Adhyaya 4

Sutra 1

पतिकुलान्निष्पतितायाः स्त्रियाः षट्पणो दण्डः अन्यत्र विप्रकारात् ॥ कZ_०३.४.०१ ॥

స్త్రీ భర్త ఇంటి నుంచి బయటికి వెళ్లితే 6 పణాల దండం; అయితే ఆపద/ప్రత్యేక కారణం ఉన్నప్పుడు కాదు.

Sutra 2

प्रतिषिद्धायां द्वादशपणः ॥ कZ_०३.४.०२ ॥

ఆమెపై ప్రత్యేక నిషేధం/పరిమితి ఉంటే 12 పణాల దండం.

Sutra 3

प्रतिवेशगृहातिगतायाः षट्पणः ॥ कZ_०३.४.०३ ॥

పక్కింటి ఇంట్లోకి వెళ్లిన స్త్రీకి 6 పణాల దండం.

Sutra 4

प्रातिवेशिकभिक्षुकवैदेहकानामवकाशभिक्षापण्यदाने द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.४.०४ ॥

(కొంతమంది) పొరుగువారు, భిక్షుకులు లేదా వైదేహకులకు ఆశ్రయం/స్థలం, భిక్ష లేదా అమ్మకానికి సరుకులు ఇస్తే 12 పణాల దండం.

Sutra 5

प्रतिषिद्धानां पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.४.०५ ॥

నిషిద్ధ సందర్భాల్లో ‘మొదటి’ సాహసదండం వర్తిస్తుంది.

Sutra 6

परगृहातिगतायाश्चतुर्विंशतिपणः ॥ कZ_०३.४.०६ ॥

ఇతరుల ఇంట్లోకి ప్రవేశించిన స్త్రీకి 24 పణాల దండం.

Sutra 7

परभार्यावकाशदाने शत्यो दण्डः अन्यत्रापद्भ्यः ॥ कZ_०३.४.०७ ॥

ఇతరుని భార్యకు అవకాశం/ప్రవేశం కల్పించినందుకు వంద (పణాలు) దండం; అయితే ఆపద/అత్యవసర పరిస్థితులు మినహా.

Sutra 8

वारणाज्ञानयोर्निर्दोषः ॥ कZ_०३.४.०८ ॥

నిరోధం (ఆపేందుకు చేసిన చర్య) లేదా అజ్ఞానం (జ్ఞానం/ఉద్దేశం లేకపోవడం) ఉన్న సందర్భాల్లో దోషం లేదు।

Sutra 9

पतिविप्रकारात्पतिज्ञातिसुखावस्थग्रामिकान्वाधिभिक्षुकीज्ञातिकुलानामन्यतममपुरुषं गन्तुमदोषः इति आचार्याः ॥ कZ_०३.४.०९ ॥

ఆచార్యుల ప్రకారం—భర్త దూరంగా/విముఖంగా ఉన్నప్పుడు భార్య భర్త బంధువుల వద్దకు, సుఖస్థితిలో ఉన్న గ్రామాధికారికి, భిక్షుకీ (సన్యాసిని) వద్దకు, లేదా తన పుట్టింటి బంధువుల వద్దకు—ఇవాటిలో ఎవరి వద్దకైనా ‘అపురుషం’ (అసంబంధిత పురుషుడు లేకుండా) వెళ్లడం దోషం కాదు।

Sutra 10

सपुरुषं वा ज्ञातिकुलम् ॥ कZ_०३.४.१० ॥

లేదా తగిన పురుష-రక్షకుడితో తన బంధుకులానికి।

Sutra 11

कुतो हि साध्वीजनस्यच्छलम् ॥ कZ_०३.४.११ ॥

సతీమణి విషయంలో మోసం ఎక్కడి నుంచి ఉంటుంది?

