Adhyaya 28

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तविंशो ऽध्यायः व्यास उवाच तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम् / साधयन्ति नरा नित्यं तमसा व्याकुलीकृताः

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహిత పూర్వవిభాగంలోని ఇరవైఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది. వ్యాసుడు పలికెను—తిష్య (కలి) యుగంలో తమస్సుతో వ్యాకులమైన మనుష్యులు నిత్యం మాయా-కపటము, అసూయ, మరియు తపస్వుల వధ వరకు కూడా చేయుదురు.

Verse 2

कलौ प्रमारको रोगः सततं क्षुद् भयं तथा / अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः

కలియుగంలో ప్రాణాంతక రోగాలు వ్యాపిస్తాయి; ఎల్లప్పుడూ ఆకలి భయం ఉంటుంది, భయంకరమైన అనావృష్టి భయమూ ఉంటుంది; దేశాలలో విపర్యయం, అస్తవ్యస్తత చెలరేగుతుంది.

Verse 3

अधार्मिका अनाचारा महाकोपाल्पचेतसः / अनृतं वदन्ति ते लुब्धास्तिष्ये जाताः सुदुः प्रजाः

తిష్య (కలి) యుగంలో ప్రజలు అత్యంత దుఃఖితులై జన్మిస్తారు—అధార్మికులు, ఆచారహీనులు, మహాకోపులు, అల్పచేతస్సులు; లోభంతో ప్రేరితులై అసత్యం పలుకుతారు.

Verse 4

दुरिष्टैर्दुरधीतैश्च दुराचारैर्दुरागमैः / विप्राणां कर्मदोषैश्च प्रजानां जायते भयम्

దుష్టయాగాలు, కుపాఠం, దురాచారం, విపరీత ఆగమాల వల్ల—మరియు విప్రుల కర్మదోషాల వల్ల—ప్రజల్లో భయం పుడుతుంది।

Verse 5

नाधीयते कलौ वेदान् न यजन्ति द्विजातयः / यजन्त्यन्यायतो वेदान् पठन्ते चाल्पबुद्धयः

కలియుగంలో వేదాలు యథావిధిగా అధ్యయనం చేయబడవు, ద్విజులు యజ్ఞాలు చేయరు; అల్పబుద్ధులు వేదపాఠం చేస్తూనే విధివిరుద్ధంగా, అన్యాయంగా కర్మలు నిర్వహిస్తారు।

Verse 6

शूद्राणां मन्त्रयौनैश्च संबन्धो ब्राह्मणैः सह / भविष्यति कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः

ఆ కలియుగంలో శూద్రులకు బ్రాహ్మణులతో మంత్రకర్మల ద్వారా, అలాగే యౌనసంబంధాల ద్వారా కూడా సంబంధం కలుగుతుంది; శయనము, ఆసనము, భోజనములో కూడ కలసి ఉంటారు।

Verse 7

राजानः सूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान् बाधयन्ति च / भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायेते नरेश्वर

హే నరేశ్వరా! రాజులు శూద్రసదృశ ప్రవర్తనలో మునిగి బ్రాహ్మణులను బాధిస్తారు; ఆ అధర్మం వల్ల భ్రూణహత్య, వీరహత్య వంటి పాపాలు పుడతాయి।

Verse 8

स्नानं होमं जपं दानं देवतानां तथार्ऽचनम् / अन्यानि चैव कर्माणि न कुर्वन्ति द्विजातयः

స్నానం, హోమం, జపం, దానం, దేవతార్చనము—మరియు ఇతర విధినియత కర్మలు—ద్విజులు యథావిధిగా చేయరు।

Verse 9

विनिन्दन्ति महादेवं ब्राह्मणान् पुरुषोत्तमम् / आम्नायधर्मशास्त्राणि पुराणानि कलौ युगे

కలియుగంలో జనులు మహాదేవుని, బ్రాహ్మణులను, పురుషోత్తమ పరమేశ్వరుని నిందిస్తారు; అలాగే ఆమ్నాయ పరంపర, ధర్మశాస్త్రాలు, పురాణాలను కూడా అవమానిస్తారు।

Verse 10

कुर्वन्त्यवेददृष्टानि कर्माणि विविधानि तु / स्वधर्मे ऽभिरुचिर्नैव ब्राह्मणानां प्रिजायते

