Adhyaya 20

Sutra 1

द्यूताध्यक्षो द्यूतमेकमुखं कारयेत् ॥ कZ_०३.२०.०१ ॥

జూదాధికారి జూదాన్ని ఒకే అధికారిక మార్గం (ఒకే ఇల్లు/కార్యాలయం) ద్వారా నిర్వహింపజేయాలి.

Sutra 2

अन्यत्र दीव्यतो द्वादशपणो दण्डो गूढाजीविज्ञापनार्थम् ॥ कZ_०३.२०.०२ ॥

అధికారిక స్థలం వెలుపల జూదం ఆడితే పన్నెండు పణాల జరిమానా—రహస్య జీవికలను గుర్తించి బహిర్గతం చేయుటకై.

Sutra 3

द्यूताभियोगे जेतुः पूर्वः साहसदण्डः पराजितस्य मध्यमः ॥ कZ_०३.२०.०३ ॥

జూదం వల్ల ఏర్పడిన వివాదంలో గెలిచినవాడికి ప్రథమ సాహసదండం, ఓడినవాడికి మధ్యమ సాహసదండం వర్తిస్తుంది.

Sutra 4

बालिशजातीयो ह्येष जेतुकामः पराजयं न क्षमते इत्याचार्याः ॥ कZ_०३.२०.०४ ॥

ఆచార్యులు అంటారు: “అటువంటి వాడు బాలిష స్వభావం గలవాడు—గెలవాలనే తపనతో ఉండి, ఓటమిని సహించలేడు.”

Sutra 5

नेत्य् कौटिल्यः ॥ कZ_०३.२०.०५ ॥

కౌటిల్యుడు అంటాడు: “కాదు (ఇది సరైన అభిప్రాయం కాదు).”

Sutra 6

पराजितश्चेद्द्विगुणदण्डः क्रियेत न कश्चन राजानमभिसरिष्यति ॥ कZ_०३.२०.०६ ॥

ఓడిపోయినవాడిపై రెండింతల దండం విధిస్తే, అలాంటి గొడవలతో ఎవరూ రాజుని ఆశ్రయించరు.

Sutra 7

प्रायशो हि कितवाः कूटदेविनः ॥ कZ_०३.२०.०७ ॥

ఎందుకంటే జూదగాళ్లు ఎక్కువగా మోసగాళ్లే.

Sutra 8

तेषामध्यक्षाः शुद्धाः काकणीरक्षांश्च स्थापयेयुः ॥ कZ_०३.२०.०८ ॥

వారిపై నిరూపిత నిష్కళంకత కలిగిన పర్యవేక్షకులను నియమించి, కాకణీ (అతి చిన్న పందెం) కోసం కూడా కాపలాదారులను ఏర్పాటు చేయాలి.

Sutra 9

काकण्यक्षाणामन्योपधाने द्वादशपणो दण्डः कूटकर्मणि पूर्वः साहसदण्डो जितप्रत्यादानमुपधौ स्तेयदण्डश्च ॥ कZ_०३.२०.०९ ॥

జమా చేసిన కాకణీ-పందెం స్థానంలో మరో పందెం పెట్టితే పన్నెండు పణాల దండం. మోసపూరిత చర్యలకు ముందుగా నిర్దేశించిన సాహసదండం వర్తిస్తుంది; మరియు చెలగాటం/చెదరగొట్టడం ద్వారా గెలిచినదాన్ని తిరిగి తీసుకుంటే దొంగతన దండం కూడా వర్తిస్తుంది.

Sutra 10

जितद्रव्यादध्यक्षः पञ्चकं शतमाददीत काकण्यक्षारालाशलाकावक्रयमुदकभूमिकर्मक्रयं च ॥ कZ_०३.२०.१० ॥

గెలిచిన ధనంలో నుండి అధికారి ప్రతి వందకు ఐదు (5%) వాటా తీసుకోవాలి. కాకణీ-పందెం, పాచికలు (అక్ష), ఆటస్థలం/పలక (అరాలా), లెక్కకర్రలు (శలాకా), అలాగే నీరు, స్థలం/భూమి మరియు శ్రమ అద్దె/వినియోగానికి నిర్ణయించిన రుసుములను కూడా వసూలు చేయాలి.

Sutra 11

द्रव्याणामाधानं विक्रयं च कुर्यात् ॥ कZ_०३.२०.११ ॥

అతడు (అధికారి) విలువైన వస్తువుల/ధనాన్ని జమ చేయడం/భద్రపరచడం మరియు వాటి విక్రయాన్ని కూడా నిర్వహించాలి.

Sutra 12

अक्षभूमिहस्तदोषाणां चाप्रतिषेधने द्विगुणो दण्डः ॥ कZ_०३.२०.१२ ॥

పాచికలు, ఆటస్థలం/పలక లేదా ఆటగాడి చేతికి సంబంధించిన లోపం/మోసాన్ని అడ్డుకోకపోతే శిక్ష రెండింతలు.