Sutra 12

सुखमेतदवबोद्धुमिति कौटिल्यः ॥ कZ_०३.४.१२ ॥

కౌటిల్యుడు అంటాడు—ఇది తెలుసుకోవడం/నిర్ణయించడం సులభం।

Sutra 13

प्रेतव्याधिव्यसनगर्भनिमित्तमप्रतिषिद्धमेव ज्ञातिकुलगमनम् ॥ कZ_०३.४.१३ ॥

మరణక్రియలు, అనారోగ్యం, విపత్తు/కష్టం లేదా గర్భధారణ కారణంగా తన బంధువుల ఇంటికి వెళ్లడం నిషిద్ధం కాదు.

Sutra 14

तन्निमित्तं वारयतो द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.४.१४ ॥

అటువంటి కారణాలపై ఆమెను అడ్డుకునేవారికి పన్నెండు పణాల జరిమానా.

Sutra 15

तत्रापि गूहमाना स्त्रीधनं जीयेत ज्ञातयो वा छादयन्तः शुल्कशेषम् । इति निष्पतनम् ॥ कZ_०३.४.१५ ॥

ఇలాంటి సందర్భాల్లో కూడా, ఆమె దాగి/పారిపోయి వెళితే ఆమె స్త్రీధనం జప్తు అవుతుంది; లేదా ఆమె బంధువులు ఆమెను దాచితే వారు మిగిలిన శుల్కం/లేవీ చెల్లించాలి. ఇదే ‘నిష్పతనం’ (పారిపోవడం) గురించిన నియమం.

Sutra 16

पतिकुलान्निष्पत्य ग्रामान्तरगमने द्वादशपणो दण्डः स्थाप्याभरणलोपश्च ॥ कZ_०३.४.१६ ॥

భర్త ఇంటి నుంచి వెళ్లి మరో గ్రామానికి వెళితే పన్నెండు పణాల జరిమానా, అలాగే జమచేసిన ఆభరణాల జప్తు కూడా.

Sutra 17

गम्येन वा पुंसा सह प्रस्थाने चतुर्विंशतिपणः सर्वधर्मलोपश्च अन्यत्र भर्मदानतीर्थगमनाभ्याम् ॥ कZ_०३.४.१७ ॥

ఒక స్త్రీ నిషిద్ధ/అనుచిత పురుషుడు (గమ్య)తో కలిసి వెళ్లిపోతే 24 పణాల దండం మరియు అన్ని న్యాయ హక్కుల నష్టం (పౌర అర్హత కోల్పోవడం) ఉంటుంది; అయితే పోషణ/సహాయం ఇవ్వడం (భర్మదానం) లేదా తీర్థయాత్రకు వెళ్లడం అయితే మినహాయింపు.

Sutra 18

पुंसः पूर्वः साहसदण्डः तुल्यश्रेयसोः पापीयसो मध्यमः ॥ कZ_०३.४.१८ ॥

పురుషునికి ప్రాథమిక శిక్ష ‘సాహస-దండం’ (హింసాత్మక/బలవంతపు దోషానికి విధించే జరిమానా). పక్షాలు సమాన స్థితిలో ఉంటే మధ్యమ శిక్ష వర్తిస్తుంది. పురుషుడు తక్కువ స్థితి (పాపీయస)లో ఉన్నా మధ్యమ శిక్షే వర్తిస్తుంది.

Sutra 19

बन्धुरदण्ड्यः ॥ कZ_०३.४.१९ ॥

బంధువు (బంధు) దండనీయుడు కాదు.

Sutra 20

प्रतिषेधेऽर्धदण्डाः ॥ कZ_०३.४.२० ॥

నిషేధాజ్ఞను అతిక్రమించి చేసిన కార్యాలకు శిక్ష సగం.