వారు వేదసమ్మతం కాని అనేక విధాల కర్మలను చేస్తారు; అందువల్ల బ్రాహ్మణులలో స్వధర్మంపై నిజమైన ఆసక్తి పుట్టదు।

Verse 11

कुशीलचर्याः पाषण्डैर्वृथारूपैः समावृताः / बहुयाचनको लोको भविष्यति परस्परम्

జనులు నీచాచారంతోను, పాషండుల ఖాళీ వేషధారణతోను కప్పబడతారు; లోకం పరస్పరం ఒకరినొకరు ఎడతెగని యాచన చేసే స్థితికి చేరుతుంది।

Verse 12

अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः / प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे

కలియుగంలో జనపదాలు ‘అట్టశూల’ వంటి బాధలతో బాధపడతాయి; చతుష్పథాలు ‘శివశూల’ చిహ్నాలతో కనిపిస్తాయి; స్త్రీలు కేశశూలంతో క్షోభిస్తారు।

Verse 13

शुक्लदन्ताजिनाख्याश्च मुण्डाः काषायवाससः / शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते

యుగాంతం సమీపించినప్పుడు శూద్రులు ‘ధర్మం’ ఆచరించుటకు దిగుతారు; తెల్లని పళ్లతో, తమను ‘అజినధారి’ అని చెప్పుకుంటూ, ముండనంతో, కాషాయ వస్త్రధారణతో కనిపిస్తారు।

Verse 14

शस्यचौरा भविष्यन्ति तथा चैलाभिमर्षिणः / चौराश्चौरस्य हर्तारो हर्तुर्हर्ता तथापरः

నిలువ పంటను దోచే దొంగలు ఉంటారు; అలాగే వస్త్రాలను లాక్కునేవారూ ఉంటారు. దొంగ దొంగనె దోచును; ఒక దోపిడీదారుడు మరొక దోపిడీదారునిచేత దోచబడును—దోపిడీపై దోపిడీ జరుగును.

Verse 15

दुः खप्रचुरताल्पायुर्देहोत्सादः सरोगता / अधर्माभिनिवेशित्वात् तमोवृत्तं कलौ स्मृतम्

కలియుగంలో జీవులు అధర్మంలో తీవ్రంగా ఆసక్తి చెందుతారు; అందువల్ల ఇది తమోగుణస్థితిగా స్మరించబడుతుంది—దుఃఖం అధికం, ఆయుష్షు స్వల్పం, దేహక్షయం, మరియు వ్యాధులు వ్యాపకం.

Verse 16

काषायिणो ऽथ निर्ग्रन्थास्तथा कापालिकाश्च ये / वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणः परे

అప్పుడు కేవలం కాషాయ వస్త్రధారులు, ‘నిర్గ్రంథ’ అని చెప్పుకునేవారు, అలాగే కపాలధారి కాపాలికులూ ఉంటారు. మరికొందరు వేదాన్ని వ్యాపారం చేస్తారు; ఇంకొందరు తీర్థాన్ని అమ్ముతారు—పవిత్ర కర్తవ్యాన్నే వాణిజ్యంగా మార్చుతారు.

Verse 17

आसनस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः / ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश्च शूद्रा राजोपजीविनः

ఆసనస్థానాల్లో కూర్చున్న ద్విజులను చూసి అల్పబుద్ధులు గౌరవంగా లేవరు; రాజసేవతో జీవించే శూద్రులు అయితే ద్విజేంద్రులను కొట్టడానికీ దిగుతారు.

Verse 18

उच्चासनस्थाः शूद्रास्तु द्विजमध्ये परन्तप / ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालबलेन तु

హే పరంతపా! కలియుగంలో శూద్రులు కూడా ద్విజుల మధ్య ఉన్నతాసనాల్లో కూర్చుంటారు; కానీ ఇది కాలబల ప్రభావమని తెలిసి రాజు హింసకు దిగడు.