Sutra 13

तेन समाह्वयो व्याख्यातः अन्यत्र विद्याशिल्पसमाह्वयात् । इति ॥ कZ_०३.२०.१३ ॥

ఇలా ‘సమాహ్వయ’ (పందెంతో జరిగే పోటీ) వివరించబడింది—కానీ విద్య మరియు శిల్ప/నైపుణ్య పోటీలు మినహా. ఇతి.

Sutra 14

प्रकीर्णकं तु याचितकावक्रीतकाहितकनिक्षेपकाणां यथादेशकालमदाने यामच्छायासमुपवेशसंस्थितीनां वा देशकालातिपातने गुल्मतरदेयं ब्राह्मणं साधयतः प्रतिवेशानुवेशयोरुपरि निमन्त्रणे च द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.२०.१४ ॥

వివిధ నేరాలలో—అడిగిన/అప్పుగా తీసుకున్న, అద్దెకు తీసుకున్న, నిక్షేపంగా (భద్రపరచేందుకు) ఉంచిన లేదా అప్పగించిన వస్తువులను నిర్ణీత స్థలం-కాలంలో తిరిగి ఇవ్వకపోతే; లేదా ఒప్పుకున్న స్థలం-కాలాన్ని మించి ఉండిపోతే (కాపలా, నీడలో విశ్రాంతి, కూర్చోవడం లేదా బస అయినా సరే); అలాగే గుల్మ-తర (సైనిక స్థావరం/బలవంత రవాణా) కారణంగా బ్రాహ్మణుడితో సేవ చేయించితే; మరియు తన సమీప, తదుపరి పొరుగువారిని దాటవేసి అతిథులను ఆహ్వానిస్తే—దండం 12 పణాలు.

Sutra 15

संदिष्टमर्थमप्रयच्छतो भ्रातृभार्यां हस्तेन लङ्घयतो रूपाजीवामन्योपरुद्धां गच्छतः परवक्तव्यं पण्यं क्रीणानस्य समुद्रं गृहमुद्भिन्दतः सामन्तचत्वारिंशत्कुल्याबाधामाचरतश्चाष्टचत्वारिंशत्पणो दण्डः ॥ कZ_०३.२०.१५ ॥

సందిష్ట వస్తువును ఇవ్వనివానికి, భ్రాతృభార్యను హస్తలాంఘనము చేయువానికి, పరోపరుద్ధ రూపాజీవిని వెళ్ళువానికి, పరవక్తవ్య పణ్యము కొనువానికి, గృహమును ఉద్భిందించువానికి, సామంత చత్వారింశత్ కుల్యాబాధ ఆచరించువానికి అష్టచత్వారింశత్ పణముల దండనము విధింపబడును.

Sutra 16

कुलनीवीग्राहकस्यापव्ययने विधवां छन्दवासिनीं प्रसह्याधिचरतः चण्डालस्यार्यां स्पृशतः प्रत्यासन्नमापद्यनभिधावतो निष्कारणमभिधावनं कुर्वतः शाक्याजीवकादीन्वृषलप्रव्रजितान्देवपितृकार्येषु भोजयतः शत्यो दण्डः ॥ कZ_०३.२०.१६ ॥

కుటుంబ ధర్మబద్ధమైన ఆస్తిని అనుచితంగా ఖర్చు చేసినందుకు; వితంతువును లేదా స్వంత ఇష్టంతో జీవించే స్త్రీని బలవంతంగా అవమానించినందుకు; చండాలుడు ఆర్య స్త్రీని స్పృశించినందుకు; ప్రమాదం సమీపించినప్పుడు హెచ్చరిక చేయనిందుకు; కారణం లేకుండా హెచ్చరిక చేసినందుకు; మరియు దేవతలు లేదా పితృదేవతల కార్యక్రమాలలో శాక్యులను, ఆజీవకులను మరియు ఇతర అణచివేయబడిన సన్యాసులను భోజనం పెట్టినందుకు - జరిమానా వంద పణాలు.

Sutra 17

शपथवाक्यानुयोगमनिषृष्टं कुर्वतः युक्तकर्म चायुक्तस्य क्षुद्रपशुवृषाणां पुंस्त्वोपघातिनः दास्या गर्भमौषधेन पातयतश्च पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.२०.१७ ॥

అధికారం లేకుండా ప్రమాణ విచారణ నిర్వహించినందుకు; అర్హుడైన వ్యక్తికి కాకుండా అనర్హుడికి బాధ్యతలు అప్పగించినందుకు; చిన్న పశువులు లేదా ఎద్దుల పురుషత్వాన్ని నష్టపరిచినందుకు; మరియు ఔషధం ద్వారా దాసీ స్త్రీ గర్భస్రావం కలిగించినందుకు - ప్రథమ సాహస దండన విధించబడుతుంది.