Sutra 21

पथि व्यन्तरे गूढदेशाभिगमने मैथुनार्थेन शङ्कितप्रतिषिद्धायां वा पथ्यनुसरणे संग्रहणं विद्यात् ॥ कZ_०३.४.२१ ॥

ఒక స్త్రీని మార్గంలో తీసుకెళ్లడం—(i) ప్రధాన దారి కాకుండా పక్కదారుల ద్వారా, (ii) దాచిన/దూరమైన స్థలానికి, లేదా (iii) లైంగిక ఉద్దేశంతో—ప్రత్యేకంగా ఆమెపై అనుమానం ఉన్నప్పుడు లేదా నిషేధంలో ఉన్నప్పుడు—దీనిని ‘సంగ్రహణ’ (అక్రమంగా తీసుకెళ్లడం/అపహరణ)గా భావించాలి.

Sutra 22

तालावचरचारणमत्स्यबन्धकलुब्धकगोपालकशौण्डिकानामन्येषां च प्रसृष्टस्त्रीकाणां पथ्यनुसरणमदोषः ॥ कZ_०३.४.२२ ॥

చర వృత్తులు/సంచార గుంపులు—నటులు/చారణులు, మత్స్యబంధకులు (మత్స్యకారులు), లుబ్ధకులు (వేటగాళ్లు), గోపాలకులు, శౌండికులు (మద్యం విక్రేతలు)—మరియు ఇతర ‘ప్రసృష్ట-స్త్రీలు’ (సామాజికంగా నిర్బంధం లేని స్త్రీలు) విషయంలో మార్గానుసరణ/తోడుగా నడవడం దోషం కాదు.

Sutra 23

प्रतिषिद्धे वा नयतः पुंसः स्त्रियो वा गच्छन्त्यास्त एवार्धदण्डाः । इति पथ्यनुसरणम् ॥ कZ_०३.४.२३ ॥

నిషిద్ధ మార్గంలో పురుషుడు స్త్రీని తీసుకెళితే, లేదా స్త్రీలు నిషిద్ధ మార్గంలో వెళ్లితే, ఆ వ్యక్తులకే అర్ధదండం విధించాలి. ఇది పథ్యానుసరణ (మార్గానుసరణ/తోడుగా తీసుకెళ్లడం) నియమం.

Sutra 24

ह्रस्वप्रवासिनां शूद्रवैश्यक्षत्रियब्राह्मणानां भार्याः संवत्सरोत्तरं कालमाकाङ्क्षेरनप्रजाताः संवत्सराधिकं प्रजाताः ॥ कZ_०३.४.२४ ॥

చిన్న ప్రయాణానికి వెళ్లిన భర్త విషయంలో శూద్ర, వైశ్య, క్షత్రియ, బ్రాహ్మణుల భార్యలు ఒక సంవత్సరం (మరియు ఆ తరువాత) వేచి ఉండాలి. సంతానం లేకపోతే ఒక సంవత్సరం; సంతానం ఉంటే ఒక సంవత్సరానికి మించి వేచి ఉండాలి.

Sutra 25

प्रतिविहिता द्विगुणं कालम् ॥ कZ_०३.४.२५ ॥

భర్త తగిన ఏర్పాట్లు/సూచన (ప్రతివిహిత) చేసినట్లయితే, వేచిచూడే కాలం రెండింతలు అవుతుంది.

Sutra 26

अप्रतिविहिताः सुखावस्था बिभृयुः परं चत्वारि वर्षाण्यष्टौ वा ज्ञातयः ॥ कZ_०३.४.२६ ॥

ఏ ఏర్పాటూ/సూచన చేయకపోతే (అప్రతివిహిత), భార్యను తగిన సౌఖ్యస్థితిలో పోషించాలి. ఆమె జ్ఞాతులు (బంధువులు) గరిష్ఠంగా నాలుగు సంవత్సరాలు, లేదా (ప్రత్యేక సందర్భాల్లో) ఎనిమిది సంవత్సరాలు వరకు ఆమెను పోషించాలి.

Sutra 27

ततो यथादत्तमादाय प्रमुञ्चेयुः ॥ कZ_०३.४.२७ ॥

ఆపై నియమానుసారం ఇచ్చినదాన్ని (తిరిగి) తీసుకుని, వారు (నిర్ణేతలు) ఆమెను బంధనంనుంచి విడుదల చేయాలి.