Verse 19

पुष्पैश्च हसितैश्चैव तथान्यैर्मङ्गलैर्द्विजाः / शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्पश्रुतभग्यबलान्विताः

అల్పశ్రుతి, అల్పభాగ్యం, బలహీన వివేకం కల కొందరు ద్విజులు పుష్పాలు, హాస్యం మరియు ఇతర (కథిత) మంగళచేష్టలతో శూద్రులను కూడా అభ్యర్చిస్తారు।

Verse 20

न प्रेक्षन्ते ऽर्चितांश्चापि शूद्रा द्विजवरान् नृप / सेवावसरमालोक्य द्वारि तिष्ठन्ति च द्विजाः

ఓ రాజా! ఉత్తమ ద్విజులకు విధివిధానంగా గౌరవం చేసినా శూద్రులు వారిని తగినట్లు పట్టించుకోరు; ద్విజులు సేవావకాశం కోసం ద్వారమున నిలిచి ఉంటారు।

Verse 21

वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ् शूद्रोपजीविनः / सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ

కలియుగంలో శూద్రుల ఆధారంతో జీవించే బ్రాహ్మణులు వాహనస్థానాల వద్ద గుమికూడి శూద్రులను సేవించి, చాటుకార స్తుతులతో వారిని పొగడ్తలాడుతారు।

Verse 22

अध्यापयन्ति वै वेदाञ् शूद्राञ् शूद्रोपजीविनः / पठन्ति वैदिकान् मन्त्रान् नास्तिक्यं घोरमाश्रिताः

శూద్రుల సేవపై జీవించే వారు శూద్రులకు వేదాలను కూడా బోధిస్తారు; భయంకర నాస్తిక్యాన్ని ఆశ్రయించి వైదిక మంత్రాలను పఠిస్తారు।

Verse 23

तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः / यतयश्च भविष्यन्ति शतशो ऽथ सहस्त्रशः

ఓ ద్విజోత్తమా! తపస్సు, యజ్ఞఫలాలను అమ్మే బ్రాహ్మణులు కూడా ఉంటారు; యతులు, సన్యాసులు కూడా వందలుగా, వేలలుగా ఉద్భవిస్తారు।

Verse 24

नाशयन्ति ह्यधीतानि नाधिगच्छन्ति चानघ / गायन्ति लौकिकैर्गानैर्दैवतानि नराधिप

హే అనఘా! వారు అధ్యయనించినదానినీ నాశనం చేసుకొని తత్త్వాన్ని గ్రహించరు. హే నరాధిపా! వారు లోకిక గీతాలతోనే దేవతలను పాడుతారు.

Verse 25

वामपाशुपताचारास्तथा वै पाञ्चरात्रिकाः / भविष्यन्ति कलौ तस्मिन् ब्राह्मणाः क्षत्रियास्तथा

ఆ కలియుగంలో వామ-పాశుపత ఆచారాన్ని అనుసరించే వారు, అలాగే పాంచరాత్ర సంప్రదాయానికి భక్తులైన బ్రాహ్మణులు మరియు క్షత్రియులు కూడా ఉద్భవిస్తారు.

Verse 26

ज्ञानकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते / कीटमूषकसर्पाश्च धर्षयिष्यन्ति मानवान्

లోకం సత్యజ్ఞానం మరియు ధర్మకర్మ రెండింటినీ విడిచి నిష్క్రియతలో పడిపోయినప్పుడు, పురుగులు, ఎలుకలు, పాములు కూడా మనుష్యులను వేధించి జయిస్తాయి.

Verse 27

कुर्वान्ति चावताराणि ब्राह्मणानां कुलेषु वै / दधीचशापनिर्दग्धाः पुरा दक्षाध्वरे द्विजाः

వారు బ్రాహ్మణుల కులాలలోనే అవతారాలు ధరిస్తారు. పూర్వం దక్షయజ్ఞంలో ఆ ద్విజులు దధీచి శాపంతో దగ్ధులయ్యారు.

Verse 28

निन्दन्ति च महादेवं तमसाविष्टचेतसः / वृथा धर्मं चरिष्यन्ति कलौ तस्मिन् युगान्तिके

ఆ కలియుగంలో, యుగాంతానికి సమీపంగా, తమస్సుతో కప్పబడిన మనస్సు గలవారు మహాదేవుని నిందిస్తారు; అలాగే ధర్మాన్ని కూడా వ్యర్థంగా ఆచరిస్తారు—అంతఃసత్యం లేని బాహ్యాచారం మాత్రమే.

