ఇంద్రుడు in the Upanishads

నేనే పంచభూతములు, పంచభూతములకు అతీతమునూ; నేనే సమస్త జగత్తు. నేనే వేదము, అవేదమునూ; నేనే విద్య, అవిద్యయు. నేనే అజుడు (అజన్మ), అనజుడునూ; నేనే అధః, ఊర్ధ్వం, తిర్యక్—సర్వదిశలలోను. నేను రుద్రులు, వసువులతో కలిసి సంచరిస్తాను; ఆదిత్యులు మరియు…

హే దక్షా! అదితి నిజంగా నీ కుమార్తెగా జన్మించింది. అమృతబంధువులైన, శుభకర దేవతలు ఆమెను క్రమంగా ప్రదర్శించారు. కామమే యోని; కామకలా, వజ్రపాణి, గుహ, హాసం; మాతరిశ్వా (వాయువు), మేఘం, ఇంద్రుడు; మళ్లీ గుహ, సమగ్రత; మాయచేత మరియు మళ్లీ కోశాలుగా—ఆమె…

నీవే వజ్రధారి; నీవే భూతపతి. హే సోమా, ప్రాణులలో నిక్షిప్తమైన కామము నీవే. స్వాహా, స్వధా మరియు ‘వషట్’ చేయునది కూడా నీవే; పశువుల రుద్రుడవై హృదయగుహలో నిమగ్నుడవు।

నీవు మిత్రుడు, నీవు సుపర్ణుడు; నీవే చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, త్వష్టా; విష్ణువు, సవితా, గోపతి (పశువుల అధిపతి) కూడా నీవే. నీవు విష్ణురూపుడై భూతజాతిని రక్షిస్తావు, దైత్యులను నిరోధిస్తావు; నీతోనే జగత్తు ఆవరించబడింది—ఉద్భవానికి గర్భమూ నీవే।

ఆయనే బ్రహ్మ; ఆయనే శివ; ఆయనే ఇంద్రసహితమైన దేవశక్తి; ఆయనే అక్షరుడు, పరముడు, స్వరాట్—స్వయంప్రభువు. ఆయనే విష్ణువు; ఆయనే ప్రాణము; ఆయనే కాలము; ఆయనే అగ్ని; ఆయనే చంద్రుడు।

పాదం పైభాగంలోని మధ్యస్థానంలో ఉన్న నామరూపాన్ని, మనస్సు అనే తీక్ష్ణ ద్వారం ద్వారా, నిత్యంగా యోగాన్ని ఆశ్రయించి ఛేదించాలి. జంఘామర్మం ‘ఇంద్రవజ్రం’ అని చెప్పబడింది; ధ్యానబలయోగంతో ధారణల ద్వారా దానిని కూడా ఛేదించాలి. తరువాత ఊర్వుల…

పాదం పైభాగంలోని మధ్యప్రదేశంలో ఉన్న ఆ రూపం/గ్రంథిని, మనస్సు అనే తీక్ష్ణ ద్వారం ద్వారా, నిత్యం యోగాశ్రయంతో ఛేదించాలి. దీనినే ‘ఇంద్రవజ్రం’ అంటారు—జంఘామర్మం యొక్క అనుకీర్తన/జాగరణ. ధ్యానబలయోగంతో, ధారణల ద్వారా దానిని సమ్యకంగా నికృంతనం చేయాలి.…

మొదటి మాత్ర ‘ఘోషిణీ’, రెండవది ‘విద్యుత్-మాత్ర’; మూడవది ‘పతంగినీ’, నాలుగవది ‘వాయు-వేగినీ’ అని చెప్పబడింది. ఐదవది ‘నామధేయా’, ఆరవది ‘ఐంద్రీ’; ఏడవది ‘వైష్ణవీ’, ఎనిమిదవది ‘శాంకరీ’. తొమ్మిదవది ‘మహతీ’, పదవది ‘ధృతి’గా భావించబడింది; పదకొండవది…

ఆరవ మాత్రలో అతడు ఇంద్రునితో సాయుజ్యం (ఏకత్వం) పొందుతాడు; ఏడవ మాత్రలో వైష్ణవ పదాన్ని పొందుతాడు. ఎనిమిదవ మాత్రలో రుద్రలోకానికి వెళ్తాడు; అలాగే భూతజీవుల అధిపతి పశుపతినీ పొందుతాడు।

ॐ అనంతరం నిజముగా పురుషుడైన నారాయణుడు ఇలా సంకల్పించాడు—“ప్రజలను సృష్టించుదును.” నారాయణుని నుండి ప్రాణము జన్మిస్తుంది; అలాగే మనస్సు మరియు సమస్త ఇంద్రియములు కూడా. ఆకాశము, వాయువు, జ్యోతి (అగ్ని), జలము, మరియు విశ్వాన్ని ధారించు పృథివి—ఇవి అన్నీ…

