచాను; ప్రభూ, దయచేసి చెప్పండి।

Verse 2

शैलादिरुवाच प्रजाकामः शिलादो ऽभूत् पिता मम महामुने सो ऽप्यन्धः सुचिरं कलं तपस्तेपे सुदुश्चरम्

శైలాది అన్నాడు—హే మహామునీ, నా తండ్రి శిలాదుడు సంతానకాముడై ఉన్నాడు. అతడు అంధుడైనా చాలా కాలం అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేశాడు।

Verse 3

तपतस्तस्य तपसा संतुष्टो वज्रधृक् प्रभुः शिलादमाह तुष्टो ऽस्मि वरयस्व वरानिति

అతని తపస్సు తేజస్సుకు సంతుష్టుడైన వజ్రధారి ప్రభువు (ఇంద్రుడు) శిలాదుని దగ్గరకు వచ్చి—“నేను తృప్తుడను; వరాలు కోరుకో” అని అన్నాడు।

Verse 4

ततः प्रणम्य देवेशं सहस्राक्षं सहामरैः प्रोवाच मुनिशार्दूल कृताञ्जलिपुटो हरिम्

అప్పుడు దేవేశుడైన సహస్రాక్ష ఇంద్రునికి దేవగణాలతో కలిసి నమస్కరించి, మునిశ్రేష్ఠుడు అంజలి పెట్టి హరిని ప్రార్థించాడు। (పాశబద్ధుడైన పశువైన జీవుడూ పతిస్వరూప ప్రభువును శరణు కోరితే, ఆయన అనుగ్రహంతో బంధవిమోచన మార్గం ప్రకాశిస్తుంది.)

Verse 5

शिलाद उवाच भगवन्देवतारिघ्न सहस्राक्ष वरप्रद अयोनिजं मृत्युहीनं पुत्रमिच्छामि सुव्रत

శిలాదుడు అన్నాడు—భగవాన్, దేవశత్రుహంతా, సహస్రాక్ష, వరప్రద, సువ్రత! యోనిజన్మ లేని, మరణరహితమైన కుమారుని నేను కోరుతున్నాను।

Verse 6

शक्र उवाच पुत्रं दास्यामि विप्रर्षे योनिजं मृत्युसंयुतम् अन्यथा ते न दास्यामि मृत्युहीना न सन्ति वै

శక్రుడు పలికెను—హే శ్రేష్ఠ బ్రహ్మర్షీ, నేను నీకు యోనిజుడై, మృత్యుబద్ధుడైన కుమారుని ప్రసాదిస్తాను; లేకపోతే ఈ వరం ఇవ్వను, ఎందుకంటే నిజంగా మృత్యురహితులు లేరు।

Verse 7

न दास्यति सुतं ते ऽत्र मृत्युहीनमयोनिजम् पितामहो ऽपि भगवान् किमुतान्ये महामुने

ఈ విషయంలో నీకు మృత్యురహితుడూ, అయోనిజుడూ అయిన కుమారుని ఎవ్వరూ ఇవ్వరు; పూజ్య పితామహుడు బ్రహ్మ కూడా ఇవ్వడు—అయితే ఇతరులు ఎలా ఇస్తారు, హే మహామునీ।

Verse 8

सो ऽपि देवः स्वयं ब्रह्मा मृत्युहीनो न चेश्वरः योनिजश् च महातेजाश् चाण्डजः पद्मसंभवः

ఆ దేవుడు స్వయంగా బ్రహ్మనే—మృత్యురహితుడైనా పరమేశ్వరుడు (ఈశ్వరుడు) కాదు; అతడు యోనిజుడూ, మహాతేజస్సుతో కూడినవాడూ, అండజుడూ, పద్మసంభవుడూ।

Verse 9

महेश्वराङ्गजश्चैव भवान्यास्तनयः प्रभुः तस्याप्यायुः समाख्यातं परार्धद्वयसंमितम्

మరియు ప్రభువు—మహేశ్వరాంగజుడూ, భవానీ తనయుడూ—ఆయన ఆయుష్షు కూడా రెండు పరార్ధాల పరిమాణమని ప్రకటించబడింది।

Verse 10

कोटिकोटिसहस्राणि अहर्भूतानि यानि वै समतीतानि कल्पानां तावच्छेषापरत्रये

కల్పాల ‘దినాలు’ ఏవైతే గడిచాయో అవి కోటి-కోట్లు, సహస్రాలుగా ఉన్నాయి; అలాగే ముందున్న శేష త్రయంలో కూడా అంతే దినాలు పూర్తికావలసి ఉంది।

Verse 11

तस्मादयोनिजे पुत्रे मृत्युहीने प्रयत्नतः परित्यजाशां विप्रेन्द्र गृहाणात्मसमं सुतम्