Sutra 28

ब्राह्मणमधीयानं दशवर्षाण्यप्रजाता द्वादश प्रजाता राजपुरुषमायुःक्षयादाकाङ्क्षेत ॥ कZ_०३.४.२८ ॥

భర్త అధ్యయనంలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుడైతే, సంతానం లేని భార్య పది సంవత్సరాలు వేచి ఉండాలి; సంతానం ఉంటే పన్నెండు సంవత్సరాలు. భర్త రాజసేవకుడైతే, అతని నియామక సేవాకాలం ముగిసే వరకు వేచి ఉండాలి.

Sutra 29

सवर्णतश्च प्रजाता नापवादं लभेत ॥ कZ_०३.४.२९ ॥

అదే వర్ణానికి చెందిన పురుషుని ద్వారా ఆమె సంతానం పొందితే, ఆమెకు చట్టపరమైన నింద లేదా ప్రజానింద ఉండదు.

Sutra 30

कुटुम्बर्द्धिलोपे वा सुखावस्थैर्विमुक्ता यथेष्टं विन्देत जीवितार्थमापद्गता वा ॥ कZ_०३.४.३० ॥

లేదా కుటుంబ సంపద నశిస్తే, లేదా సుఖసమృద్ధిలో ఉన్నవారు ఆమెను విడిచిపెడితే, ఆమె తన ఇష్టానుసారం జీవనోపాధిని పొందవచ్చు; అలాగే ఆమె కష్టస్థితిలో పడినా జీవనార్థం అలా చేయవచ్చు.

Sutra 31

धर्मविवाहात्कुमारी परिग्रहीतारमनाख्याय प्रोषितमश्रूयमाणं सप्त तीर्थान्याकाङ्क्षेत संवत्सरं श्रूयमाणम् ॥ कZ_०३.४.३१ ॥

ధర్మవివాహంతో వివాహమైన కన్యకు భర్త తెలియజేయకుండా వెళ్లిపోయినట్లయితే—అతని వార్త ఏమీ వినిపించకపోతే ఆమె ఏడు ‘తీర్థాలు’ వరకు వేచి ఉండాలి; అతని వార్త వినిపిస్తుంటే ఒక సంవత్సరం వేచి ఉండాలి.

Sutra 32

आख्याय प्रोषितमश्रूयमाणं पञ्च तीर्थान्याकाङ्क्षेत दश श्रूयमाणम् ॥ कZ_०३.४.३२ ॥

అతను (భర్త) చెప్పి వెళ్లినట్లయితే—అతని వార్త వినిపించకపోతే ఆమె ఐదు ‘తీర్థాలు’ వరకు వేచి ఉండాలి; అతని వార్త వినిపిస్తుంటే పది ‘తీర్థాలు’ వరకు వేచి ఉండాలి.

Sutra 33

एकदेशदत्तशुल्कं त्रीणि तीर्थान्यश्रूयमाणं श्रूयमाणं सप्त तीर्थान्याकाङ्क्षेत ॥ कZ_०३.४.३३ ॥

వివాహ-శుల్కం (శుల్క) కొంత మాత్రమే చెల్లించబడినప్పుడు—అతని గురించి ఏ వార్తా లేకపోతే ఆమె మూడు తీర్థాల వరకు వేచి ఉండాలి; అతని వార్త వినిపిస్తుంటే ఏడు తీర్థాల వరకు వేచి ఉండాలి.

Sutra 34

दत्तशुल्कं पञ्च तीर्थान्यश्रूयमाणम् दश श्रूयमाणम् ॥ कZ_०३.४.३४ ॥

శుల్కం చెల్లించబడినప్పుడు—అతని గురించి ఏ వార్తా లేకపోతే ఆమె ఐదు తీర్థాల వరకు వేచి ఉండాలి; అతని వార్త వినిపిస్తుంటే పది తీర్థాల వరకు వేచి ఉండాలి.

