Atharva Veda 4.8.3: Kanda 4, Anuvaka 1, Sukta 8, Mantra 3

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

आ॒तिष्ठ॑न्तं॒ परि॒ विश्वे॑ अभूषं॒छ्रियं॒ वसा॑नश्चरति॒ स्वरो॑चिः । म॒हत् तद् वृष्णो॒ असु॑रस्य॒ नामा वि॒श्वरू॑पो अ॒मृता॑नि तस्थौ

Recitation with translationAtharva Veda 4.8.3

IAST Transliteration

ā́tiṣṭhantaṃ pári víśve abhūṣañ chríyaṃ vásānaś carati svárocíḥ | mahát tád vṛ́ṣṇo ásurasya nā́ma viśvárūpo amṛ́tāni tasthau

English Translation (Griffith/Whitney)

Him standing firm have all encompassed and adorned; clothed in Splendour he moveth, self-resplendent. Great is that name of the Bull, the lordly Asura: of universal form he standeth fast in deathless powers.

Translation

అచలంగా నిలిచిన వానిని అందరూ చుట్టుముట్టి అలంకరించారు; శ్రీ (తేజస్సు) ధరించి అతడు సంచరిస్తాడు—స్వయంప్రకాశుడు. వృషభ-స్వరూపమైన, ప్రభుత్వశాలి అసురుని ఆ నామము మహత్తరము; విశ్వరూపుడై అమృత శక్తులలో స్థిరంగా నిలిచియున్నాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आतिष्ठन्तम्: (him) mounting/standing upon
• आतिष्ठन्तम्: कर्म (यम्—‘him whom’)
• Type: Verb (participle)
• Root: आ-स्था (धातु √स्था) / स्था-धातु

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• विश्वे: all (ones), all (beings)
• विश्वे: कर्तृ (अभूषन्—‘all (beings) adorned’)
• Type: Adjective used substantively
• Root: विश्व (सर्व) / विश्व-प्रातिपदिक

• अभूषन्: adorned, decked
• अभूषन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भूष् (धातु √भूष् ‘अलङ्कारे’)

• श्रियम्: splendour, fortune
• श्रियम्: कर्म (वसानः—‘wearing what?’)
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री) / श्री-प्रातिपदिक

• वसानः: wearing, clothed (in)
• वसानः: कर्तृ (चरति—‘he, wearing… moves’)
• Type: Verb (participle)
• Root: वस् (धातु √वस् ‘आच्छादने’)

• चरति: moves, goes about
• चरति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु √चर् ‘गत्यर्थे/आचरणे’)

• स्वरोचिः: self-radiant, of his own light
• स्वरोचिः: कर्तृ-विशेषण (चरति—‘he of self-splendour’)
• Type: Noun/Adjective (bahuvrīhi-like epithet)
• Root: स्व-रोचिस् (प्रातिपदिक; ‘own light/splendour’)

• महत्: great
• महत्: विशेषण/विधेय (तद्—‘that is great’)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक; ‘great’)

• तत्: that
• तत्: कर्तृ/कर्म (context: ‘that (deed/name)’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृष्णः: of the bull/hero
• वृष्णः: सम्बन्ध (नामा—‘name of the bull/hero’)
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक; ‘bull/virile one’)

• असुरस्य: of the Asura (lord)
• असुरस्य: सम्बन्ध (नामा—‘of the Asura/lord’)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)

• नाम: name
• नाम: कर्तृ (implicit ‘is/was’) / विधेय
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• विश्व-रूपः: all-formed, of universal form
• विश्व-रूपः: कर्तृ-विशेषण (तस्थौ—‘the all-formed one stood’)
• Type: Adjective
• Root: विश्वरूप (प्रातिपदिक)

• अमृतानि: immortal things, ambrosial (powers)
• अमृतानि: कर्म (तस्थौ—‘stood/abode (in/with) the immortal (things)’; object in Vedic usage)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• तस्थौ: stood, took his stand, abode
• तस्थौ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु √स्था)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not recoverable from the excerpt alone).

Devata: Śrī (royal fortune) / Rājan; with ‘Asura’ as lordly power-title.

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like (uncertain from the excerpt alone)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: vira