Verse 29

ये चान्ये शापनिर्दग्धा गौतमस्य महात्मनः / सर्वे ते च भविष्यन्ति ब्राह्मणाद्याः स्वजातिषु

మహాత్ముడు గౌతముని శాపముచే దగ్ధులైన ఇతరులందరూ కూడా బ్రాహ్మణాదిగా తమ తమ జాతులలోనే పునర్జన్మ పొందుదురు।

Verse 30

विनिन्दन्ति हृषीकेशं ब्राह्मणान् ब्रह्मवादिनः / वेदबाह्यव्रताचारा दुराचारा वृथाश्रमाः

వారు హృషీకేశుని, బ్రహ్మవాదులైన బ్రాహ్మణులను నిందిస్తారు; వేదబాహ్య వ్రతాచారాలు అనుసరించి దురాచారులై, పేరుకే ఆశ్రమస్థులుగా వ్యర్థాశ్రములవుతారు।

Verse 31

मोहयन्ति जनान् सर्वान् दर्शयित्वा फलानि च / तमसाविष्टमनसो वैडालवृत्तिकाधमाः

ఫలితాలు చూపిస్తూ వారు సమస్త జనులను మోహింపజేస్తారు; తమసుతో ఆవరిత మనస్సులైన ఆ అధములు పిల్లి వంటి కపట-చౌర్య వృత్తితో జీవిస్తారు।

Verse 32

कलौ रुद्रो महादेवो लोकानामीश्वरः परः / न देवता भवेन्नृणां देवतानां च दैवतम्

కలియుగంలో రుద్రుడు—మహాదేవుడు—లోకాల పరమేశ్వరుడు; మనుష్యులకు మరొక దేవుడు లేదు, దేవతలకు కూడా ఆయనే పరమ దైవము।

Verse 33

करिष्यत्यवताराणि शङ्करो नीललोहितः / श्रौतस्मार्तप्रतिष्ठार्थं भक्तानां हितकाम्यया

శ్రౌత-స్మార్త సంప్రదాయాల ప్రతిష్ఠార్థం, భక్తుల హితకాంక్షతో, నీలలోహిత శంకరుడు అవతారాలు ఎత్తును।

Verse 34

उपदेक्ष्यति तज्ज्ञानं शिष्याणां ब्रह्मसंज्ञितम् / सर्ववेदान्तसारं हि धर्मान् वेदनिदर्शितान्

ఆయన శిష్యులకు బ్రహ్మసంజ్ఞితమైన ఆ జ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తాడు—అది సమస్త వేదాంతసారము; అలాగే వేదములు సూచించి స్థాపించిన ధర్మములను కూడా బోధిస్తాడు।

Verse 35

ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनोपचारतः / विजित्यकलिजान् दोषान् यान्ति ते परमं पदम्

ఏ బ్రాహ్మణులు ఏ విధమైన సేవా-ఉపచారంతోనైనా ఆయనను సేవిస్తారో, వారు కలియుగజన్య దోషాలను జయించి పరమపదాన్ని పొందుతారు।

Verse 36

अनायासेन सुमहत् पुण्यमाप्नोति मानवः / अनेकदोषदुष्टस्य कलेरेष महान् गुणः

అల్ప ప్రయత్నంతోనే మనిషి అత్యంత మహత్తర పుణ్యాన్ని పొందుతాడు; అనేక దోషాలతో కలుషితమైన కలియుగానికి ఇదే మహాగుణము।

Verse 37

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्राप्य माहेश्वरं युगम् / विशेषाद् ब्राह्मणो रुद्रमीशानं शरणं व्रजेत्

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో మాహేశ్వర యుగాన్ని పొందినవాడు, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుడు, రుద్రుడైన ఈశాన ప్రభువును శరణు వేడాలి।

Verse 38

ये नमन्ति विरूपाक्षमीशानं कृत्तिवाससम् / प्रसन्नचेतसो रुद्रं ते यान्ति परमं पदम्

ప్రసన్నమైన, శాంతమైన మనస్సుతో రుద్రుడైన విరూపాక్ష, ఈశాన, కృత్తివాసుడికి నమస్కరించువారు పరమపదాన్ని పొందుతారు।

