Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनत्रिंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्राह्मणर्षभाः श्वेतस्य च कथां पुण्याम् अपृच्छन् परमर्षयः

ఇట్లు శ్రీలింగమహాపురాణ పూర్వభాగములో ఏకోనత్రింశోధ్యాయము ఆరంభమగును. శైలాది పలికెను—బ్రహ్మ ఇలా పలికిన తరువాత బ్రాహ్మణర్షిశ్రేష్ఠులైన పరమర్షులు శ్వేతుని పుణ్యకథను అడిగిరి.

Verse 2

पितामह उवाच श्वेतो नाम मुनिः श्रीमान् गतायुर्गिरिगह्वरे सक्तो ह्यभ्यर्च्य यद्भक्त्या तुष्टाव च महेश्वरम्

పితామహుడు (బ్రహ్మ) పలికెను—శ్వేతుడు అనే శ్రీమంతుడైన ముని ఉండెను; వృద్ధావస్థకు చేరి పర్వతగుహలో లీనమై నివసించెను. భక్తితో అభ్యర్చించి మహేశ్వరుని స్తుతించి ఆయనను ప్రసన్నుని చేసెను.

Verse 3

रुद्राध्यायेन पुण्येन नमस्तेत्यादिना द्विजाः ततः कालो महातेजाः कालप्राप्तं द्विजोत्तमम्

హే ద్విజులారా, ‘నమస్తే’ మొదలైన పదాలతో కూడిన పుణ్య రుద్రాధ్యాయ జపముచేత, అప్పుడు మహాతేజస్సుగల కాలుడు నియతకాలము వచ్చిన ఆ ద్విజోత్తముని సమీపమునకు వచ్చెను.

Verse 4

नेतुं संचिन्त्य विप्रेन्द्राः सान्निध्यमकरोन्मुनेः श्वेतो ऽपि दृष्ट्वा तं कालं कालप्राप्तो ऽपि शङ्करम्

హే విప్రేంద్రులారా, అతనిని తీసికొనిపోవాలని ఆలోచించి కాలుడు ముని సమీపమున సాన్నిధ్యము చేసెను. శ్వేతుడును ఆ కాలుని చూచి—నియతకాలము వచ్చినప్పటికీ—శంకరునియందే మనస్సు నిలిపెను.

Verse 5

पूजयामास पुण्यात्मा त्रियंबकमनुस्मरन् त्रियंबकं यजेदेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्

ఆ పుణ్యాత్ముడు త్ర్యంబకుని నిరంతరం స్మరించుచు పూజ చేయుచుండెను. ఈ విధముగా సుగంధియైన, పుష్టివర్ధకుడైన త్ర్యంబకుని యజించవలెను.

Verse 6

किं करिष्यति मे मृत्युर् मृत्योर्मृत्युरहं यतः तं दृष्ट्वा सस्मितं प्राह श्वेतं लोकभयंकरः

“మరణం నన్నేమి చేయగలదు? ఎందుకంటే నేను మరణానికే మరణము.” అతనిని చూచి లోకభయంకరుడు శ్వేతునితో మృదుస్మితంతో పలికెను.

Verse 7

एह्येहि श्वेत चानेन विधिना किं फलं तव रुद्रो वा भगवान् विष्णुर् ब्रह्मा वा जगदीश्वरः

“రా రా, ఓ శ్వేతా. ఈ విధానాన్ని నియమంగా ఆచరించి నీవు ఏ ఫలాన్ని కోరుచున్నావు? భగవాన్ రుద్రుడా, లేక విష్ణువా, లేక బ్రహ్మా—జగదీశ్వరుడా?”

Verse 8

कः समर्थः परित्रातुं मया ग्रस्तं द्विजोत्तम अनेन मम किं विप्र रौद्रेण विधिना प्रभोः

“ఓ ద్విజోత్తమా, నేను గ్రసించినవానిని రక్షించగల సమర్థుడు ఎవరు? ఓ విప్రా, ప్రభువు యొక్క ఈ రౌద్ర విధానానికి ఎదిరి నేను ఏమి చేయగలను?”

Verse 9

नेतुं यस्योत्थितश्चाहं यमलोकं क्षणेन वै यस्माद्गतायुस्त्वं तस्मान् मुने नेतुमिहोद्यतः

“నేను నిన్ను క్షణములో యమలోకానికి తీసికొనిపోవడానికి లేచియున్నాను. నీ ఆయువు ముగిసినందున, ఓ మునీ, నిన్ను తీసికొనిపోవడానికి ఇక్కడ సిద్ధంగా ఉన్నాను.”

