Sukta 8

Mantra 1

अध्यात्मम्। यन्म॒न्युर्जा॒यामाव॑हत् संक॒ल्पस्य॑ गृ॒हादधि॑ । क आ॑सं॒ जन्याः॒ के व॒राः क उ॑ ज्येष्ठव॒रोऽभवत्

అధ్యాత్మంలో—మన్యు (క్రోధం) సంకల్పం (నిశ్చయం) గృహం నుండి ఒక భార్యను వివాహం చేసి తీసుకొచ్చినప్పుడు, అప్పుడు ఎవరు బంధువులు (జన్యాః), ఎవరు వరులు (వరాః), మరియు ఎవరు నిజంగా జ్యేష్ఠ-వరుడయ్యాడు?

Mantra 2

तप॑श्चै॒वास्तां॒ कर्म॑ चा॒न्तर्म॑ह॒त्यऽर्ण॒वे। त आ॑सं॒ जन्या॒स्ते व॒रा ब्रह्म॑ ज्येष्ठव॒रोऽभवत्

తపస్ (తపస్సు) మరియు కర్మ (క్రియ) అక్కడ ఉన్నాయి—మహత్తర అర్ణవం (మహాసముద్రం) అంతర్భాగంలో; వారే బంధువులు (జన్యాః), వారే వరులు (వరాః); బ్రహ్మన్‌నే జ్యేష్ఠ-వరుడయ్యాడు.

Mantra 3

दश॑ सा॒कम॑जायन्त दे॒वा दे॒वेभ्यः॑ पु॒रा। यो वै तान् वि॒द्यात् प्र॒त्यक्षं॒ स वा अ॒द्य म॒हद् व॑देत्

పూర్వకాలంలో దేవుల నుంచే పది (తత్త్వాలు) ఒకేసారి దేవరూపంగా జన్మించాయి. ఎవడు వాటిని ప్రత్యక్షంగా తెలుసుకుంటాడో, వాడు ఈ రోజుకూడా మహత్తర వాక్యాన్ని పలుకగలడు.

Mantra 4

प्रा॒णा॒पा॒नौ चक्षुः॒ श्रोत्र॒मक्षि॑तिश्च॒ क्षिति॑श्च॒ या। व्या॒नो॒दा॒नौ वाङ् मन॒स्ते वा आकू॑ति॒माव॑हन्

ప్రాణ-అపానాలు, చక్షువు మరియు శ్రోత్రము, అక్షితి (అవినాశిత్వం) మరియు క్షితి (దృఢ ఆధారం); వ్యాన-ఉదానాలు, వాక్కు మరియు మనస్సు—ఇవే ఇక్కడ స్థిర సంకల్పం (ఆకూతి)ని తీసుకొచ్చాయి.

Mantra 5

अजा॑ता आसन्नृ॒तवोऽथो॑ धा॒ता बृह॒स्पतिः॑ । इ॒न्द्रा॒ग्नी अ॒श्विना॒ तर्हि॒ कं ते ज्ये॒ष्ठमुपा॑सत

అప్పుడు ఋతవః (ఋతువులు) అజాతమై ఉండెను; ధాతా మరియు బృహస్పతিও. ఇంద్ర-అగ్ని, అశ్వినౌ కూడ—అప్పుడు వారు ఎవరిని జ్యేష్ఠుడిగా, ప్రధానుడిగా భావించి ఉపాసించిరి?

Mantra 6

तप॑श्चै॒वास्तां॒ कर्म॑ चा॒न्तर्म॑ह॒त्यर्ण॒वे। तपो॑ ह जज्ञे॒ कर्म॑ण॒स्तत् ते ज्ये॒ष्ठमुपा॑सत

మహా అర్ణవం (మహాసముద్రసమ ప్రవాహం) అంతరంలో తపస్సు మరియు కర్మ—రెండూ ఉండెను. నిజముగా కర్మ నుండే తపస్సు జన్మించింది; దానినే వారు జ్యేష్ఠముగా, ప్రధానముగా భావించి ఉపాసించిరి.