Verse 39

यथा रुद्रनमस्कारः सर्वकर्मफलो ध्रुवम् / अन्यदेवनमस्कारान्न तत्फलमवाप्नुयात्

రుద్రునకు చేసిన నమస్కారం నిశ్చయంగా సమస్త ధర్మకర్మఫలాన్ని ఇస్తుంది; ఇతర దేవతలకు నమస్కరించడమాత్రంతో అదే ఫలం లభించదు।

Verse 40

एवंविधे कलियुगे दोषाणामेकशोधनम् / महादेवनमस्कारो ध्यानं दानमिति श्रुतिः

ఇలాంటి కలియుగంలో దోషాలకు ఒకే శుద్ధికరం ఉంది—మహాదేవునకు నమస్కారం; అలాగే ధ్యానం, దానం—ఇదే శ్రుతి వాక్యం.

Verse 41

तस्मादनीश्वरानन्यान् त्यक्त्वा देवं महेश्वरम् / समाश्रयेद् विरूपाक्षं यदीच्छेत् परमं पदम्

కాబట్టి నిజమైన ఈశ్వరులు కాని ఇతరులను విడిచి, పరమపదాన్ని కోరితే విరూపాక్ష మహేశ్వర దేవుని సంపూర్ణ శరణు పొందాలి।

Verse 42

नार्चयन्तीह ये रुद्रं शिवं त्रिदशवन्दितम् / तेषां दानं तपो यज्ञो वृथा जीवितमेव च

ఇక్కడ త్రిదశులు వందించే రుద్ర-శివుని ఆరాధించని వారి దానం, తపస్సు, యజ్ఞం అన్నీ వ్యర్థమే; వారి జీవితం కూడా ఫలహీనమవుతుంది।

Verse 43

नमो रुद्राय महते देवदेवाय शूलिने / त्र्यम्बकाय त्रिनेत्राय योगिनां गुरवे नमः

మహానైన రుద్రునకు నమస్కారం—దేవదేవుడు, శూలధారి; త్ర్యంబకుడు, త్రినేత్రుడు; యోగుల గురువుకు నమః।

Verse 44

नमो ऽस्तु वामदेवाय महादेवाय वेधसे / शंभवे स्थाणवे नित्यं शिवाय परमेष्ठिने / नमः शोमाय रुद्राय महाग्रासाय हेतवे

వామదేవుడైన మహాదేవుడికి, విధాత వేదస్కు నమస్కారం. శంభు, స్థాణు, శివ, పరమేష్ఠి వారికి నిత్య ప్రణామం. సోమ, రుద్ర, మహాగ్రాస, ఆదికారణ హేతువుకు నమః.

Verse 45

प्रपद्ये ऽहं विरूपाक्षं शरण्यं ब्रह्मचारिणम् / महादेवं महायोगमीशानं चाम्बिकापतिम्

నేను విరూపాక్షుడైన—శరణదాత బ్రహ్మచారిని—శరణు పొందుతున్నాను; ఆయనే మహాదేవుడు, మహాయోగి, ఈశానుడు, అంబికాపతి.

Verse 46

योगिनां योगदातारं योगमायासमावृतम् / योगिनां कुरुमाचार्यं योगिगम्यं पिनाकिनम्

నేను పినాకిని శివునికి నమస్కరిస్తాను—యోగులకు యోగదాత, తన యోగమాయతో ఆవరితుడు, సాధనాచార్యంలో యోగుల ఆచార్యుడు, యోగమార్గం ద్వారానే గమ్యుడు.

Verse 47

संसारतारणं रुद्रं ब्रह्माणं ब्रह्मणो ऽधिपम् / शाश्वतं सर्वगं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम्

నేను రుద్రుని ఆరాధిస్తాను—సంసారతారణుడు; బ్రహ్మస్వరూపుడు, బ్రహ్మాధిపతి; శాశ్వతుడు, సర్వవ్యాపి, వేదధర్మరక్షకుడు, బ్రాహ్మణప్రియుడు.

Verse 48

कपर्दिनं कालमूर्तिममूर्ति परमेश्वरम् / एकमूर्ति महामूर्ति वेदवेद्यं दिवस्पतिम्

నేను కపర్దిని ఆరాధిస్తాను—కాలమూర్తి అయినప్పటికీ అమూర్తుడు; పరమేశ్వరుడు; ఏకమూర్తి అయినా మహామూర్తి; వేదవేద్యుడు, దివస్పతి—దివ్యలోకాల అధిపతి.