Sutra 35

ततः परं धर्मस्थैर्विसृष्टा यथेष्टं विन्देत ॥ कZ_०३.४.३५ ॥

ఆ తరువాత, ధర్మస్థులు (న్యాయాధికారులు) ఆమెను విడుదల చేసినపుడు, ఆమె తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించవచ్చు (కొత్త సంబంధం కూడా చేసుకోవచ్చు).

Sutra 36

तीर्थोपरोधो हि धर्मवध इति कौटिल्यः । इति ह्रस्वप्रवासः ॥ कZ_०३.४.३६ ॥

‘నిర్దేశించిన తీర్థ-పరిమితులను అడ్డుకోవడం/లంఘించడం నిజంగా ధర్మం (న్యాయం) నాశనం చేయడమే,’ అని కౌటిల్యుడు అంటాడు. ఇక్కడ ‘హ్రస్వప్రవాసం’ (చిన్న గైర్హాజరు) అంశం ముగుస్తుంది.

Sutra 37

दीर्घप्रवासिनः प्रव्रजितस्य प्रेतस्य वा भार्या सप्त तीर्थान्याकाङ्क्षेत संवत्सरं प्रजाता ॥ कZ_०३.४.३७ ॥

దీర్ఘ ప్రయాణంలో ఉన్న, ప్రవ్రజితుడైన (సంసారత్యాగి), లేదా మరణించిన పురుషుని భార్య ఏడు నిర్దిష్ట కాలాలు/అవకాశాలు వరకు వేచి ఉండాలి; ఆమె గర్భవతిగా ఉంటే, ఒక సంవత్సరం వేచి ఉండాలి (ఆపై తదుపరి వైవాహిక వ్యవస్థ అనుమతించబడుతుంది)।

Sutra 38

ततः पतिसोदर्यं गच्छेत् ॥ कZ_०३.४.३८ ॥

ఆ తరువాత ఆమె భర్త యొక్క సహోదర (సొంత) అన్న/తమ్ముడి వద్దకు వెళ్లవచ్చు.

Sutra 39

बहुषु प्रत्यासन्नं धार्मिकं भर्मसमर्थं कनिष्ठमभार्यं वा ॥ कZ_०३.४.३९ ॥

అనేక మంది (అర్హ బంధువులు) ఉన్నప్పుడు, అత్యంత సమీపమైనవాడు, ధర్మనిష్ఠుడు, గృహభరణానికి సమర్థుడు, (సందర్భానుసారం) కనిష్ఠుడు, మరియు/లేదా భార్యలేనివాడు—అతనికే ప్రాధాన్యం.

Sutra 40

तदभावेऽप्यसोदर्यं सपिण्डं कुल्यं वासन्नम् ॥ कZ_०३.४.४० ॥

అతడు (సహోదరుడు) అందుబాటులో లేకపోతే, ఆమె అసహోదరుడు (సొంతకాని) అన్న/తమ్ముడి వద్దకు; లేదా సపిండుడు (గుర్తించబడిన పరిమితిలో రక్తబంధువు) వద్దకు; లేదా కుల్యుడు (కులబంధువు) వద్దకు—ఎవరు సమీపంగా/అందుబాటులో ఉంటే వారి వద్దకు—వెళ్లవచ్చు.

Sutra 41

एतेषामेष एव क्रमः ॥ कZ_०३.४.४१ ॥

వారిలో ఇదే క్రమం.

Sutra 42

जारस्त्रीदातृवेत्तारः सम्प्राप्ताः संग्रहात्ययम् ॥ कZ_०३.४.४२च्द् ॥

పరపురుషుడు (జారుడు), స్త్రీ, ఆమెను అప్పగించిన/వ్యవస్థ చేసిన దాత, మరియు తెలిసినవాడు/సాక్షి—ఇవన్నీ బాధ్యులు; దీని వల్ల గుర్తింపబడిన ‘సంగ్రహ’ (చట్టబద్ధ పోషణ-సంబంధం) రద్దు/సమాప్తి అవుతుంది।