Mantra 7

येत आसी॒द् भूमिः॒ पूर्वा॒ याम॑द्धा॒तय॒ इद् वि॒दुः । यो वै तां वि॒द्यान्ना॒मथा॒ स म॑न्येत पुराण॒वित्

మొట్టమొదటగా ఉన్న ఆ భూమిని, ఆద్య విధాతలు నిశ్చయంగా తెలిసికొన్నారు—ఎవడు ఆమెను ఆమె పేరుతో తెలిసికొనునో, అతడు వెంటనే తన్ను ప్రాచీన విద్య (పురాణ-విద్య) తెలిసినవాడని భావించును.

Mantra 8

कुत॒ इन्द्रः॒ कुतः॒ सोमः॒ कुतो॑ अ॒ग्निर॑जायत । कुत॒स्त्वष्टा॒ सम॑भव॒त् कुतो॑ धा॒ताजा॑यत

ఇంద్రుడు ఎక్కడి నుండి ఉద్భవించాడు? సోముడు ఎక్కడి నుండి? అగ్ని ఎక్కడి నుండి జన్మించాడు? త్వష్టృ ఎక్కడి నుండి సత్తాలోకి వచ్చాడు, మరియు ధాతృ ఎక్కడి నుండి జన్మించాడు?

Mantra 9

इन्द्रा॒दिन्द्रः॒ सोमा॒त् सोमो॑ अ॒ग्नेर॒ग्निरजायत । त्वष्टा॑ ह जज्ञे॒ त्वष्टु॑र्धा॒तुर्धा॒ताजा॑यत

ఇంద్రుని నుండి ఇంద్రుడు జన్మించాడు; సోముని నుండి సోముడు; అగ్నినుండి అగ్ని ఉద్భవించాడు. నిజముగా త్వష్టృ జన్మించాడు; త్వష్టృ నుండి ధాతృ జన్మించాడు.

Mantra 10

ये त आस॒न् दश॑ जा॒ता दे॒वा दे॒वेभ्यः॑ पु॒रा। पु॒त्रेभ्यो॑ लो॒कं द॒त्त्वा कस्मिं॒स्ते लो॒क आ॑सते

ప్రాచీన కాలంలో—దేవులకన్నా ముందే—జన్మించిన ఆ పది దేవులు, తమ పుత్రులకు తమ లోకాన్ని దానం చేసి, ఇప్పుడు ఏ లోకంలో నివసిస్తున్నారు?

Mantra 11

य॒दा केशा॒नस्थि॒ स्नाव॑ मां॒सं म॒ज्जान॒माभ॑रत्। शरी॑रं कृ॒त्वा पाद॑व॒त् कं लो॒कमनु॒ प्रावि॑शत्

అతడు కేశాలు, అస్థులు, స్నాయువు, మాంసం, మజ్జను సమీకరించి—శరీరాన్ని పాదములు గలదిగా (నడిచేలా) చేసి—ఆ తరువాత ఏ లోకంలో ప్రవేశించాడు?

Mantra 12

कुतः॒ केशा॒न् कुतः॒ स्नाव॒ कुतो॒ अस्थी॒न्याभ॑रत्। अङ्गा॒ पर्वा॑णि म॒ज्जानं को मां॒सं कुत॒ आभ॑रत्

కేశాలు ఎక్కడి నుంచి తెచ్చాడు? స్నాయువు ఎక్కడి నుంచి? అస్థులను ఎక్కడి నుంచి సమీకరించాడు? అంగాలు, పర్వాలు (సంధులు), మజ్జ—మాంసాన్ని ఎవరు తెచ్చారు, అది ఎక్కడి నుంచి తెచ్చారు?

Mantra 13

सं॒सिचो॒ नाम॒ ते दे॒वा ये सं॑भा॒रान्त्स॒मभ॑रन्। सर्वं॑ सं॒सिच्य॒ मर्त्यं॑ दे॒वाः पुरु॑ष॒मावि॑शन्

‘సంసిచ్’ అనే నామముగల నీ దేవులు, అవసరమైన సమస్త సామగ్రిని సమకూర్చి తెచ్చినవారు. మర్త్యదేహాన్ని పూర్తిగా సించించి, దేవులు పురుషునిలో ప్రవేశించారు.

Mantra 14

ऊ॒रू पादा॑वष्ठी॒वन्तौ॒ शिरौ॒ हस्ता॒वथो॒ मुख॑म्। पृ॒ष्टीर्ब॑र्ज॒ह्ये पा॒र्श्वे कस्तत् सम॑दधा॒दृषिः॑

ఊరులు, లోపల ఎముకలతో కూడిన పాదాలు, శిరస్సు, చేతులు, ఇంకా ముఖము; వెన్నులు, శయనస్థానం, పార్శ్వాలు—ఇవన్నీ కలిపి అమర్చిన ఆ ఋషి ఎవరు?

