Sukta 15
Rishi: Traditionally associated with Atharvanic seers in the Vratya book (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition).
Devata: Vrātya (as cosmic person) / bandhu-identifications to follow
Chandas: Prose/Anuṣṭubh-fragment (Vratya book contains many prose-like formulae)
అవ 15.15 వ్రాత్య-కోస్మాలజీని కొనసాగిస్తూ, వ్రాత్యుడిని ఒక విశ్వపురుషునిగా ప్రతిపాదిస్తుంది; అతని ప్రాణాలు (జీవశ్వాసలు) ప్రధాన విశ్వ మరియు సామాజిక శక్తులతో ఏకీకరించబడతాయి. ఈ బంధు-సంబంధీకరణల ద్వారా, సరిహద్దు స్థితిలో ఉన్న వ్రాత్యునికి పవిత్రతను ప్రసాదించి, కరిష్మా, సార్వభౌమత్వం, సంతానసంపద/ఫలప్రదతలను క్రమబద్ధమైన సమాజంలో ఏకీకరించడానికి ధార్మిక-కర్మకాండ తర్కాన్ని అందిస్తుంది. దీని శక్తి ప్రార్థనాత్మక వినతిలో కన్నా అధికారిక మ్యాపింగ్‌లోనే ఉంది: ఈ అనురూపతలను పేరుపెట్టి చెప్పడమే స్థితిని న్యాయబద్ధం చేసి సమృద్ధిని జనింపజేసే కర్మగా నిలుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
तस्य॒ व्रात्य॑स्य
ఆ వ్రాత్యుని యొక్క.
Mantra 2
स॒प्त प्रा॒णाः स॒प्तापा॒नाः स॒प्त व्या॒नाः
ఏడు ప్రాణాలు; ఏడు అపానాలు; ఏడు వ్యానాలు.
Mantra 3
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य प्रथ॒मः प्रा॒ण ऊ॒र्ध्वो नामा॒यं सो अ॒ग्निः
ఆ వ్రాత్యుని—అతని మొదటి ప్రాణం, ‘ఊర్ధ్వ’ అనే నామంతో—అదే నిశ్చయంగా అగ్ని.
Mantra 4
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य द्वि॒तीयः॑ प्रा॒णः प्रौढो॒ नामा॒सौ स आ॑दि॒त्यः
ఆ వ్రాత్యుని—అతని రెండవ ప్రాణం, ‘ప్రౌఢ’ అనే నామంతో—అదే అక్కడ ఆదిత్యుడు.
Mantra 5
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य तृ॒तीयः॑ प्रा॒णो॒३ऽभ्यूऽढो॒ नामा॒सौ स च॒न्द्रमाः॑
ఆ వ్రాత్యుని మూడవ ప్రాణము ‘అభ్యూఢ’ (పైకి ఎత్తబడినది) అనే నామముగలది—అదే అక్కడనున్న చంద్రుడు.
Mantra 6
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य चतु॒र्थः प्रा॒णो वि॒भूर्नामा॒यं स पव॑मानः
ఆ వ్రాత్యుని నాల్గవ ప్రాణం—‘విభూ’ అనే పేరుగలది—ఇదే పవమానుడు, శుద్ధి చేసేవాడు.
Mantra 7
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य पञ्च॒मः प्रा॒णो योनि॒र्नाम॒ ता इ॒मा आपः॑
ఆ వ్రాత్యుని ఐదవ ప్రాణం—‘యోని’ అనే పేరుగలది—అవే ఈ జలాలు; ఇవే ‘ఆపః’.
Mantra 8
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य ष॒ष्ठः प्रा॒णः प्रि॒यो नाम॒ त इ॒मे प॒शवः॑
ఆ వ్రాత్యుని ఆరవ ప్రాణము—‘ప్రియ’ అనే నామముతో—ఇవే ఈ పశువులు (గోసంపద).
Mantra 9
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य सप्त॒मः प्रा॒णोऽप॑रिमितो॒ नाम॒ ता इ॒माः प्र॒जाः
ఆ వ్రాత్యుని ఏడవ ప్రాణము—‘అపరిమిత’ అనే నామముతో—అవే ఇవి ప్రజలు, ఇవి జనసమూహాలు/సంతాన-పరంపరలు.
Frequently Asked Questions
In AV 15.15 the Vrātya is treated as a cosmic person, not just a social outsider. His vital breaths (prāṇas) are declared to be identical with cosmic and communal powers.
The Moon carries Soma-like meanings: renewal, nourishment, and rhythmic regulation. By naming Candramās as a prāṇa of the Vrātya, the hymn installs those qualities as his vital potency.
It presents the community and lineage as rooted in an ‘immeasurable’ life-force. The point is social-theological: the growth and continuity of people are grounded in limitless prāṇa, legitimating prosperity and expansion.
Ask anything about Sukta 15 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