Verse 10

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भैरवं धर्ममिश्रितम् हा रुद्र रुद्र रुद्रेति ललाप मुनिपुङ्गवः

ఆ మాటలు విని—భైరవసమమైనవి, అయినా ధర్మమిశ్రితమైనవి—మునిపుంగవుడు పదేపదే విలపించాడు: “హా! రుద్ర, రుద్ర, ఓ రుద్రా!”

Verse 11

तं प्राह च महादेवं कालं सम्प्रेक्ष्य वै दृशा नेत्रेण बाष्पमिश्रेण संभ्रान्तेन समाकुलः

కాలరూపంగా నిలిచిన మహాదేవుని దర్శించి, ప్రభువైపు చూపు నిలిపి, కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లతో, కలవరపడి వ్యాకులమై అతడు ఆయనను ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 12

श्वेत उवाच त्वया किं काल नो नाथश् चास्ति चेद्धि वृषध्वजः लिङ्गे ऽस्मिन् शङ्करो रुद्रः सर्वदेवभवोद्भवः

శ్వేతుడు పలికెను—“హే నాథా, కాలానికి నీపై ఏ అధికారము? మనకు వృషధ్వజుడైన స్వామి ఉన్నాడని యెడల, ఈ లింగములోనే శంకరుడు రుద్రుడు నివసించుచున్నాడు; సమస్త దేవతల స్థితి‑శక్తుల ఉద్భవస్థానము ఆయనే.”

Verse 13

अतीव भवभक्तानां मद्विधानां महात्मनाम् विधिना किं महाबाहो गच्छ गच्छ यथागतम्

హే మహాబాహో, భవుడు (శివుడు) భక్తులైన, నా స్వరూపమే అయిన మహాత్ములకు విధి‑విధానములెందుకు? వెళ్ళు, వెళ్ళు—ఎలా వచ్చావో అలా తిరిగి వెళ్ళు।

Verse 14

ततो निशम्य कुपितस् तीक्ष्णदंष्ट्रो भयङ्करः श्रुत्वा श्वेतस्य तद्वाक्यं पाशहस्तो भयावहः

అది విని అతడు కోపగించెను—తీక్ష్ణ దంష్ట్రలతో భయంకరుడు. శ్వేతుని మాటలు విన్న వెంటనే పాశం చేతబట్టి ఉన్న ఆ భయావహుడు మరింత భయంకరమయ్యెను।

Verse 15

सिंहनादं महत्कृत्वा चास्फाट्य च मुहुर्मुहुः बबन्ध च मुनिं कालः कालप्राप्तं तमाह च

మహాసింహనాదం చేసి, మళ్లీ మళ్లీ వేళ్లు చటుక్కుమనిపించి, కాలుడు మునిని బంధించెను; కాలప్రాప్తుడైన అతనితో కాలుడు పలికెను।

Verse 16

मया बद्धो ऽसि विप्रर्षे श्वेतं नेतुं यमालयम् अद्य वै देवदेवेन तव रुद्रेण किं कृतम्

హే శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణఋషీ! శ్వేతుణ్ని యమాలయానికి తీసికెళ్లుటకై నేను నిన్ను బంధించితిని. అయితే నేడు దేవదేవుడైన నీ రుద్రుడు ఏమి చేసెను?

Verse 17

क्व शर्वस्तव भक्तिश् च क्व पूजा पूजया फलम् क्व चाहं क्व च मे भीतिः श्वेत बद्धो ऽसि वै मया

శర్వుని పట్ల నీ భక్తి ఎక్కడ? పూజ ఎక్కడ, పూజఫలం ఎక్కడ? నేను ఎక్కడ, నాపై భయం ఎక్కడ? ఓ శ్వేతా, నీవు నిజముగా నా చేత బంధింపబడితివి.

Verse 18

लिङ्गे ऽस्मिन् संस्थितः श्वेत तव रुद्रो महेश्वरः निश्चेष्टो ऽसौ महादेवः कथं पूज्यो महेश्वरः

హే శ్వేతా! ఈ లింగములో నీ రుద్రుడు—మహేశ్వరుడు, మహాదేవుడు—స్థితుడై ఉన్నాడు. అయితే ఆయన నిశ్చేష్టుడూ అచలుడూ; అట్లయితే ఆ మహేశ్వరుడు ఎలా పూజ్యుడు?