Mantra 15

शिरो॒ हस्ता॒वथो॒ मुखं॑ जि॒ह्वां ग्री॒वाश्च॒ कीक॑साः । त्व॒चा प्रा॒वृत्य॒ सर्वं॒ तत् सं॒धा सम॑दधान्म॒ही

శిరస్సు, చేతులు, ఇంకా ముఖము; నాలుక, మెడలు, వెన్నెముక కశేరుకలు—ఇవన్నిటినీ చర్మముతో కప్పి, మహా సంధాత (మహా-సంధానకర్త) వాటిని దృఢంగా కలిపి స్థిరపరిచాడు.

Mantra 16

यत् तच्छरी॑र॒मश॑यत् सं॒धया॒ संहि॑तं म॒हत्। येने॒दम॒द्य रोच॑ते॒ को अ॑स्मि॒न् वर्ण॒माभ॑रत्

అతడు పడుకోబెట్టిన ఆ శరీరం—సంధులతో కలిపి ఘనంగా సంహితమైన మహత్తరమైనది; ఏ శక్తివల్ల ఇది నేడు ప్రకాశిస్తోంది—ఇందులో వర్ణం (కాంతి/రంగు) ఎవరు నింపారు?

Mantra 17

सर्वे॑ दे॒वा उपा॑शिक्ष॒न् तद॑जानाद् व॒धूः स॒ती। ई॒शा वश॑स्य॒ या जा॒या सास्मि॒न् वर्ण॒माभ॑रत्

సర్వ దేవతలు ఉపదేశించారు; దానిని సతీ వధువు గ్రహించింది. అధికార-ఐశ్వర్యానికి అధిపతినైన జాయ—ఆమెనే ఇందులో వర్ణం (సుందర కాంతి) నింపింది.

Mantra 18

य॒दा त्वष्टा॒ व्यतृ॑णत् पि॒ता त्वष्टु॒र्य उत्त॑रः । गृ॒हं कृ॒त्वा मर्त्यं॑ दे॒वाः पुरु॑ष॒मावि॑शन्

త్వష్టా—పిత, త్వష్టాకు ఉత్తరవర్తి మరియు ఉన్నతుడైన ఆయన—అవయవాలను విడదీసి క్రమంగా అమర్చినప్పుడు, దేవులు మర్త్యుణ్ణి ఒక గృహంగా చేసి పురుషునిలో ప్రవేశించారు.

Mantra 19

स्वप्नो॒ वै त॒न्द्रीर्निरृ॑तिः पा॒प्मानो॒ नाम॑ दे॒वताः॑ । ज॒रा खाल॑त्यं॒ पालि॑त्यं॒ शरी॑र॒मनु॒ प्रावि॑शन्

స్వప్నం, తంద్రి (మందత్వం), నిరృతి—‘పాప్మాన’ అనే దేవతలు; అలాగే జరా, ఖాలిత్యం (గంజి), పాలిత్యం (జుట్టు నెరసడం)—ఇవన్నీ వెనుకనుండి వచ్చి శరీరంలో ప్రవేశించాయి.

Mantra 20

स्तेयं॑ दुष्कृ॒तं वृ॑जि॒नं स॒त्यं य॒ज्ञो यशो॑ बृ॒हत्। बलं॑ च क्ष॒त्रमोज॑श्च॒ शरी॑र॒मनु॒ प्रावि॑शन्

దొంగతనం, దుష్కృతం, వక్రహానీ; అలాగే సత్యం, యజ్ఞం, మహత్తర యశస్సు; బలం, క్షత్రం, ఓజస్సు—ఇవన్నీ శరీరాన్ని అనుసరించి వచ్చి దానిలో ప్రవేశించాయి.

Mantra 21

भूति॑श्च॒ वा अभू॑तिश्च रा॒तयोऽरा॑तयश्च॒ याः । क्षुध॑श्च॒ सर्वा॒स्तृष्णा॑श्च॒ शरी॑र॒मनु॒ प्रावि॑शन्

సమృద్ధి మరియు అసమృద్ధి; దానం మరియు అదానం—ఏవైనా సరే; అలాగే అన్ని ఆకలులు, అన్ని దాహాలు—ఇవన్నీ శరీరాన్ని అనుసరించి వచ్చి దానిలో ప్రవేశించాయి.