Sutra 18

पितापुत्रयोर्दम्पत्योर्भ्रातृभगिन्योर्मातुलभगिनेययोः शिष्याचार्ययोर्वा परस्परमपतितं त्यजतः सार्थाभिप्रयातं ग्राममध्ये वा त्यजतः पूर्वः साहसदण्डः कान्तारे मध्यमः तन्निमित्तं भ्रेषयत उत्तमः सहप्रस्थायिष्वन्येष्वर्धदण्डाः ॥ कZ_०३.२०.१८ ॥

తండ్రి కొడుకులు, భార్యాభర్తలు, అన్నదమ్ములు, మామ మేనల్లులు, లేదా శిష్యుడు గురువులు ఒకరినొకరు సకారణం లేకుండా వదిలివేసినందుకు; లేదా సార్థవాహకుడితో ప్రయాణించే వ్యక్తిని లేదా గ్రామంలో ఉన్న వ్యక్తిని వదిలివేసినందుకు - అత్యల్ప సాహస దండన విధించబడుతుంది; అరణ్యంలో అయితే మధ్యమ శ్రేణి దండన; వదిలివేత మరణానికి దారితీస్తే అత్యున్నత శ్రేణి దండన విధించబడుతుంది. ఇతర సహప్రయాణికులకు సగం శిక్ష విధించబడుతుంది.

Sutra 19

पुरुषमबन्धनीयं बध्नतो बन्धयतो बन्धं वा मोक्षयतो बालमप्राप्तव्यवहारं बध्नतो बन्धयतो वा सहस्रं दण्डः ॥ कZ_०३.२०.१९ ॥

చట్టబద్ధంగా నిర్బంధించడానికి అర్హుడు కాని వ్యక్తిని నిర్బంధించినందుకు; అటువంటి నిర్బంధానికి కారణమైనందుకు; నిర్బంధించబడిన వ్యక్తిని బంధన విముక్తి చేసినందుకు; మరియు చట్టపరమైన వ్యవహారాలకు అర్హత లేని బాలుడిని నిర్బంధించినందుకు - జరిమానా వెయ్యి పణాలు.

Sutra 20

पुरुषापराधविशेषेण दण्डविशेषः कार्यः ॥ कZ_०३.२०.२० ॥

వ్యక్తి మరియు నేరం యొక్క ప్రత్యేకతను బట్టి శిక్షను వేరువేరుగా నిర్ణయించాలి.

Sutra 21

तीर्थकरस्तपस्वी व्याधितः क्षुत्पिपासाध्वक्लान्तस्तिरोजनपदो दण्डखेदी निष्किंचनश्चानुग्राह्याः ॥ कZ_०३.२०.२१ ॥

తీర్థయాత్రికులు, తపస్వులు, రోగులు, ఆకలి-దాహం లేదా ప్రయాణశ్రమతో అలసినవారు, ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చినవారు, శిక్షల వల్ల బాధపడేవారు, నిర్ధనులు—వారికి అనుకంపతో సహాయం చేయాలి.

Sutra 22

देवब्राह्मणतपस्विस्त्रीबालवृद्धव्याधितानामनाथानामनभिसरतां धर्मस्थाः कार्याणि कुर्युः न च देशकालभोगच्छलेनातिहरेयुः ॥ कZ_०३.२०.२२ ॥

దేవాలయ/దేవసంబంధితులు, బ్రాహ్మణులు, తపస్వులు, మహిళలు, పిల్లలు, వృద్ధులు, రోగులు మరియు రక్షణలేని వారు—తాము హాజరుకాలేనప్పుడు—వారి న్యాయపనులను ధర్మస్థులు స్వయంగా నిర్వహించాలి; అలాగే స్థలం, కాలం లేదా భోగం/ఫీజు అనే ముసుగుతో వారిని దోపిడీ చేయకూడదు.

Sutra 23

पूज्या विद्याबुद्धिपौरुषाभिजनकर्मातिशयतश्च पुरुषाः ॥ कZ_०३.२०.२३ ॥

విద్య, బుద్ధి, పరాక్రమం/ఉద్యమం, వంశం మరియు విశిష్ట కార్యసాధన వల్ల వ్యక్తులు పూజనీయులు అవుతారు.

Sutra 24

समाः सर्वेषु भावेषु विश्वास्या लोकसम्प्रियाः ॥ कZ_०३.२०.२४च्द् ॥

వారు అన్ని విషయాలలో సమభావంతో, విశ్వసనీయులుగా, ప్రజల్లో గౌరవింపబడినవారిగా ఉండాలి.