Verse 49

नीलकण्ठं विश्वमूर्ति व्यापिनं विश्वरेतसम् / कालाग्निं कालदहनं कामदं कामनाशनम्

నీలకంఠుడైన, విశ్వరూపుడైన, సర్వవ్యాపి, విశ్వబీజమైన ప్రభువుకు నమస్కారం. కాలాగ్ని, కాలదహనుడు, వరప్రదుడు, కామనాశకుడైన ఆయనకు వందనం.

Verse 50

नमस्ये गिरिशं देवं चन्द्रावयवभूषणम् / विलोहितं लेलिहानमाहित्यं परमेष्ठिनम् / उग्रं पशुपतिं भीमं भास्करं तमसः परम्

చంద్రభూషిత అవయవములుగల గిరీశ దేవునికి నమస్కరిస్తాను. ఎర్రని వర్ణంతో, జ్వలిస్తూ లోకములను లీలగా లీలిహానమై గ్రసించునట్లు ఉన్న, సర్వవ్యాపి పరమేష్ఠిని; అలాగే ఉగ్రభీమ పశుపతిని, సూర్యసమ కాంతిని, తమస్సుకు (అజ్ఞానానికి) అతీతుడిని వందిస్తాను.

Verse 51

इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं युगानां वै समासतः / अतीतानागतानां वै यावन्मन्वन्तरक्षयः

ఇలా యుగాల లక్షణాలు సంక్షేపంగా చెప్పబడినవి—గతమైనవీ, రాబోయేవీ—మన్వంతరాంతం వరకు.

Verse 52

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि वै / व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि

ఒకే మన్వంతరాన్ని వివరించుటచేత మిగతా అన్ని అంతరచక్రాలూ వివరించబడినట్లే—సందేహం లేదు. అలాగే ఒక కల్పాన్ని చెప్పితే ఇతర కల్పాలూ అర్థమవుతాయి, ఎందుకంటే విధానం ఒకటే.

Verse 53

मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेषु वै / तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत

అన్ని మన్వంతరాలలో—గతమైనవీ, రాబోయేవీ—సర్వ జీవులు తమ స్వాభిమానంలో సమానులే; వారు నామరూపాల ద్వారా మళ్లీ మళ్లీ అవతరిస్తారు.

Verse 54

एवमुक्तो भगवता किरीटी श्वेतवाहनः / बभार परमां भक्तिमीशाने ऽव्यभिचारिणीम्

భగవానుడు ఇలా పలికినపుడు, కిరీటధారి శ్వేతవాహనుడు ఈశానునందు పరమమైన, అవ్యభిచారిణీ భక్తిని ధరించాడు।

Verse 55

नमश्चकार तमृषिं कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / सर्वज्ञं सर्वकर्तारं स्क्षाद् विष्णुं व्यवस्थितम्

అతడు ఆ ఋషి కృష్ణద్వైపాయన ప్రభువైన వ్యాసునికి నమస్కరించాడు—సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త, ప్రత్యక్షంగా విష్ణుస్వరూపుడై స్థితుడైనవాడు।

Verse 56

तमुवाच पुनर्व्यासः पाथं परपुरञ्जयम् / कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतं मुनिः

అప్పుడు ముని వ్యాసుడు నమస్కరించి ఉన్న పరపురంజయ పాథునితో పలికాడు; తన రెండు సుందర హస్తాలతో స్పర్శించి స్నేహంగా ఉపదేశించాడు।

Verse 57

धन्यो ऽस्यनुगृहीतो ऽसि त्वादृशो ऽन्यो न विद्यते / त्रैलोक्ये शङ्करे नूनं भक्तः परपुरञ्जय

నీవు ధన్యుడవు, నీపై అనుగ్రహం కలిగింది; నీ వంటి వాడు మరొకడు లేడు. ఓ పరపురంజయ, త్రిలోకమందు నీవు నిశ్చయంగా శంకరభక్తుడవు।

Verse 58

दृष्टवानसि तं देवं विश्वाक्षं विश्वतोमुखम् / प्रत्यक्षमेव सर्वेशं रुद्रं सर्वजगद्गुरुम्