Mantra 22

नि॒न्दाश्च॒ वा अनि॑न्दाश्च॒ यच्च॒ हन्तेति॒ नेति॑ च । शरी॑रं श्र॒द्धा दक्षि॒णाश्र॑द्धा॒ चानु॒ प्रावि॑शन्

నిందలు మరియు అనిందలు; అలాగే ‘హంతా’ అనబడేదీ, ‘నేతి’ (అలా కాదు) అనబడేదీ—ఏదైనా; శరీరంలో శ్రద్ధ ప్రవేశించింది; దక్షిణా కూడా, అశ్రద్ధ కూడా దానిని అనుసరించి ప్రవేశించాయి.

Mantra 23

वि॒द्याश्च॒ वा अवि॑द्याश्च॒ यच्चा॒न्यदु॑पदे॒श्यऽम्। शरी॑रं॒ ब्रह्म॒ प्रावि॑श॒दृचः॒ सामाथो॒ यजुः॑

విద్యలూ అవిద్యలూ, అలాగే ఉపదేశముచే బోధించదగిన ఇతర సమస్తమూ—అవి అన్నీ; బ్రహ్మ శరీరంలో ప్రవేశించింది—ఋక్ మంత్రాలు, సామన్, మరియు యజుస్.

Mantra 24

आ॒न॒न्दा मोदाः॑ प्र॒मुदो॑ऽभिमोद॒मुद॑श्च॒ ये। ह॒सो न॒रिष्टा॑ नृ॒त्तानि॒ शरी॑र॒मनु॒ प्रावि॑शन्

ఆనందం, మోదం, ప్రమోదం, అభిమోదం, ఇంకా ఉన్న హర్షాలన్నీ—నవ్వు, అరిష్టత్వం (అహానిలేనితనం), మరియు నృత్యాలు—ఇవి శరీరాన్ని అనుసరించి అందులో ప్రవేశించాయి.

Mantra 25

आ॒ला॒पाश्च॑ प्रला॒पाश्चा॑भिलाप॒लप॑श्च॒ ये। शरी॑रं॒ सर्वे॒ प्रावि॑शन्ना॒युजः॑ प्र॒युजो॒ युजः॑

ఆలాపమూ, ప్రలాపమూ, అలాగే ఉన్న అభిలాప-లప (పరస్పర సంభాషణలు) అన్నీ—అవి సమస్తమూ శరీరంలో ప్రవేశించాయి: కలిపేవారు, నియోగించేవారు, యోకించేవారు.

Mantra 26

प्रा॒णा॒पा॒नौ चक्षुः॒ श्रोत्र॒मक्षि॑तिश्च॒ क्षिति॑श्च॒ या। व्या॒नो॒दा॒नौ वाङ् मनः॒ शरी॑रेण॒ त ई॑यन्ते

ప్రాణం, అపానం; చూపు, వినికిడి; అక్షయత్వం, స్థిరనివాసం—అలాగే వ్యానం, ఉదానం; వాక్కు, మనస్సు—ఇవి అన్నీ శరీరముచేతనే కదలి తమ గమనాన్ని సాగిస్తాయి.

Mantra 27

आ॒शिष॑श्च प्र॒शिष॑श्च सं॒शिषो॑ वि॒शिष॑श्च॒ याः । चि॒त्तानि॒ सर्वे॑ संक॒ल्पाः शरी॑र॒मनु॒ प्रावि॑शन्

ఆశీర్వాదాలు, ప్రాశీర్వాదాలు; సంశీర్వాదాలు, విశిష్ట ఆశీర్వాదాలు—ఏవైనా సరే; అన్ని చిత్తాలు, అన్ని సంకల్పాలు—ఇవి శరీరాన్ని అనుసరించి దానిలో ప్రవేశించాయి.

Mantra 28

आस्ते॑यीश्च॒ वास्ते॑यीश्च त्वर॒णाः कृ॑प॒णाश्च॒ याः । गुह्याः॑ शु॒क्रा स्थू॒ला अ॒पस्ता बी॑भ॒त्साव॑सादयन्

అగ్నికుండానికి చెందినవీ, గృహానికి చెందినవీ—వేగమైనవీ, దయనీయమైనవీ; గుప్తమైనవీ, ప్రకాశమైనవీ, స్థూలమైనవీ, పడిపోయినవీ, అసహ్యమైనవీ—ఇవన్నింటినీ వారు నొక్కి అణచి, శాంతింపజేశారు.