ఓ ప్రాణ, నీవు తేజముతో ఇంద్రుడవు; నీవు రుద్రుడవు, రక్షకుడవు; నీవు అంతరిక్షంలో సంచరించు; నీవు సూర్యుడవు, జ్యోతుల ప్రభువు।

కామమే యోని (మూలకారణం); కామకలా; వజ్రపాణి; గుహ; హాసం; మాతరిశ్వ; మేఘం; ఇంద్రుడు। మరల—గుహ, సకలా, మరియు మాయచేత; పూరూచీ—ఇదే విశ్వమాత, ఆదివిద్య।

అందువలన ఆయన నామము ఇదంద్ర అని నిజముగా ఉంది. ఆయన ఇదంద్ర అయి ఉన్ననూ, వారు పరోక్షముగా ఇంద్ర అని పిలుస్తారు; ఎందుకనగా దేవతలు పరోక్షమును ఇష్టపడతారు - అవును, దేవతలు పరోక్షమును ఇష్టపడతారు.

ఇదే బ్రహ్మ, ఇదే ఇంద్రుడు, ఇదే ప్రజాపతి; ఇవే సమస్త దేవతలు; ఇవే పంచ మహాభూతాలు—భూమి, వాయువు, ఆకాశం, జలాలు, జ్యోతులు. అలాగే ఇవి చిన్నచిన్న మిశ్రమ రూపాలవలె: విత్తనాలు మరియు వాటి భేదాలు; అండజ, జరాయుజ, స్వేదజ, ఉద్భిజ్జ; గుర్రాలు, ఆవులు…

దైవోదాసి పుత్రుడైన ప్రతర్దనుడు, యుద్ధం ద్వారాను, పౌరుషం ద్వారాను ఇంద్రుని ప్రియ ధామునకు వచ్చాడు. ఇంద్రుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రతర్దనా, నీకు ఒక వరాన్ని ప్రసాదిస్తాను.' ప్రతర్దనుడు ఇలా ప్రత్యుత్తరమిచ్చాడు: 'మానవునికి అత్యంత హితమని మీకు…

అతడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను ప్రాణమును, ప్రజ్ఞాత్మను; నన్ను ఆయువుగా, అమృతత్వంగా ఉపాసించుము. ఆయువు ప్రాణమే; ప్రాణమే ఆయువు. ప్రాణం ఇలా అన్నది: ఈ శరీరంలో ప్రాణం ఎంతకాలం ఉంటుందో, అంతకాలం ఆయువు ఉంటుంది. ప్రాణం ద్వారానే ఈ లోకంలో అమృతత్వాన్ని…

బాలాకి అన్నాడు—“వాయువులో ఉన్న ఈ పురుషునినే నేను ఉపాసిస్తాను.” అజాతశత్రువు అన్నాడు—“ఇందులో నాతో వాదించకు; ఆయన అపరాజిత సేన కలిగిన ఇంద్ర వైకుంఠుడు—నేనూ ఆయననే ఉపాసిస్తాను.” ఈ విధంగా ఉపాసించువాడు జయశీలుడవుతాడు; ఓడిపోయినా కూడా ప్రత్యర్థికన్నా…

ఈ ప్రాజ్ఞ ఆత్మ—ఈ ఆత్మనే—ఇతర ఆత్మరూప శక్తులపై, తన ప్రజలపై శ్రేష్ఠి (సంఘనాయకుడు) ఎలా అధికారం చెలాయిస్తాడో అలా అధిష్ఠానంగా ఉంటుంది. శ్రేష్ఠి తనవారితో కలిసి భోగించునట్లు, లేదా తనవారు శ్రేష్ఠితో కలిసి భోగించునట్లు, అలాగే ఈ ప్రాజ్ఞ ఆత్మ ఈ…

అప్పుడు వారు ఇంద్రునితో అన్నారు—“హే మఘవన్, ఇది ఏ యక్షమో తెలుసుకో.” అతడు—“అలాగే” అని చెప్పి దాని వైపు పరుగెత్తాడు; కానీ అది అతనికి కనుమరుగైంది.

అతడు (ఇంద్రుడు) అదే ఆకాశ-ప్రదేశంలో మహా తేజస్సుతో ప్రకాశించే ఉమా హైమవతీ అనే స్త్రీని చేరాడు. ఆమెను అడిగాడు—“ఈ యక్షుడు ఎవరు?”