కాబట్టి, ఓ విప్రశ్రేష్ఠా! కుమారుడు అయోనిజుడై మృత్యురహితుడై ఉన్నప్పుడు, అన్ని ఆతుర ఆశలను విడిచి, యత్నపూర్వకంగా ఆత్మసమానమైన ధర్మధారకుడైన కుమారుని స్వీకరించుము।

Verse 12

शैलादिरुवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा पिता मे लोकविश्रुतः शिलाद इति पुण्यात्मा पुनः प्राह शचीपतिम्

శైలాది అన్నాడు—ఆ మాటలు విని, లోకవిశ్రుతుడైన నా తండ్రి పుణ్యాత్ముడు ‘శిలాద’ మరల శచీపతి (ఇంద్రుడు)ని ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 13

शिलाद उवाच भगवन्नण्डयोनित्वं पद्मयोनित्वमेव च महेश्वराङ्गयोनित्वं श्रुतं वै ब्रह्मणो मया

శిలాదుడు పలికెను—హే భగవన్! అండయోనిత్వం, పద్మయోనిత్వం, అలాగే మహేశ్వరుని అంగయోనిత్వం గురించి బ్రహ్మముఖంగా నేను వినియున్నాను।

Verse 14

पुरा महेन्द्रदायादाद् गदतश्चास्य पूर्वजात् नारदाद्वै महाबाहो कथमत्राशु नो वद

పూర్వం మహేంద్రుని వంశస్థుని నుండీ, ఇతని పూర్వజాత పితృసమానుని నుండీ—నారదుని ద్వారా ఇది వినబడింది. ఓ మహాబాహో! ఇది ఎలా జరిగిందో ఇక్కడ త్వరగా చెప్పుము।

Verse 15

दाक्षायणी सा दक्षो ऽपि देवः पद्मोद्भवात्मजः पौत्रीकनकगर्भस्य कथं तस्याः सुतो विभुः

ఆమె దాక్షాయణి; దక్షుడూ పద్మోద్భవుడు (బ్రహ్మ) కుమారుడైన దివ్యుడు. దక్షుడు హిరణ్యగర్భుని పౌత్రుడైతే, సర్వవ్యాపి ప్రభువు (శివుడు) ఆమె కుమారుడని ఎలా చెప్పగలం?

Verse 16

शक्र उवाच स्थाने संशयितुं विप्र तव वक्ष्यामि कारणम् कल्पे तत्पुरुषे वृत्तं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

శక్రుడు పలికెను—ఓ విప్రా, నీ సందేహము యథాస్థానమే. దాని కారణమును చెప్పుదును—తత్పురుషకల్పమందు పరమేష్ఠి బ్రహ్మునకు సంభవించిన వృత్తాంతము।

Verse 17

ससर्ज सकलं ध्यात्वा ब्रह्माणं परमेश्वरः जनार्दनो जगन्नाथः कल्पे वै मेघवाहने

మేఘవాహనకల్పమందు జగన్నాథుడు జనార్దనుడు బ్రహ్ముని ధ్యానించి సమస్త జగత్తును సృష్టిగా ప్రదర్శింపజేసెను।

Verse 18

दिव्यं वर्षसहस्रं तु मेघो भूत्वावहद्धरम् नारायणो महादेवं बहुमानेन सादरम्

వెయ్యి దివ్య సంవత్సరములు నారాయణుడు మేఘరూపమై జలధారలను కురిపించెను; మహాదేవునకు భక్తితో మహామానముతో సాదరంగా సేవచేసెను।

Verse 19

दृष्ट्वा भावं महादेवो हरेः स्वात्मनि शङ्करः प्रददौ तस्य सकलं स्रष्टुं वै ब्रह्मणा सह

హరిలో తన స్వాత్మభావాన్ని గమనించిన మహాదేవ శంకరుడు, బ్రహ్మునితో కలిసి సృష్టి చేయుటకు కావలసిన సంపూర్ణ సామర్థ్యమును అతనికి అనుగ్రహించెను।

Verse 20

तदा तं कल्पमाहुर्वै मेघवाहनसंज्ञया हिरण्यगर्भस्तं दृष्ट्वा तस्य देहोद्भवस्तदा

అప్పుడు ఆ కల్పము ‘మేఘవాహన’ అనే నామముతో ప్రసిద్ధమైంది. దానిని చూచి హిరణ్యగర్భుడు (బ్రహ్ముడు) ఆ క్షణమే ప్రభువు దేహమునుండి ఉద్భవించెను—సృష్టితత్త్వరూపముగా ప్రకాశించెను।