Mantra 29

अस्थि॑ कृ॒त्वा स॒मिधं॒ तद॒ष्टापो॑ असादयन्। रेतः॑ कृ॒त्वाज्यं॑ दे॒वाः पुरु॑ष॒मावि॑शन्

అస్థిని సమిధ (ఇంధనం)గా చేసి, ఆ అష్ట-ఆపః (ఎనిమిది జలతత్త్వాలు) దానిని దృఢంగా స్థాపించాయి. రేతస్ (విత్తు)ను ఆజ్యం (నెయ్యి)గా చేసి, దేవులు పురుషునిలో ప్రవేశించారు.

Mantra 30

या आपो॒ याश्च॑ दे॒वता॒ या वि॒राड् ब्रह्म॑णा स॒ह। शरी॑रं॒ ब्रह्म॒ प्रावि॑श॒च्छरी॒रेऽधि॑ प्र॒जाप॑तिः

ఏ ఆపః (జలాలు) ఉన్నాయో, ఏ దేవతలు ఉన్నారో, బ్రహ్మతో కూడిన ఏ విరాజ్ ఉన్నదో—బ్రహ్మం శరీరంలో ప్రవేశించింది; మరియు శరీరంలో, దాని మీద అధిష్ఠానంగా ప్రజాపతి ఆసీనుడయ్యాడు.

Mantra 31

सूर्य॒श्चक्षु॒र्वातः॑ प्रा॒णं पुरु॑षस्य॒ वि भे॑जिरे । अथा॒स्येत॑रमा॒त्मानं॑ दे॒वाः प्राय॑च्छन्न॒ग्नये॑

సూర్యుడు పురుషుని చక్షుః (కన్ను)ను తనలోకి తీసుకున్నాడు; వాయువు అతని ప్రాణాన్ని—వాటిని వేరువేరుగా విభజించి తీసుకున్నాడు. ఆపై దేవులు అతని ఇతర ఆత్మను అగ్నికి అప్పగించారు.

Mantra 32

तस्मा॒द् वै विद्वान् पुरु॑षमि॒दं ब्रह्मेति॑ मन्यते । सर्वा॒ ह्यऽस्मिन् दे॒वता॒ गावो॑ गो॒ष्ठ इ॒वास॑ते

కాబట్టి విద్యావంతుడు పురుషునినే ‘ఇదే బ్రహ్మ’ అని భావిస్తాడు; ఎందుకంటే ఆయనలోనే సమస్త దేవతలు, గోశాలలో ఆవులు నివసించునట్లు, నివసిస్తారు.

Mantra 33

प्र॒थ॒मेन॑ प्रमा॒रेण॑ त्रे॒धा विष्व॒ङ् वि ग॑च्छति । अ॒द एके॑न॒ गच्छ॑त्य॒द एके॑न गच्छती॒हैके॑न॒ नि षे॑वते

మొదటి ‘ప్రమాణ’ (కొలత) ద్వారా అది త్రివిధంగా అయి అన్ని దిశలలో వ్యాపిస్తూ బయలుదేరుతుంది. అక్కడి నుండి ఒకదానివల్ల అది ముందుకు సాగుతుంది; అక్కడి నుండి ఒకదానివల్ల అది ముందుకు సాగుతుంది; ఇక్కడ ఒకదానివల్ల అది స్థిరపడి నివసిస్తుంది.

Mantra 34

अ॒प्सु स्ती॒मासु॑ वृ॒द्धासु॒ शरी॑रमन्त॒रा हि॒तम्। तस्मिं॒छवोऽध्य॑न्त॒रा तस्मा॒च्छवोऽध्यु॑च्यते

నీళ్లలో, ఘనమైన ఆవిరుల్లో, అవి పరిపూర్ణంగా పెరిగినప్పుడు, శరీరం లోపల స్థాపించబడుతుంది. అందులో ‘శవస్’ (బలం) లోపలే ఆవరించబడి నిల్వ ఉంటుంది; అందుకే అది ‘శవస్’ అని పిలవబడుతుంది—అది అక్కడ అంతరంలో ఆవరితంగా ఉన్నందున.