Verse 19

ततः सदाशिवः स्वयं द्विजं निहन्तुमागतम् निहन्तुमन्तकं स्मयन् स्मरारियज्ञहा हरः

అప్పుడు స్వయంగా సదాశివుడు—హరుడు, స్మరశత్రువు మరియు దక్షయజ్ఞనాశకుడు—స్మితంతో ప్రత్యక్షమయ్యెను; ఆ ద్విజుని దండించుటకును, హతమార్చుటకు వచ్చిన అంతకుని (మృత్యువును) కూడా జయించుటకును।

Verse 20

त्वरन् विनिर्गतः परः शिवः स्वयं त्रिलोचनः त्रियंबको ऽम्बया समं सनन्दिना गणेश्वरैः

అప్పుడు పరమశివుడు స్వయంగా—త్రిలోచనుడు, త్ర్యంబకుడు—త్వరగా బయలుదేరి వచ్చెను; అంబతో కలిసి, నందితోను గణాధిపతులతోను కూడి।

Verse 21

ससर्ज जीवितं क्षणाद् भवं निरीक्ष्य वै भयात् पपात चाशु वै बली मुनेस्तु संनिधौ द्विजाः

ఆ మహాబలుడు భవుడు (శివుడు)ను చూచి భయంతో క్షణములోనే ప్రాణాన్ని విడిచెను; ఓ ద్విజ మునులారా, ముని సన్నిధిలోనే అతడు వెంటనే కూలి పడెను।

Verse 22

ननाद चोर्ध्वमुच्चधीर् निरीक्ष्य चान्तकान्तकम् निरीक्षणेन वै मृतं भवस्य विप्रपुङ्गवाः

అతడు పైకి చూచి గొంతెత్తి గర్జించెను; ఓ విప్రపుంగవులారా, భవుడు ఆ అంతకాంతకుని చూచిన వెంటనే భవుని కేవల దృష్టితోనే అతడు హతుడయ్యెను।

Verse 23

विनेदुरुच्चमीश्वराः सुरेश्वरा महेश्वरम् प्रणेमुरंबिकामुमां मुनीश्वरास्तु हर्षिताः

అప్పుడు దేవాధిపతులు మరియు సురేశ్వరులు ఉచ్చస్వరంతో స్తోత్రధ్వని చేసిరి; వారు మహేశ్వరునికి నమస్కరించిరి, ఆనందభరిత మునీశ్వరులు అంబికా ఉమా—పరమ శక్తి—కు సాష్టాంగ ప్రణామం చేసిరి।

Verse 24

ससर्जुर् अस्य मूर्ध्नि वै मुनेर्भवस्य खेचराः सुशोभनं सुशीतलं सुपुष्पवर्षमंबरात्

అప్పుడు ఖేచరులైన దివ్యులు ఆకాశమునుండి భవస్వరూప ముని శిరస్సుపై శోభనమైన, శీతలమైన, ఉత్తమ పుష్పవర్షాన్ని కురిపించిరి।

Verse 25

अहो निरीक्ष्य चान्तकं मृतं तदा सुविस्मितः शिलाशनात्मजो ऽव्ययं शिवं प्रणम्य शङ्करम्

“అహో!”—అంతకుడు మృతుడై పడివుండుట చూచి శిలాశనుని కుమారుడు అత్యంత ఆశ్చర్యపడ్డెను; తరువాత అవ్యయుడైన శివ శంకరునికి నమస్కరించి భక్తితో వందనము చేసెను।

Verse 26

उवाच बालधीर्मृतः प्रसीद चेति वै मुनेः महेश्वरं महेश्वर-स्य चानुगो गणेश्वरः

అప్పుడు మహాదేవుని అనుచరుడైన గణేశ్వరుడు, బాలసహజమైన నిర్మల బుద్ధితో, మరణభయంతో కలవరపడినవాడివలె, మహేశ్వరునితో—“ప్రసన్నుడవు, దేవా” అని చెప్పి, మునికీ అలాగే వినయంగా పలికెను।

Verse 27

ततो विवेश भगवान् अनुगृह्य द्विजोत्तमम् क्षणाद्गूढशरीरं हि ध्वस्तं दृष्ट्वान्तकं क्षणात्

తర్వాత భగవానుడు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజునిపై అనుగ్రహించి అంతర్ధానమయ్యెను; క్షణమాత్రంలో అంతకుని దర్శించి, తన దేహాన్ని గూఢంగా ఉంచి, అతనిని పూర్తిగా ధ్వంసం చేసెను।

Verse 28

तस्मान्मृत्युञ्जयं चैव भक्त्या सम्पूजये द्विजाः मुक्तिदं भुक्तिदं चैव सर्वेषामपि शङ्करम्