నీవు ఆ దేవుని దర్శించావు—విశ్వమే నేత్రాలుగా, అన్ని దిశలలో ముఖములుగా ఉన్నవాడిని—ప్రత్యక్ష సర్వేశ్వరుడైన రుద్రుని, సమస్త జగద్గురువును।

Verse 59

ज्ञानं तदैश्वरं दिव्यं यथावद् विदितं त्वया / स्वयमेव हृषीकेशः प्रीत्योवाच सनातनः

ఆ దివ్యమైన ఐశ్వర జ్ఞానాన్ని నీవు యథావిధిగా గ్రహించావు. అప్పుడు సనాతనుడైన హృషీకేశుడు స్వయంగా ప్రీతి స్నేహాలతో పలికెను.

Verse 60

गच्छ गच्छ स्वकं स्थानं न शोकं कर्तुमर्हसि / व्रजस्व परया भक्त्या शरण्यं शरणं शिवम्

వెళ్లు—వెళ్లు, నీ స్వస్థానానికి పో; శోకించుట నీకు తగదు. పరమ భక్తితో శివుని శరణు పొందు—ఆయనే శరణ్యుల శరణం.

Verse 61

एवमुक्त्वा स भगवाननुगृह्यार्जुनं प्रभुः / जगाम शङ्करपुरीं समाराधयितुं भवम्

ఇలా పలికి ప్రభువైన భగవంతుడు అర్జునుని అనుగ్రహించి, భవుడు (శివుడు)ను సమ్యక్ ఆరాధించుటకు శంకరపురికి వెళ్లెను.

Verse 62

पाण्डवेयो ऽपि तद् वाक्यात् संप्राप्य शरणं शिवम् / संत्यज्य सर्वकर्माणि तद्भक्तिपरमो ऽभवत्

పాండవేయుడును ఆ వాక్యములనుసరించి శివుని శరణు పొందెను; సమస్త కర్మలను విడిచి ఆయన భక్తిలో పరమపరాయణుడయ్యెను.

Verse 63

नार्जुनेन समः शंभोर्भक्त्या भूतो भविष्यति / मुक्त्वा सत्यवतीसूनुं कृष्णं वा देवकीसुतम्

శంభువుపై భక్తిలో అర్జునునితో సమానుడు ఎవడూ లేడు, ఉండడు—సత్యవతీసుతుడు (వ్యాసుడు) గాని, దేవకీసుతుడు కృష్ణుడు గాని తప్ప.

Verse 64

तस्मै भगवते नित्यं नमः सत्याय धीमते / पाराशर्याय मुनये व्यासायामिततेजसे

ఆ సత్యస్వరూపుడైన, పరమ ధీమంతుడైన పారాశర్య ముని—అమిత తేజస్సు గల వేదవ్యాస భగవానునికి మేము నిత్య నమస్కరిస్తాము।

Verse 65

कृष्णद्वैपायनः साक्षाद् विष्णुरेव सनातनः / को ह्यन्यस्तत्त्वतो रुद्रं वेत्ति तं परमेश्वरम्

కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) సాక్షాత్తు సనాతన విష్ణువే. ఎందుకంటే ఆ పరమేశ్వరుడైన రుద్రుని తత్త్వంగా మరెవరు తెలుసుకోగలరు?

Verse 66

नमः कुरुध्वं तमृषिं कृष्णं सत्यवतीसुतम् / पाराशर्यं महात्मानं योगिनं विष्णुमव्ययम्

ఆ ఋషి కృష్ణద్వైపాయనునికి—సత్యవతీ సుతుడైన, పారాశర్యుడైన—మహాత్మ యోగి, అవ్యయ విష్ణు (అవతార)కు నమస్కారం చేయండి।

Verse 67

एवमुक्तास्तु मुनयः सर्व एव समीहिताः / प्रेणेमुस्तं महात्मानं व्यासं सत्यवतीसुतम्

ఇలా చెప్పబడిన తరువాత, తమ ఉద్దేశ్యం నెరవేరిన సమస్త మునులు ఆ మహాత్ముడైన సత్యవతీ సుతుడు వ్యాసునికి ప్రణామం చేశారు।