Verse 21

जनार्दनसुतः प्राह तपसा प्राप्य शङ्करम् तव वामाङ्गजो विष्णुर् दक्षिणाङ्गभवो ह्यहम्

జనార్దనుని కుమారుడు తపస్సుతో శంకరుని పొందిన తరువాత ఇలా అన్నాడు— “నీ వామాంగమునుండి విష్ణువు జన్మించాడు; నీ దక్షిణాంగమునుండి నేనే జన్మించాను।”

Verse 22

मया सह जगत्सर्वं तथाप्यसृजदच्युतः जगन्मयो ऽवहद्यस्मान् मेघो भूत्वा दिवानिशम्

నాతో కలిసి సమస్త జగత్తు ఉన్నప్పటికీ అచ్యుతుడు దానిని సృష్టించాడు. జగత్తే తన స్వరూపమై, పగలు-రాత్రి మేఘమై మారి, మమ్మల్ని నిరంతరం మోసాడు।

Verse 23

भवन्तमवहद्विष्णुर् देवदेवं जगद्गुरुम् नारायणादपि विभो भक्तो ऽहं तव शङ्कर

విష్ణువు నిన్ను స్తుతిస్తున్నాడు— దేవదేవా, జగద్గురువా. ఓ విభూ శంకరా, నారాయణత్వానికీ అతీతంగా నేను నీ భక్తుడను.

Verse 24

प्रसीद देहि मे सर्वं सर्वात्मत्वं तव प्रभो तदाथ लब्ध्वा भगवान् भवात्सर्वात्मतां क्षणात्

ప్రసన్నుడవు, ప్రభూ; నాకు సమస్తమును దయచేయి— నీ సర్వాత్మత్వ జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించు. అది పొందినవాడు నీ కృపచేత క్షణంలోనే సర్వాత్మస్థితిలో నిలుస్తాడు.

Verse 25

त्वरमाणो ऽथ संगम्य ददर्श पुरुषोत्तमम् एकार्णवालये शुभ्रे त्व् अन्धकारे सुदारुणे

అతడు తొందరగా చేరి పురుషోత్తముని దర్శించాడు— ఏకార్ణవ నివాసములో; అది శుభ్రమైన విస్తారమైన ప్రదేశమైనా, అక్కడ అత్యంత భయంకరమైన అంధకారం వ్యాపించి ఉండెను.

Verse 26

हेमरत्नचिते दिव्ये मनसा च विनिर्मिते दुष्प्राप्ये दुर्जनैः पुण्यैः सनकाद्यैरगोचरे

సువర్ణరత్నాలతో విరాజిల్లే ఆ దివ్యలోకం, శుద్ధమనస్సుతో మాత్రమే నిర్మితమైనది; దుష్టులకు దుర్లభం, పుణ్యవంతులకు మాత్రమే సులభం, సనకాదులకూ అగోచరం।

Verse 27

जगदावासहृदयं ददर्श पुरुषं त्वजः अनन्तभोगशय्यायां शायिनं पङ्कजेक्षणम्

అప్పుడు అజుడు (అజన్ముడు) ఆ పరమపురుషుణ్ని దర్శించాడు—జగత్తుకు ఆశ్రయమైన అంతఃహృదయం—అనంతుని భోగాల శయ్యపై శయనించి, పద్మనేత్రుడై శాంతంగా ఉన్నవాడిని।

Verse 28

शङ्खचक्रगदापद्मं धारयन्तं चतुर्भुजम् सर्वाभरणसंयुक्तं शशिमण्डलसन्निभम्

చతుర్భుజుడైన ప్రభువును ధ్యానించండి—శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించినవాడిని; సమస్త ఆభరణాలతో అలంకృతుడై, చంద్ర మండలంలా ప్రకాశించే వాడిని।

Verse 29

श्रीवत्सलक्षणं देवं प्रसन्नास्यं जनार्दनम् रमामृदुकराम्भोजस्पर्शरक्तपदाम्बुजम्

శ్రీవత్సలాంఛనంతో, ప్రసన్నముఖుడైన దేవ జనార్దనుని నేను ధ్యానిస్తాను; రమాదేవి మృదువైన పద్మహస్తస్పర్శతో ఆయన పద్మపాదాలు అరుణవర్ణంగా మెరిసినవి।

Verse 30

परमात्मानमीशानं तमसा कालरूपिणम् रजसा सर्वलोकानां सर्गलीलाप्रवर्तकम्

ఆయనే పరమాత్మ, ఈశాన ప్రభువు; తమోగుణం ద్వారా కాలరూపాన్ని ధరించి, రజోగుణం ద్వారా సమస్త లోకాల సృష్టిలీలను ప్రవర్తింపజేస్తాడు।