కాబట్టి, ఓ ద్విజులారా, భక్తితో మృత్యుంజయుని సమ్యక్ పూజించండి—ఆ శంకరుడే సమస్త జీవులకు భుక్తి, ముక్తి ప్రసాదించువాడు; మరణ-బంధన పాశాన్ని ఛేదించు పతి।

Verse 29

बहुना किं प्रलापेन संन्यस्याभ्यर्च्य वै भवम् भक्त्या चापरया तस्मिन् विशोका वै भविष्यथ

ఎక్కువ మాటలతో ఏమి ప్రయోజనం? అన్నిటినీ త్యజించి భవునినే ఆరాధించండి; ఆయనలో అపర, ఏకాగ్ర భక్తితో నిలిచితే మీరు నిజంగా శోకరహితులవుతారు।

Verse 30

शैलादिरुवाच एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्रह्मवादिनः प्रसीद भक्तिर्देवेशे भवेद्रुद्रे पिनाकिनि

శైలాది పలికెను—అప్పుడు బ్రహ్ముడు ఇలా చెప్పగా బ్రహ్మవాదులైన ఋషులు ప్రార్థించారు—“ప్రసన్నుడవు; దేవేశా, పినాకధారి రుద్రునిపై మాకు అచంచల భక్తి కలుగుగాక।”

Verse 31

केन वा तपसा देव यज्ञेनाप्यथ केन वा व्रतैर्वा भगवद्भक्ता भविष्यन्ति द्विजातयः

హే దేవా! ఏ తపస్సుతో, లేదా ఏ యజ్ఞంతో, లేక ఏ వ్రతాలతో ద్విజులు భగవంతుని భక్తులవుతారు—పాశబద్ధ పశు-జీవులను పాశమునుండి విముక్తి చేసే పశుపతికి పరాయణులుగా?

Verse 32

पितामह उवाच न दानेन मुनिश्रेष्ठास् तपसा च न विद्यया यज्ञैर् होमैर् व्रतैर् वेदैर् योगशास्त्रैर् निरोधनैः

పితామహుడు (బ్రహ్మ) అన్నాడు—హే మునిశ్రేష్ఠులారా! దానంతో కాదు, తపస్సుతో కూడా కాదు, విద్యతో కూడా కాదు; యజ్ఞాలు, హోమాలు, వ్రతాలు, వేదాలు, యోగశాస్త్రాలు, కేవలం నిరోధ-సంయమాలతో కూడా (పరమ గమ్యం సిద్ధించదు)।

Verse 33

प्रसादे नैव सा भक्तिः शिवे परमकारणे अथ तस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते परमर्षयः

ఆయన (శివుని) ప్రసాదం లేకుండా పరమకారణుడైన శివునిపై ఆ భక్తి కలగదు. ఆపై ఆయన వచనాన్ని విని ఆ పరమర్షులందరూ (సమ్మతించారు/ప్రతిస్పందించారు)।

Verse 34

सदारतनयाः श्रान्ताः प्रणेमुश् च पितामहम् तस्मात्पाशुपती भक्तिर् धर्मकामार्थसिद्धिदा

శ్రాంతులైన సదారుని కుమారులు పితామహుడు (బ్రహ్మ)కు ప్రణామం చేశారు. అందువల్ల పశుపతి భక్తి ధర్మ-కామ-అర్థ సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 35

मुनेर् विजयदा चैव सर्वमृत्युजयप्रदा दधीचस्तु पुरा भक्त्या हरिं जित्वामरैर्विभुम्

ఈ భక్తి మునికి విజయాన్ని ఇస్తుంది, సమస్త మరణాలపై జయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. పూర్వకాలంలో దధీచి భక్తితో, దేవతల సమక్షంలోనే, విభువైన హరినికూడా జయించాడు.

Verse 36

क्षयं जघान पादेन वज्रास्थित्वं च लब्धवान् मयापि निर्जितो मृत्युर् महादेवस्य कीर्तनात्

ఒకే పాదప్రహారంతో అతడు క్షయాన్ని సంహరించి, వజ్రంలా అచలమైన దేహస్థైర్యాన్ని పొందెను. నేనుకూడా మహాదేవుడు—పశువుల పాశాలను ఛేదించే పతి—అని కీర్తించుటవలన మరణాన్ని జయించితిని।

Verse 37

श्वेतेनापि गतेनास्यं मृत्योर्मुनिवरेण तु महादेवप्रसादेन जितो मृत्युर्यथा मया

మునివరుడు శ్వేతుడు మరణముఖంలోకే ప్రవేశించినప్పటికీ, మహాదేవుని ప్రసాదంతో మరణం జయించబడెను—నేను జయించినట్లే।