Verse 31

सत्त्वेन सर्वभूतानां स्थापकं परमेश्वरम् सर्वात्मानं महात्मानं परमात्मानमीश्वरम्

తన సత్త్వము—శుద్ధ ప్రకాశశక్తి—ద్వారా ఆయన పరమేశ్వరుడు సమస్త భూతాలను ధారించి స్థాపిస్తాడు. ఆయనే సర్వాత్మ, మహాత్మ, పరమాత్మ, ఈశ్వరుడు।

Verse 32

क्षीरार्णवे ऽमृतमये शायिनं योगनिद्रया तं दृष्ट्वा प्राह वै ब्रह्मा भगवन्तं जनार्दनम्

అమృతమయ క్షీరసాగరంలో యోగనిద్రలో శయనిస్తున్న జనార్దనుని చూచి బ్రహ్మా ఆ భగవంతునితో పలికెను. శైవదృష్టిలో, పరమ పతి శివుని శరణు పొందకపోతే దేవులకూడా పాశబంధంలోనే; మోక్షదాత శివుడే।

Verse 33

ग्रसामि त्वां प्रसादेन यथापूर्वं भवानहम् स्मयमानस्तु भगवान् प्रतिबुध्य पितामहम्

“నా ప్రసాదంతో నిన్ను నాలో లీనముచేస్తాను; నీవు యథాపూర్వమవుతావు.” అని చెప్పి, స్మితంతో భగవంతుడు పితామహ బ్రహ్మను మేల్కొలిపి అతనికి పూర్వస్థితిని ప్రసాదించాడు।

Verse 34

उदैक्षत महाबाहुः स्मितमीषच्चकार सः विवेश चाण्डजं तं तु ग्रस्तस्तेन महात्मना

మహాబాహువు చూచి స్వల్పంగా స్మితము చేసెను. తరువాత ఆయన ఆ అండజ సత్త్వంలో ప్రవేశించెను; ఆ మహాత్ముడు ఆయనచేత గ్రసింపబడెను।

Verse 35

ततस्तं चासृजद्ब्रह्मा भ्रुवोर्मध्येन चाच्युतम् सृष्टस्तेन हरिः प्रेक्ष्य स्थितस्तस्याथ संनिधौ

అనంతరం బ్రహ్మా భ్రూవోర్మధ్యమునుండి అచ్యుతుని సృష్టించెను. అలా సృష్టింపబడిన హరి తన స్రష్టను చూచి, తరువాత అతని సన్నిధిలో సేవాభావంతో నిలిచెను।

Verse 36

एतस्मिन्नन्तरे रुद्रः सर्वदेवभवोद्भवः विकृतं रूपमास्थाय पुरा दत्तवरस्तयोः

అదే సమయంలో సర్వదేవభవోద్భవుడైన రుద్రుడు, ఆ ఇద్దరికీ పూర్వం ఇచ్చిన వరాల ప్రకారం, ఆశ్చర్యకరమైన వికృత రూపాన్ని ధరించాడు।

Verse 37

आगच्छद्यत्र वै विष्णुर् विश्वात्मा परमेश्वरः प्रसादमतुलं कर्तुं ब्रह्मणश् च हरेः प्रभुः

అక్కడికి విశ్వాత్మ పరమేశ్వరుడైన విష్ణువు వచ్చాడు; బ్రహ్మకు అతుల ప్రసాదం చేయాలని సంకల్పించి, ప్రభువైన హరి ప్రత్యక్షమయ్యాడు।

Verse 38

ततः समेत्य तौ देवौ सर्वदेवभवोद्भवम् अपश्यतां भवं देवं कालाग्निसदृशं प्रभुम्

తర్వాత ఆ ఇద్దరు దేవులు కలిసి, సర్వదేవభవోద్భవుడైన ప్రభువు భవదేవ శివుని దర్శించారు; ఆయన కాలాగ్నిలా జ్వలించుచున్నాడు।

Verse 39

तौ तं तुष्टुवतुश्चैव शर्वमुग्रं कपर्दिनम् प्रणेमतुश् च वरदं बहुमानेन दूरतः

అప్పుడు వారు ఉగ్రుడైన శర్వ కపర్దినిని స్తుతించారు; వరద ప్రభువుకు దూరం నుంచే మహా గౌరవంతో నమస్కరించారు।

Verse 40

भवो ऽपि भगवान् देवम् अनुगृह्य पितामहम् जनार्दनं जगन्नाथस् तत्रैवान्तरधीयत

తర్వాత జగన్నాథుడైన భగవాన్ భవుడు, పితామహ బ్రహ్మను మరియు జనార్దన విష్ణువును అనుగ్రహించి, అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు।